Bài giảng của Đức Cha Robert Barron trong buổi canh thức trước ngày phong chân phước cho Đức Tổng Giám mục Fulton Sheen.
- Thứ tư - 07/10/2026 08:46
- In ra
- Đóng cửa sổ này
Kính thưa ĐỨC TỔNG GIÁM MỤC ROZANSKI quý Đức Hồng Y, quý Đức Cha và
anh em linh mục thân mến, quý Phó tế, quý tu sĩ, anh chị em giáo dân cùng tất cả những người
bạn trong Đức Kitô,
Tôi xem đây là một trong những đặc ân lớn lao
nhất của đời mình khi được giảng bài giảng
này trong buổi canh thức trước lễ phong chân
phước cho Đức Tổng Giám mục Fulton Sheen.
Ngay từ những ngày đầu tiên trong công cuộc
loan báo tin mừng của mình, Đức cha Sheen
đã là mẫu gương và nguồn cảm hứng cho tôi.
Quả thật tôi xem ngài là một trong những nhân
vật có vai trò then chốt trong lịch sử hiện đại
của Hội Thánh Công giáo, bởi ngài đã mở ra
cánh cửa cho công cuộc loan báo tin mừng
đến với thế giới qua các phương tiện truyền
thông điện tử. Như anh chị em biết, đã từng có
một cuộc phục hưng phi thường về trí thức văn
chương và đời sống thiêng liêng trong công giáo vào những thập niên giữa thế kỷ trước. Chúng
ta có thể nghĩ đến những tên tuổi như Graham Greene, Dorothy Day, Jacques Maritain, Henri
de Lubac, Thomas Merton, Evelyn Waugh và nhiều nhân vật khác.
Đức cha Sheen là một người tham dự rất tích cực vào cuộc phục hưng ấy, và có thể nói
ngài là người nổi tiếng và có ảnh hưởng nhất trong toàn bộ những gương mặt kiệt xuất kia.
Billy Graham chỉ đơn giản gọi ngài là nhà truyền thông vĩ đại. Theo sự nhìn nhận rộng rãi, Đức
Tổng Giám mục Sheen là nhà giảng thuyết bằng tiếng Anh hàng đầu của thế kỷ 20. Vào thời kỳ
ảnh hưởng của ngài đạt đến đỉnh cao, mỗi tối thứ ba, chương trình truyền hình của Đức cha
Sheen có tới 30 triệu khán giả và ngài nhận được 25.000 lá thư mỗi ngày từ khắp nơi trên đất
nước.
Nhưng mục đích của tôi tối nay không phải chủ yếu để nói về khía cạnh ấy trong cuộc đời
và sự nghiệp của Đức cha Sheen mà là nói về điều đã làm nên sự thánh thiện nơi Ngài. Một
con người thánh thiện thuộc về Thiên Chúa.
Tôi nghĩ rằng chính Đức cha Sheen hẳn sẽ nói rằng một người có phúc, một người thánh
thiện chính là người bạn hữu của Đức Giêsu Kitô. Trong suốt cuộc đời hoạt động của mình,
ngài đã nhiều lần nhấn mạnh rằng Kitô giáo không phải là một triết thuyết trừu tượng hay chỉ là
một tập hợp những xác tín luân lý, nhưng trước hết là một mối tương quan với một ngôi vị sống
động, chính là với Đấng đã nói với các tông đồ vào đêm trước khi người chịu chết, “Thầy không
còn gọi anh em là tôi tớ nữa, nhưng là bạn hữu”.
Vậy tình bạn với con Thiên Chúa mang dáng vẻ như thế nào? Có một đoạn rất đáng để
chúng ta học hỏi trong chương 3 cuốn tự truyện của Đức cha Sheen, “Treasure in Clay”, kho
tàng trong bình sành, nơi ngài nói về ơn gọi linh mục của mình. Nhưng theo tôi, cách ngài trình
bày cũng đưa ra một khuôn mẫu cho mối tương quan của bất kỳ ai với Chúa. Ngài sử dụng
trình thuật nổi tiếng về ơn gọi của vị ngôn sứ trong chương 6 sách ngôn sứ Isaia. Về giai đoạn
đầu tiên trong tình bạn với Thiên Chúa, Đức cha Sheen viết: “Cảm thức về sự thánh thiện của
Thiên Chúa, về sự siêu việt đầy uy nghi khiến con người phải kính sợ về vẻ uy nghi, vẻ đẹp và
quyền năng của Người” - hết lời trích. Isaia đã được thị kiến thấy Đức Chúa ngự trên ngai và
các thiên thần hát rằng: “Thánh, thánh, thánh, Đức Chúa các đạo binh là Đấng thánh”.
“Hành trình thiêng liêng đích thực không bao giờ khởi đi từ điều tôi muốn!”. Đức cha Sheen
hiểu rất rõ điều ấy. Không khởi đi từ những dự án, kế hoạch hay thành tựu của tôi, nhưng luôn
khởi đi từ việc ân sủng Thiên Chúa bừng mở trong đời ta. Và từ đó là sự phó thác cho điều
Thiên Chúa muốn thực hiện nơi tôi và qua tôi.
Giai đoạn thứ hai phát xuất từ giai đoạn thứ nhất. Theo lời Đức cha Sheen và tôi xin trích
dẫn một lần nữa đó là một “Cảm thức sâu xa về sự bất xứng của chính mình” - hết lời trích.
Cũng như những vết bẩn trên cửa kính chỉ hiện rõ hoàn toàn khi được ánh sáng chiếu thẳng
vào thì tội lỗi cũng trở nên rõ ràng hơn chứ không phải ít đi khi được đặt dưới ánh sáng của ân
sủng. Đức cha Sheen diễn tả điều ấy như sau. Và tôi lại xin trích: “Thiên Chúa là Đấng Thánh,
còn tôi thì không. Khốn thân tôi!” - hết lời trích. Ngôn sứ Isaia diễn tả điều đó như thế này: “Tôi
là một người môi miệng ô uế, sống giữa một dân môi miệng ô uế”. Và rồi Thiên Chúa thực hiện
nơi con người công trình thanh luyện lâu dài để sau đó giai đoạn thứ ba bắt đầu.
