ĐỪNG ĐỂ CẢ MỘT ĐỜI BẬN RỘN KHIẾN TA BỎ LỠ TIỆC CƯỚI CỦA THIÊN CHÚA
- Thứ sáu - 09/10/2026 19:26
- In ra
- Đóng cửa sổ này
Có những cuộc hẹn bị bỏ lỡ rồi vẫn có thể sắp xếp lại. Có những chuyến xe đi qua rồi vẫn còn chuyến khác. Có những công việc làm chậm một ngày cũng chưa gây ra hậu quả quá lớn. Nhưng có những điều, khi chúng ta nhận ra mình đã bỏ lỡ, thời gian không còn trả lại được nữa. Một người mẹ đã chờ con về dùng bữa suốt nhiều năm, đến lúc người con có thể thu xếp thì chiếc ghế của mẹ đã trống. Một người cha đã muốn nói với con vài điều, nhưng người con luôn bận, đến lúc muốn lắng nghe thì chỉ còn đứng trước di ảnh. Một người bạn đã nhiều lần tìm đến vì cần một người ở bên, nhưng lần nào cũng gặp câu trả lời hẹn khi khác, đến lúc chúng ta nhớ ra thì tình bạn đã nguội lạnh. Một đứa trẻ đã từng chạy đến khoe một bức tranh, một điểm tốt, một chuyện nhỏ ở trường, nhưng người lớn cứ nhìn vào màn hình và bảo để đó, đến một ngày đứa trẻ không còn muốn kể nữa. Cuộc đời có những mất mát không bắt đầu bằng một biến cố dữ dội, nhưng bằng hàng trăm lần chúng ta không có mặt. Đời sống đức tin cũng có thể bị hao mòn như thế. Không phải ai xa Chúa cũng bắt đầu bằng một lời phủ nhận. Nhiều người vẫn tin, vẫn giữ những dấu hiệu bên ngoài của người có đạo, vẫn nghĩ rằng Thiên Chúa quan trọng, nhưng trong lịch sinh hoạt thực tế, Người luôn đứng sau những việc khác. Chúng ta không tuyên bố từ chối Người; chúng ta chỉ liên tục để Người chờ. Và đến một lúc nào đó, lòng mình trở nên xa lạ với chính Đấng mà miệng vẫn gọi là Cha.
Hình ảnh tiệc cưới trong Tin Mừng mở ra một cách nhìn rất đẹp về đời sống với Thiên Chúa. Một bàn tiệc được chuẩn bị, một niềm vui đang chờ được chia sẻ, một chỗ ngồi được dành sẵn: tất cả gợi lên sự đón nhận và thuộc về. Người được mời không chỉ đến để ăn, nhưng để bước vào niềm vui của chủ nhà, để hiện diện bên những người khác, để nhận ra rằng sự có mặt của mình có ý nghĩa. Trong một đám cưới, có những món ăn rất ngon, có những trang trí rất đẹp, có những chương trình được chuẩn bị chu đáo, nhưng điều làm người chủ thực sự vui vẫn là những người thân yêu đã đến. Bàn tiệc dù đầy đủ mà thiếu những khuôn mặt được mong đợi vẫn để lại một khoảng trống. Khi suy nghĩ về tương quan với Thiên Chúa, chúng ta thường chỉ hỏi mình phải làm gì, phải tránh gì, phải giữ luật nào, phải hoàn thành bổn phận nào. Những câu hỏi ấy cần thiết, nhưng nếu chỉ dừng lại ở đó, đức tin dễ trở thành một cuộc kiểm tra kéo dài suốt đời. Hình ảnh tiệc cưới nhắc chúng ta nhớ rằng ở tận nguồn sâu của mọi bổn phận là một tình yêu muốn gặp gỡ. Thiên Chúa muốn con người sống trong sự hiệp thông với Người. Người muốn chúng ta có mặt bằng cả tâm hồn, có thể nhận lãnh, biết tạ ơn, biết yêu thương và để đời mình được đổi mới.
Thế nhưng có một điều khiến chúng ta phải dừng lại: người ta có thể được mời đến một điều tốt đẹp mà vẫn không đến. Không phải vì không hiểu lời mời, cũng không hẳn vì không biết người mời, nhưng vì tâm trí đang đặt ở một nơi khác. Một người đang nghĩ đến đất đai, một người đang tính chuyện làm ăn, một người đang bị cuốn vào những lợi ích trước mắt. Công việc chiếm toàn bộ tầm nhìn, khiến bàn tiệc trở nên xa xôi, không cấp bách, có thể bỏ qua. Đây là một kinh nghiệm rất gần với chúng ta. Những gì thuộc về Thiên Chúa thường không gây tiếng động lớn. Giờ cầu nguyện không rung chuông liên tục như điện thoại. Lời mời hoán cải không hiện thành thông báo đỏ trên màn hình. Một người nghèo cần giúp đỡ không có khả năng đòi hỏi mạnh như một khách hàng đang thúc ép. Một đứa trẻ cần cha mẹ lắng nghe không có quyền lực như người quản lý đang yêu cầu hoàn tất công việc. Vì thế, điều có tiếng nói lớn dễ được ưu tiên, còn điều có giá trị sâu lại dễ bị gạt sang bên. Chúng ta xử lý những việc đang thúc giục mình, nhưng có thể không còn chăm sóc những điều đang âm thầm nuôi sống mình. Sau nhiều năm, công việc vẫn tiến triển, tài sản có thể tăng thêm, các kế hoạch được hoàn thành, nhưng trái tim lại nghèo đi vì những mối tương quan quan trọng đã bị bỏ đói.
Cần nhìn nhận công bằng rằng lao động, kinh doanh, chăm sóc nhà cửa, học hành và lo cho tương lai đều là những trách nhiệm tốt đẹp. Người cha đi làm để nuôi con đang thực hiện một bổn phận yêu thương. Người mẹ tính toán từng khoản chi đang bảo vệ đời sống gia đình. Người trẻ học tập nghiêm túc đang chuẩn bị để phục vụ tốt hơn. Người làm ăn lương thiện đang góp phần xây dựng xã hội. Tin Mừng không yêu cầu chúng ta coi thường những điều ấy. Nhưng một công việc tốt có thể bị đặt vào một vị trí không đúng, và từ đó bắt đầu làm tổn thương đời sống. Khi việc kiếm sống chiếm hết khả năng sống với nhau, khi việc chăm sóc tương lai khiến chúng ta không còn hiện diện trong hiện tại, khi trách nhiệm với bên ngoài trở thành lý do thường xuyên để bỏ mặc người thân, chúng ta cần xét lại. Một người có thể lao động vì gia đình lúc ban đầu, nhưng dần dần lại chỉ sống cho thành công của riêng mình. Một người có thể phục vụ cộng đoàn vì lòng yêu mến lúc ban đầu, nhưng sau đó lại bị cuốn vào nhu cầu được công nhận. Một người có thể học tập để trưởng thành, nhưng dần dần chỉ còn sợ thua kém. Điều đáng lo không nằm ở bản thân công việc, mà ở chỗ công việc đã trở thành trung tâm điều khiển tất cả. Khi ấy, lời mời của Thiên Chúa chạm đến một tâm hồn đã quá đầy, không còn chỗ để nhận thêm điều gì.
Nhiều người trong chúng ta mang một nỗi sợ âm thầm: nếu dừng lại, mình sẽ tụt phía sau; nếu nghỉ ngơi, mình sẽ trở nên vô dụng; nếu không luôn bận rộn, người khác sẽ thấy mình không quan trọng. Nỗi sợ ấy làm chúng ta khó ở yên trước mặt Chúa. Cầu nguyện đòi hỏi một sự dừng lại, mà dừng lại đôi khi khiến con người phải đối diện với những điều mình đã cố tránh. Khi không còn việc gì để làm ngay lập tức, ta nghe rõ hơn sự cô đơn trong lòng, sự mỏi mệt của thân xác, sự tổn thương chưa được chữa lành, những câu hỏi về ý nghĩa cuộc sống. Vì vậy, có khi bận rộn trở thành nơi trú ẩn. Chúng ta không chỉ làm nhiều vì có nhiều việc; chúng ta còn làm nhiều để khỏi phải gặp chính mình. Người khác nhìn thấy một người đầy năng lượng, nhưng bên trong có thể là một tâm hồn đang chạy trốn. Người ấy sợ một buổi chiều yên tĩnh vì sự yên tĩnh làm hiện ra những khoảng trống. Người ấy sợ cầu nguyện vì đứng trước Chúa thì không thể mãi dùng thành tích để che giấu nỗi bất an. Lời mời đến với Thiên Chúa vì thế có thể gặp sự kháng cự rất sâu. Chúng ta muốn được bình an, nhưng lại sợ mở ra những nơi cần được chữa lành; muốn được yêu, nhưng lại không quen sống mà không phải chứng minh mình xứng đáng.
Một bước trở về quan trọng là học nhìn mình như một người con. Người con có trách nhiệm, có bổn phận, có những điều cần sửa đổi, nhưng người con không phải giành lấy quyền được hiện hữu trong nhà bằng thành tích. Nếu một đứa trẻ chỉ được ôm khi đạt điểm cao, chỉ được lắng nghe khi ngoan ngoãn, chỉ được đón nhận khi làm người lớn hài lòng, nó sẽ lớn lên với sự lo âu rằng tình yêu có thể bị thu hồi bất cứ lúc nào. Nhiều người mang cách hiểu ấy vào đời sống thiêng liêng. Họ nghĩ Chúa chỉ muốn gặp mình khi mình đã thật tốt, chỉ nghe mình khi mình đã đủ sốt sắng, chỉ chấp nhận mình khi mình không còn yếu đuối. Vì vậy, sau một lần sa ngã, họ càng tránh cầu nguyện; sau một thời gian nguội lạnh, họ càng ngại đến nhà thờ; sau một biến cố xấu hổ, họ càng nghĩ mình không còn thuộc về cộng đoàn. Nhưng chính trong những lúc ấy, họ cần được nâng dậy. Trở về với Chúa không có nghĩa là giả vờ mình đã ổn. Trở về là đem cả tình trạng chưa ổn của mình đến trước Người, nhận trách nhiệm về điều đã sai và xin ơn để bắt đầu lại. Một tâm hồn thành thật về sự nghèo nàn của mình đã mở được một cánh cửa mà sự tự mãn luôn khép kín.
