ĐỪNG SỢ, VÌ CHA ĐÃ ĐẾM TỪNG SỢI TÓC TRÊN ĐẦU CON
- Chủ nhật - 21/06/2026 19:59
- In ra
- Đóng cửa sổ này
Có lẽ trong sâu thẳm đời người, ai trong chúng ta cũng đã từng sợ. Sợ bệnh tật. Sợ mất mát. Sợ nghèo túng. Sợ bị hiểu lầm. Sợ bị loại trừ. Sợ thất bại. Sợ tương lai mịt mù. Sợ một ngày nào đó mình không còn được yêu thương. Sợ những lời nói sau lưng. Sợ những ánh mắt phán xét. Sợ sự dữ mạnh hơn sự thiện. Sợ mình sống ngay lành mà vẫn chịu thiệt thòi. Sợ mình làm điều tốt mà chẳng ai hiểu. Sợ mình nói sự thật rồi bị ghét bỏ. Sợ đứng về phía Chúa mà bị người đời chê cười, chống đối, xa lánh.
Và chính trong bối cảnh ấy, Tin Mừng hôm nay vang lên như một tiếng chuông giữa đêm tối, như một bàn tay đặt lên vai người môn đệ đang run rẩy: “Anh em đừng sợ người ta.” Chúa Giêsu không nói câu ấy như một khẩu hiệu rẻ tiền. Người không bảo chúng ta đừng sợ vì cuộc đời sẽ dễ dàng. Người không bảo đừng sợ vì từ nay không còn đau khổ. Người không bảo đừng sợ vì người môn đệ sẽ luôn được người đời tung hô. Không. Chúa nói “đừng sợ” ngay trong lúc Người sai các môn đệ đi giữa một thế giới có thể chống đối, bách hại, hiểu lầm và loại trừ họ. Nghĩa là Chúa không hứa cất hết bão tố, nhưng Người hứa ban cho ta một trái tim đủ tin để đi qua bão tố. Chúa không hứa con đường theo Người sẽ không có thập giá, nhưng Người cho ta biết thập giá ấy không phải là ngõ cụt, vì phía sau thập giá là sự sống, là vinh quang, là bàn tay Cha không bao giờ buông.
“Anh em đừng sợ người ta.” Lời ấy thật cần cho chúng ta hôm nay. Bởi có những nỗi sợ rất âm thầm nhưng lại điều khiển cả đời người. Có người vì sợ người ta mà không dám sống thật. Có người vì sợ mất lòng mà không dám nói điều đúng. Có người vì sợ bị chê cười mà không dám làm dấu Thánh Giá trước bữa ăn nơi công cộng. Có người vì sợ bị xem là đạo đức giả mà không dám cầu nguyện. Có người vì sợ thua thiệt mà thỏa hiệp với gian dối. Có người vì sợ bị cô lập mà đi theo đám đông, dù biết đám đông ấy đang đi xa Tin Mừng. Có người vì sợ mất chức, mất lợi, mất quan hệ, mất tiếng khen, mà đánh mất bình an lương tâm. Nhiều khi chúng ta không chối Chúa bằng lời, nhưng lại chối Chúa bằng sự im lặng hèn nhát trước sự dữ; không chối Chúa trong nhà thờ, nhưng chối Chúa nơi công sở, nơi gia đình, nơi mạng xã hội, nơi những chọn lựa thường ngày.
Chúa Giêsu biết lòng người yếu đuối. Người biết các môn đệ của Người không phải là những con người thép. Phêrô đã từng sợ đến nỗi chối Thầy ba lần. Các môn đệ đã từng sợ đến nỗi bỏ Thầy mà chạy. Sau khi Chúa chịu chết, họ đã đóng kín cửa vì sợ người Do Thái. Vì thế, khi Chúa nói “đừng sợ”, Người không trách móc, nhưng nâng dậy. Người không khinh thường sự run rẩy của chúng ta, nhưng mời chúng ta đặt sự run rẩy ấy vào trong lòng tin. Đức tin không làm con người trở thành vô cảm. Đức tin không biến người môn đệ thành kẻ không biết đau, không biết lo, không biết khóc. Đức tin giúp ta biết rằng trong mọi nỗi đau, nỗi lo, nước mắt và cô đơn, ta không ở một mình.
Tin Mừng hôm nay cho ta một lý do rất sâu để đừng sợ: “Không có gì che giấu mà sẽ không được tỏ lộ, không có gì bí mật mà người ta sẽ không biết.” Đây vừa là lời an ủi, vừa là lời cảnh tỉnh. Là lời an ủi cho những ai bị hiểu lầm, bị vu khống, bị kết án oan, bị chôn vùi trong những lời đồn độc ác. Có những sự thật hôm nay chưa ai nhìn thấy, nhưng Thiên Chúa thấy. Có những nước mắt rơi trong âm thầm, không ai biết, nhưng Thiên Chúa biết. Có những hy sinh không được ghi nhận, nhưng Thiên Chúa ghi nhận. Có những tấm lòng bị người đời nghi ngờ, nhưng Thiên Chúa thấu suốt. Người công chính có thể bị che khuất một thời, nhưng sự thật không bao giờ bị chôn vùi mãi mãi. Ánh sáng của Thiên Chúa sẽ có ngày mở ra mọi sự.
Nhưng lời ấy cũng là lời cảnh tỉnh. Vì nếu không có gì che giấu mà không bị tỏ lộ, thì những gian dối, giả hình, mưu mô, thủ đoạn, những điều ta tưởng đã giấu rất kín, cũng không thể trốn mãi trước mặt Chúa. Người đời có thể bị đánh lừa. Dư luận có thể bị dẫn dắt. Ánh mắt con người có thể bị che khuất. Nhưng Thiên Chúa nhìn vào tận đáy lòng. Bởi đó, người môn đệ không sống theo ánh đèn sân khấu, nhưng sống dưới ánh mắt Chúa. Không sống để được người đời vỗ tay, nhưng sống để lương tâm được bình an trước mặt Thiên Chúa. Không lấy tiếng khen của người đời làm thước đo, nhưng lấy Tin Mừng làm con đường.