Đây lại là lời Đức cha Sheen: “Sau khi được thanh luyện, Isaia nghe tiếng Đức Chúa phán:
"Ta sẽ sai ai đây?" Và Isaia thưa, "Dạ, con đây xin sai con đi." Con đường thứ ba của hành
trình thiêng liêng đối với mỗi người chúng ta chính là con đường sứ vụ: được sai đi để mang ân
sủng đến cho tha nhân”.
Vì thế tối nay tôi muốn dù chỉ trong ít phút suy ngẫm về sự thánh thiện của Fulton Sheen
theo khuôn mẫu ba bước này. Trước hết chúng ta hãy nhìn vào sự bừng mở của ân sủng.
Cuộc đời Đức cha Sheen được ghi dấu từ đầu đến cuối bởi những dấu chỉ của tình yêu nhưng
không của Thiên Chúa.
Thật vậy, chính những dấu chỉ ấy đã trở thành chiếc neo cho toàn bộ hành trình thiêng
liêng của ngài. Ngài đón nhận đức tin Công giáo như một hồng ân khi được lãnh nhận Bí tích
Rửa tội tại nhà thờ thánh Maria ở El Paso, Illinois. Ngài cảm nhận được sự quan phòng của
Thiên Chúa khi nghe lời tiên báo đáng kinh ngạc của Đức Cha John Lancaster Spalding trong
cung thánh nhà thờ chính tòa Peoria khi ngài mới là một chú giúp lễ 8 tuổi. Tôi xin trích, “Hãy
nói với mẹ con rằng khi lớn lên con sẽ đến Louvain và con sẽ trở nên giống như ta!” - hết lời
trích.
Ngài còn nếm cảm ân sủng ấy vào một buổi chiều khi còn là một chủng sinh tại chủng viện
Saint Paul, thành phố Saint Paul, bang Minnesota. Trong lúc đang lắng nghe một bài huấn đức
của vị linh hướng, tôi xin trích lời Đức cha Sheen: “Tâm trí tôi dường như tràn ngập ánh sáng.
Tôi được tràn đầy một xác tín mạnh mẽ rằng đức tin là điều xác thật!” - hết lời trích. Và sự xác
tín ấy không đơn thuần chỉ là một vấn đề của trí năng. Theo Đức cha Sheen, nó được đặt nền
tảng trên tình yêu của ngài dành cho Hội Thánh. Và đối với ngài, Hội Thánh được diễn tả cách
cụ thể nơi đấng kế vị thánh Phêrô.
Bởi thế, Đức Cha Sheen cảm nghiệm được sự thánh thiện và ân sủng của Thiên Chúa mỗi
khi ngài được yết kiến Đức Giáo hoàng. Đối với tôi thật thú vị khi nhận thấy Đức cha Sheen
xem mỗi lần gặp gỡ Đức Giáo hoàng gần như là một kinh nghiệm thần bí. Trong viễn tượng
rộng lớn về ân sủng này, làm sao chúng ta có thể không nhắc đến mối tương quan của Fulton
Sheen với người phụ nữ mà Kinh Thánh gọi là “kecharitoméne”, Đấng đầy ân sủng. Có thể nói
Đức Maria hiện diện xuyên suốt và bao trùm đời sống thiêng liêng của Fulton Sheen từ ngày
ngài được rửa tội tại nhà thờ Thánh Maria đến ngày ngài được truyền chức trong ngôi nhà thờ
chính tòa dâng kính Đức Maria, đến lòng sùng kính sâu xa của ngài đối với Kinh Mân Côi; và
cuối cùng là hơn 30 lần ngài hành hương đến Lộ Đức để viếng thăm - như chính ngài nói,
“Người phụ nữ mà tôi yêu mến”.
Cùng với dòng chảy chính của truyền thống thần học Công giáo, Đức Cha Sheen nhìn Đức
Maria như mẫu gương tuyệt hảo của một con người đón nhận tình yêu nhưng không của Thiên
Chúa. Vì thế nơi chiếc bình độc nhất vô nhị chứa đầy ân sủng này, nơi hòm bia giao ước trọn
vẹn này, nơi niềm vinh dự độc nhất của bản tính nhân loại đã bị tội lỗi làm tổn thương, Đức cha
Sheen nhận ra cách trọn vẹn nhất sự thánh thiện của Đấng ban tặng mọi ân huệ. Không nơi
nào cho thấy việc Fulton Sheen bén rễ sâu trong ân sủng Đức Kitô rõ ràng hơn cho bằng việc
ngài gần như suốt đời trung thành với giờ thánh, tức là mỗi ngày dành một khoảng thời gian
liên tục, chọn một giờ để cầu nguyện trước thánh thể.
Dù ngài kể rằng mình thường mang theo giấy bút trong những giờ ấy, phòng khi một ý
tưởng hay cho bài giảng hoặc bài viết chợt đến với ngài. Nhưng những giờ thánh ấy thực ra
không phải là thời gian để đạt được một thành tựu hay hoàn tất một công việc nào. Đó là cơ hội
để ngài ở lại và đắm mình trong sự hiện diện của Chúa Giêsu. Ngài diễn tả điều ấy thế này. Tôi
xin trích: “Khi nhìn về phía hoàng hôn, khuôn mặt người ta được phủ một ánh vàng. Khi chiêm
ngắm Chúa Giêsu Thánh Thể trong một giờ, tâm hồn cũng được biến đổi một cách nhiệm mầu
như khuôn mặt ông Môsê đã được biến đổi sau thời gian ông ở cùng Thiên Chúa trên núi” - hết
lời trích.
Chắc hẳn Đức cha Sheen rất trân quý câu nói được gắn với thánh Gioan Maria Vianney,
cha sở họ Ars khi được hỏi điều gì diễn ra trong giờ chầu Thánh Thể, vị thánh lớn ấy nói
“Người nhìn tôi và tôi nhìn Người”. Giờ thánh cũng chuẩn bị con người cho sứ vụ. Dùng một
hình ảnh khác, Đức Cha Sheen nói rằng, “Người kiên trì ngồi trước nhà tạm giống như một con
chó ngồi bên cửa của chủ luôn sẵn sàng phòng khi chủ gọi”. Dù phải mất một thời gian, lời
khuyến khích của Fulton Sheen về việc thực hành giờ thánh mỗi ngày giờ đây đã bén rễ sâu
trong đời sống của nhiều linh mục, chủng sinh và giáo dân trên khắp thế giới.