Lời mời dự tiệc cưới cũng giúp chúng ta xét lại cách mình sử dụng thời gian. Ai cũng có thể nói Thiên Chúa quan trọng, gia đình quan trọng, sức khỏe quan trọng, nhưng thời gian cụ thể sẽ cho thấy những lời ấy đã trở thành đời sống đến mức nào. Một ngày có thể trôi qua với hàng giờ đọc những điều không thật sự cần, nhiều lần kiểm tra những tin nhắn không cấp bách, những cuộc trò chuyện kéo dài chỉ để nói về lỗi của người khác, nhưng lại không có vài phút cầu nguyện bằng sự chú tâm. Chúng ta có thể nhớ rất rõ giờ phát sóng, giờ giao hàng, giờ hẹn công việc, nhưng liên tục quên gọi điện cho người thân đang đau yếu. Có thể sẵn sàng bỏ cả buổi để lựa chọn một món đồ, nhưng thấy việc lắng nghe một người đang buồn là quá lâu. Những điều đó không phải để chúng ta tự kết án, nhưng để thấy rõ sự phân bố của trái tim. Thời gian mang hình dạng của tình yêu mà chúng ta đang sống. Điều mình thường xuyên dành thời gian cho sẽ dần chiếm một chỗ lớn trong tâm hồn. Điều mình liên tục trì hoãn sẽ dần trở nên xa lạ. Muốn trở về với Chúa, đôi khi phải bắt đầu bằng một quyết định rất cụ thể: dành cho Người một khoảng giờ xác định, giữ khoảng giờ ấy, và kiên nhẫn ở lại ngay cả khi chưa cảm thấy gì đặc biệt.
Tuy nhiên, không nên dùng lời mời này để chất thêm gánh nặng lên những người đang kiệt sức. Có những người lao động nhiều giờ vì cuộc sống thật sự khó khăn. Có những người mẹ gần như không có giấc ngủ trọn vẹn vì chăm con nhỏ. Có những người chăm bệnh nhân nhiều tháng, nhiều năm, thân xác và tinh thần đều mỏi mòn. Có những người phải làm việc theo ca, sống xa nhà, chịu những điều kiện khiến việc tham dự sinh hoạt cộng đoàn không dễ dàng. Thiên Chúa biết hoàn cảnh của họ. Một lời cầu nguyện ngắn giữa ca làm, một hành động ngay thẳng trong lúc khó khăn, một sự chăm sóc kiên trì dành cho người bệnh đều có thể là những cách đáp lại Người. Điều cần xét mình là sự thành thật: tôi đang khó thu xếp vì trách nhiệm thực sự, hay đang dùng trách nhiệm làm lời giải thích cho mọi sự trì hoãn? Tôi có thể dành cho Chúa một khoảng nhỏ mà vẫn không làm, hay tôi đang cố gắng trung tín trong điều kiện rất hạn chế? Cộng đoàn cũng phải biết giúp nhau có thời gian để sống đức tin. Một người mẹ sẽ dễ tham dự Thánh lễ hơn nếu có người hỗ trợ trông con. Một người chăm bệnh sẽ có cơ hội nghỉ ngơi nếu có người thay phiên. Lời mời yêu thương cần được nâng đỡ bằng những hành động yêu thương thực tế.
Trong gia đình, có thể hình dung bàn tiệc của Thiên Chúa bắt đầu được cảm nhận từ bàn ăn mỗi ngày. Một bữa cơm không nhất thiết phải đầy đủ món ngon mới có sức nuôi dưỡng. Điều làm bữa cơm trở nên quý giá là người ta được ngồi với nhau trong sự tôn trọng, được hỏi han mà không bị tra xét, được kể một chuyện nhỏ mà không bị xem thường, được nhận một lời cảm ơn vì công sức đã bỏ ra. Nhưng có những bàn ăn đầy thức ăn mà thiếu sự hiện diện. Cha nhìn vào điện thoại, mẹ vừa ăn vừa làm việc, con đeo tai nghe, mỗi người ở trong một thế giới riêng. Có những bữa cơm biến thành giờ kiểm điểm, nơi đứa trẻ chỉ nghe về điểm kém, người vợ chỉ nghe về thiếu sót, người chồng chỉ nghe về thất bại. Dần dần, người ta không muốn trở về bàn ăn nữa, vì nơi đáng lẽ mang lại sức sống lại khiến mình phải phòng thủ. Một gia đình sống tinh thần Tin Mừng sẽ học sửa những điều rất nhỏ ấy. Đặt điện thoại xuống. Chờ người đang nói kể hết câu. Nhìn vào khuôn mặt người thân. Nhận ra người nấu ăn đã mệt. Để một thành viên có thể nói mình buồn mà không lập tức bị trách yếu đuối. Khi con người được đón nhận như thế, họ dễ hiểu hơn rằng tình yêu Thiên Chúa có thể được chạm đến qua những mối tương quan hằng ngày.
Có những người không từ chối bữa cơm gia đình vì ghét gia đình, nhưng vì không còn biết cách ở cùng nhau. Họ có thể lo tiền rất tốt, tổ chức mọi việc rất giỏi, giải quyết những vấn đề bên ngoài rất nhanh, nhưng khi người thân cần sự gần gũi, họ lúng túng. Một người cha có thể mua cho con nhiều thứ mà không biết hỏi con hôm nay có điều gì làm con lo. Một người chồng có thể sửa mọi vật dụng trong nhà mà không biết nhận ra vợ đang cần được an ủi. Một người mẹ có thể chăm sóc đầy đủ mà không biết để con nói khác ý mình. Chúng ta cần học sự hiện diện như học một khả năng sống. Sự hiện diện đòi hỏi bớt kiểm soát, bớt vội vàng, bớt nhu cầu phải có câu trả lời ngay. Có khi việc tốt nhất là ngồi lại, nghe, và thừa nhận rằng mình chưa hiểu hết. Đời sống cầu nguyện cũng có một sự học hỏi tương tự. Chúng ta không phải lúc nào cũng đến trước Chúa với một danh sách điều cần giải quyết. Có khi cần ở lại trong thinh lặng, để những lo lắng lắng xuống, để nhận ra lòng mình đang ở đâu, để tập đón nhận sự sống như một hồng ân. Người quen hiện diện trước Chúa sẽ có cơ hội học hiện diện sâu hơn trước người thân.
Một nguy cơ khác là chúng ta quen với những điều thánh đến mức không còn thấy chúng quý. Người sống gần nhà thờ có thể nghe tiếng chuông mỗi ngày mà không còn để ý. Người tham dự Thánh lễ lâu năm có thể thuộc các lời đáp nhưng tâm trí không thực sự tham dự. Người làm việc trong giáo xứ có thể quen với bàn thờ, sách lễ, ca đoàn, các sinh hoạt đến mức mọi sự trở thành công việc thường lệ. Sự quen thuộc tự nó không xấu; nó có thể giúp chúng ta gắn bó bền vững. Nhưng khi thiếu sự tỉnh thức, cái quen làm chúng ta tưởng mình đã biết hết và không còn cần nhận lãnh. Chúng ta có thể ở rất gần đời sống Hội Thánh mà lòng lại khô cứng. Có thể phục vụ nhiều giờ nhưng không còn cầu nguyện. Có thể chuẩn bị cho người khác gặp Chúa nhưng chính mình không dành thời gian gặp Người. Có thể bảo vệ những quy định rất quyết liệt nhưng không còn biết nói với một người đau khổ bằng sự dịu dàng. Vì thế, người đã ở trong cộng đoàn càng cần tự hỏi: việc mình đang làm có giúp mình yêu mến hơn không? Sau nhiều năm phục vụ, mình có trở nên kiên nhẫn hơn, chân thật hơn, dễ cảm thông hơn không? Hay mình đang ngày càng khó chịu, dễ phán xét và xem mọi người như những người gây phiền?
Đối với người phục vụ, sự bận rộn còn có thể được che phủ bằng những lý do rất cao đẹp. Một người có thể nghĩ rằng vì mọi việc đều làm cho Chúa nên không cần xét lại nhịp sống của mình. Nhưng khi không còn nghỉ ngơi, không còn lắng nghe, không còn quan tâm đến giới hạn của thân xác, người ấy dễ đưa sự mệt mỏi vào cách đối xử với người khác. Những người đến xin giúp đỡ gặp một khuôn mặt cáu gắt. Những cộng sự gặp một thái độ kiểm soát. Những sai sót nhỏ bị phản ứng như xúc phạm lớn. Sau đó, người phục vụ cảm thấy không được thông cảm và càng khép lòng hơn. Cần có can đảm nhìn nhận rằng việc mình làm tốt không miễn cho mình khỏi trách nhiệm sống tốt với người đang ở gần. Cũng cần có can đảm trao bớt công việc, chấp nhận người khác làm theo một cách khác, xây dựng sự cộng tác thay vì giữ mọi thứ trong tay. Một cộng đoàn trưởng thành không dựa trên sự kiệt sức kéo dài của vài người. Khi biết cùng nhau gánh trách nhiệm, mỗi người có cơ hội trở về với nguồn sức sống, và việc phục vụ cũng trở nên nhân bản hơn.