Trong bài suy niệm được gợi lên từ phụng vụ Chúa Nhật XII Thường Niên, hình ảnh ngôn sứ Giêrêmia hiện lên như một chứng nhân của người công chính bị bách hại: ông bị đe dọa, bị vu khống, bị gọi là “lão tứ phía kinh hoàng”, nhưng ông vẫn cậy trông vào Đức Chúa, Đấng ở bên ông như một trang chiến sĩ oai hùng. Chính kinh nghiệm ấy giúp ta hiểu rằng sống công chính không có nghĩa là luôn được bình yên bên ngoài, nhưng là được nâng đỡ từ bên trong bởi một niềm tin không ai cướp được.
Ngôn sứ Giêrêmia không phải là người không biết sợ. Ông cũng từng than van, từng đau khổ, từng cảm thấy bị cô đơn trong sứ mạng. Nhưng điều làm ông đứng vững không phải là sức mạnh riêng của ông, mà là xác tín: “Đức Chúa hằng ở bên con.” Đó cũng là bí quyết của đời Kitô hữu. Ta không mạnh vì ta không có kẻ thù. Ta không bình an vì đời không có sóng gió. Ta không can đảm vì người đời luôn tử tế. Ta mạnh vì Chúa ở bên. Ta bình an vì Chúa biết. Ta can đảm vì Chúa không bỏ rơi.
Chúa Giêsu nói tiếp: “Anh em đừng sợ những kẻ giết thân xác mà không giết được linh hồn.” Đây là một lời rất mạnh. Chúa không phủ nhận quyền lực của sự dữ trên thân xác. Người biết có những kẻ có thể làm hại thân xác, có thể gây đau khổ, có thể tước đoạt mạng sống. Chính Chúa cũng sẽ bị bắt, bị đánh đòn, bị đóng đinh, bị giết chết. Nhưng Chúa chỉ cho ta thấy một sự thật lớn hơn: thân xác quý, nhưng linh hồn còn quý hơn; đời này đáng trân trọng, nhưng đời đời mới là cùng đích; sự sống trần gian là hồng ân, nhưng sự sống trong Thiên Chúa mới là sự sống viên mãn.
Có những người vì quá sợ mất thân xác mà đánh mất linh hồn. Vì sợ mất tiền mà bán rẻ lương tâm. Vì sợ mất quyền mà phản bội sự thật. Vì sợ mất ghế mà làm điều bất công. Vì sợ mất lòng người mà làm mất lòng Chúa. Vì sợ bị thiệt ở đời này mà đánh mất phần phúc đời sau. Chúa Giêsu nhắc ta: điều đáng sợ nhất không phải là nghèo, không phải là bệnh, không phải là bị người đời chê bai, không phải là bị hiểu lầm, không phải là thất bại trước mắt. Điều đáng sợ nhất là linh hồn chết dần trong tội lỗi mà ta vẫn tưởng mình đang sống. Điều đáng sợ nhất là lương tâm chai đá. Điều đáng sợ nhất là quen với bóng tối đến mức không còn nhớ ánh sáng. Điều đáng sợ nhất là đánh mất Chúa mà vẫn tưởng mình còn tất cả.
Vì thế, Chúa nói: “Đúng hơn, anh em hãy sợ Đấng có thể tiêu diệt cả hồn lẫn xác trong hỏa ngục.” Nỗi sợ này không phải là thứ sợ hãi làm ta chạy trốn Thiên Chúa. Đây là lòng kính sợ thánh thiện, là sự tôn kính của người con trước Cha, là ý thức rằng đời mình thuộc về Chúa, rằng mọi chọn lựa đều có giá trị đời đời. Kính sợ Chúa không làm ta co rúm lại, nhưng giúp ta sống nghiêm túc. Kính sợ Chúa không làm ta xa Chúa, nhưng kéo ta lại gần Chúa hơn. Kính sợ Chúa là biết rằng tình yêu Chúa vô cùng lớn, nên ta không muốn làm tổn thương tình yêu ấy. Kính sợ Chúa là biết rằng linh hồn mình quý giá, nên không để nó bị bán rẻ cho những thứ chóng qua.
Rồi Chúa đưa ra một hình ảnh rất dịu dàng: “Hai con chim sẻ chỉ bán được một hào phải không? Thế mà, không một con nào rơi xuống đất ngoài ý của Cha anh em.” Chim sẻ là loài chim nhỏ bé, rẻ tiền, xem ra chẳng đáng gì trong mắt người đời. Vậy mà Chúa Cha vẫn quan phòng trên nó. Không một con chim sẻ nào rơi xuống mà Cha không biết. Rồi Chúa nói thêm: “Ngay đến tóc trên đầu anh em, Người cũng đếm cả rồi.” Còn lời nào dịu hơn lời ấy? Còn hình ảnh nào gần hơn hình ảnh ấy? Sợi tóc là điều rất nhỏ, nhỏ đến mức chính ta cũng không biết mỗi ngày mình rụng bao nhiêu sợi. Vậy mà Cha biết. Cha đếm. Cha quan tâm. Cha không nhìn ta như một con số giữa đám đông. Cha biết từng người. Cha biết nỗi lo riêng của từng người. Cha biết vết thương riêng của từng người. Cha biết những đêm ta không ngủ. Cha biết những lời ta nuốt vào lòng. Cha biết những tiếng thở dài không thành câu. Cha biết cả những mệt mỏi mà ta không biết nói với ai.
