CHƯƠNG VII KHI MỤC VỤ GIA ĐÌNH PHẢI TRỞ THÀNH MỘT ƯU TIÊN
- Chủ nhật - 04/10/2026 08:57
- In ra
- Đóng cửa sổ này
Thư Mục vụ, số 8
“Ta biết chiên của Ta, và chiên của Ta biết Ta.” (Ga 10,14)
1. Biết chiên không phải biết tên trong sổ
Nếu gia đình là Hội thánh tại gia và là chủ thể của sứ mạng, Hội thánh không thể chỉ nói hãy sống tốt hơn. Hội thánh phải bước đến, lắng nghe, đồng hành, nâng đỡ. Đó là lý do số 8 mời các linh mục, nhất là các cha xứ, dành một vị trí ưu tiên cho mục vụ gia đình. Ưu tiên không phải thêm một ban. Ưu tiên là khi lịch chật, việc này không bị gạch trước.
Biết một gia đình không phải biết tên trong sổ. Biết là biết câu chuyện. Có nhà đang bình an. Có nhà đang chịu đựng mà không nói. Có người cha thất nghiệp, người mẹ khóc một mình, người con đang xa nhà và xa cả Hội thánh. Thư mời các cha thăm các gia đình, nhất là nhà đang gặp khó, và giúp họ cầu nguyện, đọc Lời Chúa, sống đức tin. Đôi khi một cuộc thăm âm thầm là một việc mục vụ rất quan trọng. Có nhà không cần thêm một bài nói. Họ cần một người chịu ngồi và nghe.
Thăm mà chỉ để mời đóng góp, thì chiên biết ngay. Thăm để biết chuyện, để cầu một kinh trong nhà họ, để không sợ im lặng, thì câu của Gioan có đất mọc. Cha xứ không thăm hết được trong một tháng. Cha xứ có thể thăm hết các nhà đang gãy trong một năm, nếu việc ấy thật sự là ưu tiên, và nếu những gia đình trưởng thành được sai đi cùng, như thư nói ở câu sau.
2. Hôn nhân không kết thúc ở ngày cưới
Thư xin các cha quan tâm giáo dục giới tính cho người trẻ, chuẩn bị hôn nhân, đồng hành với các đôi trẻ. Ba việc một mạch. Giới tính không phải chuyên đề sợ sệt thêm vào cuối khóa. Người trẻ đang nhận một nền giáo dục giới tính mỗi ngày từ màn hình. Nếu Hội thánh im, không phải đề tài biến mất. Đề tài chỉ còn một người dạy. Dạy trong sự thật của thân xác, của giao ước, của lòng tôn trọng, là một phần của việc chuẩn bị hôn nhân, không phải một việc ngoài.
Chuẩn bị hôn nhân đôi khi rất kỹ cho ngày cưới, chưa kỹ cho đời sau ngày cưới. Hôn nhân không phải một biến cố trong một ngày. Đó là một ơn gọi suốt đời. Sau ngày cưới, đôi trẻ phải học đối thoại, tha thứ, giữ tiền, đón con, đối diện bệnh tật, công việc, và những khác biệt có thể thành vết nứt. Lm. Thái Nguyên viết: hôn nhân không kết thúc ở ngày cưới. Chính từ ngày ấy, một hành trình học yêu thương mới bắt đầu. Giáo xứ nào chỉ đẹp vào lễ cưới thì mới làm xong phần nghi lễ. Phần mục vụ bắt đầu khi hoa đã cất.
Đồng hành với đôi trẻ cần một lịch, không cần một học viện. Ba tháng sau cưới, một lần gặp. Một năm sau, một lần gặp. Không phải để kiểm tra. Để hỏi điều lớp giáo lý chưa hỏi được: các con đang cãi nhau về chuyện gì, tiền đang đi về đâu, giờ kinh còn không, bên ngoại bên nội đang kéo thế nào. Những câu ấy chỉ hỏi được nếu đôi trẻ biết người hỏi không mang chuyện ấy ra bàn ở chỗ khác.
3. Đào tạo nhà để nhà phục vụ nhà
Thư mời các cha mời gọi và đào tạo những gia đình trưởng thành trong đức tin, để họ đồng hành với gia đình khác. Câu hỏi mục vụ không chỉ là ai có thể phục vụ giáo xứ. Câu hỏi còn là gia đình nào có thể trở thành một ân huệ cho gia đình khác. Không cần nhà hoàn hảo. Cần nhà đã để Đức Kitô đi qua những yếu đuối của mình và biến chúng thành kinh nghiệm của lòng thương xót.
