Đại sứ Lưu động về tự do tôn giáo quốc tế Hoa Kỳ Rashad Hussain tiếp các nhà vận động tự do tôn giáo Việt Nam ngày 28/6/2022. Photo Twitter IRF Ambassador.

Đại sứ Hussain viết trên Twitter sau cuộc gặp hôm 28/6 tại Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ: “Rất vinh dự được gặp gỡ nhóm những người ủng hộ tự do tôn giáo dũng cảm và đa dạng này từ Việt Nam tại Hội nghị thượng đỉnh Tự do Tôn giáo Quốc tế (IRF) 2022”.

“Chúng tôi đồng hành cùng với họ và hối thúc Chính phủ Việt Nam cho phép tất cả mọi người được thực hành đức tin của mình một cách tự do, trả tự do cho những người bị cầm tù và trả lại tài sản bị tịch thu”, người phụ trách tự do tôn giáo của chính quyền Tổng thống Hoa Kỳ Joe Biden cho biết thêm.

Chánh trị sự Nguyễn Xuân Mai, một chức việc bàn trị sự Vĩnh Long của đạo Cao Đài Chơn Truyền 1926, cho VOA biết sau cuộc gặp với Đại sứ Hussain:

“Tôi là Chánh trị sự Nguyễn Xuân Mai từ Việt Nam sang để nói lên tiếng nói tự do tôn giáo tại Việt Nam. Tôi rất hân hạnh được gặp Đại sứ Hussain.

“Tôi trình bày sự bách hại và sự đàn áp của chính quyền Việt Nam, họ đã không tôn trọng công ước quốc tế như đã ký, Điều 18 Công ước LHQ [Công ước Quốc tế về các Quyền Dân sự và Chính trị (ICCPR)].

“Ông nói đã biết vấn đề này tại Việt Nam và ông sẽ quan tâm. Sắp tới ông sẽ sẵn sàng theo dõi tình trạng sinh hoạt tôn giáo của đạo Cao Đài trong việc thực thi nguyện vọng là phục hồi hành chánh, tôn giáo và đòi lại cơ ngơi đã mất do chi phái 1997 được nhà nước chống lưng chiếm dụng 44 năm nay.”

Bà Nguyễn Xuân Mai là một tín đồ Cao Đài trung kiên và dày dạn kinh nghiệm, với nhiều năm vận động trong và ngoài nước để tìm mọi cách lấy lại quyền hành đạo của tín đồ đạo Cao Đài Chơn Truyền 1926, do bị cho là đã rơi vào tay của hệ phái Cao Đài 1997 được nhà nước hậu thuẫn.

Đại sứ Hussain và các nhà hoạt động tự do tôn giáo Việt Nam, ngày 28/6/2022. Photo do ông Lê Minh Đạo cung cấp.

Bà Mai cho VOA biết cũng chính vì sự lên tiếng của bà mà bà bị chính quyền Việt Nam cấm xuất cảnh trước đây.

VOA đã liên lạc Ban Tôn giáo Chính phủ Việt Nam và văn phòng Chưởng quản Hội thánh cao Đài Tây Ninh (hệ phái Cao Đài 1997) yêu cầu bình luận về các phát biểu trên, nhưng chưa được phản hồi.

Vào tháng 5/2021, lần đầu tiên Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ đề cập sự khác biệt giữa hệ phái Cao Đài 1926 với hệ phái Cao Đài 1997, theo đó hệ phái được nhà nước hậu thuẫn đã phá rối các nghi lễ tôn giáo của tín đồ không được công nhận.

Cuộc gặp hôm 28/6 tại Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ là một phần trong các hoạt động của Hội nghị Thượng đỉnh Tự do Tôn giáo Quốc tế (IRF) năm 2022 diễn ra từ ngày 28-30 tháng 6 ở thủ đô Washington với sự tham gia của nhiều tổ chức quốc tế.

Trao đổi với VOA, mục sư A Ga ở bang North Carolina, thuộc Hội thánh Tin lành Đấng Christ Tây Nguyên, cho biết về các mục tiêu của phái đoàn của ông trong các sự kiện này - nổi bật là buổi tuần hành hôm 28/6 trước Đại sứ quán Việt Nam ở Hoa Kỳ, hội luận về tự do tôn giáo, và gặp gỡ giới chức Hoa Kỳ:

“Mục tiêu của phái đoàn chúng tôi là vận động để trả tự do tức khắc cho thầy truyền đạo Y Pum Bya, mục sư Y Yich; lên tiếng việc chính quyền Việt Nam vẫn tiếp tục đàn áp Hội thánh Tin lành Đấng Christ ở tại Tây nguyên ở Việt Nam.

“Lên tiếng để chính phủ Hoa Kỳ và LHQ và các tổ chức nhân quyền trên thế giới để họ có thể gây áp lực với chính phủ Việt Nam để chính phủ Việt Nam thực thi quyền tự do tôn giáo của người dân mà không phải bị đàn áp nữa.”