Đức tin Kitô giáo không nói rằng con người chỉ là bụi đất vô danh bị ném vào vũ trụ lạnh lùng. Đức tin nói rằng ta là con của Cha. Ta quý giá hơn muôn vàn chim sẻ. Ta không bị lãng quên. Ta không bị bỏ rơi. Ta không phải là một đời sống vô nghĩa trôi giữa cuộc đời. Ngay cả khi người đời không nhớ đến ta, Chúa vẫn nhớ. Ngay cả khi người đời đánh giá ta sai, Chúa vẫn biết sự thật. Ngay cả khi người đời xem ta chẳng đáng gì, Chúa vẫn nói: con quý giá. Chính vì thế, Chúa kết luận: “Vậy anh em đừng sợ, anh em còn quý giá hơn muôn vàn chim sẻ.”
Có những lúc ta cần ngồi thật lâu với câu này: “Con quý giá hơn muôn vàn chim sẻ.” Khi bị xem thường, hãy nhớ câu ấy. Khi thất bại, hãy nhớ câu ấy. Khi bệnh tật, hãy nhớ câu ấy. Khi tuổi già đến, khi sức khỏe yếu đi, khi vai trò xã hội giảm dần, khi người khác không còn cần mình như trước, hãy nhớ câu ấy. Giá trị của ta không nằm ở năng suất, tài sản, chức vụ, sắc đẹp, thành công hay lời khen. Giá trị của ta nằm ở chỗ ta được Thiên Chúa yêu thương. Một con người có thể mất nhiều thứ, nhưng nếu còn biết mình được Chúa yêu, người ấy vẫn còn nền móng để đứng lên.
Tuy nhiên, Tin Mừng hôm nay không chỉ an ủi. Tin Mừng còn sai đi. “Điều Thầy nói với anh em lúc đêm hôm, thì hãy nói ra giữa ban ngày; và điều anh em nghe rỉ tai, thì hãy lên mái nhà rao giảng.” Người môn đệ không được giữ Tin Mừng như một bí mật riêng tư chỉ để tự an ủi mình. Tin Mừng được trao để loan báo. Ánh sáng được thắp lên không phải để đặt dưới đáy thùng, nhưng để đặt trên giá đèn. Lời Chúa được nghe trong thinh lặng phải trở thành chứng tá giữa đời. Cầu nguyện trong đêm tối phải sinh hoa trái nơi ban ngày. Điều ta nhận được trong nhà thờ phải được sống trong gia đình. Điều ta nghe trong Thánh Lễ phải được thể hiện nơi chợ đời, nơi văn phòng, nơi trường học, nơi bệnh viện, nơi mạng xã hội, nơi những tương quan cụ thể.
Ngày nay, có lẽ chúng ta không luôn phải tử đạo bằng máu, nhưng mỗi người vẫn được mời gọi tử đạo bằng lòng trung thành. Tử đạo khi không gian lận dù có cơ hội. Tử đạo khi không nói xấu dù rất muốn trả đũa. Tử đạo khi không hùa theo sự ác dù số đông đang hùa theo. Tử đạo khi giữ đức khiết tịnh trong một thế giới coi thường thân xác. Tử đạo khi sống công bằng giữa môi trường đầy bất công. Tử đạo khi tha thứ trong khi lòng còn đau. Tử đạo khi tiếp tục yêu thương dù không được đáp lại. Tử đạo khi âm thầm phục vụ mà không cần ai biết. Tử đạo khi dám nhận mình là người Công giáo không phải bằng lời khoe khoang, nhưng bằng đời sống hiền lành, ngay thẳng, nhân hậu và có trách nhiệm.
Chúa Giêsu nói: “Phàm ai tuyên bố nhận Thầy trước mặt thiên hạ, thì Thầy cũng sẽ tuyên bố nhận người ấy trước mặt Cha Thầy, Đấng ngự trên trời.” Đây là một lời hứa tuyệt vời. Người môn đệ dám nhận Chúa trước mặt người đời thì sẽ được Chúa nhận trước mặt Chúa Cha. Ở đời, được một người có uy tín đứng ra bảo lãnh cho mình đã là điều quý. Huống chi được chính Đức Kitô nhận mình trước mặt Chúa Cha. Có khi ở trần gian, ta bị người đời không nhận, bị người thân không hiểu, bị cộng đoàn nghi ngờ, bị xã hội loại trừ. Nhưng nếu ta trung thành với Chúa, Chúa sẽ nhận ta. Và điều sau cùng quan trọng nhất không phải là người đời nói gì về ta, nhưng là Chúa nói gì về ta trước mặt Cha.
Ngược lại, Chúa cũng nói rất nghiêm: “Còn ai chối Thầy trước mặt thiên hạ, thì Thầy cũng sẽ chối người ấy trước mặt Cha Thầy.” Chối Thầy không chỉ là tuyên bố công khai rằng tôi không biết Chúa. Chối Thầy còn là sống như thể Chúa không hiện hữu. Chối Thầy là miệng đọc kinh nhưng lòng đầy gian dối. Chối Thầy là rước lễ nhưng không chịu hòa giải. Chối Thầy là mang danh Kitô hữu nhưng lại sống vô cảm trước người nghèo, người đau khổ, người bị bỏ rơi. Chối Thầy là biết sự thật mà im lặng vì quyền lợi riêng. Chối Thầy là biến đạo thành hình thức, biến đức tin thành trang trí, biến nhà thờ thành nơi đến cho đủ bổn phận nhưng cuộc đời chẳng thay đổi gì.
