ĐỊNH HƯỚNG CHO TƯƠNG LAI

Mỗi chúng ta, dù muốn hay không, cũng đang từng bước tiến về tương lai. Đối với người ý thức cẩn trọng, thì tương lai là những điều tốt đẹp phía trước; đối với người nhu nhược buông xuôi, thì tương lai là một chân trời vô định. Ki-tô hữu là người lựa chọn và định hướng cho tương lai đời mình. Trong cuộc lựa chọn ấy, phải có những buông bỏ hy sinh. Bởi lẽ con người không thể hướng về trời cao mà phụ thuộc vào trần thế. Chúa Giê-su là người hướng đạo. Người hướng dẫn và đồng hành với chúng ta trên hành trình tương lai này.

Bài Tin Mừng được đọc trong Thánh lễ Chúa nhật XXIII Thường niên nằm trong ngữ cảnh Chúa Giê-su và các môn đệ đang tiến về Giê-ru-sa-lem. Thành thánh là trung tâm tôn giáo của Do Thái giáo. Nơi đây cũng có những thử thách cam go đang đợi Thầy và trò. Càng tiến về Giê-ru-sa-lem, sự căng thẳng đến từ phản ứng của các luật sĩ và biệt phái càng lên cao độ. Chúa Giê-su vẫn cương quyết lên Giê-ru-sa-lem. Sự cương quyết này được diễn tả như một mạo hiểm, đồng thời cũng là sự tuân phục thánh ý Chúa Cha và tình yêu thương nhân loại cho đến cùng.

Khi cương quyết lên Giê-ru-sa-lem, Chúa Giê-su cũng muốn các môn đệ theo Người có cùng một tinh thần từ bỏ giống như Thầy mình. Một lần nữa chúng ta được nghe những lời có vẻ “chối tai”. Đó là phải “dứt bỏ cha mẹ, vợ con, anh em chị em và cả mạng sống mình”. Nếu đặt những lời này trong toàn bộ giáo huấn của Chúa Giê-su, chúng ta có thể hiểu rõ hơn điều Người muốn nói. Chúa Giê-su muốn cho chúng ta thấy, bước đi theo Người đòi hỏi hy sinh buông bỏ, đôi khi đó là những người thân hoặc là những sở thích rất chính đáng theo quan niệm thông thường.

Cũng cần lưu ý đến bối cảnh xã hội cụ thể khi Tin Mừng thánh Lu-ca được viết ra: vào thời đó, đã có những người gốc Do Thái trở lại Ki-tô giáo, và cũng có những người dân ngoại xin theo Đạo. Những người này, khi chấp nhận gia nhập Giáo Hội non trẻ, đã bị gia đình ruồng bỏ, khai trừ, thậm chí đe dọa giết chết. Vào khoảng năm 90 SCN, những người lãnh đạo Do Thái giáo đã quyết định những ai tin Chúa Giê-su thì bị trục xuất khỏi hội đường. Chắc hẳn đã có nhiều tín hữu gốc Do Thái lo sợ rút lui và bỏ Đạo. Trong bối cảnh này, Lu-ca nhớ lại lời giảng dạy của Chúa. Ông chứng minh cho mọi người biết, Chúa đã báo trước tình trạng này, để khuyên những người dự tòng và tân tòng hãy vững tin, vì phần thưởng Chúa ban cho người trung tín rất lớn lao.

Để tránh cho những người đang nghe khỏi sốc, Chúa Giê-su lấy hình ảnh người chuẩn bị xây tháp. Để thành công, người này phải tính toán những điều kiện liên quan. Chúa cũng dùng hình ảnh một vị vua chuẩn bị giao chiến, cần phải biết mình biết người thì mới nắm chắc phần thắng. Qua đó Chúa Giê-su muốn dạy chúng ta hãy khôn ngoan chọn lựa và định hướng cho tương lai đời mình, để không rơi vào thất vọng và không chạy theo những ảo ảnh hư vô.

Những hy sinh buông bỏ hôm nay, không trở nên vô nghĩa. Bài đọc II trích thư của thánh Phao-lô gửi ông Phi-lê-môn đã nói lên điều đó. Ông Phi-lê-môn là một tín hữu đạo đức nhiệt thành. Ô-nê-xi-mô là một chàng trai trẻ giúp việc cho ông này. Chàng thanh niên đã có những hành động gian trá và bị đuổi đi. Thánh Phao-lô sau khi đã đón nhận và giáo huấn chàng trai này, muốn gửi lại và xin ông Phi-lê-môn đón nhận “như đón nhận người ruột thịt của tôi”. Ở câu cuối của Bài đọc, ngài còn nói “Xin anh hãy đón nhận nó như đón nhận chính tôi”. Những lời lẽ và tâm tình của thánh Phao-lô cho thấy, trong Chúa Giê-su, tất cả mọi người đều trở nên thân thiết, thậm chí như người ruột thịt. Những lời của vị Tông đồ dân ngoại cũng diễn tả lòng nhân hậu Ki-tô giáo, niềm hy vọng đời sau và giá trị của nghĩa cử tha thứ. Quả thật, lòng bác ái vị tha Ki-tô giáo sẽ là mối giây thiêng liêng kết nối mọi người trong cùng một đức tin, là bảo đảm cho hạnh phúc vĩnh cửu.

Chúng ta đang hướng về tương lai. Nhưng làm sao biết rõ được tương lai, vì tương lai chỉ là dự tính và mong ước của con người? Tác giả sách Khôn ngoan cùng chung một băn khoan (Bài đọc I). Ông đã cầu nguyện với Chúa: “Lạy Chúa, nào có ai biết được ý định của Thiên Chúa? Nào có ai hiểu được Đức Chúa muốn điều chi?”. Từ vấn nạn này, tác giả cầu xin Chúa ban Đức Khôn Ngoan, để biết phân định phải trái, nhờ đó mà đạt được hạnh phúc lâu dài. Theo nhãn quan Ki-tô giáo, Đức Khôn Ngoan (viết hoa) là một trong những danh hiệu nói về Chúa Giê-su. Người là sự Khôn Ngoan của Thiên Chúa, là Ngôi Lời nhập thể. Người đang sống và hiện diện giữa chúng ta để soi sáng cho chúng ta biết con đường về nhà Cha, là con đường tương lai soi sáng cho cuộc đời.

Cùng với tác giả Thánh vịnh, chúng ta cầu nguyện: “Xin dạy chúng con đếm tháng ngày mình sống, ngõ hầu tâm trí được khôn ngoan”. Cuộc sống hằng ngày đầy những toan tính và cạnh tranh. “Đếm tháng ngày mình sống” là cách sử dụng hợp lý thời gian và khả năng Chúa ban, để không để hoang phí những gì chúng ta đã đón nhận. Giữa một mớ hỗn độn ấy, xin Chúa luôn soi sáng và hướng dẫn chúng ta.