Bàn tiệc mở rộng đến những người ở các nẻo đường đặt ra một câu hỏi nghiêm túc cho cộng đoàn: ai đang cảm thấy mình không có chỗ? Có thể là một người nghèo mặc áo cũ, một người mới đến chưa biết ai, một người di dân không có giấy tờ sinh hoạt quen thuộc, một người trẻ đã lâu không đi lễ, một gia đình đang có rạn nứt, một người từng gây ra lỗi lầm và đang muốn trở lại. Không phải lúc nào họ cũng bị từ chối bằng lời nói rõ ràng. Có khi chỉ một ánh nhìn, một câu hỏi thiếu tế nhị, một thái độ lạnh nhạt cũng đủ khiến họ nghĩ rằng mình không được mong đợi. Có người đứng ngoài cổng rất lâu rồi bỏ về vì không biết nên hỏi ai. Có người đến sinh hoạt một lần rồi không trở lại vì không ai chào. Có người muốn nói về nỗi đau của mình nhưng chỉ nhận được những lời kết luận vội. Chúng ta cần nhớ rằng người đang tìm đường trở về thường rất dễ bị tổn thương. Họ có thể đã phải vượt qua nhiều sợ hãi mới bước đến cửa. Đón tiếp họ đòi hỏi một sự tinh tế, biết tôn trọng đời tư, biết giữ kín điều được chia sẻ, biết giúp họ đi từng bước. Một chỗ ngồi có thể được dành sẵn trong nhà thờ, nhưng trái tim con người cũng phải có chỗ để họ thực sự cảm thấy được đón nhận.
Sự đón nhận ấy không làm mất đi lời mời hoán cải. Bàn tiệc có niềm vui, nhưng niềm vui của Nước Trời không thể lớn lên trong sự cố chấp với những điều gây hại. Hình ảnh áo cưới giúp chúng ta suy nghĩ về sự đáp lại cần có nơi người được mời. Không nên dùng hình ảnh này để đo giá trị con người bằng vẻ ngoài, địa vị hay một hồ sơ hoàn hảo. Điều cần được chuẩn bị là đời sống bên trong và cách sống cụ thể. Một người có thể bước vào nhà thờ mà vẫn nuôi ý định làm hại người khác. Có thể tham dự các nghi thức nhưng không muốn trả lại điều mình đã lấy. Có thể xin bình an nhưng tiếp tục gieo lời chia rẽ. Có thể muốn được tha thứ nhưng không chịu nhận trách nhiệm về tổn thương mình gây ra. Khi ấy, sự hiện diện bên ngoài chưa trở thành một lời đáp trọn vẹn. Hoán cải đòi chúng ta để tình yêu chạm vào những quyết định thật: ngừng một hành vi sai, nói một lời xin lỗi, sửa một điều bất công, từ bỏ một lợi ích không ngay thẳng, tìm sự giúp đỡ khi không thể tự mình thay đổi. Không ai làm được tất cả ngay lập tức, nhưng mỗi người cần thành thật bước theo hướng ấy. Một khởi đầu nhỏ được thực hiện còn quý hơn một ý định lớn liên tục bị hoãn lại.
Có những lời xin lỗi cần được nói trước khi quá muộn. Có những khoản nợ cần được trả, những lời đồn cần được cải chính, những trách nhiệm cần được nhận lại. Có những người đang chờ chúng ta thực hiện điều đã hứa. Nếu chỉ cảm động khi nghe Tin Mừng mà không thay đổi gì, sự cảm động ấy dễ tan đi. Lời đáp của đức tin phải đi vào những nơi cụ thể nhất của đời sống: cách sử dụng tiền, cách nói chuyện với người yếu thế, cách điều hành công việc, cách bảo vệ phẩm giá người khác, cách sống chung với người khó tính. Một chủ cơ sở đáp lại Chúa bằng việc trả lương công bằng và đúng hạn. Một người bán hàng đáp lại Chúa bằng sự trung thực về chất lượng sản phẩm. Một người có trách nhiệm đáp lại Chúa bằng việc không dùng quyền lực để ép người khác phục vụ cái tôi của mình. Một người đang có mâu thuẫn đáp lại Chúa bằng việc ngừng làm nhục đối phương. Những hành động ấy không gây tiếng vang lớn, nhưng làm cho đời sống được chỉnh lại từ gốc. Chúng ta có thể không cảm thấy mình đang làm điều gì đặc biệt; thực ra, chính ở đó tình yêu được trao một thân thể, một tiếng nói, một cách hiện diện có thể nhìn thấy.
Tình trạng dửng dưng cũng cần được nhìn nhận bằng sự can đảm. Sự dửng dưng có thể mang một vẻ ngoài rất lịch sự: không phản đối, không tranh cãi, không làm gì quá xấu, nhưng cũng không để bất cứ nỗi đau nào chạm đến mình. Một người đọc tin về cảnh khó khăn rồi lướt qua ngay. Một người biết hàng xóm đang bệnh nhưng cho rằng sẽ có ai khác giúp. Một người nghe bạn nói mình tuyệt vọng nhưng không muốn mất thời gian. Một người nhận ra gia đình đang xa cách nhưng nghĩ mọi chuyện chắc tự ổn. Lâu dần, con người mất khả năng rung động. Họ có thể sống an toàn trong một phạm vi hẹp, nhưng bên trong ngày càng khô cạn. Để chống lại sự dửng dưng, cần tập một sự quan tâm có giới hạn mà bền bỉ. Chúng ta không thể giải quyết mọi vấn đề của mọi người, cũng không phải gánh mọi nỗi đau. Nhưng có thể giúp một người cụ thể, giữ một lời hứa cụ thể, thực hiện một việc tốt cụ thể. Một cuộc gọi, một bữa ăn được mang đến, một lần đưa người bệnh đi khám, một khoản hỗ trợ đúng lúc, một giờ ngồi bên người cô đơn: những điều ấy mở lòng chúng ta ra. Khi tình yêu có việc để làm, tâm hồn dần lấy lại sức sống.
Trong thời đại mà sự chú ý liên tục bị chia nhỏ, việc đáp lại lời mời của Thiên Chúa còn đòi hỏi chăm sóc khả năng tập trung. Chúng ta có thể ngồi ở một nơi nhưng tâm trí đi qua hàng chục nơi khác trong vài phút. Một tiếng báo tin nhắn đủ kéo mình khỏi câu chuyện đang nghe. Một hình ảnh trên màn hình đủ làm mình quên người đang ngồi bên cạnh. Thói quen ấy theo chúng ta vào cầu nguyện, vào Thánh lễ, vào bữa cơm và cả những giây phút đáng lẽ phải dành cho người thân. Không thể chỉ yêu cầu mình tập trung mà không thay đổi môi trường sống. Cần có những khoảng thời gian đặt thiết bị xa khỏi tầm tay, tắt các thông báo không cần thiết, không vừa nghe người khác vừa đọc một chuyện khác. Cần tập hoàn tất một việc với sự chú tâm trước khi chuyển sang việc tiếp theo. Những thay đổi ấy có vẻ nhỏ, nhưng giúp chúng ta lấy lại quyền lựa chọn. Khi mọi tiếng động đều có thể điều khiển mình, lời mời sâu xa rất khó được nghe. Một chút thinh lặng được bảo vệ mỗi ngày sẽ tạo ra khoảng trống cần thiết để ta nhận ra điều đang xảy ra trong lòng và điều người bên cạnh đang cần.
Có người sẽ tự hỏi vì sao mình đã đi lễ, đã cầu nguyện mà vẫn không cảm thấy niềm vui. Cần nhớ rằng niềm vui thiêng liêng không phải lúc nào cũng biểu hiện bằng cảm xúc mạnh. Có những giai đoạn khô khan, những thời gian buồn đau, những ngày thân xác mệt mỏi khiến tâm hồn khó cảm nhận. Một người vừa mất người thân có thể tham dự Thánh lễ với nước mắt. Một người đang lo cho bệnh tật có thể cầu nguyện mà lòng vẫn nặng. Một người bị tổn thương sâu có thể cần thời gian và sự đồng hành để học tin tưởng trở lại. Sự hiện diện của Chúa không chỉ được đo bằng mức độ vui vẻ chúng ta cảm thấy. Có khi ơn Người được nhận ra trong việc chúng ta chưa buông xuôi, còn có thể đi tiếp, còn giữ được một quyết định ngay thẳng giữa áp lực, còn chấp nhận nhờ người khác giúp. Đồng thời, cũng cần thành thật nhìn nhận xem những thói quen nào đang làm suy yếu đời sống bên trong: thiếu ngủ kéo dài, sống cô lập, nuôi oán giận, làm việc quá sức, để mình bị cuốn vào những so sánh liên tục. Đức tin không khiến chúng ta bỏ qua việc chăm sóc thân xác và tâm trí. Con người được mời đến bàn tiệc với toàn bộ đời sống của mình, và toàn bộ đời sống ấy cần được chăm sóc.
