ÁNH MẮT MẸ KHÔNG NHÌN CON ĐỂ XÉT ĐOÁN, NHƯNG ĐỂ YÊU THƯƠNG
- Chủ nhật - 28/06/2026 23:20
- In ra
- Đóng cửa sổ này
Có những lúc trong đời, người ta không sợ nghèo, không sợ khổ, không sợ đường dài, nhưng lại sợ nhất một ánh mắt. Một ánh mắt lạnh lùng có thể khiến lòng người co lại; một ánh mắt nghi ngờ có thể làm người vô tội cảm thấy mình như kẻ có tội; một ánh mắt khinh chê có thể khiến người đang yếu đuối càng thêm tuyệt vọng; một ánh mắt xét đoán có thể đóng lại cánh cửa mà một tâm hồn đã phải gom hết can đảm mới dám gõ vào. Chúng ta đã từng gặp những ánh mắt như thế giữa cuộc đời, và có lẽ chính chúng ta cũng từng vô tình nhìn người khác bằng những ánh mắt như thế. Có khi chúng ta chưa hiểu hết câu chuyện của một người nhưng đã vội kết luận về họ; chưa biết những gì họ đã trải qua nhưng đã nhanh chóng phân loại họ là tốt hay xấu, đúng hay sai, đáng thương hay đáng trách; chưa bước một ngày trong đôi giày của họ nhưng đã cho rằng mình có quyền phán quyết con đường họ đang đi. Bởi thế, khi đến trước linh ảnh Đức Mẹ Hằng Cứu Giúp, nhiều tâm hồn bỗng cảm thấy được nghỉ ngơi. Không phải vì những vấn đề lập tức biến mất, không phải vì mọi đau khổ được cất khỏi đời, cũng không phải vì những lỗi lầm trong quá khứ được xem như chưa từng xảy ra, nhưng vì giữa một thế giới đầy những ánh mắt dò xét, người ta gặp được một ánh mắt không lên án mình. Ánh mắt Mẹ trong linh ảnh không hướng về Chúa Giêsu nhưng hướng về người đang chiêm ngắm, như thể Mẹ đang nhìn thẳng vào từng người con đang đứng trước Mẹ, nhìn vào những giọt nước mắt họ cố giấu, nhìn vào những vết thương không thể gọi thành tên, nhìn vào những lần họ đã ngã xuống, những lần họ muốn đứng lên nhưng không đủ sức, những lần họ cười với mọi người mà trong lòng đang vỡ vụn. Ánh mắt ấy không hỏi trước rằng con đã sống tốt đến đâu, con đã giữ đạo thế nào, con đã bao nhiêu lần sa ngã, con có còn xứng đáng được yêu thương hay không. Ánh mắt ấy chỉ nói một điều rất âm thầm: “Mẹ biết con đang đau. Mẹ biết con đã mệt. Mẹ biết con đang sợ. Con đừng trốn nữa. Hãy để Mẹ nhìn con, không phải để xét đoán, nhưng để yêu thương.”
Ánh mắt của Mẹ là ánh mắt của một người đã từng đi qua đau khổ. Mẹ không nhìn nỗi đau của con như một người đứng ngoài quan sát, nhưng như một người Mẹ đã từng để lưỡi gươm đâm thâu tâm hồn mình. Ngày sứ thần truyền tin, Mẹ đã thưa lời xin vâng mà chưa biết trọn vẹn con đường phía trước sẽ dẫn mình đến đâu. Mẹ đã cưu mang Ngôi Lời giữa những điều không dễ giải thích với người đời. Mẹ đã sinh Con trong cảnh nghèo khó nơi hang đá Bêlem. Mẹ đã vội vã bồng Con chạy trốn sang Ai Cập giữa đêm tối để tránh lưỡi gươm của Hêrôđê. Mẹ đã sống những năm tháng âm thầm tại Nadarét, chăm sóc một gia đình nghèo, làm những việc nhỏ bé chẳng ai ghi nhận. Mẹ đã từng lạc mất Con trong ba ngày và đã đau đớn tìm kiếm. Mẹ đã nhìn thấy Con rời mái nhà để bước vào hành trình rao giảng, một hành trình sẽ đưa Người đến chỗ bị hiểu lầm, chống đối và loại trừ. Mẹ đã nghe những lời người ta nói về Con mình. Mẹ đã chứng kiến đám đông hôm trước tung hô nhưng hôm sau lại gào thét đòi đóng đinh. Mẹ đã đứng dưới chân thập giá, nơi người Con vô tội bị lột áo, bị sỉ nhục, bị đóng đinh và chết trong đau đớn. Vì đã đi qua tất cả những điều ấy, Mẹ không nhìn nỗi đau của con bằng sự tò mò. Mẹ không nhìn nước mắt của con như một sự yếu đuối đáng xấu hổ. Mẹ không bảo con phải lập tức mạnh mẽ, phải ngừng khóc, phải quên đi, phải tỏ ra rằng mình không có chuyện gì. Mẹ hiểu có những nỗi đau cần rất nhiều thời gian mới có thể lành; có những vết thương dù đã khép miệng vẫn còn nhức nhối mỗi khi ký ức trở về; có những mất mát không thể được thay thế bằng bất cứ điều gì; có những lời nói người khác đã quên nhưng người bị tổn thương lại mang theo suốt cả cuộc đời. Mẹ hiểu, vì Mẹ cũng từng đau. Nhưng điều làm cho ánh mắt Mẹ trở nên đặc biệt không chỉ là Mẹ hiểu đau khổ, mà còn là Mẹ đã không để đau khổ biến trái tim mình thành cay đắng. Mẹ đã đau nhưng không oán hận. Mẹ đã bị hiểu lầm nhưng không trả đũa. Mẹ đã mất Con nhưng không mất niềm tin. Mẹ đã đứng trước bóng tối dày đặc nhất nhưng vẫn âm thầm tin vào lời hứa của Thiên Chúa. Bởi vậy, khi Mẹ nhìn con, ánh mắt ấy không chỉ nói rằng Mẹ hiểu nỗi đau của con, mà còn âm thầm nhắc rằng nỗi đau không phải là tiếng nói cuối cùng, thập giá không phải là điểm kết thúc, và đêm tối dù dài đến đâu cũng không thể ngăn cản bình minh phục sinh.
Có những người không dám nhìn thẳng vào linh ảnh Mẹ vì cảm thấy mình quá tội lỗi. Họ nghĩ rằng Mẹ chỉ dành cho những người đạo đức, những người siêng năng lần hạt, những người giữ đạo sốt sắng và có đời sống gương mẫu. Còn họ, sau bao nhiêu lỗi lầm, sau những lần bỏ cầu nguyện, bỏ Thánh lễ, xa rời các bí tích, sau những lựa chọn sai lạc và những đổ vỡ do chính mình gây ra, họ cảm thấy không còn mặt mũi nào để đến gần Mẹ nữa. Nhưng chính những người như thế lại càng cần nhìn vào ánh mắt Mẹ. Mẹ không phủ nhận tội lỗi của con, vì tình yêu chân thật không bao giờ gọi điều sai là đúng. Mẹ cũng không nói rằng mọi chọn lựa đều như nhau, mọi con đường đều dẫn đến sự sống, hay con cứ ở mãi trong lỗi lầm mà không cần hoán cải. Nhưng Mẹ phân biệt rất rõ giữa tội lỗi và người tội lỗi. Mẹ đau lòng vì tội lỗi đang làm con xa Chúa, đang làm con mất bình an, đang làm tổn thương người khác và phá hủy chính phẩm giá của con; nhưng Mẹ không vì thế mà ngừng yêu con. Mẹ ghét bóng tối đang bao phủ con, nhưng Mẹ không ghét con. Mẹ muốn con trở về, không phải vì Mẹ muốn có thêm một người hoàn hảo đứng trước mặt mình, mà vì Mẹ biết chỉ trong Chúa con mới tìm lại được sự sống thật. Ánh mắt Mẹ không làm con thấy dễ chịu để rồi tiếp tục sống trong tội; ánh mắt Mẹ làm con đủ can đảm để thú nhận rằng mình đã sai. Bởi người ta chỉ dám thành thật khi biết mình vẫn được yêu. Một đứa trẻ giấu lỗi khi nó sợ bị loại bỏ; nhưng nó dám thú nhận khi tin rằng dù mình có sai, vòng tay của mẹ vẫn còn mở. Cũng vậy, lòng thương xót không khiến con người coi nhẹ tội lỗi, nhưng giúp họ không tuyệt vọng vì tội lỗi. Trước ánh mắt của Mẹ, con có thể nói thật: “Mẹ ơi, con đã sai rồi. Con đã làm tổn thương người khác. Con đã phản bội những điều con từng hứa. Con đã sống hai mặt. Con đã để tham vọng, ích kỷ, nóng giận và đam mê điều khiển mình. Con không còn nhận ra chính mình nữa.” Và Mẹ sẽ không đáp lại bằng lời nguyền rủa. Mẹ sẽ chỉ vào Chúa Giêsu đang ở trong vòng tay Mẹ, như muốn nói: “Con hãy trở về với Người. Đừng chạy khỏi Đấng duy nhất có thể chữa lành con. Người biết con yếu đuối, nhưng Người vẫn yêu con đến mức đã mang lấy thập giá vì con.”
