Trị liệu bằng âm nhạc: Chữa bệnh thân và tâm

Jamie Livingston 15 tháng tuổi từ Bắc Ireland đang đập một cái trống tại Giải vô địch trống ống thế giới. (Ảnh: Jeff J Mitchell/Getty Images)

Khi viên đạn 9 mm xuyên qua họp sọ của một công dân Mỹ là Rep. Gabrielle Gifford và làm rách phần não bên trái, nó gây thiệt hại lớn đến vùng kiểm soát ngôn ngữ. Sau vụ ám sát này, cô đã mất khả năng nói chuyện.

Mặc dù Giffords không thể nói chữ “ánh sáng”, cô đã có thể hát bài: “Chút ánh sáng của tôi, tôi sẽ để nó tỏa sáng.“

Với sự hướng dẫn từ một nhà trị liệu âm nhạc, Giffords đã có thể giúp não cô hoạt động lại bình thường. Âm nhạc liên quan đến cả hai bán cầu não, và ca hát cho phép cô có thể xây dựng một trung tâm xử lý giọng nói ở phần não không bị hư hại – một điều mà thuốc không thể nào làm được. Mặc dù Giffords không hùng biện hay ba hoa giống như trước, nhưng khả năng nói chuyện của cô đã hồi phục.

Jon Willard, một bệnh nhân bị chấn thương não đã làm việc cùng với chuyên gia trị liệu âm nhạc Amy Culpepper tại cơ sở phục hồi chức năng TIRR ở Houston, đây cũng là nơi mà Rep. Gabrielle Giffords đã trải qua phục hồi chức năng. (Ảnh: AP/Pat Sullivan)

Khả năng phục hồi giọng nói của Giffords không phải là trường hợp duy nhất. Từ thời xa xưa, các nền văn hóa trên thế giới đã sử dụng âm nhạc để chữa bệnh. Ở Trung Quốc, chữ Dược (藥) được hình thành từ chữ Nhạc (樂) ở phía dưới và bộ thủ Thảo (艹 – nghĩa là cây cỏ) ở phía trên và trong y học Trung Quốc, các âm điệu khác nhau đại diện cho các bộ phận khác nhau và hệ thống cơ thể.

Mặc dù liệu pháp âm nhạc khác biệt với tiêu chuẩn thực hành trong y học hiện đại, nó đã được chấp nhận trong nhiều thập kỷ với hệ chương trình học thuật đầu tiên được thành lập vào năm 1944 tại Đại học bang Michigan để đào tạo các nhà trị liệu âm nhạc. Những liệu pháp âm nhạc vẫn được tiếp tục, cũng như những nghiên cứu vẫn tiếp tục cho thấy giá trị của nó đối với mọi mặt từ giảm cân cho đến rối loạn tâm lý, ung thư.

Theo Hiệp hội Trị liệu Âm nhạc Mỹ, tổ chức đại diện cho hơn 5.000 nhà trị liệu âm nhạc thì liệu pháp âm nhạc cũng có thể giúp trẻ em tự kỷ phát triển kỹ năng giao tiếp, giúp bệnh nhân Parkinson cải thiện chức năng vận động, và thậm chí có thể được dùng như một liều thuốc giảm đau tự nhiên.

Nó cũng có thể giúp trẻ con cải thiện giấc ngủ và tăng cân. Jayne Standley, một giáo sư âm nhạc có một cuộc hẹn lịch sử với sinh viên y khoa tại Đại học bang Florida, đã phát hiện trong nghiên cứu của bà rằng nếu những được trẻ sinh non được nghe hát ru từ một thiết bị khi đang bú, chúng sẽ rời thiết bị Hồi sức cấp cứu (ICU) sớm hơn trung bình 11 ngày so với những đứa trẻ sinh non không được tiếp xúc với âm nhạc.

Theo Viện Y tế quốc gia, âm nhạc có thể giúp đỡ các loại phục hồi sức khỏe và là một loại “can thiệp chi phí thấp, thường có thể làm giảm đau trong phẫu thuật, từ tác dụng phụ của thuốc, các loại đau cấp tính và mãn tính“.

Một báo cáo được công bố trên tạp chí Journal of Music Therapy vào năm 1993 nói rằng nghe nhạc cũng có thể làm giảm cortisol, một loại hormone ở mức cao làm cho cơ thể tích tụ mỡ bụng.

Liệu pháp âm nhạc có thể trải rộng từ nghe nhạc đến ca hát, sáng tác và thậm chí nhảy cùng âm nhạc, tùy thuộc vào nhu cầu cá nhân của từng người.

Những người không thể nói

Nhà trị liệu âm nhạc Krystal Demaine vỗ tay cùng với một học sinh mắc chứng tự kỷ tại nhà triêng ở Beverly, Mass. (AP Photo/Steven Senne)

Jacqueline Birnbaum là một nhà trị liệu âm nhạc cao cấp tại Trung tâm trị liệu âm nhạc thuộc Đại học New York. Bà là người chuyên giúp đỡ các trẻ em và người lớn chậm phát triển, cho biết âm nhạc có thể giúp đỡ những người không nói được học cách tương tác và phát triển kỹ năng giao tiếp.