Tôi xin khiêm tốn thú nhận rằng chính tôi đã học việc thực hành này từ các chủng sinh của
mình tại chủng viện Mundelein, những người hiểu rất rõ Đức cha Sheen và đã làm chứng cách
đầy thuyết phục về hoa trái thiêng liêng của một giờ ở trước mặt Chúa. Và giờ đây chính tôi
cũng hết sức trân quý giờ thánh mà tôi thực hiện mỗi sáng trong nhà nguyện riêng trước khi bắt
đầu một ngày làm việc.
Giờ đây, con đường lớn thứ hai trong hành trình thiêng liêng như chúng ta đã thấy là thẳng
thắn nhìn nhận tội lỗi và nhận ra mình cần được tha thứ và chữa lành. Mặc dù trước đây tôi đã
đọc cuốn sách ấy nhiều lần, tôi đã đọc lại cuốn tự truyện tuyệt vời của Đức cha Sheen để
chuẩn bị cho bài giảng này. Điều đặc biệt gây ấn tượng nơi tôi trong lần đọc gần đây nhất là
việc Đức cha Sheen rất sẵn lòng thừa nhận những thất bại, những phán đoán, sai lầm và
những yếu đuối cá nhân của mình. Thật vậy, ngay nhan đề cuốn sách cũng đã nói lên tất cả:
“Treasure in Clay”, kho tàng trong bình sành. Ngài biết kho tàng mình mang trong lòng quý giá
biết bao, nhưng đồng thời cũng biết chiếc bình chứa kho tàng ấy mong manh đến mức nào.
Vì thế, ngài thừa nhận mình có một mức độ nào đó của tính háo danh. Tôi xin trích lời ngài:
“Khi còn là linh mục, tôi cảm thấy thích thú khi được người ta gọi là cha. Tôi thấy tước hiệu Đức
Ông nghe thật êm tai”. Ngài còn thú nhận thêm và tôi lại xin trích, “Tôi cũng thú nhận rằng mình
cảm thấy vui thích trước những đặc quyền dành cho một giám mục. Chỗ ngồi dành riêng nơi
bàn ăn, chiếc ghế quỳ mềm hơn và sự kính trọng phát xuất từ đức tin của mọi người”. Ngài nói
thêm, “Tôi thích uy tín đi kèm với việc làm giáo sư đại học”. Và cuối cùng ngài thú nhận, “Tôi nổi
tiếng, người ta tìm đến tôi, tôi là bạn của cả giới hoàng gia lẫn những người dân bình thường”.
Nhưng “Tôi đã thực sự ở gần thập giá đến mức nào!”. Giờ đây, chúng ta phải nhớ lại trình
thuật về ơn gọi của Isaia, chính là sau kinh nghiệm mãnh liệt về sự uy nghi của Thiên Chúa mà
ngôn sứ Isaia ý thức được sự yếu đuối của mình. Trong bối cảnh này, chúng ta cũng nên nhớ
đến một trình thuật Kinh Thánh khác rất gần gũi với tâm hồn Đức cha Sheen. Đó là trình thuật
Chúa kêu gọi những môn đệ đầu tiên trong Tin Mừng theo thánh Luca. Sau cuộc gặp gỡ rạng
ngời với vinh quang của Chúa qua mẻ cá lạ, Phêrô quỳ xuống và thưa: "Lạy Chúa, xin tránh xa
con, vì con là kẻ tội lỗi". Chính người đứng trong ánh sáng mới là người nhìn thấy tội lỗi của
mình rõ ràng nhất.
Thói quen tự bào chữa cho mình vốn rất đặc trưng trong thời đại chúng ta. Tôi ổn, bạn
cũng ổn. Đừng nói với tôi rằng tôi đang làm điều gì sai. Không phải là dấu hiệu cho thấy chúng
ta không có khuyết điểm, nhưng đúng hơn là dấu hiệu cho thấy chúng ta đã đi xa khỏi Thiên
Chúa. Việc Fulton Sheen đắm mình sâu xa trong ân sủng đã giúp ngài nhận ra những gì mong
manh và bất toàn nơi chính mình. Một trong những nhân vật mà Đức Tổng Giám mục Sheen
rất ngưỡng mộ là G. K. Chesterton, một trong những nhân vật mà Đức Tổng Giám mục Sheen
rất ngưỡng mộ, đã diễn tả nghịch lý này thật tuyệt vời: “Trong tôn giáo của tôi có các vị thánh!
Điều đó chỉ có nghĩa là có những con người biết rằng mình là tội nhân!” - hết lời trích.
Trong trình thuật về Isaia, một thiên thần lấy một hòn than hồng và chạm vào đôi môi ô uế
của vị ngôn sứ để chuẩn bị ông cho sứ vụ. Cũng vậy, Fulton Sheen biết đón nhận những đau
khổ xảy đến với mình cả từ bên trong Hội Thánh lẫn từ bên ngoài như công việc nóng bỏng và
nghiêm khắc của vị thiên thần đang thanh luyện ngài. Ngài diễn tả điều đó như sau. Tôi xin
trích, “Vì tôi đã không tự mình vác lấy thập giá nên Chúa đã đặt thập giá ấy lên vai tôi” - hết lời
trích. Cũng như thánh Gioan Phaolô II, ngài không bao giờ xem đau khổ là điều vô nghĩa hay
phi lý. Trái lại, đó là con đường để chính ngài vốn đã là người dâng hy lễ trong tư cách linh mục
cũng trở nên một lễ vật hiến tế. Qua đau khổ, người dâng hy lễ trở thành chính lễ vật được hiến
dâng. Và trong tiến trình ấy, ngài càng ngày càng được nên đồng hình đồng dạng sâu xa hơn
với Đức Giêsu Kitô.
Giờ đây, con đường thứ ba trong hành trình thiêng liêng chính là sứ vụ. Một khi đã được
tắm mình trong ân sủng, một khi đã được thanh luyện, người môn đệ Đức Kitô được sai đi.
Sau khi nhìn nhận thân phận tội lỗi của mình, thánh Phêrô nghe Chúa nói, "Đừng sợ, từ
nay anh sẽ là người thu phục người ta". Đây thực sự là con đường đòi hỏi sự đáp trả, sự cộng
tác đích thực của chúng ta với ân sủng. Và thưa anh chị em, liệu trong thế kỷ 20 có ai đã bước
đi trên con đường ấy cách hiệu quả hơn, vui tươi hơn và nhiệt thành hơn Fulton Sheen chăng?