Trong linh ảnh Đức Mẹ Hằng Cứu Giúp, Chúa Hài Đồng đang nép mình trong vòng tay Mẹ. Người nhìn thấy các dụng cụ của cuộc Khổ Nạn do hai vị Tổng lãnh Thiên thần mang đến và trong nỗi kinh hoàng rất con người, Người vội chạy đến nương náu bên Mẹ. Một chiếc dép nơi chân Người như sắp tuột ra, diễn tả sự vội vã của một trẻ thơ tìm đến vòng tay an toàn. Nhưng điều kỳ lạ là trong khi Chúa Giêsu bám lấy tay Mẹ, Mẹ lại không nhìn Người. Mẹ nhìn chúng ta. Dường như Mẹ muốn nói rằng: “Con thấy không, ngay cả Con Thiên Chúa khi đối diện với bóng dáng khổ đau cũng đã tìm đến vòng tay của Mẹ. Vậy con đừng xấu hổ khi tìm đến đây trong lúc sợ hãi.” Có những người tưởng rằng đức tin là không bao giờ được sợ, không bao giờ được buồn, không bao giờ được yếu đuối. Họ tự trách mình vì đã cầu nguyện mà vẫn lo âu, đã tin Chúa mà vẫn khóc, đã lần chuỗi mà lòng vẫn rối bời. Nhưng Chúa Giêsu trong linh ảnh cho chúng ta thấy rằng cảm thấy sợ hãi không đồng nghĩa với không có đức tin. Điều quan trọng là khi sợ hãi, ta chạy về đâu. Ta có thể chạy vào men rượu, những cuộc vui, tiền bạc, quyền lực, các mối quan hệ lệ thuộc hay những thú vui làm tê liệt lương tâm; cũng có thể chạy vào sự im lặng khép kín, tự cô lập và giả vờ mình không cần ai. Nhưng Chúa Hài Đồng chạy đến với Mẹ, và Mẹ lại hướng ánh mắt về phía chúng ta để mời gọi chúng ta cùng chạy đến. Mẹ không hứa rằng vòng tay Mẹ sẽ cất hết mọi thập giá. Mẹ đã không cất thập giá khỏi Con mình. Nhưng Mẹ sẽ giúp con không phải đi qua thập giá một mình. Mẹ sẽ ở đó khi con phải đối diện với kết quả khám bệnh khiến lòng run sợ; khi một người thân ra đi mà con chưa kịp nói lời từ biệt; khi hôn nhân đứng bên bờ đổ vỡ; khi đứa con con yêu thương đi lạc khỏi những điều tốt đẹp; khi công việc thất bại, danh dự bị tổn thương, bạn bè quay lưng; khi tuổi già đến cùng cô đơn, bệnh tật và cảm giác mình trở thành gánh nặng. Mẹ không đứng xa để bảo con rằng mọi chuyện rồi sẽ ổn theo cách con mong muốn. Mẹ đứng gần để nói rằng dù mọi chuyện không diễn ra như con ước mong, Thiên Chúa vẫn không bỏ con.
Ánh mắt Mẹ còn đặc biệt dịu dàng với những người bị người đời kết án. Có những người đã phải sống quá lâu dưới cái nhìn của dư luận. Chỉ một sai lầm của họ bị nhắc đi nhắc lại như thể đó là toàn bộ con người họ. Một quá khứ không đẹp trở thành cái nhãn mà người khác gắn lên trán họ. Dù đã cố gắng thay đổi, họ vẫn bị nhìn bằng ánh mắt cũ. Có những người phụ nữ sau một lần đổ vỡ hôn nhân phải mang theo vô số lời đàm tiếu. Có những người trẻ đã từng sa ngã, nghiện ngập hoặc sống buông thả, dù đã muốn làm lại, vẫn bị người khác nghi ngờ. Có những người đã chịu án tù và sau khi trở về không tìm được một cánh cửa nào mở ra. Có những người từng phá thai mang trong lòng một vết thương sâu kín, vừa đau vì mất con, vừa bị dằn vặt bởi lương tâm, lại vừa sợ ánh mắt phán xét của cộng đoàn. Có những người vì nghèo, vì ít học, vì ngoại hình, vì bệnh tật, vì khuyết tật mà thường xuyên bị nhìn như kẻ thấp kém. Có những người phục vụ rất nhiều nhưng chỉ một lần sơ suất là mọi điều tốt lành trước đó bị xóa sạch trong mắt người đời. Trước tất cả những con người ấy, ánh mắt Mẹ không dừng lại ở vết nhơ mà người đời nhìn thấy. Mẹ nhìn sâu hơn, đến tận phần phẩm giá mà Thiên Chúa đã đặt nơi mỗi người. Mẹ biết con người có thể làm điều sai, nhưng không vì thế mà họ mất quyền được nâng dậy. Mẹ biết một người có thể mang một quá khứ tối tăm, nhưng quá khứ không phải là định mệnh nếu họ biết mở lòng cho ân sủng. Mẹ biết có những tâm hồn bên ngoài thô cứng nhưng bên trong đang khao khát một cơ hội để làm lại. Bởi thế, Mẹ nhìn họ như Đức Giêsu đã nhìn người phụ nữ bị bắt quả tang phạm tội ngoại tình; không dung túng tội lỗi nhưng cũng không cho phép đám đông dùng tội lỗi ấy để ném đá và hủy diệt một con người. Mẹ nhìn họ như Đức Giêsu đã nhìn ông Phêrô sau ba lần chối Thầy; không giả vờ như không có phản bội, nhưng trao cho ông một cơ hội yêu lại và sống lại ơn gọi. Mẹ nhìn họ như Đức Giêsu nhìn ông Dakêu đang trốn trên cây; không chỉ thấy một người thu thuế bị khinh miệt, mà thấy một tâm hồn có khả năng hoán cải. Mẹ nhìn họ như Chúa nhìn người trộm lành trên thập giá; giữa những phút cuối đời vẫn nhận ra nơi anh một tia sáng của lòng tin. Ánh mắt Mẹ mang ánh nhìn của chính Đức Kitô: thấy sự thật nhưng không nghiền nát, thấy tội lỗi nhưng không khước từ, thấy vết thương và muốn chữa lành.
Có lẽ điều làm chúng ta đau nhất không phải là bị người xa lạ xét đoán, mà là bị chính những người mình yêu thương nhìn bằng ánh mắt thất vọng. Có những người đã cố gắng cả đời chỉ để mong nhận được một lời công nhận từ cha mẹ nhưng mãi không có. Có người sống trong gia đình mà lúc nào cũng bị so sánh với anh chị em, bị nhắc rằng mình không đủ giỏi, không đủ ngoan, không đủ thành công. Có những đứa trẻ lớn lên với cảm giác rằng chúng chỉ được yêu khi đạt điểm cao, khi làm cha mẹ hãnh diện, khi sống đúng với kế hoạch người lớn đặt ra. Có những người vợ đã hy sinh rất nhiều nhưng chồng chỉ nhìn thấy những thiếu sót. Có những người chồng mang áp lực cơm áo trong lòng nhưng không biết nói ra, rồi bị coi là khô khan, vô tâm. Có những người con vì một giai đoạn nổi loạn mà suốt nhiều năm vẫn bị gia đình nhìn như kẻ không đáng tin. Có những linh mục, tu sĩ bên ngoài luôn phải mạnh mẽ và nâng đỡ người khác, nhưng bên trong cũng mang những vết thương từ những lời phê bình, những hiểu lầm và kỳ vọng quá sức. Khi không tìm thấy ánh mắt cảm thông nơi những người thân cận nhất, một tâm hồn rất dễ tin rằng mình chẳng còn giá trị. Nhưng Mẹ nhìn con không dựa trên thành tích. Mẹ không yêu con nhiều hơn khi con thành công và ít hơn khi con thất bại. Mẹ không chỉ gần con trong những ngày con đạo đức, nhưng bỏ đi khi con khô khan. Mẹ không vì con không đáp ứng kỳ vọng của ai đó mà cho rằng con vô dụng. Mẹ nhìn con như một người con đã được Đức Giêsu trao phó dưới chân thập giá: “Đây là con của Mẹ.” Danh phận ấy không đến từ khả năng, địa vị, bằng cấp hay sự công nhận của thế gian. Danh phận ấy là một món quà. Con là con của Mẹ, không phải vì con hoàn hảo, nhưng vì Chúa Giêsu đã trao con cho Mẹ và trao Mẹ cho con.