Thật ra, mỗi ngày chúng ta đều đứng trước những chọn lựa nhỏ để nhận hay chối Chúa. Khi một người cha biết kiềm chế cơn nóng giận để không làm tổn thương vợ con, người ấy đang nhận Chúa. Khi một người mẹ âm thầm hy sinh cho gia đình trong yêu thương, người ấy đang nhận Chúa. Khi một người trẻ dám sống trong sạch giữa những lời rủ rê dễ dãi, người ấy đang nhận Chúa. Khi một người làm ăn chọn sự thật thay vì lợi nhuận bất chính, người ấy đang nhận Chúa. Khi một người bị xúc phạm mà không trả thù, người ấy đang nhận Chúa. Khi một linh mục, tu sĩ, giáo dân vẫn trung thành trong sứ vụ dù có những ngày mệt mỏi, cô đơn, bị hiểu lầm, người ấy đang nhận Chúa. Nhận Chúa không chỉ bằng môi miệng, nhưng bằng từng chọn lựa âm thầm.
Điều đáng nói là Chúa không đòi ta phải thật hoàn hảo rồi mới nhận Người. Chúa biết Phêrô sẽ vấp ngã, nhưng vẫn chọn Phêrô. Chúa biết các môn đệ yếu đuối, nhưng vẫn sai họ đi. Chúa biết ta còn nhiều sợ hãi, nhưng vẫn nói với ta: “Đừng sợ.” Nghĩa là Chúa không chờ ta hết sợ mới trao sứ mạng. Người trao sứ mạng để trong hành trình ấy, ta học biết tin hơn. Can đảm Kitô giáo không phải là không còn sợ, nhưng là vẫn bước đi dù còn sợ, vì biết Chúa đang đi với mình. Đức tin không loại bỏ run rẩy, nhưng biến run rẩy thành lời phó thác.
Trong đời sống mục vụ và cộng đoàn, lời “đừng sợ” cũng rất cần. Nhiều khi cộng đoàn sợ thay đổi, sợ góp ý, sợ đối thoại, sợ nói thật với nhau trong bác ái. Nhiều khi gia đình sợ mở lòng, sợ xin lỗi, sợ tha thứ. Nhiều khi người có trách nhiệm sợ mất uy tín nên không dám nhận sai. Nhiều khi người bị tổn thương sợ bị tổn thương thêm nên đóng kín lòng. Nhưng nếu cứ sống trong sợ hãi, chúng ta sẽ đánh mất tự do của con cái Chúa. Chỉ có tình yêu mới giải thoát sợ hãi. Chỉ có sự thật trong bác ái mới chữa lành cộng đoàn. Chỉ có lòng tin vào Cha quan phòng mới giúp ta thôi nắm chặt mọi sự bằng lo âu.
Một trong những căn bệnh lớn của thời đại hôm nay là người ta sợ người đời hơn sợ Chúa. Sợ dư luận hơn sợ lương tâm. Sợ mất hình ảnh hơn sợ mất nhân phẩm. Sợ bị bóc trần hơn sợ sống giả. Sợ thua thiệt hơn sợ bất công. Sợ nghèo hơn sợ tội. Sợ im lặng của đám đông hơn sợ tiếng Chúa trong lòng. Vì thế, nhiều người sống mệt mỏi, vì phải diễn quá nhiều vai. Diễn đạo đức. Diễn hạnh phúc. Diễn thành công. Diễn mạnh mẽ. Diễn bình an. Nhưng trước mặt Chúa, ta không cần diễn. Chúa không yêu chiếc mặt nạ của ta. Chúa yêu chính ta. Chúa không chờ ta trang điểm linh hồn cho đẹp rồi mới đến gần. Người đến để chữa lành chính những nơi ta đang xấu hổ, đang yếu đuối, đang run sợ.
Tin Mừng hôm nay mời ta trở về với một sự thật nền tảng: tôi đang sống trước mặt Chúa Cha. Khi biết mình sống trước mặt Cha, ta không cần quá lệ thuộc vào ánh mắt người đời. Khi biết Cha đếm từng sợi tóc trên đầu, ta không còn nghĩ mình bị bỏ quên. Khi biết Chúa Giêsu sẽ nhận mình trước mặt Cha nếu mình trung thành nhận Người, ta có thêm sức mạnh để làm chứng. Khi biết linh hồn quý hơn mọi sự chóng qua, ta sẽ biết chọn điều đời đời thay vì những lợi ích tạm bợ.
Vậy hôm nay, mỗi người hãy tự hỏi: Tôi đang sợ điều gì nhất? Nỗi sợ ấy đang đưa tôi đến gần Chúa hay kéo tôi xa Chúa? Vì sợ điều ấy, tôi đã thỏa hiệp với điều gì? Vì sợ người ta, tôi đã im lặng trước sự thật nào? Vì sợ thiệt thòi, tôi đã bỏ qua tiếng lương tâm nào? Vì sợ bị đánh giá, tôi đã không dám sống đức tin ra sao? Và tôi có thật sự tin rằng Chúa Cha biết tôi, thương tôi, gìn giữ tôi, quan phòng cho tôi không?
Nếu ta tin, đời ta sẽ khác. Không phải khác vì hết khó khăn, nhưng khác vì ta không còn để khó khăn quyết định phẩm giá của mình. Không phải khác vì hết bị hiểu lầm, nhưng khác vì ta biết Chúa hiểu mình. Không phải khác vì hết bị chống đối, nhưng khác vì ta biết sự thật sau cùng thuộc về Thiên Chúa. Không phải khác vì hết sợ, nhưng khác vì trong nỗi sợ, ta vẫn nghe tiếng Chúa: “Đừng sợ, con quý giá hơn muôn vàn chim sẻ.”
Ước gì Lời Chúa hôm nay trở thành một bàn tay nâng dậy những ai đang mệt mỏi. Ước gì những người đang bị hiểu lầm tìm được bình an trong Chúa, Đấng biết mọi sự. Ước gì những người đang sống trong sợ hãi biết đặt nỗi sợ vào lòng Cha. Ước gì những người đang bị cám dỗ thỏa hiệp biết can đảm chọn sự thật. Ước gì những người đang âm thầm mang thập giá biết rằng không một giọt nước mắt nào của họ bị Chúa bỏ quên. Ước gì mỗi chúng ta, giữa một thế giới nhiều tiếng ồn, nhiều áp lực, nhiều đe dọa, vẫn dám sống hiền lành, ngay thẳng, trung tín và can đảm làm chứng cho Đức Kitô.