Một trong những dấu hiệu đẹp của việc ở gần Chúa là lòng biết ơn trở nên cụ thể hơn. Người biết ơn bắt đầu nhận ra những điều trước đây mình xem là đương nhiên: một bữa ăn được chuẩn bị, một người vẫn kiên nhẫn với mình, một ngày còn sức khỏe, một cơ hội sửa sai, một cộng đoàn còn đón nhận, một người bạn chịu nghe. Khi nhận ra những điều ấy, cách đối xử của chúng ta thay đổi. Ta bớt đòi hỏi mọi người phải đáp ứng đúng ý mình, bớt nổi giận vì những thiếu sót nhỏ, bớt nhìn đời chỉ qua điều chưa có. Biết ơn không có nghĩa là phủ nhận bất công hoặc chịu đựng mọi điều gây hại. Người biết ơn vẫn có thể yêu cầu sự công bằng, đặt giới hạn cần thiết và bảo vệ phẩm giá của mình. Nhưng họ làm những điều ấy với một trái tim còn có khả năng nhận ra sự thiện. Một đời sống chỉ chú ý đến thiếu hụt sẽ dễ trở nên cay đắng; một đời sống biết nhận lãnh sẽ có thêm sức để xây dựng. Bàn tiệc nhắc chúng ta rằng có những điều không thể tự mình tạo ra: sự sống đã được trao, tình yêu đã được nhận, những cơ hội đã được mở. Từ ý thức ấy, việc tạ ơn có thể dần trở thành một nếp sống.
Tham dự Thánh lễ cũng cần được nuôi dưỡng bằng sự chuẩn bị như vậy. Nếu đến trong vội vàng, giữ nguyên nhịp phân tán và ra về mà không để điều gì lắng lại, chúng ta dễ cảm thấy việc tham dự chỉ là hoàn tất một bổn phận. Có thể bắt đầu bằng một điều đơn giản: đến sớm hơn một chút khi hoàn cảnh cho phép, dành ít phút thinh lặng, nhận ra mình đang đem điều gì vào cuộc gặp gỡ này. Một nỗi lo, một lỗi lầm, một người cần cầu nguyện, một điều muốn tạ ơn đều có thể được đặt trước Chúa. Khi nghe Lời Chúa, hãy để một ý nghĩa cụ thể chạm đến mình, thay vì chỉ chờ phần tiếp theo. Khi ra về, giữ lại một quyết định nhỏ có thể thực hiện trong tuần. Người đang nóng nảy tập dừng trước khi trả lời. Người đang xa gia đình dành một cuộc gọi tử tế. Người đang giữ chuyện bất hòa chủ động mở một cuộc đối thoại đúng lúc. Nhờ đó, Thánh lễ tiếp tục đi vào đời sống. Chúng ta trở lại với công việc, với gia đình, với những khó khăn cũ, nhưng có thể mang một thái độ mới. Sự đổi mới thường âm thầm, đòi nhiều lần bắt đầu lại, nhưng chính sự trung tín ấy sẽ tạo ra chiều sâu.
Trong đời sống gia đình và cộng đoàn, cũng có những người đã quá quen bị bỏ quên nên không còn dám mong được mời. Họ không đòi hỏi nữa, không chia sẻ nữa, không muốn làm phiền nữa. Một người cao tuổi ngồi yên trong góc nhà; một người trẻ luôn có vẻ bất cần; một người cộng tác âm thầm đã lâu không được hỏi han; một người bệnh chỉ trả lời rằng mình vẫn ổn. Chúng ta dễ nghĩ họ không cần gì vì họ không nói. Nhưng sự im lặng có thể chứa một nỗi thất vọng lâu ngày. Cần có sự chú ý để nhận ra những người ấy và đến gần bằng lòng tôn trọng. Đừng chỉ hỏi cho có. Đừng vội ép họ vui lên. Đừng biến việc lắng nghe thành dịp kể về mình. Hãy để họ có thời gian nói, hoặc có quyền chưa nói. Một sự hiện diện bền bỉ có thể giúp lòng tin được xây lại. Đôi khi, lời mời của Thiên Chúa đến với một người qua việc chúng ta nhớ tên họ, dành cho họ một chỗ, gọi cho họ khi lâu không gặp, nhận ra họ đã vắng mặt. Cộng đoàn trở nên có sức chữa lành khi con người cảm thấy sự hiện diện và vắng mặt của mình đều được quan tâm.
Dẫu vậy, ai cũng phải đối diện với trách nhiệm tự do của mình. Không người nào có thể đáp lại Chúa hoàn toàn thay cho người khác. Cha mẹ có thể dạy con cầu nguyện, nhưng con cần lớn lên trong một tương quan riêng với Thiên Chúa. Cộng đoàn có thể nâng đỡ, nhưng mỗi người vẫn phải chọn sống ngay thẳng khi không ai nhìn thấy. Người khác có thể mời gọi chúng ta hòa giải, nhưng chúng ta phải quyết định ngừng nuôi thù hận. Sự tự do trưởng thành không chỉ được thể hiện ở khả năng làm điều mình muốn, mà còn ở khả năng chọn điều tốt khi điều ấy khó. Có khi lời đáp với Chúa đòi từ bỏ một món lợi. Có khi đòi nhận lỗi mà mình đã cố che giấu. Có khi đòi bước ra khỏi một lối sống quen thuộc đã gây hại cho bản thân và người khác. Chúng ta thường mong có một thời điểm hoàn hảo để thay đổi: lúc bớt việc, lúc đủ tiền, lúc không còn áp lực, lúc người khác thay đổi trước. Nhưng cuộc sống hiếm khi cho một khoảng trống hoàn hảo như thế. Hoán cải thường bắt đầu ngay giữa những điều còn dang dở, bằng một lựa chọn có thể thực hiện hôm nay.
Hôm nay, tôi có thể dừng một cuộc nói xấu. Hôm nay, tôi có thể dành thời gian cho người đang cần mình. Hôm nay, tôi có thể mở lòng trong bí tích Hòa giải, đặt lại giờ cầu nguyện, sửa một việc làm thiếu trung thực, trả lời người thân với sự tôn trọng. Những việc ấy không làm biến mất tất cả vấn đề, nhưng tạo ra một hướng đi. Đừng coi thường một bước nhỏ đúng hướng. Người đã nhiều năm xa cách không nhất thiết có thể lấy lại sự gần gũi trong một buổi nói chuyện, nhưng có thể bắt đầu bằng một lần hiện diện chân thành. Người đã hình thành thói quen nóng giận không thay đổi sau một lời quyết tâm, nhưng có thể học nhận ra dấu hiệu căng thẳng, dừng lại, xin lỗi và tìm cách sửa. Người đã nguội lạnh trong đức tin không phải lập tức có cảm xúc sốt sắng, nhưng có thể trung tín trở lại với việc cầu nguyện và các bí tích. Ơn Chúa nâng đỡ những khởi đầu thành thật ấy. Điều cần giữ là đừng biến sự yếu đuối thành lý do để bỏ cuộc, cũng đừng biến một lần thất bại thành lời kết luận rằng mình không thể thay đổi.
Đến một lúc nào đó, mỗi người sẽ phải nhìn lại đời mình. Những thành công từng làm ta mất ngủ có thể không còn quan trọng như trước. Những chuyện hơn thua từng khiến ta giận dữ có thể trở nên rất nhỏ. Nhưng một khuôn mặt đã được mình chăm sóc, một người đã được mình nâng đỡ, một sự hòa giải đã được thực hiện, một lời xin lỗi đã được nói sẽ có một trọng lượng khác. Người ta có thể nhớ nhiều công việc đã làm, nhưng cũng đau vì những lần không có mặt bên người thân. Vì thế, cần sống ngay hôm nay với sự tỉnh táo của một người biết thời gian hữu hạn. Chúng ta không được trao cả cuộc đời một lần để tiêu dùng tùy ý; chúng ta nhận từng ngày và phải chọn cách sống từng ngày. Đừng đợi một mất mát mới nhận ra giá trị của sự hiện diện. Đừng đợi một cơn bệnh mới hỏi mình đã chăm sóc đời sống ra sao. Đừng đợi đến khi một người rời đi mới muốn lắng nghe. Và đừng đợi tâm hồn hoàn toàn cạn kiệt mới trở về với Chúa. Có những điều cần được làm khi còn có thể làm, những tình yêu cần được đáp lại khi lời mời vẫn đang chạm đến lòng mình.
Đức Maria giúp chúng ta học một sự đáp lại có lòng tin và sự bền bỉ. Cuộc đời của Mẹ có những điều chưa thể hiểu hết, những hoàn cảnh khó khăn và những nỗi đau sâu sắc. Tuy nhiên, Mẹ vẫn sống trong sự gắn bó với Thiên Chúa, đón nhận trách nhiệm của mình và đi từng bước trong lòng tin. Chúng ta cũng được mời sống như vậy trong hoàn cảnh riêng. Không phải ai cũng có những công việc lớn lao, nhưng ai cũng có một đời sống để trao. Một người mẹ chăm con, một người cha làm việc lương thiện, một người trẻ kiên trì học tập, một người bệnh dâng nỗi đau, một người cao tuổi cầu nguyện cho gia đình, một người phục vụ âm thầm: tất cả đều có thể sống một lời đáp đẹp. Điều làm những công việc ấy mang giá trị thiêng liêng là trái tim biết gắn bó với Chúa và biết hướng đến người khác. Khi ấy, những ngày tưởng như lặp lại vẫn có thể trở thành nơi tình yêu lớn lên. Chúng ta không cần đợi cuộc đời đổi sang một hoàn cảnh khác mới có thể sống tốt. Ngay trong ngày thường, giữa những bổn phận quen thuộc, lời mời đã có thể được đáp lại.