Ánh mắt Mẹ cũng nhìn đến những vết thương mà chẳng ai nhìn thấy. Người đời thường chỉ tin những nỗi đau có thể đo lường được, có giấy xác nhận, có vết thương trên thân thể, có câu chuyện rõ ràng để kể. Nhưng có những nỗi đau không có máu mà vẫn làm một người kiệt sức. Có người mỗi sáng vẫn thức dậy, vẫn đi làm, vẫn cười nói, vẫn trả lời rằng mình ổn, nhưng bên trong không còn sức sống. Có người đứng giữa đám đông mà cảm thấy hoàn toàn cô độc. Có người mang mặc cảm mình là một gánh nặng nên không dám nói với ai về nỗi buồn. Có người luôn giúp đỡ người khác nhưng không biết tìm ai khi chính mình cần được giúp. Có người đêm nào cũng mất ngủ vì lo lắng, nhưng ban ngày vẫn phải tỏ ra bình thường. Có người bị tổn thương bởi những lời xúc phạm trong gia đình, bởi sự kiểm soát, khinh thường hay lạnh nhạt kéo dài, nhưng không ai tin họ vì bên ngoài gia đình ấy trông vẫn rất tốt đẹp. Có những bà mẹ âm thầm khóc vì con cái, có những người cha giấu sự bất lực sau vẻ cứng rắn, có những người trẻ mỉm cười trên mạng xã hội nhưng trong căn phòng riêng lại không biết ngày mai có còn đủ can đảm để tiếp tục hay không. Ánh mắt Mẹ thấy tất cả. Mẹ thấy những giọt nước mắt chưa kịp rơi. Mẹ nghe những tiếng kêu chưa thành lời. Mẹ biết con đã phải cố gắng thế nào chỉ để sống qua một ngày tưởng như rất bình thường. Mẹ không trách con yếu đuối. Mẹ không nói rằng người khác khổ hơn nên con không có quyền buồn. Nỗi đau không cần phải cạnh tranh để được công nhận. Khi một đứa trẻ đau, người mẹ không bảo nó rằng ngoài kia còn nhiều người đau hơn nên hãy im đi. Người mẹ ôm lấy nó vì nó đang đau. Và Mẹ Maria cũng thế. Mẹ không so sánh vết thương của con với vết thương của người khác. Mẹ chỉ muốn con đừng ở một mình trong bóng tối.
Tuy nhiên, ánh mắt Mẹ không giữ con mãi trong trạng thái đáng thương. Tình yêu của Mẹ không ru con ngủ trong sự tự thương hại, không khuyến khích con đóng vai nạn nhân suốt đời, cũng không để con dùng những tổn thương của mình làm lý do để tiếp tục làm tổn thương người khác. Mẹ an ủi con để con có sức đứng lên. Mẹ lau nước mắt để mắt con có thể nhìn lại con đường. Mẹ ôm con để con học cách buông bỏ những gì đang giữ mình trong oán hận. Mẹ biết có những điều người khác đã làm với con là bất công, có những lời họ nói là độc ác, có những mất mát không thể bù đắp; nhưng Mẹ cũng biết nếu con cứ giữ mãi lòng cay đắng, người đã làm con đau sẽ tiếp tục có quyền điều khiển đời con ngay cả khi họ không còn ở bên con. Tha thứ không phải là nói rằng điều xấu chưa từng xảy ra, không phải là lập tức tin lại người đã nhiều lần phản bội, càng không phải là quay về một môi trường nguy hiểm và chấp nhận tiếp tục bị tổn thương. Tha thứ là từng bước trao quyền phán xét cho Thiên Chúa, không để nỗi đau biến mình thành người mà mình không muốn trở thành. Ánh mắt Mẹ sẽ dạy con nhìn kẻ làm con đau không chỉ bằng sự giận dữ, nhưng bằng sự thật và lòng thương xót; biết đặt những ranh giới cần thiết mà không nuôi hận thù; biết bảo vệ phẩm giá của mình nhưng không tìm cách hủy diệt phẩm giá của người khác. Mẹ đã đứng dưới chân thập giá, chứng kiến những kẻ đóng đinh Con mình, nhưng Tin Mừng không ghi lại một lời nguyền rủa nào từ môi Mẹ. Sự thinh lặng ấy không phải là yếu hèn, mà là sức mạnh của một trái tim không để sự dữ sinh thêm sự dữ.
Nhìn vào ánh mắt Mẹ, con cũng được mời gọi xét lại cách mình nhìn người khác. Không thể thật lòng yêu mến Mẹ mà vẫn dùng ánh mắt khinh chê anh chị em mình. Không thể xin Mẹ hiểu cho nỗi đau của con mà lại vô tâm trước nỗi đau của người bên cạnh. Không thể mong Mẹ không xét đoán quá khứ của con mà miệng con cứ nhắc lại quá khứ của người khác để làm họ xấu hổ. Không thể quỳ lâu trước linh ảnh Mẹ nhưng khi đứng dậy lại nhìn người nghèo, người sa ngã, người ly dị, người khác biệt hay người yếu đuối bằng thái độ lạnh lùng. Lòng sùng kính Đức Mẹ chân thật phải biến đổi ánh mắt của người tín hữu. Sau những giờ cầu nguyện trước Mẹ, ánh mắt ta phải hiền hơn, lời nói phải bớt sắc nhọn hơn, cách phán đoán phải chậm lại, trái tim phải có thêm chỗ cho người khác. Có những lời nói xấu bắt đầu từ một ánh mắt cho rằng mình cao hơn người. Có những cuộc loại trừ bắt đầu từ việc ta chỉ nhìn thấy khuyết điểm của ai đó mà không nhìn thấy cuộc chiến họ đang âm thầm chịu đựng. Có những gia đình tan vỡ không hẳn vì thiếu tình yêu, nhưng vì mọi người đã quá quen nhìn nhau bằng ánh mắt kết tội. Người chồng chỉ nhìn thấy sự càm ràm của vợ mà không thấy sự mệt mỏi phía sau. Người vợ chỉ nhìn thấy sự im lặng của chồng mà không thấy những lo âu anh không biết diễn tả. Cha mẹ chỉ nhìn thấy sự nổi loạn của con mà không thấy tiếng kêu xin được lắng nghe. Con cái chỉ nhìn thấy sự khắt khe của cha mẹ mà không thấy nỗi sợ hãi họ mang trong lòng. Trong cộng đoàn cũng thế, người ta dễ nhìn thấy lỗi của nhau, nhưng hiếm khi tự hỏi người ấy đã trải qua chuyện gì. Nếu ánh mắt Mẹ có thể thấm vào ánh mắt chúng ta, nhiều vết thương đã không xảy ra, nhiều cuộc chia rẽ đã được chữa lành, nhiều con người đã không phải rời khỏi cộng đoàn trong tủi hổ.
Mẹ nhìn con, nhưng ánh mắt Mẹ không dừng lại ở con. Mẹ dẫn mắt con đến với Chúa Giêsu. Trong linh ảnh, bàn tay Mẹ không nắm giữ Con cho riêng mình; Mẹ nâng đỡ Người và giới thiệu Người cho thế giới. Mọi đặc ân nơi Mẹ đều quy hướng về Đức Kitô. Mẹ không nói: “Hãy ở lại với Mẹ và quên Chúa đi.” Mẹ luôn nói như tại tiệc cưới Cana: “Người bảo gì, các anh cứ việc làm theo.” Ánh mắt Mẹ dịu dàng vì trong ánh mắt ấy có ánh sáng của Chúa. Tình yêu Mẹ chữa lành vì Mẹ đưa con đến nguồn mạch của mọi chữa lành. Mẹ hiểu nỗi đau của con, nhưng Mẹ biết mình không phải Đấng Cứu Độ. Chỉ Đức Giêsu mới có thể tha tội, ban sự sống mới và đưa con vào sự hiệp thông trọn vẹn với Thiên Chúa. Mẹ là người dẫn đường chắc chắn, là bàn tay nâng đỡ, là ngôi sao chỉ về phía bình minh, là người Mẹ không ngừng cầu bầu; nhưng điểm đến vẫn là Chúa Kitô. Vì thế, khi con đến với Mẹ trong đau khổ, Mẹ không chỉ cho con một cảm giác được an ủi. Mẹ sẽ dẫn con trở lại với Lời Chúa, với Thánh Thể, với Bí tích Hòa giải, với đời sống cầu nguyện, với sự thật của Tin Mừng và với những bổn phận cụ thể của tình yêu. Mẹ sẽ không để con chỉ khóc rồi trở về sống như cũ. Mẹ muốn nước mắt của con trở thành dòng nước thanh tẩy, muốn vết thương của con trở thành nơi lòng thương xót Chúa đi vào, muốn kinh nghiệm đau khổ của con trở thành khả năng cảm thông với người khác.