Khi bắt đầu việc học tại Louvain, ngài nói rằng tất nhiên mình muốn nghiên cứu thánh Tôma
Aquinô nhưng mục đích chính của ngài mang tính tông đồ chứ không chỉ mang tính chiêm
niệm.
Bởi ngài muốn đem tư tưởng thánh Tôma soi sáng những vấn đề lớn lao và những nan đề
của thời đại mình. Theo lời khuyên của Đức Hồng y Mercier, ngài miệt mài nghiên cứu trong
suốt những năm giảng dạy tại Đại học Công giáo Hoa Kỳ, nghệ thuật, khoa học, triết học và
văn chương của thế giới đương thời. Bởi ngài luôn muốn việc giảng dạy của mình hướng ra
bên ngoài, mang một định hướng truyền giáo. Ngài đã nhiệt thành đáp lại lời mời trở thành một
trong những diễn giả chính trong chương trình phát thanh The Catholic Hour. Tại sao? Vì ngài
biết điều này sẽ mở rộng lớp học của mình đến một quy mô lớn gấp bội.
Điều mà chắc chắn ngài vẫn luôn nghe vang vọng trong suốt những năm ấy chính là lệnh
truyền của Chúa. “Duc in altum!” – “Hãy chèo ra chỗ nước sâu!”. Những lời ấy tiếp tục vang
vọng trong tâm hồn ngài khi ngài nắm lấy cơ hội để nói với cả một đất nước qua truyền hình.
Khi nhiều người trong giới học thuật băn khoăn liệu có khôn ngoan không khi đem những giáo
huấn Công giáo sâu sắc và phức tạp đến với một lượng khán giả đại chúng như thế, Đức cha
Sheen đã không hề do dự. Dĩ nhiên, ngài có một nền tảng học thuật vượt quá mức cần thiết,
nhưng đồng thời cũng được ban cho những tài năng tuyệt vời để truyền đạt cho đại chúng.
Và ngài đã chứng minh rằng một cách trình bày đức tin có chiều sâu và tinh tế hoàn toàn
có thể hiện diện trên sân khấu rộng lớn nhất có thể. Từ năm 1950 đến năm 1966, nhà loan báo
Tin Mừng vĩ đại này còn giữ chức giám đốc toàn quốc của Hội Giáo Hoàng Truyền bá đức tin.
Và trong cương vị ấy, ngài đã dấn thân sâu rộng vào hoạt động truyền giáo của Hội Thánh trên
khắp thế giới. Những chuyến đi nhằm hỗ trợ sứ mạng của Hội Thánh đã đưa ngài đến New
Guinea, Borneo, các đảo ở Nam Thái Bình Dương, Trung Quốc, Uganda, Australia, Pakistan,
Kenya và nhiều nơi khác. Quả là phi thường đối với một cậu bé xuất thân từ El Paso, Illinois –
“Duc in altum!” – “Hãy ra chỗ nước sâu!”.
Suốt cả cuộc đời và trên khắp thế giới, Đức cha Sheen đã diễn thuyết, giảng dạy và hướng
dẫn các kỳ tĩnh tâm. Tôi thực sự sửng sốt khi đọc được một con số thống kê trong một cuốn
tiểu sử về ngài rằng, trong phần lớn thời gian thi hành sứ vụ công khai, mỗi tuần ngài phải di
chuyển ba lần để đi diễn thuyết, tức là khoảng 150 chuyến đi mỗi năm và kéo dài suốt nhiều
thập niên. Hãy ra chỗ nước sâu! Hãy ra chỗ nước sâu! Không ai trong thế kỷ 20 bước đi trên
con đường lớn lao của sứ vụ với nhiều tài năng và sự tận hiến hơn Fulton Sheen.
Và sau cùng thưa anh chị em, các chân phước và các thánh là hồng ân dành cho Hội
Thánh. Những gì chúng ta cử hành ngày mai không làm cho sự thánh thiện của Fulton Sheen
gia tăng thêm chút nào, cũng không làm cho địa vị của ngài trên thiên đàng trở nên cao hơn.
Đúng hơn, điều chúng ta cử hành ngày mai có ý nghĩa đối với chính Hội Thánh, bởi nó đưa con
người thánh thiện này một cách đầy mạnh mẽ đến trước sự chú ý của toàn thế giới. Tôi tin rằng
Fulton Sheen theo nghĩa tiêu biểu nhất là vị thánh của công cuộc tân phúc âm hóa.
Đức Giáo hoàng Gioan XXIII đã hình dung Công đồng Vaticanô II như một công cuộc
truyền giáo. Mục đích của công đồng là đem Lumen gentium, ánh sáng của Đức Kitô đến với
muôn dân, đưa Hội Thánh ra khỏi những bức tường khép kín chỉ nhằm tự bảo vệ mình và đưa
Hội Thánh đến tiếp xúc với xã hội rộng lớn bên ngoài.
Đức Giáo hoàng Phaolô VI đã mạnh mẽ tiếp nối chủ đề này khi viết trong tông huấn
Evangelii nuntiandi rằng Hội Thánh tự bản tính là một sứ mạng. Đức Giáo hoàng Gioan Phaolô
II, người từng tham dự Thượng Hội Đồng dẫn đến sự ra đời của Evangelii nuntiandi đã đặt
công cuộc tân phúc âm hóa vào vị trí trung tâm trong triều đại giáo hoàng của mình và Đức
Bênêđictô XVI, Đức Phanxicô và Đức Lêô XIV đã tiếp tục triển khai và nhấn mạnh chủ đề ấy
theo những cách khác nhau.
Fulton Sheen đã tham dự công đồng Vaticanô thứ hai, và khi trở về ngài đã nhiệt thành tiếp
nhận những chủ đề lớn của công đồng. Nhưng tôi tin rằng trong suốt toàn bộ sứ vụ của mình,
ngài cũng đã đi trước trọng tâm cốt lõi này về một công cuộc loan báo Tin Mừng mà như Đức
Giáo Hoàng Gioan Phaolô II diễn tả: “phải mới trong phương pháp, mới trong cách diễn đạt và
mới trong nhiệt huyết”.