Lạy Chúa Giêsu, xin dạy chúng con đừng sợ người đời đến mức quên mất Chúa. Xin dạy chúng con đừng sợ mất những điều chóng qua mà đánh mất linh hồn. Xin dạy chúng con biết kính sợ Chúa bằng lòng yêu mến, biết sống dưới ánh mắt Cha, biết tin rằng Cha đã đếm từng sợi tóc trên đầu chúng con. Khi chúng con bị hiểu lầm, xin cho chúng con nhớ rằng Chúa biết. Khi chúng con cô đơn, xin cho chúng con nhớ rằng Chúa ở bên. Khi chúng con yếu đuối, xin cho chúng con nhớ rằng Chúa vẫn gọi chúng con là quý giá. Khi chúng con phải chọn lựa giữa Tin Mừng và lợi lộc thế gian, xin cho chúng con đủ can đảm nhận Chúa, để một ngày kia, chính Chúa cũng nhận chúng con trước mặt Cha trên trời.
Và chính trong bối cảnh ấy, Tin Mừng hôm nay vang lên như một tiếng chuông giữa đêm tối, như một bàn tay đặt lên vai người môn đệ đang run rẩy: “Anh em đừng sợ người ta.” Chúa Giêsu không nói câu ấy như một khẩu hiệu rẻ tiền. Người không bảo chúng ta đừng sợ vì cuộc đời sẽ dễ dàng. Người không bảo đừng sợ vì từ nay không còn đau khổ. Người không bảo đừng sợ vì người môn đệ sẽ luôn được người đời tung hô. Không. Chúa nói “đừng sợ” ngay trong lúc Người sai các môn đệ đi giữa một thế giới có thể chống đối, bách hại, hiểu lầm và loại trừ họ. Nghĩa là Chúa không hứa cất hết bão tố, nhưng Người hứa ban cho ta một trái tim đủ tin để đi qua bão tố. Chúa không hứa con đường theo Người sẽ không có thập giá, nhưng Người cho ta biết thập giá ấy không phải là ngõ cụt, vì phía sau thập giá là sự sống, là vinh quang, là bàn tay Cha không bao giờ buông.
“Anh em đừng sợ người ta.” Lời ấy thật cần cho chúng ta hôm nay. Bởi có những nỗi sợ rất âm thầm nhưng lại điều khiển cả đời người. Có người vì sợ người ta mà không dám sống thật. Có người vì sợ mất lòng mà không dám nói điều đúng. Có người vì sợ bị chê cười mà không dám làm dấu Thánh Giá trước bữa ăn nơi công cộng. Có người vì sợ bị xem là đạo đức giả mà không dám cầu nguyện. Có người vì sợ thua thiệt mà thỏa hiệp với gian dối. Có người vì sợ bị cô lập mà đi theo đám đông, dù biết đám đông ấy đang đi xa Tin Mừng. Có người vì sợ mất chức, mất lợi, mất quan hệ, mất tiếng khen, mà đánh mất bình an lương tâm. Nhiều khi chúng ta không chối Chúa bằng lời, nhưng lại chối Chúa bằng sự im lặng hèn nhát trước sự dữ; không chối Chúa trong nhà thờ, nhưng chối Chúa nơi công sở, nơi gia đình, nơi mạng xã hội, nơi những chọn lựa thường ngày.
Chúa Giêsu biết lòng người yếu đuối. Người biết các môn đệ của Người không phải là những con người thép. Phêrô đã từng sợ đến nỗi chối Thầy ba lần. Các môn đệ đã từng sợ đến nỗi bỏ Thầy mà chạy. Sau khi Chúa chịu chết, họ đã đóng kín cửa vì sợ người Do Thái. Vì thế, khi Chúa nói “đừng sợ”, Người không trách móc, nhưng nâng dậy. Người không khinh thường sự run rẩy của chúng ta, nhưng mời chúng ta đặt sự run rẩy ấy vào trong lòng tin. Đức tin không làm con người trở thành vô cảm. Đức tin không biến người môn đệ thành kẻ không biết đau, không biết lo, không biết khóc. Đức tin giúp ta biết rằng trong mọi nỗi đau, nỗi lo, nước mắt và cô đơn, ta không ở một mình.
Tin Mừng hôm nay cho ta một lý do rất sâu để đừng sợ: “Không có gì che giấu mà sẽ không được tỏ lộ, không có gì bí mật mà người ta sẽ không biết.” Đây vừa là lời an ủi, vừa là lời cảnh tỉnh. Là lời an ủi cho những ai bị hiểu lầm, bị vu khống, bị kết án oan, bị chôn vùi trong những lời đồn độc ác. Có những sự thật hôm nay chưa ai nhìn thấy, nhưng Thiên Chúa thấy. Có những nước mắt rơi trong âm thầm, không ai biết, nhưng Thiên Chúa biết. Có những hy sinh không được ghi nhận, nhưng Thiên Chúa ghi nhận. Có những tấm lòng bị người đời nghi ngờ, nhưng Thiên Chúa thấu suốt. Người công chính có thể bị che khuất một thời, nhưng sự thật không bao giờ bị chôn vùi mãi mãi. Ánh sáng của Thiên Chúa sẽ có ngày mở ra mọi sự.