Có những ngày con đến trước Mẹ mà không biết nói gì. Lời kinh quen thuộc bỗng trở nên khô khan. Chuỗi Mân Côi nằm trong tay nhưng tâm trí con rối bời. Con muốn cầu nguyện nhưng trong lòng chỉ có một khoảng trống. Những lúc ấy, con không cần cố gắng nói thật nhiều. Hãy cứ để Mẹ nhìn con. Một người con mệt mỏi không nhất thiết phải giải thích mọi điều với mẹ mình. Có khi chỉ cần ngồi xuống bên mẹ, để sự hiện diện của mẹ nói thay cho lời. Trong đời sống thiêng liêng cũng vậy, cầu nguyện không phải lúc nào cũng là nói. Có những lời cầu nguyện sâu nhất được làm nên bởi sự thinh lặng của một tâm hồn không còn sức diễn tả. Một giọt nước mắt trước linh ảnh có thể là một kinh nguyện. Một tiếng thở dài có thể là một lời phó thác. Một ánh nhìn bất lực hướng về Mẹ có thể chứa cả một biển khao khát được Thiên Chúa cứu giúp. Mẹ hiểu ngôn ngữ của nước mắt, bởi Mẹ đã từng khóc. Mẹ hiểu sự thinh lặng, bởi phần lớn cuộc đời Mẹ được bao phủ trong thinh lặng. Mẹ hiểu cảm giác không biết ngày mai sẽ ra sao, bởi Mẹ đã sống từng ngày bằng lòng tin. Con cứ ở đó, dưới ánh mắt Mẹ, cho đến khi lòng mình chậm lại, cho đến khi con nhớ rằng mình không bị bỏ rơi, cho đến khi con đủ sức thưa một câu rất nhỏ: “Mẹ ơi, xin đưa con về với Chúa.”
Đừng sợ ánh mắt Mẹ. Dù con đang mang theo điều gì, hãy để Mẹ nhìn. Nếu con đang vui, hãy để Mẹ chia sẻ niềm vui ấy và dạy con biết tạ ơn. Nếu con đang thành công, hãy để Mẹ giữ lòng con khỏi kiêu ngạo và giúp con dùng điều mình có để phục vụ. Nếu con đang thất bại, hãy để Mẹ nhắc rằng giá trị của con không mất đi chỉ vì một kế hoạch không thành. Nếu con đang sống trong tội, hãy để ánh mắt Mẹ lay động lương tâm và dẫn con về với Bí tích Hòa giải. Nếu con đang bị hiểu lầm, hãy để Mẹ dạy con kiên nhẫn. Nếu con đang bị phản bội, hãy để Mẹ giữ trái tim con khỏi hóa đá. Nếu con đang cô đơn, hãy nhớ rằng có một người Mẹ vẫn nhìn con. Nếu con đang đứng trước quyết định khó khăn, hãy xin Mẹ giúp con đừng chọn điều dễ nhất, nhưng chọn điều đẹp lòng Chúa. Nếu con đã mệt mỏi vì phải mạnh mẽ quá lâu, hãy cho phép mình được yếu đuối một lúc trong vòng tay Mẹ. Mẹ không đòi con phải sửa sang lại khuôn mặt trước khi đến. Con không cần lau khô nước mắt để chứng minh mình có đức tin. Con không cần chuẩn bị một bài diễn văn thật đẹp. Con chỉ cần đến như con đang là. Tình yêu thật không đợi người được yêu trở nên hoàn hảo rồi mới bắt đầu yêu.
Nhưng rồi, sau khi được Mẹ nhìn bằng ánh mắt yêu thương, con cũng hãy đứng dậy và trở thành ánh mắt yêu thương của Mẹ giữa đời. Hãy nhìn người trong gia đình mình với sự kiên nhẫn hơn. Hãy nhìn người đã từng sai bằng niềm hy vọng rằng họ vẫn có thể thay đổi. Hãy nhìn người nghèo không như gánh nặng nhưng như một người anh chị em. Hãy nhìn người đang sống xa Chúa không bằng thái độ tự mãn, nhưng bằng lòng thương xót và lời cầu nguyện. Hãy nhìn một linh mục đang mệt mỏi không chỉ như người phải đáp ứng mọi nhu cầu của cộng đoàn, nhưng như một con người cũng cần được nâng đỡ. Hãy nhìn một người trẻ đang nổi loạn và thử hỏi phía sau sự chống đối ấy có vết thương nào. Hãy nhìn người già chậm chạp với lòng biết ơn vì họ đã từng dành tuổi trẻ để chăm sóc người khác. Hãy nhìn người bệnh không chỉ thấy giới hạn của họ, nhưng nhận ra sự hiện diện của Chúa trong một thân thể đau yếu. Hãy nhìn chính mình bằng lòng thương xót nữa. Có người rất nhân từ với tất cả mọi người nhưng lại tàn nhẫn với bản thân. Họ không cho phép mình sai, không tha thứ cho mình, không ngừng nhắc lại những thất bại cũ và tự gọi mình bằng những cái tên đầy khinh miệt. Khi Mẹ không nhìn con để xét đoán, con cũng đừng tự kết án mình đến mức khước từ lòng thương xót của Thiên Chúa. Khi đã thành thật sám hối, đã sửa sai trong khả năng và đã trao mình cho Chúa, con hãy tin rằng ân sủng lớn hơn quá khứ. Khiêm nhường không phải là tự ghét bỏ mình, nhưng là nhìn mình trong sự thật: con yếu đuối nhưng được yêu; con có tội nhưng có thể được tha; con giới hạn nhưng vẫn có thể trở thành khí cụ của Thiên Chúa.
Lạy Mẹ Hằng Cứu Giúp, có những ngày con không dám nhìn vào chính mình, vì con thấy quá nhiều điều đáng thất vọng. Có những đêm con sợ phải đối diện với lương tâm, vì những ký ức cũ lại trở về. Có những lúc con nghĩ rằng ngay cả Chúa cũng đã mệt mỏi vì con cứ sa ngã mãi. Nhưng hôm nay, khi nhìn vào linh ảnh Mẹ, con thấy Mẹ đang nhìn con. Ánh mắt ấy không lạnh lùng, không xa cách, không chứa một lời kết án. Mẹ nhìn con như người mẹ nhìn đứa con trở về sau những ngày lưu lạc. Xin cho con đủ can đảm ở lại dưới ánh mắt ấy. Xin Mẹ nhìn vào nơi con đang đau nhất, nơi con vẫn cố giấu mọi người, nơi con không muốn ai chạm đến. Xin Mẹ đặt sự dịu dàng của Mẹ vào đó. Xin Mẹ nhìn vào tội lỗi con, không để con tuyệt vọng nhưng giúp con thật lòng hoán cải. Xin Mẹ nhìn vào những tương quan đã đổ vỡ, những lời xin lỗi chưa được nói, những hận thù con chưa buông, và dẫn con đến con đường hòa giải trong sự thật. Xin Mẹ nhìn vào những nỗi sợ về ngày mai, để con nhớ rằng ngày mai vẫn ở trong bàn tay Chúa. Xin Mẹ nhìn vào gia đình con, vào những người con thương và cả những người làm con đau. Xin Mẹ dạy con nhìn họ bằng ánh mắt của Mẹ.
Lạy Mẹ, xin đừng để con chỉ tìm đến Mẹ để được an ủi mà không chịu biến đổi. Xin cho ánh mắt yêu thương của Mẹ thanh luyện ánh mắt của con, để con không còn vội vàng xét đoán, không vui thích trước lỗi lầm của người khác, không dùng lời nói để làm tổn thương, không dùng quá khứ của ai làm vũ khí chống lại họ. Xin dạy con biết nhìn sâu hơn vẻ bề ngoài, biết nhận ra nước mắt phía sau một nụ cười, nỗi sợ phía sau sự nóng giận, sự cô đơn phía sau thái độ lạnh lùng, và khao khát được yêu phía sau những hành vi tưởng như khó chấp nhận. Xin cho con lòng khôn ngoan để không dung túng điều sai, nhưng cũng đủ lòng thương xót để không loại bỏ người sai. Xin giúp con biết nói sự thật trong tình yêu, sửa lỗi trong khiêm nhường và nâng dậy người khác bằng chính bàn tay mà Chúa đã dùng để nâng con.