Vì thế thưa anh chị em, bất cứ ai đang tìm kiếm một ngôn ngữ mới mẻ để đem Tin Mừng
đến với nền văn hóa của chúng ta; bất cứ ai rao giảng lời ngàn đời với một trái tim bừng cháy;
bất cứ ai dám sử dụng các phương tiện truyền thông mà chúng ta đang có ngày nay đều mang
ơn Fulton Sheen và tìm thấy nơi Ngài, một người bạn mạnh thế trên trời, một đấng chuyển cầu
đầy quyền năng.
anh em linh mục thân mến, quý Phó tế, quý tu sĩ, anh chị em giáo dân cùng tất cả những người
bạn trong Đức Kitô,
Tôi xem đây là một trong những đặc ân lớn lao
nhất của đời mình khi được giảng bài giảng
này trong buổi canh thức trước lễ phong chân
phước cho Đức Tổng Giám mục Fulton Sheen.
Ngay từ những ngày đầu tiên trong công cuộc
loan báo tin mừng của mình, Đức cha Sheen
đã là mẫu gương và nguồn cảm hứng cho tôi.
Quả thật tôi xem ngài là một trong những nhân
vật có vai trò then chốt trong lịch sử hiện đại
của Hội Thánh Công giáo, bởi ngài đã mở ra
cánh cửa cho công cuộc loan báo tin mừng
đến với thế giới qua các phương tiện truyền
thông điện tử. Như anh chị em biết, đã từng có
một cuộc phục hưng phi thường về trí thức văn
chương và đời sống thiêng liêng trong công giáo vào những thập niên giữa thế kỷ trước. Chúng
ta có thể nghĩ đến những tên tuổi như Graham Greene, Dorothy Day, Jacques Maritain, Henri
de Lubac, Thomas Merton, Evelyn Waugh và nhiều nhân vật khác.
Đức cha Sheen là một người tham dự rất tích cực vào cuộc phục hưng ấy, và có thể nói
ngài là người nổi tiếng và có ảnh hưởng nhất trong toàn bộ những gương mặt kiệt xuất kia.
Billy Graham chỉ đơn giản gọi ngài là nhà truyền thông vĩ đại. Theo sự nhìn nhận rộng rãi, Đức
Tổng Giám mục Sheen là nhà giảng thuyết bằng tiếng Anh hàng đầu của thế kỷ 20. Vào thời kỳ
ảnh hưởng của ngài đạt đến đỉnh cao, mỗi tối thứ ba, chương trình truyền hình của Đức cha
Sheen có tới 30 triệu khán giả và ngài nhận được 25.000 lá thư mỗi ngày từ khắp nơi trên đất
nước.
Nhưng mục đích của tôi tối nay không phải chủ yếu để nói về khía cạnh ấy trong cuộc đời
và sự nghiệp của Đức cha Sheen mà là nói về điều đã làm nên sự thánh thiện nơi Ngài. Một
con người thánh thiện thuộc về Thiên Chúa.
Tôi nghĩ rằng chính Đức cha Sheen hẳn sẽ nói rằng một người có phúc, một người thánh
thiện chính là người bạn hữu của Đức Giêsu Kitô. Trong suốt cuộc đời hoạt động của mình,
ngài đã nhiều lần nhấn mạnh rằng Kitô giáo không phải là một triết thuyết trừu tượng hay chỉ là
một tập hợp những xác tín luân lý, nhưng trước hết là một mối tương quan với một ngôi vị sống
động, chính là với Đấng đã nói với các tông đồ vào đêm trước khi người chịu chết, “Thầy không
còn gọi anh em là tôi tớ nữa, nhưng là bạn hữu”.
Vậy tình bạn với con Thiên Chúa mang dáng vẻ như thế nào? Có một đoạn rất đáng để
chúng ta học hỏi trong chương 3 cuốn tự truyện của Đức cha Sheen, “Treasure in Clay”, kho
tàng trong bình sành, nơi ngài nói về ơn gọi linh mục của mình. Nhưng theo tôi, cách ngài trình
bày cũng đưa ra một khuôn mẫu cho mối tương quan của bất kỳ ai với Chúa. Ngài sử dụng
trình thuật nổi tiếng về ơn gọi của vị ngôn sứ trong chương 6 sách ngôn sứ Isaia. Về giai đoạn
đầu tiên trong tình bạn với Thiên Chúa, Đức cha Sheen viết: “Cảm thức về sự thánh thiện của
Thiên Chúa, về sự siêu việt đầy uy nghi khiến con người phải kính sợ về vẻ uy nghi, vẻ đẹp và
quyền năng của Người” - hết lời trích. Isaia đã được thị kiến thấy Đức Chúa ngự trên ngai và
các thiên thần hát rằng: “Thánh, thánh, thánh, Đức Chúa các đạo binh là Đấng thánh”.
“Hành trình thiêng liêng đích thực không bao giờ khởi đi từ điều tôi muốn!”. Đức cha Sheen
hiểu rất rõ điều ấy. Không khởi đi từ những dự án, kế hoạch hay thành tựu của tôi, nhưng luôn
khởi đi từ việc ân sủng Thiên Chúa bừng mở trong đời ta. Và từ đó là sự phó thác cho điều
Thiên Chúa muốn thực hiện nơi tôi và qua tôi.
Giai đoạn thứ hai phát xuất từ giai đoạn thứ nhất. Theo lời Đức cha Sheen và tôi xin trích
dẫn một lần nữa đó là một “Cảm thức sâu xa về sự bất xứng của chính mình” - hết lời trích.
Cũng như những vết bẩn trên cửa kính chỉ hiện rõ hoàn toàn khi được ánh sáng chiếu thẳng
vào thì tội lỗi cũng trở nên rõ ràng hơn chứ không phải ít đi khi được đặt dưới ánh sáng của ân
sủng. Đức cha Sheen diễn tả điều ấy như sau. Và tôi lại xin trích: “Thiên Chúa là Đấng Thánh,
còn tôi thì không. Khốn thân tôi!” - hết lời trích. Ngôn sứ Isaia diễn tả điều đó như thế này: “Tôi
là một người môi miệng ô uế, sống giữa một dân môi miệng ô uế”. Và rồi Thiên Chúa thực hiện
nơi con người công trình thanh luyện lâu dài để sau đó giai đoạn thứ ba bắt đầu.
Đây lại là lời Đức cha Sheen: “Sau khi được thanh luyện, Isaia nghe tiếng Đức Chúa phán:
"Ta sẽ sai ai đây?" Và Isaia thưa, "Dạ, con đây xin sai con đi." Con đường thứ ba của hành
trình thiêng liêng đối với mỗi người chúng ta chính là con đường sứ vụ: được sai đi để mang ân
sủng đến cho tha nhân”.