Lạy Chúa, xin giúp chúng con nhìn rõ những điều đang chiếm hết tâm trí mình. Xin cho chúng con biết nhận trách nhiệm về những lần đã trì hoãn tình yêu, đã để người thân chờ đợi, đã bỏ qua nỗi đau của người khác, đã dùng sự bận rộn để tránh gặp gỡ Chúa và tránh đối diện với chính mình. Xin ban cho chúng con một trái tim thành thật, có thể thừa nhận sự mỏi mệt, sự yếu đuối và những điều cần được chữa lành. Xin dạy chúng con biết sắp xếp thời gian để những điều quý giá được chăm sóc: một giờ cầu nguyện, một Thánh lễ được tham dự với lòng yêu mến, một bữa cơm có sự hiện diện, một cuộc trò chuyện có lắng nghe, một hành động bác ái có sự tôn trọng. Xin giúp người đang kiệt sức nhận được sự nâng đỡ, người đang cô đơn gặp được một người bạn, người đang muốn trở về tìm được một cộng đoàn biết đón nhận. Xin cho chúng con có can đảm sửa điều sai, xin lỗi người đã bị tổn thương, từ bỏ điều bất công và kiên trì với những bước đổi mới nhỏ bé. Xin đừng để chúng con trải qua cả một đời đầy công việc mà thiếu tình yêu, đi qua biết bao ngày mà không biết sống, có mặt ở nhiều nơi mà lại vắng mặt trong những cuộc gặp gỡ quan trọng nhất. Xin cho lời đáp của chúng con được thể hiện trong hôm nay, trong người đang ở bên cạnh, trong bổn phận đang được trao và trong từng lựa chọn âm thầm. Để khi đời sống khép lại, chúng con có thể mang đến trước Chúa một trái tim đã học nhận lãnh, biết tạ ơn và đã cố gắng yêu thương. Amen.
Hình ảnh tiệc cưới trong Tin Mừng mở ra một cách nhìn rất đẹp về đời sống với Thiên Chúa. Một bàn tiệc được chuẩn bị, một niềm vui đang chờ được chia sẻ, một chỗ ngồi được dành sẵn: tất cả gợi lên sự đón nhận và thuộc về. Người được mời không chỉ đến để ăn, nhưng để bước vào niềm vui của chủ nhà, để hiện diện bên những người khác, để nhận ra rằng sự có mặt của mình có ý nghĩa. Trong một đám cưới, có những món ăn rất ngon, có những trang trí rất đẹp, có những chương trình được chuẩn bị chu đáo, nhưng điều làm người chủ thực sự vui vẫn là những người thân yêu đã đến. Bàn tiệc dù đầy đủ mà thiếu những khuôn mặt được mong đợi vẫn để lại một khoảng trống. Khi suy nghĩ về tương quan với Thiên Chúa, chúng ta thường chỉ hỏi mình phải làm gì, phải tránh gì, phải giữ luật nào, phải hoàn thành bổn phận nào. Những câu hỏi ấy cần thiết, nhưng nếu chỉ dừng lại ở đó, đức tin dễ trở thành một cuộc kiểm tra kéo dài suốt đời. Hình ảnh tiệc cưới nhắc chúng ta nhớ rằng ở tận nguồn sâu của mọi bổn phận là một tình yêu muốn gặp gỡ. Thiên Chúa muốn con người sống trong sự hiệp thông với Người. Người muốn chúng ta có mặt bằng cả tâm hồn, có thể nhận lãnh, biết tạ ơn, biết yêu thương và để đời mình được đổi mới.
Thế nhưng có một điều khiến chúng ta phải dừng lại: người ta có thể được mời đến một điều tốt đẹp mà vẫn không đến. Không phải vì không hiểu lời mời, cũng không hẳn vì không biết người mời, nhưng vì tâm trí đang đặt ở một nơi khác. Một người đang nghĩ đến đất đai, một người đang tính chuyện làm ăn, một người đang bị cuốn vào những lợi ích trước mắt. Công việc chiếm toàn bộ tầm nhìn, khiến bàn tiệc trở nên xa xôi, không cấp bách, có thể bỏ qua. Đây là một kinh nghiệm rất gần với chúng ta. Những gì thuộc về Thiên Chúa thường không gây tiếng động lớn. Giờ cầu nguyện không rung chuông liên tục như điện thoại. Lời mời hoán cải không hiện thành thông báo đỏ trên màn hình. Một người nghèo cần giúp đỡ không có khả năng đòi hỏi mạnh như một khách hàng đang thúc ép. Một đứa trẻ cần cha mẹ lắng nghe không có quyền lực như người quản lý đang yêu cầu hoàn tất công việc. Vì thế, điều có tiếng nói lớn dễ được ưu tiên, còn điều có giá trị sâu lại dễ bị gạt sang bên. Chúng ta xử lý những việc đang thúc giục mình, nhưng có thể không còn chăm sóc những điều đang âm thầm nuôi sống mình. Sau nhiều năm, công việc vẫn tiến triển, tài sản có thể tăng thêm, các kế hoạch được hoàn thành, nhưng trái tim lại nghèo đi vì những mối tương quan quan trọng đã bị bỏ đói.
Cần nhìn nhận công bằng rằng lao động, kinh doanh, chăm sóc nhà cửa, học hành và lo cho tương lai đều là những trách nhiệm tốt đẹp. Người cha đi làm để nuôi con đang thực hiện một bổn phận yêu thương. Người mẹ tính toán từng khoản chi đang bảo vệ đời sống gia đình. Người trẻ học tập nghiêm túc đang chuẩn bị để phục vụ tốt hơn. Người làm ăn lương thiện đang góp phần xây dựng xã hội. Tin Mừng không yêu cầu chúng ta coi thường những điều ấy. Nhưng một công việc tốt có thể bị đặt vào một vị trí không đúng, và từ đó bắt đầu làm tổn thương đời sống. Khi việc kiếm sống chiếm hết khả năng sống với nhau, khi việc chăm sóc tương lai khiến chúng ta không còn hiện diện trong hiện tại, khi trách nhiệm với bên ngoài trở thành lý do thường xuyên để bỏ mặc người thân, chúng ta cần xét lại. Một người có thể lao động vì gia đình lúc ban đầu, nhưng dần dần lại chỉ sống cho thành công của riêng mình. Một người có thể phục vụ cộng đoàn vì lòng yêu mến lúc ban đầu, nhưng sau đó lại bị cuốn vào nhu cầu được công nhận. Một người có thể học tập để trưởng thành, nhưng dần dần chỉ còn sợ thua kém. Điều đáng lo không nằm ở bản thân công việc, mà ở chỗ công việc đã trở thành trung tâm điều khiển tất cả. Khi ấy, lời mời của Thiên Chúa chạm đến một tâm hồn đã quá đầy, không còn chỗ để nhận thêm điều gì.
Nhiều người trong chúng ta mang một nỗi sợ âm thầm: nếu dừng lại, mình sẽ tụt phía sau; nếu nghỉ ngơi, mình sẽ trở nên vô dụng; nếu không luôn bận rộn, người khác sẽ thấy mình không quan trọng. Nỗi sợ ấy làm chúng ta khó ở yên trước mặt Chúa. Cầu nguyện đòi hỏi một sự dừng lại, mà dừng lại đôi khi khiến con người phải đối diện với những điều mình đã cố tránh. Khi không còn việc gì để làm ngay lập tức, ta nghe rõ hơn sự cô đơn trong lòng, sự mỏi mệt của thân xác, sự tổn thương chưa được chữa lành, những câu hỏi về ý nghĩa cuộc sống. Vì vậy, có khi bận rộn trở thành nơi trú ẩn. Chúng ta không chỉ làm nhiều vì có nhiều việc; chúng ta còn làm nhiều để khỏi phải gặp chính mình. Người khác nhìn thấy một người đầy năng lượng, nhưng bên trong có thể là một tâm hồn đang chạy trốn. Người ấy sợ một buổi chiều yên tĩnh vì sự yên tĩnh làm hiện ra những khoảng trống. Người ấy sợ cầu nguyện vì đứng trước Chúa thì không thể mãi dùng thành tích để che giấu nỗi bất an. Lời mời đến với Thiên Chúa vì thế có thể gặp sự kháng cự rất sâu. Chúng ta muốn được bình an, nhưng lại sợ mở ra những nơi cần được chữa lành; muốn được yêu, nhưng lại không quen sống mà không phải chứng minh mình xứng đáng.
Một bước trở về quan trọng là học nhìn mình như một người con. Người con có trách nhiệm, có bổn phận, có những điều cần sửa đổi, nhưng người con không phải giành lấy quyền được hiện hữu trong nhà bằng thành tích. Nếu một đứa trẻ chỉ được ôm khi đạt điểm cao, chỉ được lắng nghe khi ngoan ngoãn, chỉ được đón nhận khi làm người lớn hài lòng, nó sẽ lớn lên với sự lo âu rằng tình yêu có thể bị thu hồi bất cứ lúc nào. Nhiều người mang cách hiểu ấy vào đời sống thiêng liêng. Họ nghĩ Chúa chỉ muốn gặp mình khi mình đã thật tốt, chỉ nghe mình khi mình đã đủ sốt sắng, chỉ chấp nhận mình khi mình không còn yếu đuối. Vì vậy, sau một lần sa ngã, họ càng tránh cầu nguyện; sau một thời gian nguội lạnh, họ càng ngại đến nhà thờ; sau một biến cố xấu hổ, họ càng nghĩ mình không còn thuộc về cộng đoàn. Nhưng chính trong những lúc ấy, họ cần được nâng dậy. Trở về với Chúa không có nghĩa là giả vờ mình đã ổn. Trở về là đem cả tình trạng chưa ổn của mình đến trước Người, nhận trách nhiệm về điều đã sai và xin ơn để bắt đầu lại. Một tâm hồn thành thật về sự nghèo nàn của mình đã mở được một cánh cửa mà sự tự mãn luôn khép kín.
