Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Lloyd Austin.

Trung Quốc vẫn là thách thức hàng đầu đối với lợi ích an ninh quốc gia của Mỹ, trong khi Nga vẫn là mối đe dọa ‘cấp tính’ trong lúc Moscow tiếp tục cuộc chiến tàn khốc ở Ukraine, theo Chiến lược Quốc phòng mới được công bố của Ngũ Giác Đài.

Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Lloyd Austin phát biểu với báo giới tại Ngũ Giác Đài hôm 27/10 rằng Trung Quốc là đối thủ cạnh tranh duy nhất với ý đồ định hình lại trật tự quốc tế và ngày càng có sức mạnh để làm việc đó.

Một quan chức quốc phòng cấp cao không muốn nêu tên cho biết Trung Quốc tiếp tục gầy dựng ‘khả năng thách thức Hoa Kỳ một cách có hệ thống trên mọi mặt: quân sự, kinh tế, công nghệ và ngoại giao.’

Theo ông Austin, thách thức từ Trung Quốc đã dẫn đến việc tăng cường khả năng phòng thủ trên tất cả các lĩnh vực chiến tranh, đặc biệt là không gian và không gian mạng, để làm rõ cho bất kỳ đối thủ tiềm năng nào hiểu rằng cái giá phải trả cho hành động xâm lược Hoa Kỳ hoặc các đồng minh và đối tác của Hoa Kỳ lớn hơn bất kỳ lợi ích nào có thể mường tượng.

Báo cáo chiến lược này được đưa ra khi cả Trung Quốc và Nga đều leo thang gây hấn với láng giềng. Trung Quốc nhiều lần đe dọa sẽ kiểm soát Đài Loan bằng vũ lực nếu cần thiết, và Nga đã xâm lược Ukraine vào tháng 2 và tiếp tục tấn công các thị trấn và thành phố của Ukraine bằng tên lửa và thậm chí là bằng máy bay không người lái kamikaze do Iran sản xuất.

Một phiên bản mật của báo cáo đã được công bố cho Quốc hội vào đầu năm nay.

Một quan chức quốc phòng cấp cao khác cũng ẩn danh cho biết võ khí hạt nhân sẽ tiếp tục là nền tảng trong khả năng răn đe của quân đội Hoa Kỳ.

Theo quan chức này, chiến lược quốc phòng mới cho thấy Mỹ đang phải đối mặt với hai nước cạnh tranh có võ khí hạt nhân là Nga và Trung Quốc.

“Các năng lực phi hạt nhân khác có tiềm năng bổ sung nhưng không thể thay thế khả năng răn đe hạt nhân trong một số trường hợp,” quan chức này nói.

Các mối đe dọa lớn khác

Việc Nga gây hấn với Ukraine đề ra ‘mối đe dọa tức thì và sắc bén’, Bộ trưởng Austin nói, khiến Mỹ phải tăng cường hiện diện quân sự ở châu Âu từ khoảng 80.000 quân lên hơn 100.000 người.

Vẫn theo lời ông, khác với Trung Quốc, ‘Nga không thể thách thức Hoa Kỳ một cách có hệ thống về lâu dài.’

Vị quan chức cấp cao này nói thêm rằng “Nga tuyệt đối không được phép tấn công NATO,” như Hoa Kỳ đã tuyên bố rõ ràng rằng họ sẽ bảo vệ từng tấc lãnh thổ của NATO.

Tuy nhiên, quan chức này lo ngại rằng những thất bại của Nga trên chiến trường Ukraine có thể khiến nước này càng dựa dẫm hơn vào lực lượng hạt nhân trong tương lai.

Các mối đe dọa khác được đề cập trong Chiến lược Quốc phòng 2022 bao gồm Triều Tiên, Iran và các phần tử cực đoan bạo lực toàn cầu.

Iran vẫn là một sự hiện diện gây bất ổn ở Trung Đông và là nhà tài trợ lớn nhất của chủ nghĩa khủng bố, trong khi vẫn tiếp tục phát triển các khả năng hạt nhân cho phép Tehran sản xuất vũ khí hạt nhân. Tuy nhiên, theo báo cáo, ‘Iran ngày nay không sở hữu võ khí hạt nhân’ và Mỹ ‘hiện tin rằng Iran không theo đuổi một võ khí hạt nhân.’

Triều Tiên cũng tiếp tục mở rộng khả năng hạt nhân và tên lửa để đe dọa các lực lượng Mỹ và các đồng minh của Mỹ trong khu vực.

Chiến lược 2022 phần lớn là sự tiếp nối của Chiến lược Quốc phòng năm 2018 dưới thời cựu Bộ trưởng Quốc phòng Jim Mattis, vốn xoay trục cơ bản từ việc chủ yếu chống lại những kẻ cực đoan sang tập trung trước tiên vào một cuộc chiến tiềm tàng với một đối thủ cạnh tranh gần ngang hàng.

Năm ngoái, Hoa Kỳ đã kết thúc cuộc chiến kéo dài 20 năm ở Afghanistan. Hoa Kỳ vẫn còn một số quân ở Somalia, Iraq và Syria nhưng phần lớn đã chuyển khỏi các chiến dịch lớn chống khủng bố.

Chiến lược mới đòi hỏi nhiều tiến bộ hơn trong công nghệ từ võ khí siêu thanh đến trí tuệ nhân tạo. Bộ trưởng Austin cho biết ngân sách tài khóa 2023 bao gồm hơn 130 tỷ đô la cho nghiên cứu và phát triển quốc phòng, ngân sách nghiên cứu lớn nhất trong lịch sử của Bộ.