Đào tạo ở đây không phải biến gia đình thành cán bộ. Một khóa ngắn: nghe thế nào cho khỏi vội khuyên, giới hạn của mình ở đâu, khi nào phải nhờ cha, khi nào phải khuyên người kia tìm sự trợ giúp của người có chuyên môn, cách cầu nguyện với một nhà đang đau. Rồi sai đi từng đôi một, không sai đi một mình. Gia đình đồng hành với gia đình thì nên có gia đình, chứ không phải một người nhiệt tình thay cả nhà mình.
4. Người thánh hiến, một chứng tá khác
Số 8 không quên tu hội đời và các hội dòng. Các giám mục nhắc Familiaris Consortio số 74: trong khi luôn tôn trọng đặc sủng riêng, hãy xem việc tông đồ hướng tới các gia đình như một trong những nhiệm vụ ưu tiên, một nhiệm vụ càng cấp bách hơn trong hoàn cảnh hiện nay. Lm. Thái Nguyên đọc chỗ này rất công bằng. Người sống đời thánh hiến không sống ơn gọi hôn nhân. Chính đời tận hiến của họ có thể làm chứng cho một tình yêu hoàn toàn thuộc về Thiên Chúa. Họ có thể đến gần các gia đình bằng thăm viếng, lắng nghe, chăm người bệnh, nâng nhà đang khó, đồng hành với người trẻ.
Có nhà không cần một người đến để dạy họ phải làm gì. Họ cần một người bước vào nỗi đau bằng lòng thương xót, giúp họ nhận ra Hội thánh vẫn ở đó và Thiên Chúa chưa bỏ họ. Người thánh hiến, vì không vướng vào quyền lợi của họ hàng nhà ấy, đôi khi ngồi được ở chỗ người trong cuộc không ngồi được. Điều ấy không thay cha mẹ. Điều ấy nhắc rằng Hội thánh rộng hơn mái nhà đang đau, và mái nhà đang đau không bị loại khỏi Hội thánh.
5. Không phải thêm một chương trình
Đây có lẽ là điều quan trọng nhất của số 8, như bài đọc đã nhấn. Nếu gia đình thực sự là Hội thánh tại gia, mục vụ gia đình không thể là một chương trình nằm bên cạnh các chương trình khác. Toàn bộ mục vụ phải giúp gia đình trở thành nơi Đức Kitô được biết, được yêu, được trao. Giáo lý phải giúp cha mẹ đồng hành với con. Giới trẻ phải được chuẩn bị để hiểu hôn nhân như một ơn gọi. Hội đoàn phải biết nâng đỡ gia đình. Nhà trưởng thành phải được khơi dậy để đi với nhà khác.
Thánh Gioan Phaolô II viết một câu thư không trích hết nhưng Lm. Thái Nguyên đưa vào đúng chỗ: việc loan báo Tin mừng trong tương lai phần lớn tùy thuộc vào Hội thánh tại gia, Familiaris Consortio số 65. Nếu vậy, chăm sóc gia đình không chỉ là chăm một thành phần của giáo xứ. Đó là chăm chính nơi Tin mừng được gieo vào đời sống, được truyền cho thế hệ sau, và từ đó được mang đến cho xã hội.
Thư khép số 8 bằng một nhận định đáng đem ra khỏi trang giấy: một giáo xứ có nhiều gia đình sống đạo chắc chắn sẽ là một cộng đoàn gắn kết trong tình hiệp thông, hăng hái tham gia vào công việc chung, và nhiệt thành trong sứ vụ loan báo Tin mừng. Chắc chắn ở đây không phải công thức máy. Chắc chắn theo nghĩa: đừng tìm sức sống của giáo xứ trước hết ở sân khấu. Hãy tìm ở các mái nhà. Mái nhà sống, giáo xứ có người để mà hăng. Mái nhà tắt, giáo xứ vẫn có thể đông một buổi, rồi về nhà là hết.
– Cha xứ và ban hành giáo: việc nào trên lịch tháng này thực sự chạm gia đình, việc nào chỉ mời gia đình đến phục vụ việc của giáo xứ?
– Lập một danh sách thăm trong mùa này: nhà có bệnh, nhà có người mới mất việc, nhà có con đã lâu không thấy, nhà di dân mới đến.
– Sau các lễ cưới của quý tới, ghi sẵn một ngày gặp lại. Đừng để hoa tàn là hết mục vụ.
– Mời một cộng đoàn sống đời thánh hiến gần nhất: các ngài có thể đồng hành với nhóm gia đình nào mà giáo xứ đang bí?
