Tinh giản biên chế, chuyện này nói đã nhiều nhưng không làm được. Thậm chí ngược lại, bộ máy càng ngày càng phình ra. Và đó là lý do chưa thể tăng lương theo đúng lộ trình như đã đặt ra. Phó Thủ tướng Vũ Văn Ninh cho rằng, ngân sách hiện nay, kể cả dừng hết tất cả các thứ khác thì việc giải quyết tiền lương chưa cơ bản được vì chính bộ máy số người hưởng lương từ ngân sách quá lớn.
Ngân sách từ đâu nếu không từ đồng tiền thuế của dân. Nhưng đồng tiền đó bao nhiêu năm phải nuôi một bộ máy quá thừa người, mà thừa không ít, theo Phó Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc là có đến 30% vác ô. Vậy là bao nhiêu năm nay, dân chúng còng lưng nuôi một đám công chức vô công rồi nghề.
Mới đây, cả nước sửng sốt vì phường Hồng Hải của tỉnh Quảng Ninh với 19.000 dân nhưng có hơn 400 “cán bộ” hưởng lương. Thị trấn Mạo Khê với 50.000 dân nhưng có 639 người hưởng lương, phụ cấp từ ngân sách.
So sánh với các nước minh, sẽ thấy Việt Nam “xài” công chức lãng phí đến mức Mỹ cũng khiếp. Đất nước có nền kinh tế số 1 thế giới với khoảng 320 triệu dân mà bộ máy nhà nước chỉ có 2,1 triệu người. Còn Việt Nam gần 90 triệu dân lại có tới 2,8 triệu công chức. Hiệu quả là nước Mỹ số 1 thế giới còn Việt Nam thì “vay nợ lắm khi tràn nước mắt”. Nợ công đang ngày càng tiến gần tới ngưỡng khiến nhiều đại biểu Quốc hội lo ngại.
Nếu như lý tưởng, thì số lương công chức của Việt Nam chỉ khoảng 900.000 người, nhưng chắc chắn không làm được. Nếu cắt giảm được 30% như lời Phó Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc nêu ra thì cũng may cho dân chúng lắm rồi.
May vì không phải trả lương cho hàng trăm người dư thừa. May vì bớt đi một số gánh nặng ngoài phải trả lương như tiệc tùng, họp hành, đi lại…Và may nhất là bớt đi những hoạnh họe, nhũng nhiễu người dân thường thấy trong các cơ quan công quyền. Người dân Việt Nam đang trả lương cho gần một triệu công chức (30%) không cần sử dụng tới.
Nhưng con số giảm biên chế 30% cũng chỉ là chuyện “thần thoại”. Bao nhiêu năm bàn đủ cách không giảm nổi biên chế, cũng không hy vọng gì dừng lại con số khổng lồ 2,8 triệu. Cho nên, dân chúng tiếp tục phải trả lương cho gần một triệu người dư thừa này một cách vô lý.
Vậy thì, nếu tăng lương theo lộ trình, chẳng lẽ phải tăng lương cho số người này. Tiền “âm phủ” cũng không in kịp để mà tăng. Tăng lương theo cam kết, đương nhiên dân phải nai lưng làm để nuôi đám vác ô, vác ghế. Quá bất công, quá phi lý.
Nhưng không tăng cũng không được. Những công chức mẫn cán, lương thiện, giỏi chuyên môn và có trách nhiệm không thể sống nghèo khổ và bị tha hóa vì sự nghèo khổ.
Bài toán duy nhất để tăng lương rốt cuộc là loại 30% vác ô ra khỏi các căn nhà của chính quyền. Để người làm việc thực chất được hưởng lương cao, và đó cũng là cơ sở để nâng cao chất lượng chính quyền.
Lê Thanh Phong
********************************************************************************
Tại sao nhiều người bỏ ra vài trăm triệu để chạy vào công chức, dù lương thấp như thế? - ĐB Nguyễn Thị Quyết Tâm
40 ngàn tỷ đồng để cải cách tiền lương theo đúng lộ trình không tìm đâu ra được. Muốn có nguồn tăng lương cho cán bộ cần làm 2 việc: Tinh giản biên chế và tiết kiệm chi tiêu. Không tìm ra 40 ngàn tỷ cải cách lương
ĐB Nguyễn Văn Minh cho rằng việc tăng lương bị trì hoãn là vấn đề lặp lại nhiều, cần xem xét lại, cần thiết phải tăng lương tối thiểu theo lộ trình để đảm bảo đời sống của cán bộ, công chức. Muốn làm được như vậy, ông Minh đề nghị phải tiết kiệm chi tiêu: Nhiều công trình mất hàng ngàn tỷ để xây dựng nhưng xây xong không sử dụng hoặc công trình không cần thiết, rất lãng phí.