Lời mời dự tiệc cưới cũng giúp chúng ta xét lại cách mình sử dụng thời gian. Ai cũng có thể nói Thiên Chúa quan trọng, gia đình quan trọng, sức khỏe quan trọng, nhưng thời gian cụ thể sẽ cho thấy những lời ấy đã trở thành đời sống đến mức nào. Một ngày có thể trôi qua với hàng giờ đọc những điều không thật sự cần, nhiều lần kiểm tra những tin nhắn không cấp bách, những cuộc trò chuyện kéo dài chỉ để nói về lỗi của người khác, nhưng lại không có vài phút cầu nguyện bằng sự chú tâm. Chúng ta có thể nhớ rất rõ giờ phát sóng, giờ giao hàng, giờ hẹn công việc, nhưng liên tục quên gọi điện cho người thân đang đau yếu. Có thể sẵn sàng bỏ cả buổi để lựa chọn một món đồ, nhưng thấy việc lắng nghe một người đang buồn là quá lâu. Những điều đó không phải để chúng ta tự kết án, nhưng để thấy rõ sự phân bố của trái tim. Thời gian mang hình dạng của tình yêu mà chúng ta đang sống. Điều mình thường xuyên dành thời gian cho sẽ dần chiếm một chỗ lớn trong tâm hồn. Điều mình liên tục trì hoãn sẽ dần trở nên xa lạ. Muốn trở về với Chúa, đôi khi phải bắt đầu bằng một quyết định rất cụ thể: dành cho Người một khoảng giờ xác định, giữ khoảng giờ ấy, và kiên nhẫn ở lại ngay cả khi chưa cảm thấy gì đặc biệt.
Tuy nhiên, không nên dùng lời mời này để chất thêm gánh nặng lên những người đang kiệt sức. Có những người lao động nhiều giờ vì cuộc sống thật sự khó khăn. Có những người mẹ gần như không có giấc ngủ trọn vẹn vì chăm con nhỏ. Có những người chăm bệnh nhân nhiều tháng, nhiều năm, thân xác và tinh thần đều mỏi mòn. Có những người phải làm việc theo ca, sống xa nhà, chịu những điều kiện khiến việc tham dự sinh hoạt cộng đoàn không dễ dàng. Thiên Chúa biết hoàn cảnh của họ. Một lời cầu nguyện ngắn giữa ca làm, một hành động ngay thẳng trong lúc khó khăn, một sự chăm sóc kiên trì dành cho người bệnh đều có thể là những cách đáp lại Người. Điều cần xét mình là sự thành thật: tôi đang khó thu xếp vì trách nhiệm thực sự, hay đang dùng trách nhiệm làm lời giải thích cho mọi sự trì hoãn? Tôi có thể dành cho Chúa một khoảng nhỏ mà vẫn không làm, hay tôi đang cố gắng trung tín trong điều kiện rất hạn chế? Cộng đoàn cũng phải biết giúp nhau có thời gian để sống đức tin. Một người mẹ sẽ dễ tham dự Thánh lễ hơn nếu có người hỗ trợ trông con. Một người chăm bệnh sẽ có cơ hội nghỉ ngơi nếu có người thay phiên. Lời mời yêu thương cần được nâng đỡ bằng những hành động yêu thương thực tế.
Trong gia đình, có thể hình dung bàn tiệc của Thiên Chúa bắt đầu được cảm nhận từ bàn ăn mỗi ngày. Một bữa cơm không nhất thiết phải đầy đủ món ngon mới có sức nuôi dưỡng. Điều làm bữa cơm trở nên quý giá là người ta được ngồi với nhau trong sự tôn trọng, được hỏi han mà không bị tra xét, được kể một chuyện nhỏ mà không bị xem thường, được nhận một lời cảm ơn vì công sức đã bỏ ra. Nhưng có những bàn ăn đầy thức ăn mà thiếu sự hiện diện. Cha nhìn vào điện thoại, mẹ vừa ăn vừa làm việc, con đeo tai nghe, mỗi người ở trong một thế giới riêng. Có những bữa cơm biến thành giờ kiểm điểm, nơi đứa trẻ chỉ nghe về điểm kém, người vợ chỉ nghe về thiếu sót, người chồng chỉ nghe về thất bại. Dần dần, người ta không muốn trở về bàn ăn nữa, vì nơi đáng lẽ mang lại sức sống lại khiến mình phải phòng thủ. Một gia đình sống tinh thần Tin Mừng sẽ học sửa những điều rất nhỏ ấy. Đặt điện thoại xuống. Chờ người đang nói kể hết câu. Nhìn vào khuôn mặt người thân. Nhận ra người nấu ăn đã mệt. Để một thành viên có thể nói mình buồn mà không lập tức bị trách yếu đuối. Khi con người được đón nhận như thế, họ dễ hiểu hơn rằng tình yêu Thiên Chúa có thể được chạm đến qua những mối tương quan hằng ngày.
Có những người không từ chối bữa cơm gia đình vì ghét gia đình, nhưng vì không còn biết cách ở cùng nhau. Họ có thể lo tiền rất tốt, tổ chức mọi việc rất giỏi, giải quyết những vấn đề bên ngoài rất nhanh, nhưng khi người thân cần sự gần gũi, họ lúng túng. Một người cha có thể mua cho con nhiều thứ mà không biết hỏi con hôm nay có điều gì làm con lo. Một người chồng có thể sửa mọi vật dụng trong nhà mà không biết nhận ra vợ đang cần được an ủi. Một người mẹ có thể chăm sóc đầy đủ mà không biết để con nói khác ý mình. Chúng ta cần học sự hiện diện như học một khả năng sống. Sự hiện diện đòi hỏi bớt kiểm soát, bớt vội vàng, bớt nhu cầu phải có câu trả lời ngay. Có khi việc tốt nhất là ngồi lại, nghe, và thừa nhận rằng mình chưa hiểu hết. Đời sống cầu nguyện cũng có một sự học hỏi tương tự. Chúng ta không phải lúc nào cũng đến trước Chúa với một danh sách điều cần giải quyết. Có khi cần ở lại trong thinh lặng, để những lo lắng lắng xuống, để nhận ra lòng mình đang ở đâu, để tập đón nhận sự sống như một hồng ân. Người quen hiện diện trước Chúa sẽ có cơ hội học hiện diện sâu hơn trước người thân.
Một nguy cơ khác là chúng ta quen với những điều thánh đến mức không còn thấy chúng quý. Người sống gần nhà thờ có thể nghe tiếng chuông mỗi ngày mà không còn để ý. Người tham dự Thánh lễ lâu năm có thể thuộc các lời đáp nhưng tâm trí không thực sự tham dự. Người làm việc trong giáo xứ có thể quen với bàn thờ, sách lễ, ca đoàn, các sinh hoạt đến mức mọi sự trở thành công việc thường lệ. Sự quen thuộc tự nó không xấu; nó có thể giúp chúng ta gắn bó bền vững. Nhưng khi thiếu sự tỉnh thức, cái quen làm chúng ta tưởng mình đã biết hết và không còn cần nhận lãnh. Chúng ta có thể ở rất gần đời sống Hội Thánh mà lòng lại khô cứng. Có thể phục vụ nhiều giờ nhưng không còn cầu nguyện. Có thể chuẩn bị cho người khác gặp Chúa nhưng chính mình không dành thời gian gặp Người. Có thể bảo vệ những quy định rất quyết liệt nhưng không còn biết nói với một người đau khổ bằng sự dịu dàng. Vì thế, người đã ở trong cộng đoàn càng cần tự hỏi: việc mình đang làm có giúp mình yêu mến hơn không? Sau nhiều năm phục vụ, mình có trở nên kiên nhẫn hơn, chân thật hơn, dễ cảm thông hơn không? Hay mình đang ngày càng khó chịu, dễ phán xét và xem mọi người như những người gây phiền?
Đối với người phục vụ, sự bận rộn còn có thể được che phủ bằng những lý do rất cao đẹp. Một người có thể nghĩ rằng vì mọi việc đều làm cho Chúa nên không cần xét lại nhịp sống của mình. Nhưng khi không còn nghỉ ngơi, không còn lắng nghe, không còn quan tâm đến giới hạn của thân xác, người ấy dễ đưa sự mệt mỏi vào cách đối xử với người khác. Những người đến xin giúp đỡ gặp một khuôn mặt cáu gắt. Những cộng sự gặp một thái độ kiểm soát. Những sai sót nhỏ bị phản ứng như xúc phạm lớn. Sau đó, người phục vụ cảm thấy không được thông cảm và càng khép lòng hơn. Cần có can đảm nhìn nhận rằng việc mình làm tốt không miễn cho mình khỏi trách nhiệm sống tốt với người đang ở gần. Cũng cần có can đảm trao bớt công việc, chấp nhận người khác làm theo một cách khác, xây dựng sự cộng tác thay vì giữ mọi thứ trong tay. Một cộng đoàn trưởng thành không dựa trên sự kiệt sức kéo dài của vài người. Khi biết cùng nhau gánh trách nhiệm, mỗi người có cơ hội trở về với nguồn sức sống, và việc phục vụ cũng trở nên nhân bản hơn.
Bàn tiệc mở rộng đến những người ở các nẻo đường đặt ra một câu hỏi nghiêm túc cho cộng đoàn: ai đang cảm thấy mình không có chỗ? Có thể là một người nghèo mặc áo cũ, một người mới đến chưa biết ai, một người di dân không có giấy tờ sinh hoạt quen thuộc, một người trẻ đã lâu không đi lễ, một gia đình đang có rạn nứt, một người từng gây ra lỗi lầm và đang muốn trở lại. Không phải lúc nào họ cũng bị từ chối bằng lời nói rõ ràng. Có khi chỉ một ánh nhìn, một câu hỏi thiếu tế nhị, một thái độ lạnh nhạt cũng đủ khiến họ nghĩ rằng mình không được mong đợi. Có người đứng ngoài cổng rất lâu rồi bỏ về vì không biết nên hỏi ai. Có người đến sinh hoạt một lần rồi không trở lại vì không ai chào. Có người muốn nói về nỗi đau của mình nhưng chỉ nhận được những lời kết luận vội. Chúng ta cần nhớ rằng người đang tìm đường trở về thường rất dễ bị tổn thương. Họ có thể đã phải vượt qua nhiều sợ hãi mới bước đến cửa. Đón tiếp họ đòi hỏi một sự tinh tế, biết tôn trọng đời tư, biết giữ kín điều được chia sẻ, biết giúp họ đi từng bước. Một chỗ ngồi có thể được dành sẵn trong nhà thờ, nhưng trái tim con người cũng phải có chỗ để họ thực sự cảm thấy được đón nhận.