Lạy Chúa Giêsu, Mục Tử nhân lành, Chúa biết chiên của Chúa. Xin dạy chúng con biết từng nhà, không phải để quản, mà để các nhà ấy biết mình được Chúa biết. Amen.
“Ta biết chiên của Ta, và chiên của Ta biết Ta.” (Ga 10,14)
1. Biết chiên không phải biết tên trong sổ
Nếu gia đình là Hội thánh tại gia và là chủ thể của sứ mạng, Hội thánh không thể chỉ nói hãy sống tốt hơn. Hội thánh phải bước đến, lắng nghe, đồng hành, nâng đỡ. Đó là lý do số 8 mời các linh mục, nhất là các cha xứ, dành một vị trí ưu tiên cho mục vụ gia đình. Ưu tiên không phải thêm một ban. Ưu tiên là khi lịch chật, việc này không bị gạch trước.
Biết một gia đình không phải biết tên trong sổ. Biết là biết câu chuyện. Có nhà đang bình an. Có nhà đang chịu đựng mà không nói. Có người cha thất nghiệp, người mẹ khóc một mình, người con đang xa nhà và xa cả Hội thánh. Thư mời các cha thăm các gia đình, nhất là nhà đang gặp khó, và giúp họ cầu nguyện, đọc Lời Chúa, sống đức tin. Đôi khi một cuộc thăm âm thầm là một việc mục vụ rất quan trọng. Có nhà không cần thêm một bài nói. Họ cần một người chịu ngồi và nghe.
Thăm mà chỉ để mời đóng góp, thì chiên biết ngay. Thăm để biết chuyện, để cầu một kinh trong nhà họ, để không sợ im lặng, thì câu của Gioan có đất mọc. Cha xứ không thăm hết được trong một tháng. Cha xứ có thể thăm hết các nhà đang gãy trong một năm, nếu việc ấy thật sự là ưu tiên, và nếu những gia đình trưởng thành được sai đi cùng, như thư nói ở câu sau.
2. Hôn nhân không kết thúc ở ngày cưới
Thư xin các cha quan tâm giáo dục giới tính cho người trẻ, chuẩn bị hôn nhân, đồng hành với các đôi trẻ. Ba việc một mạch. Giới tính không phải chuyên đề sợ sệt thêm vào cuối khóa. Người trẻ đang nhận một nền giáo dục giới tính mỗi ngày từ màn hình. Nếu Hội thánh im, không phải đề tài biến mất. Đề tài chỉ còn một người dạy. Dạy trong sự thật của thân xác, của giao ước, của lòng tôn trọng, là một phần của việc chuẩn bị hôn nhân, không phải một việc ngoài.
Chuẩn bị hôn nhân đôi khi rất kỹ cho ngày cưới, chưa kỹ cho đời sau ngày cưới. Hôn nhân không phải một biến cố trong một ngày. Đó là một ơn gọi suốt đời. Sau ngày cưới, đôi trẻ phải học đối thoại, tha thứ, giữ tiền, đón con, đối diện bệnh tật, công việc, và những khác biệt có thể thành vết nứt. Lm. Thái Nguyên viết: hôn nhân không kết thúc ở ngày cưới. Chính từ ngày ấy, một hành trình học yêu thương mới bắt đầu. Giáo xứ nào chỉ đẹp vào lễ cưới thì mới làm xong phần nghi lễ. Phần mục vụ bắt đầu khi hoa đã cất.
Đồng hành với đôi trẻ cần một lịch, không cần một học viện. Ba tháng sau cưới, một lần gặp. Một năm sau, một lần gặp. Không phải để kiểm tra. Để hỏi điều lớp giáo lý chưa hỏi được: các con đang cãi nhau về chuyện gì, tiền đang đi về đâu, giờ kinh còn không, bên ngoại bên nội đang kéo thế nào. Những câu ấy chỉ hỏi được nếu đôi trẻ biết người hỏi không mang chuyện ấy ra bàn ở chỗ khác.
3. Đào tạo nhà để nhà phục vụ nhà
Thư mời các cha mời gọi và đào tạo những gia đình trưởng thành trong đức tin, để họ đồng hành với gia đình khác. Câu hỏi mục vụ không chỉ là ai có thể phục vụ giáo xứ. Câu hỏi còn là gia đình nào có thể trở thành một ân huệ cho gia đình khác. Không cần nhà hoàn hảo. Cần nhà đã để Đức Kitô đi qua những yếu đuối của mình và biến chúng thành kinh nghiệm của lòng thương xót.