Vì thế tối nay tôi muốn dù chỉ trong ít phút suy ngẫm về sự thánh thiện của Fulton Sheen
theo khuôn mẫu ba bước này. Trước hết chúng ta hãy nhìn vào sự bừng mở của ân sủng.
Cuộc đời Đức cha Sheen được ghi dấu từ đầu đến cuối bởi những dấu chỉ của tình yêu nhưng
không của Thiên Chúa.
Thật vậy, chính những dấu chỉ ấy đã trở thành chiếc neo cho toàn bộ hành trình thiêng
liêng của ngài. Ngài đón nhận đức tin Công giáo như một hồng ân khi được lãnh nhận Bí tích
Rửa tội tại nhà thờ thánh Maria ở El Paso, Illinois. Ngài cảm nhận được sự quan phòng của
Thiên Chúa khi nghe lời tiên báo đáng kinh ngạc của Đức Cha John Lancaster Spalding trong
cung thánh nhà thờ chính tòa Peoria khi ngài mới là một chú giúp lễ 8 tuổi. Tôi xin trích, “Hãy
nói với mẹ con rằng khi lớn lên con sẽ đến Louvain và con sẽ trở nên giống như ta!” - hết lời
trích.
Ngài còn nếm cảm ân sủng ấy vào một buổi chiều khi còn là một chủng sinh tại chủng viện
Saint Paul, thành phố Saint Paul, bang Minnesota. Trong lúc đang lắng nghe một bài huấn đức
của vị linh hướng, tôi xin trích lời Đức cha Sheen: “Tâm trí tôi dường như tràn ngập ánh sáng.
Tôi được tràn đầy một xác tín mạnh mẽ rằng đức tin là điều xác thật!” - hết lời trích. Và sự xác
tín ấy không đơn thuần chỉ là một vấn đề của trí năng. Theo Đức cha Sheen, nó được đặt nền
tảng trên tình yêu của ngài dành cho Hội Thánh. Và đối với ngài, Hội Thánh được diễn tả cách
cụ thể nơi đấng kế vị thánh Phêrô.
Bởi thế, Đức Cha Sheen cảm nghiệm được sự thánh thiện và ân sủng của Thiên Chúa mỗi
khi ngài được yết kiến Đức Giáo hoàng. Đối với tôi thật thú vị khi nhận thấy Đức cha Sheen
xem mỗi lần gặp gỡ Đức Giáo hoàng gần như là một kinh nghiệm thần bí. Trong viễn tượng
rộng lớn về ân sủng này, làm sao chúng ta có thể không nhắc đến mối tương quan của Fulton
Sheen với người phụ nữ mà Kinh Thánh gọi là “kecharitoméne”, Đấng đầy ân sủng. Có thể nói
Đức Maria hiện diện xuyên suốt và bao trùm đời sống thiêng liêng của Fulton Sheen từ ngày
ngài được rửa tội tại nhà thờ Thánh Maria đến ngày ngài được truyền chức trong ngôi nhà thờ
chính tòa dâng kính Đức Maria, đến lòng sùng kính sâu xa của ngài đối với Kinh Mân Côi; và
cuối cùng là hơn 30 lần ngài hành hương đến Lộ Đức để viếng thăm - như chính ngài nói,
“Người phụ nữ mà tôi yêu mến”.
Cùng với dòng chảy chính của truyền thống thần học Công giáo, Đức Cha Sheen nhìn Đức
Maria như mẫu gương tuyệt hảo của một con người đón nhận tình yêu nhưng không của Thiên
Chúa. Vì thế nơi chiếc bình độc nhất vô nhị chứa đầy ân sủng này, nơi hòm bia giao ước trọn
vẹn này, nơi niềm vinh dự độc nhất của bản tính nhân loại đã bị tội lỗi làm tổn thương, Đức cha
Sheen nhận ra cách trọn vẹn nhất sự thánh thiện của Đấng ban tặng mọi ân huệ. Không nơi
nào cho thấy việc Fulton Sheen bén rễ sâu trong ân sủng Đức Kitô rõ ràng hơn cho bằng việc
ngài gần như suốt đời trung thành với giờ thánh, tức là mỗi ngày dành một khoảng thời gian
liên tục, chọn một giờ để cầu nguyện trước thánh thể.
Dù ngài kể rằng mình thường mang theo giấy bút trong những giờ ấy, phòng khi một ý
tưởng hay cho bài giảng hoặc bài viết chợt đến với ngài. Nhưng những giờ thánh ấy thực ra
không phải là thời gian để đạt được một thành tựu hay hoàn tất một công việc nào. Đó là cơ hội
để ngài ở lại và đắm mình trong sự hiện diện của Chúa Giêsu. Ngài diễn tả điều ấy thế này. Tôi
xin trích: “Khi nhìn về phía hoàng hôn, khuôn mặt người ta được phủ một ánh vàng. Khi chiêm
ngắm Chúa Giêsu Thánh Thể trong một giờ, tâm hồn cũng được biến đổi một cách nhiệm mầu
như khuôn mặt ông Môsê đã được biến đổi sau thời gian ông ở cùng Thiên Chúa trên núi” - hết
lời trích.
Chắc hẳn Đức cha Sheen rất trân quý câu nói được gắn với thánh Gioan Maria Vianney,
cha sở họ Ars khi được hỏi điều gì diễn ra trong giờ chầu Thánh Thể, vị thánh lớn ấy nói
“Người nhìn tôi và tôi nhìn Người”. Giờ thánh cũng chuẩn bị con người cho sứ vụ. Dùng một
hình ảnh khác, Đức Cha Sheen nói rằng, “Người kiên trì ngồi trước nhà tạm giống như một con
chó ngồi bên cửa của chủ luôn sẵn sàng phòng khi chủ gọi”. Dù phải mất một thời gian, lời
khuyến khích của Fulton Sheen về việc thực hành giờ thánh mỗi ngày giờ đây đã bén rễ sâu
trong đời sống của nhiều linh mục, chủng sinh và giáo dân trên khắp thế giới.
Tôi xin khiêm tốn thú nhận rằng chính tôi đã học việc thực hành này từ các chủng sinh của
mình tại chủng viện Mundelein, những người hiểu rất rõ Đức cha Sheen và đã làm chứng cách
đầy thuyết phục về hoa trái thiêng liêng của một giờ ở trước mặt Chúa. Và giờ đây chính tôi
cũng hết sức trân quý giờ thánh mà tôi thực hiện mỗi sáng trong nhà nguyện riêng trước khi bắt
đầu một ngày làm việc.