Nhưng lời ấy cũng là lời cảnh tỉnh. Vì nếu không có gì che giấu mà không bị tỏ lộ, thì những gian dối, giả hình, mưu mô, thủ đoạn, những điều ta tưởng đã giấu rất kín, cũng không thể trốn mãi trước mặt Chúa. Người đời có thể bị đánh lừa. Dư luận có thể bị dẫn dắt. Ánh mắt con người có thể bị che khuất. Nhưng Thiên Chúa nhìn vào tận đáy lòng. Bởi đó, người môn đệ không sống theo ánh đèn sân khấu, nhưng sống dưới ánh mắt Chúa. Không sống để được người đời vỗ tay, nhưng sống để lương tâm được bình an trước mặt Thiên Chúa. Không lấy tiếng khen của người đời làm thước đo, nhưng lấy Tin Mừng làm con đường.
Trong bài suy niệm được gợi lên từ phụng vụ Chúa Nhật XII Thường Niên, hình ảnh ngôn sứ Giêrêmia hiện lên như một chứng nhân của người công chính bị bách hại: ông bị đe dọa, bị vu khống, bị gọi là “lão tứ phía kinh hoàng”, nhưng ông vẫn cậy trông vào Đức Chúa, Đấng ở bên ông như một trang chiến sĩ oai hùng. Chính kinh nghiệm ấy giúp ta hiểu rằng sống công chính không có nghĩa là luôn được bình yên bên ngoài, nhưng là được nâng đỡ từ bên trong bởi một niềm tin không ai cướp được.
Ngôn sứ Giêrêmia không phải là người không biết sợ. Ông cũng từng than van, từng đau khổ, từng cảm thấy bị cô đơn trong sứ mạng. Nhưng điều làm ông đứng vững không phải là sức mạnh riêng của ông, mà là xác tín: “Đức Chúa hằng ở bên con.” Đó cũng là bí quyết của đời Kitô hữu. Ta không mạnh vì ta không có kẻ thù. Ta không bình an vì đời không có sóng gió. Ta không can đảm vì người đời luôn tử tế. Ta mạnh vì Chúa ở bên. Ta bình an vì Chúa biết. Ta can đảm vì Chúa không bỏ rơi.
Chúa Giêsu nói tiếp: “Anh em đừng sợ những kẻ giết thân xác mà không giết được linh hồn.” Đây là một lời rất mạnh. Chúa không phủ nhận quyền lực của sự dữ trên thân xác. Người biết có những kẻ có thể làm hại thân xác, có thể gây đau khổ, có thể tước đoạt mạng sống. Chính Chúa cũng sẽ bị bắt, bị đánh đòn, bị đóng đinh, bị giết chết. Nhưng Chúa chỉ cho ta thấy một sự thật lớn hơn: thân xác quý, nhưng linh hồn còn quý hơn; đời này đáng trân trọng, nhưng đời đời mới là cùng đích; sự sống trần gian là hồng ân, nhưng sự sống trong Thiên Chúa mới là sự sống viên mãn.
Có những người vì quá sợ mất thân xác mà đánh mất linh hồn. Vì sợ mất tiền mà bán rẻ lương tâm. Vì sợ mất quyền mà phản bội sự thật. Vì sợ mất ghế mà làm điều bất công. Vì sợ mất lòng người mà làm mất lòng Chúa. Vì sợ bị thiệt ở đời này mà đánh mất phần phúc đời sau. Chúa Giêsu nhắc ta: điều đáng sợ nhất không phải là nghèo, không phải là bệnh, không phải là bị người đời chê bai, không phải là bị hiểu lầm, không phải là thất bại trước mắt. Điều đáng sợ nhất là linh hồn chết dần trong tội lỗi mà ta vẫn tưởng mình đang sống. Điều đáng sợ nhất là lương tâm chai đá. Điều đáng sợ nhất là quen với bóng tối đến mức không còn nhớ ánh sáng. Điều đáng sợ nhất là đánh mất Chúa mà vẫn tưởng mình còn tất cả.
Vì thế, Chúa nói: “Đúng hơn, anh em hãy sợ Đấng có thể tiêu diệt cả hồn lẫn xác trong hỏa ngục.” Nỗi sợ này không phải là thứ sợ hãi làm ta chạy trốn Thiên Chúa. Đây là lòng kính sợ thánh thiện, là sự tôn kính của người con trước Cha, là ý thức rằng đời mình thuộc về Chúa, rằng mọi chọn lựa đều có giá trị đời đời. Kính sợ Chúa không làm ta co rúm lại, nhưng giúp ta sống nghiêm túc. Kính sợ Chúa không làm ta xa Chúa, nhưng kéo ta lại gần Chúa hơn. Kính sợ Chúa là biết rằng tình yêu Chúa vô cùng lớn, nên ta không muốn làm tổn thương tình yêu ấy. Kính sợ Chúa là biết rằng linh hồn mình quý giá, nên không để nó bị bán rẻ cho những thứ chóng qua.
Rồi Chúa đưa ra một hình ảnh rất dịu dàng: “Hai con chim sẻ chỉ bán được một hào phải không? Thế mà, không một con nào rơi xuống đất ngoài ý của Cha anh em.” Chim sẻ là loài chim nhỏ bé, rẻ tiền, xem ra chẳng đáng gì trong mắt người đời. Vậy mà Chúa Cha vẫn quan phòng trên nó. Không một con chim sẻ nào rơi xuống mà Cha không biết. Rồi Chúa nói thêm: “Ngay đến tóc trên đầu anh em, Người cũng đếm cả rồi.” Còn lời nào dịu hơn lời ấy? Còn hình ảnh nào gần hơn hình ảnh ấy? Sợi tóc là điều rất nhỏ, nhỏ đến mức chính ta cũng không biết mỗi ngày mình rụng bao nhiêu sợi. Vậy mà Cha biết. Cha đếm. Cha quan tâm. Cha không nhìn ta như một con số giữa đám đông. Cha biết từng người. Cha biết nỗi lo riêng của từng người. Cha biết vết thương riêng của từng người. Cha biết những đêm ta không ngủ. Cha biết những lời ta nuốt vào lòng. Cha biết những tiếng thở dài không thành câu. Cha biết cả những mệt mỏi mà ta không biết nói với ai.