Đào tạo ở đây không phải biến gia đình thành cán bộ. Một khóa ngắn: nghe thế nào cho khỏi vội khuyên, giới hạn của mình ở đâu, khi nào phải nhờ cha, khi nào phải khuyên người kia tìm sự trợ giúp của người có chuyên môn, cách cầu nguyện với một nhà đang đau. Rồi sai đi từng đôi một, không sai đi một mình. Gia đình đồng hành với gia đình thì nên có gia đình, chứ không phải một người nhiệt tình thay cả nhà mình.
4. Người thánh hiến, một chứng tá khác
Số 8 không quên tu hội đời và các hội dòng. Các giám mục nhắc Familiaris Consortio số 74: trong khi luôn tôn trọng đặc sủng riêng, hãy xem việc tông đồ hướng tới các gia đình như một trong những nhiệm vụ ưu tiên, một nhiệm vụ càng cấp bách hơn trong hoàn cảnh hiện nay. Lm. Thái Nguyên đọc chỗ này rất công bằng. Người sống đời thánh hiến không sống ơn gọi hôn nhân. Chính đời tận hiến của họ có thể làm chứng cho một tình yêu hoàn toàn thuộc về Thiên Chúa. Họ có thể đến gần các gia đình bằng thăm viếng, lắng nghe, chăm người bệnh, nâng nhà đang khó, đồng hành với người trẻ.
Có nhà không cần một người đến để dạy họ phải làm gì. Họ cần một người bước vào nỗi đau bằng lòng thương xót, giúp họ nhận ra Hội thánh vẫn ở đó và Thiên Chúa chưa bỏ họ. Người thánh hiến, vì không vướng vào quyền lợi của họ hàng nhà ấy, đôi khi ngồi được ở chỗ người trong cuộc không ngồi được. Điều ấy không thay cha mẹ. Điều ấy nhắc rằng Hội thánh rộng hơn mái nhà đang đau, và mái nhà đang đau không bị loại khỏi Hội thánh.
5. Không phải thêm một chương trình
Đây có lẽ là điều quan trọng nhất của số 8, như bài đọc đã nhấn. Nếu gia đình thực sự là Hội thánh tại gia, mục vụ gia đình không thể là một chương trình nằm bên cạnh các chương trình khác. Toàn bộ mục vụ phải giúp gia đình trở thành nơi Đức Kitô được biết, được yêu, được trao. Giáo lý phải giúp cha mẹ đồng hành với con. Giới trẻ phải được chuẩn bị để hiểu hôn nhân như một ơn gọi. Hội đoàn phải biết nâng đỡ gia đình. Nhà trưởng thành phải được khơi dậy để đi với nhà khác.
Thánh Gioan Phaolô II viết một câu thư không trích hết nhưng Lm. Thái Nguyên đưa vào đúng chỗ: việc loan báo Tin mừng trong tương lai phần lớn tùy thuộc vào Hội thánh tại gia, Familiaris Consortio số 65. Nếu vậy, chăm sóc gia đình không chỉ là chăm một thành phần của giáo xứ. Đó là chăm chính nơi Tin mừng được gieo vào đời sống, được truyền cho thế hệ sau, và từ đó được mang đến cho xã hội.
Thư khép số 8 bằng một nhận định đáng đem ra khỏi trang giấy: một giáo xứ có nhiều gia đình sống đạo chắc chắn sẽ là một cộng đoàn gắn kết trong tình hiệp thông, hăng hái tham gia vào công việc chung, và nhiệt thành trong sứ vụ loan báo Tin mừng. Chắc chắn ở đây không phải công thức máy. Chắc chắn theo nghĩa: đừng tìm sức sống của giáo xứ trước hết ở sân khấu. Hãy tìm ở các mái nhà. Mái nhà sống, giáo xứ có người để mà hăng. Mái nhà tắt, giáo xứ vẫn có thể đông một buổi, rồi về nhà là hết.
– Cha xứ và ban hành giáo: việc nào trên lịch tháng này thực sự chạm gia đình, việc nào chỉ mời gia đình đến phục vụ việc của giáo xứ?
– Lập một danh sách thăm trong mùa này: nhà có bệnh, nhà có người mới mất việc, nhà có con đã lâu không thấy, nhà di dân mới đến.
– Sau các lễ cưới của quý tới, ghi sẵn một ngày gặp lại. Đừng để hoa tàn là hết mục vụ.
– Mời một cộng đoàn sống đời thánh hiến gần nhất: các ngài có thể đồng hành với nhóm gia đình nào mà giáo xứ đang bí?
Lạy Chúa Giêsu, Mục Tử nhân lành, Chúa biết chiên của Chúa. Xin dạy chúng con biết từng nhà, không phải để quản, mà để các nhà ấy biết mình được Chúa biết. Amen.