Sự đón nhận ấy không làm mất đi lời mời hoán cải. Bàn tiệc có niềm vui, nhưng niềm vui của Nước Trời không thể lớn lên trong sự cố chấp với những điều gây hại. Hình ảnh áo cưới giúp chúng ta suy nghĩ về sự đáp lại cần có nơi người được mời. Không nên dùng hình ảnh này để đo giá trị con người bằng vẻ ngoài, địa vị hay một hồ sơ hoàn hảo. Điều cần được chuẩn bị là đời sống bên trong và cách sống cụ thể. Một người có thể bước vào nhà thờ mà vẫn nuôi ý định làm hại người khác. Có thể tham dự các nghi thức nhưng không muốn trả lại điều mình đã lấy. Có thể xin bình an nhưng tiếp tục gieo lời chia rẽ. Có thể muốn được tha thứ nhưng không chịu nhận trách nhiệm về tổn thương mình gây ra. Khi ấy, sự hiện diện bên ngoài chưa trở thành một lời đáp trọn vẹn. Hoán cải đòi chúng ta để tình yêu chạm vào những quyết định thật: ngừng một hành vi sai, nói một lời xin lỗi, sửa một điều bất công, từ bỏ một lợi ích không ngay thẳng, tìm sự giúp đỡ khi không thể tự mình thay đổi. Không ai làm được tất cả ngay lập tức, nhưng mỗi người cần thành thật bước theo hướng ấy. Một khởi đầu nhỏ được thực hiện còn quý hơn một ý định lớn liên tục bị hoãn lại.
Có những lời xin lỗi cần được nói trước khi quá muộn. Có những khoản nợ cần được trả, những lời đồn cần được cải chính, những trách nhiệm cần được nhận lại. Có những người đang chờ chúng ta thực hiện điều đã hứa. Nếu chỉ cảm động khi nghe Tin Mừng mà không thay đổi gì, sự cảm động ấy dễ tan đi. Lời đáp của đức tin phải đi vào những nơi cụ thể nhất của đời sống: cách sử dụng tiền, cách nói chuyện với người yếu thế, cách điều hành công việc, cách bảo vệ phẩm giá người khác, cách sống chung với người khó tính. Một chủ cơ sở đáp lại Chúa bằng việc trả lương công bằng và đúng hạn. Một người bán hàng đáp lại Chúa bằng sự trung thực về chất lượng sản phẩm. Một người có trách nhiệm đáp lại Chúa bằng việc không dùng quyền lực để ép người khác phục vụ cái tôi của mình. Một người đang có mâu thuẫn đáp lại Chúa bằng việc ngừng làm nhục đối phương. Những hành động ấy không gây tiếng vang lớn, nhưng làm cho đời sống được chỉnh lại từ gốc. Chúng ta có thể không cảm thấy mình đang làm điều gì đặc biệt; thực ra, chính ở đó tình yêu được trao một thân thể, một tiếng nói, một cách hiện diện có thể nhìn thấy.
Tình trạng dửng dưng cũng cần được nhìn nhận bằng sự can đảm. Sự dửng dưng có thể mang một vẻ ngoài rất lịch sự: không phản đối, không tranh cãi, không làm gì quá xấu, nhưng cũng không để bất cứ nỗi đau nào chạm đến mình. Một người đọc tin về cảnh khó khăn rồi lướt qua ngay. Một người biết hàng xóm đang bệnh nhưng cho rằng sẽ có ai khác giúp. Một người nghe bạn nói mình tuyệt vọng nhưng không muốn mất thời gian. Một người nhận ra gia đình đang xa cách nhưng nghĩ mọi chuyện chắc tự ổn. Lâu dần, con người mất khả năng rung động. Họ có thể sống an toàn trong một phạm vi hẹp, nhưng bên trong ngày càng khô cạn. Để chống lại sự dửng dưng, cần tập một sự quan tâm có giới hạn mà bền bỉ. Chúng ta không thể giải quyết mọi vấn đề của mọi người, cũng không phải gánh mọi nỗi đau. Nhưng có thể giúp một người cụ thể, giữ một lời hứa cụ thể, thực hiện một việc tốt cụ thể. Một cuộc gọi, một bữa ăn được mang đến, một lần đưa người bệnh đi khám, một khoản hỗ trợ đúng lúc, một giờ ngồi bên người cô đơn: những điều ấy mở lòng chúng ta ra. Khi tình yêu có việc để làm, tâm hồn dần lấy lại sức sống.
Trong thời đại mà sự chú ý liên tục bị chia nhỏ, việc đáp lại lời mời của Thiên Chúa còn đòi hỏi chăm sóc khả năng tập trung. Chúng ta có thể ngồi ở một nơi nhưng tâm trí đi qua hàng chục nơi khác trong vài phút. Một tiếng báo tin nhắn đủ kéo mình khỏi câu chuyện đang nghe. Một hình ảnh trên màn hình đủ làm mình quên người đang ngồi bên cạnh. Thói quen ấy theo chúng ta vào cầu nguyện, vào Thánh lễ, vào bữa cơm và cả những giây phút đáng lẽ phải dành cho người thân. Không thể chỉ yêu cầu mình tập trung mà không thay đổi môi trường sống. Cần có những khoảng thời gian đặt thiết bị xa khỏi tầm tay, tắt các thông báo không cần thiết, không vừa nghe người khác vừa đọc một chuyện khác. Cần tập hoàn tất một việc với sự chú tâm trước khi chuyển sang việc tiếp theo. Những thay đổi ấy có vẻ nhỏ, nhưng giúp chúng ta lấy lại quyền lựa chọn. Khi mọi tiếng động đều có thể điều khiển mình, lời mời sâu xa rất khó được nghe. Một chút thinh lặng được bảo vệ mỗi ngày sẽ tạo ra khoảng trống cần thiết để ta nhận ra điều đang xảy ra trong lòng và điều người bên cạnh đang cần.
Có người sẽ tự hỏi vì sao mình đã đi lễ, đã cầu nguyện mà vẫn không cảm thấy niềm vui. Cần nhớ rằng niềm vui thiêng liêng không phải lúc nào cũng biểu hiện bằng cảm xúc mạnh. Có những giai đoạn khô khan, những thời gian buồn đau, những ngày thân xác mệt mỏi khiến tâm hồn khó cảm nhận. Một người vừa mất người thân có thể tham dự Thánh lễ với nước mắt. Một người đang lo cho bệnh tật có thể cầu nguyện mà lòng vẫn nặng. Một người bị tổn thương sâu có thể cần thời gian và sự đồng hành để học tin tưởng trở lại. Sự hiện diện của Chúa không chỉ được đo bằng mức độ vui vẻ chúng ta cảm thấy. Có khi ơn Người được nhận ra trong việc chúng ta chưa buông xuôi, còn có thể đi tiếp, còn giữ được một quyết định ngay thẳng giữa áp lực, còn chấp nhận nhờ người khác giúp. Đồng thời, cũng cần thành thật nhìn nhận xem những thói quen nào đang làm suy yếu đời sống bên trong: thiếu ngủ kéo dài, sống cô lập, nuôi oán giận, làm việc quá sức, để mình bị cuốn vào những so sánh liên tục. Đức tin không khiến chúng ta bỏ qua việc chăm sóc thân xác và tâm trí. Con người được mời đến bàn tiệc với toàn bộ đời sống của mình, và toàn bộ đời sống ấy cần được chăm sóc.
Một trong những dấu hiệu đẹp của việc ở gần Chúa là lòng biết ơn trở nên cụ thể hơn. Người biết ơn bắt đầu nhận ra những điều trước đây mình xem là đương nhiên: một bữa ăn được chuẩn bị, một người vẫn kiên nhẫn với mình, một ngày còn sức khỏe, một cơ hội sửa sai, một cộng đoàn còn đón nhận, một người bạn chịu nghe. Khi nhận ra những điều ấy, cách đối xử của chúng ta thay đổi. Ta bớt đòi hỏi mọi người phải đáp ứng đúng ý mình, bớt nổi giận vì những thiếu sót nhỏ, bớt nhìn đời chỉ qua điều chưa có. Biết ơn không có nghĩa là phủ nhận bất công hoặc chịu đựng mọi điều gây hại. Người biết ơn vẫn có thể yêu cầu sự công bằng, đặt giới hạn cần thiết và bảo vệ phẩm giá của mình. Nhưng họ làm những điều ấy với một trái tim còn có khả năng nhận ra sự thiện. Một đời sống chỉ chú ý đến thiếu hụt sẽ dễ trở nên cay đắng; một đời sống biết nhận lãnh sẽ có thêm sức để xây dựng. Bàn tiệc nhắc chúng ta rằng có những điều không thể tự mình tạo ra: sự sống đã được trao, tình yêu đã được nhận, những cơ hội đã được mở. Từ ý thức ấy, việc tạ ơn có thể dần trở thành một nếp sống.