Giờ đây, con đường lớn thứ hai trong hành trình thiêng liêng như chúng ta đã thấy là thẳng
thắn nhìn nhận tội lỗi và nhận ra mình cần được tha thứ và chữa lành. Mặc dù trước đây tôi đã
đọc cuốn sách ấy nhiều lần, tôi đã đọc lại cuốn tự truyện tuyệt vời của Đức cha Sheen để
chuẩn bị cho bài giảng này. Điều đặc biệt gây ấn tượng nơi tôi trong lần đọc gần đây nhất là
việc Đức cha Sheen rất sẵn lòng thừa nhận những thất bại, những phán đoán, sai lầm và
những yếu đuối cá nhân của mình. Thật vậy, ngay nhan đề cuốn sách cũng đã nói lên tất cả:
“Treasure in Clay”, kho tàng trong bình sành. Ngài biết kho tàng mình mang trong lòng quý giá
biết bao, nhưng đồng thời cũng biết chiếc bình chứa kho tàng ấy mong manh đến mức nào.
Vì thế, ngài thừa nhận mình có một mức độ nào đó của tính háo danh. Tôi xin trích lời ngài:
“Khi còn là linh mục, tôi cảm thấy thích thú khi được người ta gọi là cha. Tôi thấy tước hiệu Đức
Ông nghe thật êm tai”. Ngài còn thú nhận thêm và tôi lại xin trích, “Tôi cũng thú nhận rằng mình
cảm thấy vui thích trước những đặc quyền dành cho một giám mục. Chỗ ngồi dành riêng nơi
bàn ăn, chiếc ghế quỳ mềm hơn và sự kính trọng phát xuất từ đức tin của mọi người”. Ngài nói
thêm, “Tôi thích uy tín đi kèm với việc làm giáo sư đại học”. Và cuối cùng ngài thú nhận, “Tôi nổi
tiếng, người ta tìm đến tôi, tôi là bạn của cả giới hoàng gia lẫn những người dân bình thường”.
Nhưng “Tôi đã thực sự ở gần thập giá đến mức nào!”. Giờ đây, chúng ta phải nhớ lại trình
thuật về ơn gọi của Isaia, chính là sau kinh nghiệm mãnh liệt về sự uy nghi của Thiên Chúa mà
ngôn sứ Isaia ý thức được sự yếu đuối của mình. Trong bối cảnh này, chúng ta cũng nên nhớ
đến một trình thuật Kinh Thánh khác rất gần gũi với tâm hồn Đức cha Sheen. Đó là trình thuật
Chúa kêu gọi những môn đệ đầu tiên trong Tin Mừng theo thánh Luca. Sau cuộc gặp gỡ rạng
ngời với vinh quang của Chúa qua mẻ cá lạ, Phêrô quỳ xuống và thưa: "Lạy Chúa, xin tránh xa
con, vì con là kẻ tội lỗi". Chính người đứng trong ánh sáng mới là người nhìn thấy tội lỗi của
mình rõ ràng nhất.
Thói quen tự bào chữa cho mình vốn rất đặc trưng trong thời đại chúng ta. Tôi ổn, bạn
cũng ổn. Đừng nói với tôi rằng tôi đang làm điều gì sai. Không phải là dấu hiệu cho thấy chúng
ta không có khuyết điểm, nhưng đúng hơn là dấu hiệu cho thấy chúng ta đã đi xa khỏi Thiên
Chúa. Việc Fulton Sheen đắm mình sâu xa trong ân sủng đã giúp ngài nhận ra những gì mong
manh và bất toàn nơi chính mình. Một trong những nhân vật mà Đức Tổng Giám mục Sheen
rất ngưỡng mộ là G. K. Chesterton, một trong những nhân vật mà Đức Tổng Giám mục Sheen
rất ngưỡng mộ, đã diễn tả nghịch lý này thật tuyệt vời: “Trong tôn giáo của tôi có các vị thánh!
Điều đó chỉ có nghĩa là có những con người biết rằng mình là tội nhân!” - hết lời trích.
Trong trình thuật về Isaia, một thiên thần lấy một hòn than hồng và chạm vào đôi môi ô uế
của vị ngôn sứ để chuẩn bị ông cho sứ vụ. Cũng vậy, Fulton Sheen biết đón nhận những đau
khổ xảy đến với mình cả từ bên trong Hội Thánh lẫn từ bên ngoài như công việc nóng bỏng và
nghiêm khắc của vị thiên thần đang thanh luyện ngài. Ngài diễn tả điều đó như sau. Tôi xin
trích, “Vì tôi đã không tự mình vác lấy thập giá nên Chúa đã đặt thập giá ấy lên vai tôi” - hết lời
trích. Cũng như thánh Gioan Phaolô II, ngài không bao giờ xem đau khổ là điều vô nghĩa hay
phi lý. Trái lại, đó là con đường để chính ngài vốn đã là người dâng hy lễ trong tư cách linh mục
cũng trở nên một lễ vật hiến tế. Qua đau khổ, người dâng hy lễ trở thành chính lễ vật được hiến
dâng. Và trong tiến trình ấy, ngài càng ngày càng được nên đồng hình đồng dạng sâu xa hơn
với Đức Giêsu Kitô.
Giờ đây, con đường thứ ba trong hành trình thiêng liêng chính là sứ vụ. Một khi đã được
tắm mình trong ân sủng, một khi đã được thanh luyện, người môn đệ Đức Kitô được sai đi.
Sau khi nhìn nhận thân phận tội lỗi của mình, thánh Phêrô nghe Chúa nói, "Đừng sợ, từ
nay anh sẽ là người thu phục người ta". Đây thực sự là con đường đòi hỏi sự đáp trả, sự cộng
tác đích thực của chúng ta với ân sủng. Và thưa anh chị em, liệu trong thế kỷ 20 có ai đã bước
đi trên con đường ấy cách hiệu quả hơn, vui tươi hơn và nhiệt thành hơn Fulton Sheen chăng?
Khi bắt đầu việc học tại Louvain, ngài nói rằng tất nhiên mình muốn nghiên cứu thánh Tôma
Aquinô nhưng mục đích chính của ngài mang tính tông đồ chứ không chỉ mang tính chiêm
niệm.