Lạy Mẹ Hằng Cứu Giúp, con biết Mẹ không nhìn con để giữ con lại cho riêng Mẹ. Ánh mắt Mẹ đang âm thầm đưa con đến với Chúa Giêsu, Đấng đang ở trong vòng tay Mẹ, Đấng đã yêu con và hiến mạng sống vì con. Xin đưa con về với Người mỗi khi con đi lạc. Xin nhắc con chạy đến với Người mỗi khi sợ hãi. Xin dạy con lắng nghe Lời Người, đón nhận lòng thương xót của Người và bước theo con đường Người đã đi. Khi con phải mang thập giá, xin Mẹ cùng đi. Khi con ngã xuống, xin Mẹ giúp con đứng lên. Khi con không còn biết cầu nguyện, xin Mẹ cầu nguyện với con. Khi giờ sau hết đến, xin Mẹ nhìn con bằng ánh mắt dịu dàng ấy và dẫn con vào vòng tay của Con Mẹ. Giữa một thế giới có quá nhiều ánh mắt xét đoán, xin cho con luôn nhớ rằng vẫn có ánh mắt Mẹ đang dõi theo, không phải để ghi lại những lần con vấp ngã, nhưng để bảo đảm rằng sau mỗi lần vấp ngã, con vẫn còn một con đường trở về. Ánh mắt Mẹ không nói rằng con không có lỗi, nhưng nói rằng lỗi lầm không phải là toàn bộ con người con. Ánh mắt Mẹ không hứa rằng con sẽ không đau, nhưng nói rằng con sẽ không đau một mình. Ánh mắt Mẹ không cất khỏi con mọi thập giá, nhưng cho con sức mạnh để bước đi dưới bóng thập giá. Ánh mắt Mẹ không giữ con trong quá khứ, nhưng hướng con về tương lai của ân sủng. Và ánh mắt ấy vẫn sẽ ở đó, kiên nhẫn, dịu dàng và trung tín, cho đến ngày mọi giọt lệ được Thiên Chúa lau khô, mọi vết thương được chữa lành, mọi người con lưu lạc tìm thấy đường về, và tất cả chúng ta được nhìn thấy Chúa mặt đối mặt trong niềm vui không bao giờ tàn.
Ánh mắt của Mẹ là ánh mắt của một người đã từng đi qua đau khổ. Mẹ không nhìn nỗi đau của con như một người đứng ngoài quan sát, nhưng như một người Mẹ đã từng để lưỡi gươm đâm thâu tâm hồn mình. Ngày sứ thần truyền tin, Mẹ đã thưa lời xin vâng mà chưa biết trọn vẹn con đường phía trước sẽ dẫn mình đến đâu. Mẹ đã cưu mang Ngôi Lời giữa những điều không dễ giải thích với người đời. Mẹ đã sinh Con trong cảnh nghèo khó nơi hang đá Bêlem. Mẹ đã vội vã bồng Con chạy trốn sang Ai Cập giữa đêm tối để tránh lưỡi gươm của Hêrôđê. Mẹ đã sống những năm tháng âm thầm tại Nadarét, chăm sóc một gia đình nghèo, làm những việc nhỏ bé chẳng ai ghi nhận. Mẹ đã từng lạc mất Con trong ba ngày và đã đau đớn tìm kiếm. Mẹ đã nhìn thấy Con rời mái nhà để bước vào hành trình rao giảng, một hành trình sẽ đưa Người đến chỗ bị hiểu lầm, chống đối và loại trừ. Mẹ đã nghe những lời người ta nói về Con mình. Mẹ đã chứng kiến đám đông hôm trước tung hô nhưng hôm sau lại gào thét đòi đóng đinh. Mẹ đã đứng dưới chân thập giá, nơi người Con vô tội bị lột áo, bị sỉ nhục, bị đóng đinh và chết trong đau đớn. Vì đã đi qua tất cả những điều ấy, Mẹ không nhìn nỗi đau của con bằng sự tò mò. Mẹ không nhìn nước mắt của con như một sự yếu đuối đáng xấu hổ. Mẹ không bảo con phải lập tức mạnh mẽ, phải ngừng khóc, phải quên đi, phải tỏ ra rằng mình không có chuyện gì. Mẹ hiểu có những nỗi đau cần rất nhiều thời gian mới có thể lành; có những vết thương dù đã khép miệng vẫn còn nhức nhối mỗi khi ký ức trở về; có những mất mát không thể được thay thế bằng bất cứ điều gì; có những lời nói người khác đã quên nhưng người bị tổn thương lại mang theo suốt cả cuộc đời. Mẹ hiểu, vì Mẹ cũng từng đau. Nhưng điều làm cho ánh mắt Mẹ trở nên đặc biệt không chỉ là Mẹ hiểu đau khổ, mà còn là Mẹ đã không để đau khổ biến trái tim mình thành cay đắng. Mẹ đã đau nhưng không oán hận. Mẹ đã bị hiểu lầm nhưng không trả đũa. Mẹ đã mất Con nhưng không mất niềm tin. Mẹ đã đứng trước bóng tối dày đặc nhất nhưng vẫn âm thầm tin vào lời hứa của Thiên Chúa. Bởi vậy, khi Mẹ nhìn con, ánh mắt ấy không chỉ nói rằng Mẹ hiểu nỗi đau của con, mà còn âm thầm nhắc rằng nỗi đau không phải là tiếng nói cuối cùng, thập giá không phải là điểm kết thúc, và đêm tối dù dài đến đâu cũng không thể ngăn cản bình minh phục sinh.
Có những người không dám nhìn thẳng vào linh ảnh Mẹ vì cảm thấy mình quá tội lỗi. Họ nghĩ rằng Mẹ chỉ dành cho những người đạo đức, những người siêng năng lần hạt, những người giữ đạo sốt sắng và có đời sống gương mẫu. Còn họ, sau bao nhiêu lỗi lầm, sau những lần bỏ cầu nguyện, bỏ Thánh lễ, xa rời các bí tích, sau những lựa chọn sai lạc và những đổ vỡ do chính mình gây ra, họ cảm thấy không còn mặt mũi nào để đến gần Mẹ nữa. Nhưng chính những người như thế lại càng cần nhìn vào ánh mắt Mẹ. Mẹ không phủ nhận tội lỗi của con, vì tình yêu chân thật không bao giờ gọi điều sai là đúng. Mẹ cũng không nói rằng mọi chọn lựa đều như nhau, mọi con đường đều dẫn đến sự sống, hay con cứ ở mãi trong lỗi lầm mà không cần hoán cải. Nhưng Mẹ phân biệt rất rõ giữa tội lỗi và người tội lỗi. Mẹ đau lòng vì tội lỗi đang làm con xa Chúa, đang làm con mất bình an, đang làm tổn thương người khác và phá hủy chính phẩm giá của con; nhưng Mẹ không vì thế mà ngừng yêu con. Mẹ ghét bóng tối đang bao phủ con, nhưng Mẹ không ghét con. Mẹ muốn con trở về, không phải vì Mẹ muốn có thêm một người hoàn hảo đứng trước mặt mình, mà vì Mẹ biết chỉ trong Chúa con mới tìm lại được sự sống thật. Ánh mắt Mẹ không làm con thấy dễ chịu để rồi tiếp tục sống trong tội; ánh mắt Mẹ làm con đủ can đảm để thú nhận rằng mình đã sai. Bởi người ta chỉ dám thành thật khi biết mình vẫn được yêu. Một đứa trẻ giấu lỗi khi nó sợ bị loại bỏ; nhưng nó dám thú nhận khi tin rằng dù mình có sai, vòng tay của mẹ vẫn còn mở. Cũng vậy, lòng thương xót không khiến con người coi nhẹ tội lỗi, nhưng giúp họ không tuyệt vọng vì tội lỗi. Trước ánh mắt của Mẹ, con có thể nói thật: “Mẹ ơi, con đã sai rồi. Con đã làm tổn thương người khác. Con đã phản bội những điều con từng hứa. Con đã sống hai mặt. Con đã để tham vọng, ích kỷ, nóng giận và đam mê điều khiển mình. Con không còn nhận ra chính mình nữa.” Và Mẹ sẽ không đáp lại bằng lời nguyền rủa. Mẹ sẽ chỉ vào Chúa Giêsu đang ở trong vòng tay Mẹ, như muốn nói: “Con hãy trở về với Người. Đừng chạy khỏi Đấng duy nhất có thể chữa lành con. Người biết con yếu đuối, nhưng Người vẫn yêu con đến mức đã mang lấy thập giá vì con.”