Đức tin Kitô giáo không nói rằng con người chỉ là bụi đất vô danh bị ném vào vũ trụ lạnh lùng. Đức tin nói rằng ta là con của Cha. Ta quý giá hơn muôn vàn chim sẻ. Ta không bị lãng quên. Ta không bị bỏ rơi. Ta không phải là một đời sống vô nghĩa trôi giữa cuộc đời. Ngay cả khi người đời không nhớ đến ta, Chúa vẫn nhớ. Ngay cả khi người đời đánh giá ta sai, Chúa vẫn biết sự thật. Ngay cả khi người đời xem ta chẳng đáng gì, Chúa vẫn nói: con quý giá. Chính vì thế, Chúa kết luận: “Vậy anh em đừng sợ, anh em còn quý giá hơn muôn vàn chim sẻ.”
Có những lúc ta cần ngồi thật lâu với câu này: “Con quý giá hơn muôn vàn chim sẻ.” Khi bị xem thường, hãy nhớ câu ấy. Khi thất bại, hãy nhớ câu ấy. Khi bệnh tật, hãy nhớ câu ấy. Khi tuổi già đến, khi sức khỏe yếu đi, khi vai trò xã hội giảm dần, khi người khác không còn cần mình như trước, hãy nhớ câu ấy. Giá trị của ta không nằm ở năng suất, tài sản, chức vụ, sắc đẹp, thành công hay lời khen. Giá trị của ta nằm ở chỗ ta được Thiên Chúa yêu thương. Một con người có thể mất nhiều thứ, nhưng nếu còn biết mình được Chúa yêu, người ấy vẫn còn nền móng để đứng lên.
Tuy nhiên, Tin Mừng hôm nay không chỉ an ủi. Tin Mừng còn sai đi. “Điều Thầy nói với anh em lúc đêm hôm, thì hãy nói ra giữa ban ngày; và điều anh em nghe rỉ tai, thì hãy lên mái nhà rao giảng.” Người môn đệ không được giữ Tin Mừng như một bí mật riêng tư chỉ để tự an ủi mình. Tin Mừng được trao để loan báo. Ánh sáng được thắp lên không phải để đặt dưới đáy thùng, nhưng để đặt trên giá đèn. Lời Chúa được nghe trong thinh lặng phải trở thành chứng tá giữa đời. Cầu nguyện trong đêm tối phải sinh hoa trái nơi ban ngày. Điều ta nhận được trong nhà thờ phải được sống trong gia đình. Điều ta nghe trong Thánh Lễ phải được thể hiện nơi chợ đời, nơi văn phòng, nơi trường học, nơi bệnh viện, nơi mạng xã hội, nơi những tương quan cụ thể.
Ngày nay, có lẽ chúng ta không luôn phải tử đạo bằng máu, nhưng mỗi người vẫn được mời gọi tử đạo bằng lòng trung thành. Tử đạo khi không gian lận dù có cơ hội. Tử đạo khi không nói xấu dù rất muốn trả đũa. Tử đạo khi không hùa theo sự ác dù số đông đang hùa theo. Tử đạo khi giữ đức khiết tịnh trong một thế giới coi thường thân xác. Tử đạo khi sống công bằng giữa môi trường đầy bất công. Tử đạo khi tha thứ trong khi lòng còn đau. Tử đạo khi tiếp tục yêu thương dù không được đáp lại. Tử đạo khi âm thầm phục vụ mà không cần ai biết. Tử đạo khi dám nhận mình là người Công giáo không phải bằng lời khoe khoang, nhưng bằng đời sống hiền lành, ngay thẳng, nhân hậu và có trách nhiệm.
Chúa Giêsu nói: “Phàm ai tuyên bố nhận Thầy trước mặt thiên hạ, thì Thầy cũng sẽ tuyên bố nhận người ấy trước mặt Cha Thầy, Đấng ngự trên trời.” Đây là một lời hứa tuyệt vời. Người môn đệ dám nhận Chúa trước mặt người đời thì sẽ được Chúa nhận trước mặt Chúa Cha. Ở đời, được một người có uy tín đứng ra bảo lãnh cho mình đã là điều quý. Huống chi được chính Đức Kitô nhận mình trước mặt Chúa Cha. Có khi ở trần gian, ta bị người đời không nhận, bị người thân không hiểu, bị cộng đoàn nghi ngờ, bị xã hội loại trừ. Nhưng nếu ta trung thành với Chúa, Chúa sẽ nhận ta. Và điều sau cùng quan trọng nhất không phải là người đời nói gì về ta, nhưng là Chúa nói gì về ta trước mặt Cha.
Ngược lại, Chúa cũng nói rất nghiêm: “Còn ai chối Thầy trước mặt thiên hạ, thì Thầy cũng sẽ chối người ấy trước mặt Cha Thầy.” Chối Thầy không chỉ là tuyên bố công khai rằng tôi không biết Chúa. Chối Thầy còn là sống như thể Chúa không hiện hữu. Chối Thầy là miệng đọc kinh nhưng lòng đầy gian dối. Chối Thầy là rước lễ nhưng không chịu hòa giải. Chối Thầy là mang danh Kitô hữu nhưng lại sống vô cảm trước người nghèo, người đau khổ, người bị bỏ rơi. Chối Thầy là biết sự thật mà im lặng vì quyền lợi riêng. Chối Thầy là biến đạo thành hình thức, biến đức tin thành trang trí, biến nhà thờ thành nơi đến cho đủ bổn phận nhưng cuộc đời chẳng thay đổi gì.