“Một đứa trẻ có thể không nói được, nhưng có thể trò chuyện về âm nhạc“, Birnaum nói.

Ví dụ, trẻ em có thể học cách bắt chước một giai điệu và sau đó làm rất tốt trong khi đó thì nhà trị liệu bắt chước họ. Bà nhấn mạnh, mặc dù âm nhạc không phải là một phương thuốc diệu kỳ cho những khách hàng của mình. Nó là một công cụ giúp họ tăng cường khả năng diễn đạt.

“Chúng tôi không trị khỏi hẳn, nhưng chúng tôi cố gắng để phát triển tiềm năng của họ“, bà nói thêm.

Suy giảm trí nhớ

Âm nhạc từ quá khứ của chúng ta cũng kết nối chúng ta với bộ nhớ dài hạn. Đặc biệt, đối với những người bị bệnh mất trí nhớ nghiêm trọng, âm nhạc có thể kích hoạt những cảm xúc và kỷ niệm mà tưởng rằng đã mất.

Nghe giai điệu yêu thích từ những năm tháng đầu đời có thể giúp người cao niên mắc chứng mất trí có thể nhớ lại quá khứ của họ. (Flair Images/iStock)

Dan Cohen, một nhân viên xã hội và người sáng lập tổ chức âm nhạc phi lợi nhuận Music and Memory (Âm nhạc và bộ nhớ), tổ chức này mang tới cho người cao niên âm list nhạc họ yêu thích nhất thông qua iPod, nói rằng âm nhạc có thể giúp làm bình tĩnh những người cao niên bị sa sút trí tuệ, giảm sự cần thiết đối với thuốc an thần và giúp họ kết nối với những người thân yêu.

“Âm nhạc có thể là một phương pháp thay thế chấp nhận được cho thuốc chữa bệnh tâm thần có hại“, “Bạn không còn có thể nhận ra các thành viên trong gia đình bạn… nhưng âm nhạc có thể giúp bạn [nhớ lại những ký ức lãng quên], hồi tưởng, và giúp bạn tương tác với những người xung quanh bạn“.

Lắng nghe một list nhạc theo sở thích cá nhân có thể tạo nên một thay đổi lớn đối với người mẹ già của Dave Roth, bà bị bệnh Alzheimer. Trong những năm đầu của thập niên 80, bệnh của bà nặng đến độ bà chỉ có thể diễn đạt bốn câu nói, Roth nhớ lại. Tuy nhiên, khi ông cho cô lắng nghe những bản thu âm các bài hát tôn giáo yêu thích của bà, bà đã có thể hát theo lời bài hát.

Ung thư và chữa bệnh tinh thần

Nghiên cứu cho thấy rằng liệu pháp âm nhạc cũng có thể phục vụ như một điều trị bổ sung cho bệnh nhân ung thư.

Một nhà trị liệu âm nhạc chơi guitar và hát cùng với một bệnh nhân tại một bệnh viện ở Atlanta. Liêu pháp âm nhạc có thể chữa được chữa được những bệnh liên quan đến tình cảm. (Ảnh: Photo/Dave Martin)

Một nghiên cứu được Bệnh viện Đại học Cleveland tiến hành cho thấy rằng liệu pháp âm nhạc có thể ảnh hưởng đến các phản ứng sinh học như nhịp tim và huyết áp, đồng thời có thể làm tăng chức năng miễn dịch. Nó cũng có thể làm giảm sự lo lắng, căng thẳng và giúp làm giảm các cơn đau, khó chịu.

Maria Logis được chuẩn đoán bệnh ở giai đoạn 4 ung thư hệ bạch huyết Hodgkin gần 20 năm trước và sau đó là bệnh ung thư tuyến giáp. Hiện tại, cả hai căn bệnh ung thư của cô đều giảm nhẹ, và trong thời gian đó cô đã cần đến phẫu thuật tuyến giáp, nhưng cô đã không cần tới hóa trị hay phẫu thuật để chữa bệnh ung thư hệ bạch huyết.

Sự phục hồi của Logis được cho là có nguyên nhân từ một loạt các yếu tố, bao gồm thay đổi chế độ ăn uống và liệu pháp âm nhạc chắc chắn cũng đã góp phần. Cô nói rằng nhà trị liệu âm nhạc của cô, người mà cô biết kể từ khi cô được chuẩn đoán bệnh ung thư lần đầu tiên, đã giúp cô cảm thấy tích cực trong khoảng thời gian khó khăn.

“Lần đầu tiên tôi thấy anh ta, tôi cảm thấy vui. Điều đó làm tôi cười“, cô nói.

“Tôi đã ở trong một tình trạng lo âu và sợ hãi, tuyệt vọng mà thậm chí nụ cười chỉ trong vài phút đã giúp tôi phá vỡ đám mây đen khủng khiếp mà mình mang theo“, cô nói.

Các kỳ điều trị cũng giúp cô phục hồi cảm xúc. “Lần tiếp theo khi tôi gặp anh ấy, tôi đã khóc và khóc rất nhiều. Tôi đã bỏ qua những cảm xúc sợ hãi các bác sĩ và các cuộc điều trị“, cô nói. “Trị liệu âm nhạc là một quá trình trị liệu tác động sâu và nhằm chữa bệnh cảm xúc“.