Bởi ngài muốn đem tư tưởng thánh Tôma soi sáng những vấn đề lớn lao và những nan đề
của thời đại mình. Theo lời khuyên của Đức Hồng y Mercier, ngài miệt mài nghiên cứu trong
suốt những năm giảng dạy tại Đại học Công giáo Hoa Kỳ, nghệ thuật, khoa học, triết học và
văn chương của thế giới đương thời. Bởi ngài luôn muốn việc giảng dạy của mình hướng ra
bên ngoài, mang một định hướng truyền giáo. Ngài đã nhiệt thành đáp lại lời mời trở thành một
trong những diễn giả chính trong chương trình phát thanh The Catholic Hour. Tại sao? Vì ngài
biết điều này sẽ mở rộng lớp học của mình đến một quy mô lớn gấp bội.
Điều mà chắc chắn ngài vẫn luôn nghe vang vọng trong suốt những năm ấy chính là lệnh
truyền của Chúa. “Duc in altum!” – “Hãy chèo ra chỗ nước sâu!”. Những lời ấy tiếp tục vang
vọng trong tâm hồn ngài khi ngài nắm lấy cơ hội để nói với cả một đất nước qua truyền hình.
Khi nhiều người trong giới học thuật băn khoăn liệu có khôn ngoan không khi đem những giáo
huấn Công giáo sâu sắc và phức tạp đến với một lượng khán giả đại chúng như thế, Đức cha
Sheen đã không hề do dự. Dĩ nhiên, ngài có một nền tảng học thuật vượt quá mức cần thiết,
nhưng đồng thời cũng được ban cho những tài năng tuyệt vời để truyền đạt cho đại chúng.
Và ngài đã chứng minh rằng một cách trình bày đức tin có chiều sâu và tinh tế hoàn toàn
có thể hiện diện trên sân khấu rộng lớn nhất có thể. Từ năm 1950 đến năm 1966, nhà loan báo
Tin Mừng vĩ đại này còn giữ chức giám đốc toàn quốc của Hội Giáo Hoàng Truyền bá đức tin.
Và trong cương vị ấy, ngài đã dấn thân sâu rộng vào hoạt động truyền giáo của Hội Thánh trên
khắp thế giới. Những chuyến đi nhằm hỗ trợ sứ mạng của Hội Thánh đã đưa ngài đến New
Guinea, Borneo, các đảo ở Nam Thái Bình Dương, Trung Quốc, Uganda, Australia, Pakistan,
Kenya và nhiều nơi khác. Quả là phi thường đối với một cậu bé xuất thân từ El Paso, Illinois –
“Duc in altum!” – “Hãy ra chỗ nước sâu!”.
Suốt cả cuộc đời và trên khắp thế giới, Đức cha Sheen đã diễn thuyết, giảng dạy và hướng
dẫn các kỳ tĩnh tâm. Tôi thực sự sửng sốt khi đọc được một con số thống kê trong một cuốn
tiểu sử về ngài rằng, trong phần lớn thời gian thi hành sứ vụ công khai, mỗi tuần ngài phải di
chuyển ba lần để đi diễn thuyết, tức là khoảng 150 chuyến đi mỗi năm và kéo dài suốt nhiều
thập niên. Hãy ra chỗ nước sâu! Hãy ra chỗ nước sâu! Không ai trong thế kỷ 20 bước đi trên
con đường lớn lao của sứ vụ với nhiều tài năng và sự tận hiến hơn Fulton Sheen.
Và sau cùng thưa anh chị em, các chân phước và các thánh là hồng ân dành cho Hội
Thánh. Những gì chúng ta cử hành ngày mai không làm cho sự thánh thiện của Fulton Sheen
gia tăng thêm chút nào, cũng không làm cho địa vị của ngài trên thiên đàng trở nên cao hơn.
Đúng hơn, điều chúng ta cử hành ngày mai có ý nghĩa đối với chính Hội Thánh, bởi nó đưa con
người thánh thiện này một cách đầy mạnh mẽ đến trước sự chú ý của toàn thế giới. Tôi tin rằng
Fulton Sheen theo nghĩa tiêu biểu nhất là vị thánh của công cuộc tân phúc âm hóa.
Đức Giáo hoàng Gioan XXIII đã hình dung Công đồng Vaticanô II như một công cuộc
truyền giáo. Mục đích của công đồng là đem Lumen gentium, ánh sáng của Đức Kitô đến với
muôn dân, đưa Hội Thánh ra khỏi những bức tường khép kín chỉ nhằm tự bảo vệ mình và đưa
Hội Thánh đến tiếp xúc với xã hội rộng lớn bên ngoài.
Đức Giáo hoàng Phaolô VI đã mạnh mẽ tiếp nối chủ đề này khi viết trong tông huấn
Evangelii nuntiandi rằng Hội Thánh tự bản tính là một sứ mạng. Đức Giáo hoàng Gioan Phaolô
II, người từng tham dự Thượng Hội Đồng dẫn đến sự ra đời của Evangelii nuntiandi đã đặt
công cuộc tân phúc âm hóa vào vị trí trung tâm trong triều đại giáo hoàng của mình và Đức
Bênêđictô XVI, Đức Phanxicô và Đức Lêô XIV đã tiếp tục triển khai và nhấn mạnh chủ đề ấy
theo những cách khác nhau.
Fulton Sheen đã tham dự công đồng Vaticanô thứ hai, và khi trở về ngài đã nhiệt thành tiếp
nhận những chủ đề lớn của công đồng. Nhưng tôi tin rằng trong suốt toàn bộ sứ vụ của mình,
ngài cũng đã đi trước trọng tâm cốt lõi này về một công cuộc loan báo Tin Mừng mà như Đức
Giáo Hoàng Gioan Phaolô II diễn tả: “phải mới trong phương pháp, mới trong cách diễn đạt và
mới trong nhiệt huyết”.
Vì thế thưa anh chị em, bất cứ ai đang tìm kiếm một ngôn ngữ mới mẻ để đem Tin Mừng
đến với nền văn hóa của chúng ta; bất cứ ai rao giảng lời ngàn đời với một trái tim bừng cháy;
bất cứ ai dám sử dụng các phương tiện truyền thông mà chúng ta đang có ngày nay đều mang
ơn Fulton Sheen và tìm thấy nơi Ngài, một người bạn mạnh thế trên trời, một đấng chuyển cầu
đầy quyền năng.