Tham dự Thánh lễ cũng cần được nuôi dưỡng bằng sự chuẩn bị như vậy. Nếu đến trong vội vàng, giữ nguyên nhịp phân tán và ra về mà không để điều gì lắng lại, chúng ta dễ cảm thấy việc tham dự chỉ là hoàn tất một bổn phận. Có thể bắt đầu bằng một điều đơn giản: đến sớm hơn một chút khi hoàn cảnh cho phép, dành ít phút thinh lặng, nhận ra mình đang đem điều gì vào cuộc gặp gỡ này. Một nỗi lo, một lỗi lầm, một người cần cầu nguyện, một điều muốn tạ ơn đều có thể được đặt trước Chúa. Khi nghe Lời Chúa, hãy để một ý nghĩa cụ thể chạm đến mình, thay vì chỉ chờ phần tiếp theo. Khi ra về, giữ lại một quyết định nhỏ có thể thực hiện trong tuần. Người đang nóng nảy tập dừng trước khi trả lời. Người đang xa gia đình dành một cuộc gọi tử tế. Người đang giữ chuyện bất hòa chủ động mở một cuộc đối thoại đúng lúc. Nhờ đó, Thánh lễ tiếp tục đi vào đời sống. Chúng ta trở lại với công việc, với gia đình, với những khó khăn cũ, nhưng có thể mang một thái độ mới. Sự đổi mới thường âm thầm, đòi nhiều lần bắt đầu lại, nhưng chính sự trung tín ấy sẽ tạo ra chiều sâu.
Trong đời sống gia đình và cộng đoàn, cũng có những người đã quá quen bị bỏ quên nên không còn dám mong được mời. Họ không đòi hỏi nữa, không chia sẻ nữa, không muốn làm phiền nữa. Một người cao tuổi ngồi yên trong góc nhà; một người trẻ luôn có vẻ bất cần; một người cộng tác âm thầm đã lâu không được hỏi han; một người bệnh chỉ trả lời rằng mình vẫn ổn. Chúng ta dễ nghĩ họ không cần gì vì họ không nói. Nhưng sự im lặng có thể chứa một nỗi thất vọng lâu ngày. Cần có sự chú ý để nhận ra những người ấy và đến gần bằng lòng tôn trọng. Đừng chỉ hỏi cho có. Đừng vội ép họ vui lên. Đừng biến việc lắng nghe thành dịp kể về mình. Hãy để họ có thời gian nói, hoặc có quyền chưa nói. Một sự hiện diện bền bỉ có thể giúp lòng tin được xây lại. Đôi khi, lời mời của Thiên Chúa đến với một người qua việc chúng ta nhớ tên họ, dành cho họ một chỗ, gọi cho họ khi lâu không gặp, nhận ra họ đã vắng mặt. Cộng đoàn trở nên có sức chữa lành khi con người cảm thấy sự hiện diện và vắng mặt của mình đều được quan tâm.
Dẫu vậy, ai cũng phải đối diện với trách nhiệm tự do của mình. Không người nào có thể đáp lại Chúa hoàn toàn thay cho người khác. Cha mẹ có thể dạy con cầu nguyện, nhưng con cần lớn lên trong một tương quan riêng với Thiên Chúa. Cộng đoàn có thể nâng đỡ, nhưng mỗi người vẫn phải chọn sống ngay thẳng khi không ai nhìn thấy. Người khác có thể mời gọi chúng ta hòa giải, nhưng chúng ta phải quyết định ngừng nuôi thù hận. Sự tự do trưởng thành không chỉ được thể hiện ở khả năng làm điều mình muốn, mà còn ở khả năng chọn điều tốt khi điều ấy khó. Có khi lời đáp với Chúa đòi từ bỏ một món lợi. Có khi đòi nhận lỗi mà mình đã cố che giấu. Có khi đòi bước ra khỏi một lối sống quen thuộc đã gây hại cho bản thân và người khác. Chúng ta thường mong có một thời điểm hoàn hảo để thay đổi: lúc bớt việc, lúc đủ tiền, lúc không còn áp lực, lúc người khác thay đổi trước. Nhưng cuộc sống hiếm khi cho một khoảng trống hoàn hảo như thế. Hoán cải thường bắt đầu ngay giữa những điều còn dang dở, bằng một lựa chọn có thể thực hiện hôm nay.
Hôm nay, tôi có thể dừng một cuộc nói xấu. Hôm nay, tôi có thể dành thời gian cho người đang cần mình. Hôm nay, tôi có thể mở lòng trong bí tích Hòa giải, đặt lại giờ cầu nguyện, sửa một việc làm thiếu trung thực, trả lời người thân với sự tôn trọng. Những việc ấy không làm biến mất tất cả vấn đề, nhưng tạo ra một hướng đi. Đừng coi thường một bước nhỏ đúng hướng. Người đã nhiều năm xa cách không nhất thiết có thể lấy lại sự gần gũi trong một buổi nói chuyện, nhưng có thể bắt đầu bằng một lần hiện diện chân thành. Người đã hình thành thói quen nóng giận không thay đổi sau một lời quyết tâm, nhưng có thể học nhận ra dấu hiệu căng thẳng, dừng lại, xin lỗi và tìm cách sửa. Người đã nguội lạnh trong đức tin không phải lập tức có cảm xúc sốt sắng, nhưng có thể trung tín trở lại với việc cầu nguyện và các bí tích. Ơn Chúa nâng đỡ những khởi đầu thành thật ấy. Điều cần giữ là đừng biến sự yếu đuối thành lý do để bỏ cuộc, cũng đừng biến một lần thất bại thành lời kết luận rằng mình không thể thay đổi.
Đến một lúc nào đó, mỗi người sẽ phải nhìn lại đời mình. Những thành công từng làm ta mất ngủ có thể không còn quan trọng như trước. Những chuyện hơn thua từng khiến ta giận dữ có thể trở nên rất nhỏ. Nhưng một khuôn mặt đã được mình chăm sóc, một người đã được mình nâng đỡ, một sự hòa giải đã được thực hiện, một lời xin lỗi đã được nói sẽ có một trọng lượng khác. Người ta có thể nhớ nhiều công việc đã làm, nhưng cũng đau vì những lần không có mặt bên người thân. Vì thế, cần sống ngay hôm nay với sự tỉnh táo của một người biết thời gian hữu hạn. Chúng ta không được trao cả cuộc đời một lần để tiêu dùng tùy ý; chúng ta nhận từng ngày và phải chọn cách sống từng ngày. Đừng đợi một mất mát mới nhận ra giá trị của sự hiện diện. Đừng đợi một cơn bệnh mới hỏi mình đã chăm sóc đời sống ra sao. Đừng đợi đến khi một người rời đi mới muốn lắng nghe. Và đừng đợi tâm hồn hoàn toàn cạn kiệt mới trở về với Chúa. Có những điều cần được làm khi còn có thể làm, những tình yêu cần được đáp lại khi lời mời vẫn đang chạm đến lòng mình.
Đức Maria giúp chúng ta học một sự đáp lại có lòng tin và sự bền bỉ. Cuộc đời của Mẹ có những điều chưa thể hiểu hết, những hoàn cảnh khó khăn và những nỗi đau sâu sắc. Tuy nhiên, Mẹ vẫn sống trong sự gắn bó với Thiên Chúa, đón nhận trách nhiệm của mình và đi từng bước trong lòng tin. Chúng ta cũng được mời sống như vậy trong hoàn cảnh riêng. Không phải ai cũng có những công việc lớn lao, nhưng ai cũng có một đời sống để trao. Một người mẹ chăm con, một người cha làm việc lương thiện, một người trẻ kiên trì học tập, một người bệnh dâng nỗi đau, một người cao tuổi cầu nguyện cho gia đình, một người phục vụ âm thầm: tất cả đều có thể sống một lời đáp đẹp. Điều làm những công việc ấy mang giá trị thiêng liêng là trái tim biết gắn bó với Chúa và biết hướng đến người khác. Khi ấy, những ngày tưởng như lặp lại vẫn có thể trở thành nơi tình yêu lớn lên. Chúng ta không cần đợi cuộc đời đổi sang một hoàn cảnh khác mới có thể sống tốt. Ngay trong ngày thường, giữa những bổn phận quen thuộc, lời mời đã có thể được đáp lại.
Lạy Chúa, xin giúp chúng con nhìn rõ những điều đang chiếm hết tâm trí mình. Xin cho chúng con biết nhận trách nhiệm về những lần đã trì hoãn tình yêu, đã để người thân chờ đợi, đã bỏ qua nỗi đau của người khác, đã dùng sự bận rộn để tránh gặp gỡ Chúa và tránh đối diện với chính mình. Xin ban cho chúng con một trái tim thành thật, có thể thừa nhận sự mỏi mệt, sự yếu đuối và những điều cần được chữa lành. Xin dạy chúng con biết sắp xếp thời gian để những điều quý giá được chăm sóc: một giờ cầu nguyện, một Thánh lễ được tham dự với lòng yêu mến, một bữa cơm có sự hiện diện, một cuộc trò chuyện có lắng nghe, một hành động bác ái có sự tôn trọng. Xin giúp người đang kiệt sức nhận được sự nâng đỡ, người đang cô đơn gặp được một người bạn, người đang muốn trở về tìm được một cộng đoàn biết đón nhận. Xin cho chúng con có can đảm sửa điều sai, xin lỗi người đã bị tổn thương, từ bỏ điều bất công và kiên trì với những bước đổi mới nhỏ bé. Xin đừng để chúng con trải qua cả một đời đầy công việc mà thiếu tình yêu, đi qua biết bao ngày mà không biết sống, có mặt ở nhiều nơi mà lại vắng mặt trong những cuộc gặp gỡ quan trọng nhất. Xin cho lời đáp của chúng con được thể hiện trong hôm nay, trong người đang ở bên cạnh, trong bổn phận đang được trao và trong từng lựa chọn âm thầm. Để khi đời sống khép lại, chúng con có thể mang đến trước Chúa một trái tim đã học nhận lãnh, biết tạ ơn và đã cố gắng yêu thương. Amen.