Tiết kiệm chi tiêu còn phải đi kèm với tinh giản biên chế. Hiện nay đội ngũ hưởng lương rất lớn nhưng người làm việc chuyên môn ít, bộ máy tổ chức cồng kềnh. Bộ Nội vụ từng triển khai việc tự đánh giá công việc của cán bộ, công chức nhưng làm xong thì không có đơn vị nào xin giảm biên chế mà đều xin tăng!
ĐB Trần Du Lịch
Còn ĐB Trần Du Lịch nhấn mạnh nếu cứ duy trì bộ máy chính quyền địa phương 3 cấp với tất cả ban bệ hệ thống như hiện nay thì không dân nào đóng thuế nuôi nổi bộ máy này. Nếu không giải quyết được vấn đề này, không thể nghĩ đến việc tăng lương, nâng cao phúc lợi cho người dân. Trong khi đó, ĐB Đỗ Văn Đương đánh giá con số 1/3 cán bộ công chức cắp ô đã được chỉ ra nhưng có giảm được ai đâu? Theo ông, cần giảm hẳn biên chế và phải quy về từng cơ quan.
1/3 công chức 'cắp ô' với cơ quan hành chính là đúng đấy, tôi làm nhiều cơ quan rồi, tôi thấy thừa sức giảm 1/3 số này - số chỉ 'ăn theo nói leo' không giải quyết được gì, lãnh đạo cũng chỉ chỉ tay 5 ngón không làm được việc gì, tuyển nhiều nguy hiểm quá - ông Đương nói.
Lương công chức ra trường phải 10 triệu đồng/tháng?
Theo ông Trần Du Lịch, chỉ tăng lương thêm 100.000 đồng thì không giải quyết được gì, không chống được tham nhũng, không tuyển được người giỏi và thu hút được đội ngũ tinh hoa vào bộ máy nhà nước.
ĐB Nguyễn Thị Quyết Tâm đồng tình cho rằng cần nâng mức lương cơ bản. Lương tối thiểu công chức mới ra trường phải là 10 triệu đồng thì mới có thể lập gia đình, mua nhà cửa ... Muốn làm được việc này cần tính toán lại bộ máy chính quyền, phân cấp chức năng nhiệm vụ mỗi cấp.
Tại sao nhiều người bỏ ra vài trăm triệu để chạy vào công chức, dù lương thấp như thế? - bà Tâm đặt câu hỏi.
Theo bà Tâm, nguyên nhân là vì môi trường làm việc hiện nay thả nổi, dễ tạo điều kiện cho tiêu cực phát sinh.
Vì thế, việc tăng lương phải đi kèm với giám sát chặt chẽ, khi cán bộ sợ mất việc sẽ không có tiêu cực. Công chức không tích cực khiến người dân mất niềm tin.
Cỗ xe nợ công đang quá tải'
ĐB Trần Hoàng Ngân cho biết nợ công đang ở mức rất là cao, dù nằm dưới mức pháp định là 65% GDP nhưng ông không cho rằng đó là mức an toàn.
ĐB Trần Hoàng Ngân
Lý do là vì nghĩa vụ trả nợ trên tổng thu ngân sách hàng năm ngày càng tăng, số đảo nợ ngày một lớn, con số nợ công hiện nay vẫn chưa được tính toán đầy đủ do chưa đưa một số khoản khác vào.
Theo lý giải của ĐB Trần Hoàng Ngân, nợ công tăng nhanh và đã đạt xấp xỉ mức trần nợ công Quốc hội cho phép là 65% GDP là do trái phiếu (hiện đang để ngoài ngân sách) và bội chi. Bội chi đầu nhiệm kỳ đề ra mục tiêu về dưới 4,5% vào 2015. Năm 2011, bội chi 4,4%, nhưng đến 2012 bội chi là 5,4%, năm 2013 là 5,5%, năm 2014 là 5,3% và dự kiến 2015 là 5%.