Trong linh ảnh Đức Mẹ Hằng Cứu Giúp, Chúa Hài Đồng đang nép mình trong vòng tay Mẹ. Người nhìn thấy các dụng cụ của cuộc Khổ Nạn do hai vị Tổng lãnh Thiên thần mang đến và trong nỗi kinh hoàng rất con người, Người vội chạy đến nương náu bên Mẹ. Một chiếc dép nơi chân Người như sắp tuột ra, diễn tả sự vội vã của một trẻ thơ tìm đến vòng tay an toàn. Nhưng điều kỳ lạ là trong khi Chúa Giêsu bám lấy tay Mẹ, Mẹ lại không nhìn Người. Mẹ nhìn chúng ta. Dường như Mẹ muốn nói rằng: “Con thấy không, ngay cả Con Thiên Chúa khi đối diện với bóng dáng khổ đau cũng đã tìm đến vòng tay của Mẹ. Vậy con đừng xấu hổ khi tìm đến đây trong lúc sợ hãi.” Có những người tưởng rằng đức tin là không bao giờ được sợ, không bao giờ được buồn, không bao giờ được yếu đuối. Họ tự trách mình vì đã cầu nguyện mà vẫn lo âu, đã tin Chúa mà vẫn khóc, đã lần chuỗi mà lòng vẫn rối bời. Nhưng Chúa Giêsu trong linh ảnh cho chúng ta thấy rằng cảm thấy sợ hãi không đồng nghĩa với không có đức tin. Điều quan trọng là khi sợ hãi, ta chạy về đâu. Ta có thể chạy vào men rượu, những cuộc vui, tiền bạc, quyền lực, các mối quan hệ lệ thuộc hay những thú vui làm tê liệt lương tâm; cũng có thể chạy vào sự im lặng khép kín, tự cô lập và giả vờ mình không cần ai. Nhưng Chúa Hài Đồng chạy đến với Mẹ, và Mẹ lại hướng ánh mắt về phía chúng ta để mời gọi chúng ta cùng chạy đến. Mẹ không hứa rằng vòng tay Mẹ sẽ cất hết mọi thập giá. Mẹ đã không cất thập giá khỏi Con mình. Nhưng Mẹ sẽ giúp con không phải đi qua thập giá một mình. Mẹ sẽ ở đó khi con phải đối diện với kết quả khám bệnh khiến lòng run sợ; khi một người thân ra đi mà con chưa kịp nói lời từ biệt; khi hôn nhân đứng bên bờ đổ vỡ; khi đứa con con yêu thương đi lạc khỏi những điều tốt đẹp; khi công việc thất bại, danh dự bị tổn thương, bạn bè quay lưng; khi tuổi già đến cùng cô đơn, bệnh tật và cảm giác mình trở thành gánh nặng. Mẹ không đứng xa để bảo con rằng mọi chuyện rồi sẽ ổn theo cách con mong muốn. Mẹ đứng gần để nói rằng dù mọi chuyện không diễn ra như con ước mong, Thiên Chúa vẫn không bỏ con.
Ánh mắt Mẹ còn đặc biệt dịu dàng với những người bị người đời kết án. Có những người đã phải sống quá lâu dưới cái nhìn của dư luận. Chỉ một sai lầm của họ bị nhắc đi nhắc lại như thể đó là toàn bộ con người họ. Một quá khứ không đẹp trở thành cái nhãn mà người khác gắn lên trán họ. Dù đã cố gắng thay đổi, họ vẫn bị nhìn bằng ánh mắt cũ. Có những người phụ nữ sau một lần đổ vỡ hôn nhân phải mang theo vô số lời đàm tiếu. Có những người trẻ đã từng sa ngã, nghiện ngập hoặc sống buông thả, dù đã muốn làm lại, vẫn bị người khác nghi ngờ. Có những người đã chịu án tù và sau khi trở về không tìm được một cánh cửa nào mở ra. Có những người từng phá thai mang trong lòng một vết thương sâu kín, vừa đau vì mất con, vừa bị dằn vặt bởi lương tâm, lại vừa sợ ánh mắt phán xét của cộng đoàn. Có những người vì nghèo, vì ít học, vì ngoại hình, vì bệnh tật, vì khuyết tật mà thường xuyên bị nhìn như kẻ thấp kém. Có những người phục vụ rất nhiều nhưng chỉ một lần sơ suất là mọi điều tốt lành trước đó bị xóa sạch trong mắt người đời. Trước tất cả những con người ấy, ánh mắt Mẹ không dừng lại ở vết nhơ mà người đời nhìn thấy. Mẹ nhìn sâu hơn, đến tận phần phẩm giá mà Thiên Chúa đã đặt nơi mỗi người. Mẹ biết con người có thể làm điều sai, nhưng không vì thế mà họ mất quyền được nâng dậy. Mẹ biết một người có thể mang một quá khứ tối tăm, nhưng quá khứ không phải là định mệnh nếu họ biết mở lòng cho ân sủng. Mẹ biết có những tâm hồn bên ngoài thô cứng nhưng bên trong đang khao khát một cơ hội để làm lại. Bởi thế, Mẹ nhìn họ như Đức Giêsu đã nhìn người phụ nữ bị bắt quả tang phạm tội ngoại tình; không dung túng tội lỗi nhưng cũng không cho phép đám đông dùng tội lỗi ấy để ném đá và hủy diệt một con người. Mẹ nhìn họ như Đức Giêsu đã nhìn ông Phêrô sau ba lần chối Thầy; không giả vờ như không có phản bội, nhưng trao cho ông một cơ hội yêu lại và sống lại ơn gọi. Mẹ nhìn họ như Đức Giêsu nhìn ông Dakêu đang trốn trên cây; không chỉ thấy một người thu thuế bị khinh miệt, mà thấy một tâm hồn có khả năng hoán cải. Mẹ nhìn họ như Chúa nhìn người trộm lành trên thập giá; giữa những phút cuối đời vẫn nhận ra nơi anh một tia sáng của lòng tin. Ánh mắt Mẹ mang ánh nhìn của chính Đức Kitô: thấy sự thật nhưng không nghiền nát, thấy tội lỗi nhưng không khước từ, thấy vết thương và muốn chữa lành.
Có lẽ điều làm chúng ta đau nhất không phải là bị người xa lạ xét đoán, mà là bị chính những người mình yêu thương nhìn bằng ánh mắt thất vọng. Có những người đã cố gắng cả đời chỉ để mong nhận được một lời công nhận từ cha mẹ nhưng mãi không có. Có người sống trong gia đình mà lúc nào cũng bị so sánh với anh chị em, bị nhắc rằng mình không đủ giỏi, không đủ ngoan, không đủ thành công. Có những đứa trẻ lớn lên với cảm giác rằng chúng chỉ được yêu khi đạt điểm cao, khi làm cha mẹ hãnh diện, khi sống đúng với kế hoạch người lớn đặt ra. Có những người vợ đã hy sinh rất nhiều nhưng chồng chỉ nhìn thấy những thiếu sót. Có những người chồng mang áp lực cơm áo trong lòng nhưng không biết nói ra, rồi bị coi là khô khan, vô tâm. Có những người con vì một giai đoạn nổi loạn mà suốt nhiều năm vẫn bị gia đình nhìn như kẻ không đáng tin. Có những linh mục, tu sĩ bên ngoài luôn phải mạnh mẽ và nâng đỡ người khác, nhưng bên trong cũng mang những vết thương từ những lời phê bình, những hiểu lầm và kỳ vọng quá sức. Khi không tìm thấy ánh mắt cảm thông nơi những người thân cận nhất, một tâm hồn rất dễ tin rằng mình chẳng còn giá trị. Nhưng Mẹ nhìn con không dựa trên thành tích. Mẹ không yêu con nhiều hơn khi con thành công và ít hơn khi con thất bại. Mẹ không chỉ gần con trong những ngày con đạo đức, nhưng bỏ đi khi con khô khan. Mẹ không vì con không đáp ứng kỳ vọng của ai đó mà cho rằng con vô dụng. Mẹ nhìn con như một người con đã được Đức Giêsu trao phó dưới chân thập giá: “Đây là con của Mẹ.” Danh phận ấy không đến từ khả năng, địa vị, bằng cấp hay sự công nhận của thế gian. Danh phận ấy là một món quà. Con là con của Mẹ, không phải vì con hoàn hảo, nhưng vì Chúa Giêsu đã trao con cho Mẹ và trao Mẹ cho con.
Ánh mắt Mẹ cũng nhìn đến những vết thương mà chẳng ai nhìn thấy. Người đời thường chỉ tin những nỗi đau có thể đo lường được, có giấy xác nhận, có vết thương trên thân thể, có câu chuyện rõ ràng để kể. Nhưng có những nỗi đau không có máu mà vẫn làm một người kiệt sức. Có người mỗi sáng vẫn thức dậy, vẫn đi làm, vẫn cười nói, vẫn trả lời rằng mình ổn, nhưng bên trong không còn sức sống. Có người đứng giữa đám đông mà cảm thấy hoàn toàn cô độc. Có người mang mặc cảm mình là một gánh nặng nên không dám nói với ai về nỗi buồn. Có người luôn giúp đỡ người khác nhưng không biết tìm ai khi chính mình cần được giúp. Có người đêm nào cũng mất ngủ vì lo lắng, nhưng ban ngày vẫn phải tỏ ra bình thường. Có người bị tổn thương bởi những lời xúc phạm trong gia đình, bởi sự kiểm soát, khinh thường hay lạnh nhạt kéo dài, nhưng không ai tin họ vì bên ngoài gia đình ấy trông vẫn rất tốt đẹp. Có những bà mẹ âm thầm khóc vì con cái, có những người cha giấu sự bất lực sau vẻ cứng rắn, có những người trẻ mỉm cười trên mạng xã hội nhưng trong căn phòng riêng lại không biết ngày mai có còn đủ can đảm để tiếp tục hay không. Ánh mắt Mẹ thấy tất cả. Mẹ thấy những giọt nước mắt chưa kịp rơi. Mẹ nghe những tiếng kêu chưa thành lời. Mẹ biết con đã phải cố gắng thế nào chỉ để sống qua một ngày tưởng như rất bình thường. Mẹ không trách con yếu đuối. Mẹ không nói rằng người khác khổ hơn nên con không có quyền buồn. Nỗi đau không cần phải cạnh tranh để được công nhận. Khi một đứa trẻ đau, người mẹ không bảo nó rằng ngoài kia còn nhiều người đau hơn nên hãy im đi. Người mẹ ôm lấy nó vì nó đang đau. Và Mẹ Maria cũng thế. Mẹ không so sánh vết thương của con với vết thương của người khác. Mẹ chỉ muốn con đừng ở một mình trong bóng tối.
Tuy nhiên, ánh mắt Mẹ không giữ con mãi trong trạng thái đáng thương. Tình yêu của Mẹ không ru con ngủ trong sự tự thương hại, không khuyến khích con đóng vai nạn nhân suốt đời, cũng không để con dùng những tổn thương của mình làm lý do để tiếp tục làm tổn thương người khác. Mẹ an ủi con để con có sức đứng lên. Mẹ lau nước mắt để mắt con có thể nhìn lại con đường. Mẹ ôm con để con học cách buông bỏ những gì đang giữ mình trong oán hận. Mẹ biết có những điều người khác đã làm với con là bất công, có những lời họ nói là độc ác, có những mất mát không thể bù đắp; nhưng Mẹ cũng biết nếu con cứ giữ mãi lòng cay đắng, người đã làm con đau sẽ tiếp tục có quyền điều khiển đời con ngay cả khi họ không còn ở bên con. Tha thứ không phải là nói rằng điều xấu chưa từng xảy ra, không phải là lập tức tin lại người đã nhiều lần phản bội, càng không phải là quay về một môi trường nguy hiểm và chấp nhận tiếp tục bị tổn thương. Tha thứ là từng bước trao quyền phán xét cho Thiên Chúa, không để nỗi đau biến mình thành người mà mình không muốn trở thành. Ánh mắt Mẹ sẽ dạy con nhìn kẻ làm con đau không chỉ bằng sự giận dữ, nhưng bằng sự thật và lòng thương xót; biết đặt những ranh giới cần thiết mà không nuôi hận thù; biết bảo vệ phẩm giá của mình nhưng không tìm cách hủy diệt phẩm giá của người khác. Mẹ đã đứng dưới chân thập giá, chứng kiến những kẻ đóng đinh Con mình, nhưng Tin Mừng không ghi lại một lời nguyền rủa nào từ môi Mẹ. Sự thinh lặng ấy không phải là yếu hèn, mà là sức mạnh của một trái tim không để sự dữ sinh thêm sự dữ.
Nhìn vào ánh mắt Mẹ, con cũng được mời gọi xét lại cách mình nhìn người khác. Không thể thật lòng yêu mến Mẹ mà vẫn dùng ánh mắt khinh chê anh chị em mình. Không thể xin Mẹ hiểu cho nỗi đau của con mà lại vô tâm trước nỗi đau của người bên cạnh. Không thể mong Mẹ không xét đoán quá khứ của con mà miệng con cứ nhắc lại quá khứ của người khác để làm họ xấu hổ. Không thể quỳ lâu trước linh ảnh Mẹ nhưng khi đứng dậy lại nhìn người nghèo, người sa ngã, người ly dị, người khác biệt hay người yếu đuối bằng thái độ lạnh lùng. Lòng sùng kính Đức Mẹ chân thật phải biến đổi ánh mắt của người tín hữu. Sau những giờ cầu nguyện trước Mẹ, ánh mắt ta phải hiền hơn, lời nói phải bớt sắc nhọn hơn, cách phán đoán phải chậm lại, trái tim phải có thêm chỗ cho người khác. Có những lời nói xấu bắt đầu từ một ánh mắt cho rằng mình cao hơn người. Có những cuộc loại trừ bắt đầu từ việc ta chỉ nhìn thấy khuyết điểm của ai đó mà không nhìn thấy cuộc chiến họ đang âm thầm chịu đựng. Có những gia đình tan vỡ không hẳn vì thiếu tình yêu, nhưng vì mọi người đã quá quen nhìn nhau bằng ánh mắt kết tội. Người chồng chỉ nhìn thấy sự càm ràm của vợ mà không thấy sự mệt mỏi phía sau. Người vợ chỉ nhìn thấy sự im lặng của chồng mà không thấy những lo âu anh không biết diễn tả. Cha mẹ chỉ nhìn thấy sự nổi loạn của con mà không thấy tiếng kêu xin được lắng nghe. Con cái chỉ nhìn thấy sự khắt khe của cha mẹ mà không thấy nỗi sợ hãi họ mang trong lòng. Trong cộng đoàn cũng thế, người ta dễ nhìn thấy lỗi của nhau, nhưng hiếm khi tự hỏi người ấy đã trải qua chuyện gì. Nếu ánh mắt Mẹ có thể thấm vào ánh mắt chúng ta, nhiều vết thương đã không xảy ra, nhiều cuộc chia rẽ đã được chữa lành, nhiều con người đã không phải rời khỏi cộng đoàn trong tủi hổ.
Mẹ nhìn con, nhưng ánh mắt Mẹ không dừng lại ở con. Mẹ dẫn mắt con đến với Chúa Giêsu. Trong linh ảnh, bàn tay Mẹ không nắm giữ Con cho riêng mình; Mẹ nâng đỡ Người và giới thiệu Người cho thế giới. Mọi đặc ân nơi Mẹ đều quy hướng về Đức Kitô. Mẹ không nói: “Hãy ở lại với Mẹ và quên Chúa đi.” Mẹ luôn nói như tại tiệc cưới Cana: “Người bảo gì, các anh cứ việc làm theo.” Ánh mắt Mẹ dịu dàng vì trong ánh mắt ấy có ánh sáng của Chúa. Tình yêu Mẹ chữa lành vì Mẹ đưa con đến nguồn mạch của mọi chữa lành. Mẹ hiểu nỗi đau của con, nhưng Mẹ biết mình không phải Đấng Cứu Độ. Chỉ Đức Giêsu mới có thể tha tội, ban sự sống mới và đưa con vào sự hiệp thông trọn vẹn với Thiên Chúa. Mẹ là người dẫn đường chắc chắn, là bàn tay nâng đỡ, là ngôi sao chỉ về phía bình minh, là người Mẹ không ngừng cầu bầu; nhưng điểm đến vẫn là Chúa Kitô. Vì thế, khi con đến với Mẹ trong đau khổ, Mẹ không chỉ cho con một cảm giác được an ủi. Mẹ sẽ dẫn con trở lại với Lời Chúa, với Thánh Thể, với Bí tích Hòa giải, với đời sống cầu nguyện, với sự thật của Tin Mừng và với những bổn phận cụ thể của tình yêu. Mẹ sẽ không để con chỉ khóc rồi trở về sống như cũ. Mẹ muốn nước mắt của con trở thành dòng nước thanh tẩy, muốn vết thương của con trở thành nơi lòng thương xót Chúa đi vào, muốn kinh nghiệm đau khổ của con trở thành khả năng cảm thông với người khác.
Có những ngày con đến trước Mẹ mà không biết nói gì. Lời kinh quen thuộc bỗng trở nên khô khan. Chuỗi Mân Côi nằm trong tay nhưng tâm trí con rối bời. Con muốn cầu nguyện nhưng trong lòng chỉ có một khoảng trống. Những lúc ấy, con không cần cố gắng nói thật nhiều. Hãy cứ để Mẹ nhìn con. Một người con mệt mỏi không nhất thiết phải giải thích mọi điều với mẹ mình. Có khi chỉ cần ngồi xuống bên mẹ, để sự hiện diện của mẹ nói thay cho lời. Trong đời sống thiêng liêng cũng vậy, cầu nguyện không phải lúc nào cũng là nói. Có những lời cầu nguyện sâu nhất được làm nên bởi sự thinh lặng của một tâm hồn không còn sức diễn tả. Một giọt nước mắt trước linh ảnh có thể là một kinh nguyện. Một tiếng thở dài có thể là một lời phó thác. Một ánh nhìn bất lực hướng về Mẹ có thể chứa cả một biển khao khát được Thiên Chúa cứu giúp. Mẹ hiểu ngôn ngữ của nước mắt, bởi Mẹ đã từng khóc. Mẹ hiểu sự thinh lặng, bởi phần lớn cuộc đời Mẹ được bao phủ trong thinh lặng. Mẹ hiểu cảm giác không biết ngày mai sẽ ra sao, bởi Mẹ đã sống từng ngày bằng lòng tin. Con cứ ở đó, dưới ánh mắt Mẹ, cho đến khi lòng mình chậm lại, cho đến khi con nhớ rằng mình không bị bỏ rơi, cho đến khi con đủ sức thưa một câu rất nhỏ: “Mẹ ơi, xin đưa con về với Chúa.”
Đừng sợ ánh mắt Mẹ. Dù con đang mang theo điều gì, hãy để Mẹ nhìn. Nếu con đang vui, hãy để Mẹ chia sẻ niềm vui ấy và dạy con biết tạ ơn. Nếu con đang thành công, hãy để Mẹ giữ lòng con khỏi kiêu ngạo và giúp con dùng điều mình có để phục vụ. Nếu con đang thất bại, hãy để Mẹ nhắc rằng giá trị của con không mất đi chỉ vì một kế hoạch không thành. Nếu con đang sống trong tội, hãy để ánh mắt Mẹ lay động lương tâm và dẫn con về với Bí tích Hòa giải. Nếu con đang bị hiểu lầm, hãy để Mẹ dạy con kiên nhẫn. Nếu con đang bị phản bội, hãy để Mẹ giữ trái tim con khỏi hóa đá. Nếu con đang cô đơn, hãy nhớ rằng có một người Mẹ vẫn nhìn con. Nếu con đang đứng trước quyết định khó khăn, hãy xin Mẹ giúp con đừng chọn điều dễ nhất, nhưng chọn điều đẹp lòng Chúa. Nếu con đã mệt mỏi vì phải mạnh mẽ quá lâu, hãy cho phép mình được yếu đuối một lúc trong vòng tay Mẹ. Mẹ không đòi con phải sửa sang lại khuôn mặt trước khi đến. Con không cần lau khô nước mắt để chứng minh mình có đức tin. Con không cần chuẩn bị một bài diễn văn thật đẹp. Con chỉ cần đến như con đang là. Tình yêu thật không đợi người được yêu trở nên hoàn hảo rồi mới bắt đầu yêu.
Nhưng rồi, sau khi được Mẹ nhìn bằng ánh mắt yêu thương, con cũng hãy đứng dậy và trở thành ánh mắt yêu thương của Mẹ giữa đời. Hãy nhìn người trong gia đình mình với sự kiên nhẫn hơn. Hãy nhìn người đã từng sai bằng niềm hy vọng rằng họ vẫn có thể thay đổi. Hãy nhìn người nghèo không như gánh nặng nhưng như một người anh chị em. Hãy nhìn người đang sống xa Chúa không bằng thái độ tự mãn, nhưng bằng lòng thương xót và lời cầu nguyện. Hãy nhìn một linh mục đang mệt mỏi không chỉ như người phải đáp ứng mọi nhu cầu của cộng đoàn, nhưng như một con người cũng cần được nâng đỡ. Hãy nhìn một người trẻ đang nổi loạn và thử hỏi phía sau sự chống đối ấy có vết thương nào. Hãy nhìn người già chậm chạp với lòng biết ơn vì họ đã từng dành tuổi trẻ để chăm sóc người khác. Hãy nhìn người bệnh không chỉ thấy giới hạn của họ, nhưng nhận ra sự hiện diện của Chúa trong một thân thể đau yếu. Hãy nhìn chính mình bằng lòng thương xót nữa. Có người rất nhân từ với tất cả mọi người nhưng lại tàn nhẫn với bản thân. Họ không cho phép mình sai, không tha thứ cho mình, không ngừng nhắc lại những thất bại cũ và tự gọi mình bằng những cái tên đầy khinh miệt. Khi Mẹ không nhìn con để xét đoán, con cũng đừng tự kết án mình đến mức khước từ lòng thương xót của Thiên Chúa. Khi đã thành thật sám hối, đã sửa sai trong khả năng và đã trao mình cho Chúa, con hãy tin rằng ân sủng lớn hơn quá khứ. Khiêm nhường không phải là tự ghét bỏ mình, nhưng là nhìn mình trong sự thật: con yếu đuối nhưng được yêu; con có tội nhưng có thể được tha; con giới hạn nhưng vẫn có thể trở thành khí cụ của Thiên Chúa.
Lạy Mẹ Hằng Cứu Giúp, có những ngày con không dám nhìn vào chính mình, vì con thấy quá nhiều điều đáng thất vọng. Có những đêm con sợ phải đối diện với lương tâm, vì những ký ức cũ lại trở về. Có những lúc con nghĩ rằng ngay cả Chúa cũng đã mệt mỏi vì con cứ sa ngã mãi. Nhưng hôm nay, khi nhìn vào linh ảnh Mẹ, con thấy Mẹ đang nhìn con. Ánh mắt ấy không lạnh lùng, không xa cách, không chứa một lời kết án. Mẹ nhìn con như người mẹ nhìn đứa con trở về sau những ngày lưu lạc. Xin cho con đủ can đảm ở lại dưới ánh mắt ấy. Xin Mẹ nhìn vào nơi con đang đau nhất, nơi con vẫn cố giấu mọi người, nơi con không muốn ai chạm đến. Xin Mẹ đặt sự dịu dàng của Mẹ vào đó. Xin Mẹ nhìn vào tội lỗi con, không để con tuyệt vọng nhưng giúp con thật lòng hoán cải. Xin Mẹ nhìn vào những tương quan đã đổ vỡ, những lời xin lỗi chưa được nói, những hận thù con chưa buông, và dẫn con đến con đường hòa giải trong sự thật. Xin Mẹ nhìn vào những nỗi sợ về ngày mai, để con nhớ rằng ngày mai vẫn ở trong bàn tay Chúa. Xin Mẹ nhìn vào gia đình con, vào những người con thương và cả những người làm con đau. Xin Mẹ dạy con nhìn họ bằng ánh mắt của Mẹ.
Lạy Mẹ, xin đừng để con chỉ tìm đến Mẹ để được an ủi mà không chịu biến đổi. Xin cho ánh mắt yêu thương của Mẹ thanh luyện ánh mắt của con, để con không còn vội vàng xét đoán, không vui thích trước lỗi lầm của người khác, không dùng lời nói để làm tổn thương, không dùng quá khứ của ai làm vũ khí chống lại họ. Xin dạy con biết nhìn sâu hơn vẻ bề ngoài, biết nhận ra nước mắt phía sau một nụ cười, nỗi sợ phía sau sự nóng giận, sự cô đơn phía sau thái độ lạnh lùng, và khao khát được yêu phía sau những hành vi tưởng như khó chấp nhận. Xin cho con lòng khôn ngoan để không dung túng điều sai, nhưng cũng đủ lòng thương xót để không loại bỏ người sai. Xin giúp con biết nói sự thật trong tình yêu, sửa lỗi trong khiêm nhường và nâng dậy người khác bằng chính bàn tay mà Chúa đã dùng để nâng con.
Lạy Mẹ Hằng Cứu Giúp, con biết Mẹ không nhìn con để giữ con lại cho riêng Mẹ. Ánh mắt Mẹ đang âm thầm đưa con đến với Chúa Giêsu, Đấng đang ở trong vòng tay Mẹ, Đấng đã yêu con và hiến mạng sống vì con. Xin đưa con về với Người mỗi khi con đi lạc. Xin nhắc con chạy đến với Người mỗi khi sợ hãi. Xin dạy con lắng nghe Lời Người, đón nhận lòng thương xót của Người và bước theo con đường Người đã đi. Khi con phải mang thập giá, xin Mẹ cùng đi. Khi con ngã xuống, xin Mẹ giúp con đứng lên. Khi con không còn biết cầu nguyện, xin Mẹ cầu nguyện với con. Khi giờ sau hết đến, xin Mẹ nhìn con bằng ánh mắt dịu dàng ấy và dẫn con vào vòng tay của Con Mẹ. Giữa một thế giới có quá nhiều ánh mắt xét đoán, xin cho con luôn nhớ rằng vẫn có ánh mắt Mẹ đang dõi theo, không phải để ghi lại những lần con vấp ngã, nhưng để bảo đảm rằng sau mỗi lần vấp ngã, con vẫn còn một con đường trở về. Ánh mắt Mẹ không nói rằng con không có lỗi, nhưng nói rằng lỗi lầm không phải là toàn bộ con người con. Ánh mắt Mẹ không hứa rằng con sẽ không đau, nhưng nói rằng con sẽ không đau một mình. Ánh mắt Mẹ không cất khỏi con mọi thập giá, nhưng cho con sức mạnh để bước đi dưới bóng thập giá. Ánh mắt Mẹ không giữ con trong quá khứ, nhưng hướng con về tương lai của ân sủng. Và ánh mắt ấy vẫn sẽ ở đó, kiên nhẫn, dịu dàng và trung tín, cho đến ngày mọi giọt lệ được Thiên Chúa lau khô, mọi vết thương được chữa lành, mọi người con lưu lạc tìm thấy đường về, và tất cả chúng ta được nhìn thấy Chúa mặt đối mặt trong niềm vui không bao giờ tàn.