Thật ra, mỗi ngày chúng ta đều đứng trước những chọn lựa nhỏ để nhận hay chối Chúa. Khi một người cha biết kiềm chế cơn nóng giận để không làm tổn thương vợ con, người ấy đang nhận Chúa. Khi một người mẹ âm thầm hy sinh cho gia đình trong yêu thương, người ấy đang nhận Chúa. Khi một người trẻ dám sống trong sạch giữa những lời rủ rê dễ dãi, người ấy đang nhận Chúa. Khi một người làm ăn chọn sự thật thay vì lợi nhuận bất chính, người ấy đang nhận Chúa. Khi một người bị xúc phạm mà không trả thù, người ấy đang nhận Chúa. Khi một linh mục, tu sĩ, giáo dân vẫn trung thành trong sứ vụ dù có những ngày mệt mỏi, cô đơn, bị hiểu lầm, người ấy đang nhận Chúa. Nhận Chúa không chỉ bằng môi miệng, nhưng bằng từng chọn lựa âm thầm.
Điều đáng nói là Chúa không đòi ta phải thật hoàn hảo rồi mới nhận Người. Chúa biết Phêrô sẽ vấp ngã, nhưng vẫn chọn Phêrô. Chúa biết các môn đệ yếu đuối, nhưng vẫn sai họ đi. Chúa biết ta còn nhiều sợ hãi, nhưng vẫn nói với ta: “Đừng sợ.” Nghĩa là Chúa không chờ ta hết sợ mới trao sứ mạng. Người trao sứ mạng để trong hành trình ấy, ta học biết tin hơn. Can đảm Kitô giáo không phải là không còn sợ, nhưng là vẫn bước đi dù còn sợ, vì biết Chúa đang đi với mình. Đức tin không loại bỏ run rẩy, nhưng biến run rẩy thành lời phó thác.
Trong đời sống mục vụ và cộng đoàn, lời “đừng sợ” cũng rất cần. Nhiều khi cộng đoàn sợ thay đổi, sợ góp ý, sợ đối thoại, sợ nói thật với nhau trong bác ái. Nhiều khi gia đình sợ mở lòng, sợ xin lỗi, sợ tha thứ. Nhiều khi người có trách nhiệm sợ mất uy tín nên không dám nhận sai. Nhiều khi người bị tổn thương sợ bị tổn thương thêm nên đóng kín lòng. Nhưng nếu cứ sống trong sợ hãi, chúng ta sẽ đánh mất tự do của con cái Chúa. Chỉ có tình yêu mới giải thoát sợ hãi. Chỉ có sự thật trong bác ái mới chữa lành cộng đoàn. Chỉ có lòng tin vào Cha quan phòng mới giúp ta thôi nắm chặt mọi sự bằng lo âu.
Một trong những căn bệnh lớn của thời đại hôm nay là người ta sợ người đời hơn sợ Chúa. Sợ dư luận hơn sợ lương tâm. Sợ mất hình ảnh hơn sợ mất nhân phẩm. Sợ bị bóc trần hơn sợ sống giả. Sợ thua thiệt hơn sợ bất công. Sợ nghèo hơn sợ tội. Sợ im lặng của đám đông hơn sợ tiếng Chúa trong lòng. Vì thế, nhiều người sống mệt mỏi, vì phải diễn quá nhiều vai. Diễn đạo đức. Diễn hạnh phúc. Diễn thành công. Diễn mạnh mẽ. Diễn bình an. Nhưng trước mặt Chúa, ta không cần diễn. Chúa không yêu chiếc mặt nạ của ta. Chúa yêu chính ta. Chúa không chờ ta trang điểm linh hồn cho đẹp rồi mới đến gần. Người đến để chữa lành chính những nơi ta đang xấu hổ, đang yếu đuối, đang run sợ.
Tin Mừng hôm nay mời ta trở về với một sự thật nền tảng: tôi đang sống trước mặt Chúa Cha. Khi biết mình sống trước mặt Cha, ta không cần quá lệ thuộc vào ánh mắt người đời. Khi biết Cha đếm từng sợi tóc trên đầu, ta không còn nghĩ mình bị bỏ quên. Khi biết Chúa Giêsu sẽ nhận mình trước mặt Cha nếu mình trung thành nhận Người, ta có thêm sức mạnh để làm chứng. Khi biết linh hồn quý hơn mọi sự chóng qua, ta sẽ biết chọn điều đời đời thay vì những lợi ích tạm bợ.
Vậy hôm nay, mỗi người hãy tự hỏi: Tôi đang sợ điều gì nhất? Nỗi sợ ấy đang đưa tôi đến gần Chúa hay kéo tôi xa Chúa? Vì sợ điều ấy, tôi đã thỏa hiệp với điều gì? Vì sợ người ta, tôi đã im lặng trước sự thật nào? Vì sợ thiệt thòi, tôi đã bỏ qua tiếng lương tâm nào? Vì sợ bị đánh giá, tôi đã không dám sống đức tin ra sao? Và tôi có thật sự tin rằng Chúa Cha biết tôi, thương tôi, gìn giữ tôi, quan phòng cho tôi không?
Nếu ta tin, đời ta sẽ khác. Không phải khác vì hết khó khăn, nhưng khác vì ta không còn để khó khăn quyết định phẩm giá của mình. Không phải khác vì hết bị hiểu lầm, nhưng khác vì ta biết Chúa hiểu mình. Không phải khác vì hết bị chống đối, nhưng khác vì ta biết sự thật sau cùng thuộc về Thiên Chúa. Không phải khác vì hết sợ, nhưng khác vì trong nỗi sợ, ta vẫn nghe tiếng Chúa: “Đừng sợ, con quý giá hơn muôn vàn chim sẻ.”
Ước gì Lời Chúa hôm nay trở thành một bàn tay nâng dậy những ai đang mệt mỏi. Ước gì những người đang bị hiểu lầm tìm được bình an trong Chúa, Đấng biết mọi sự. Ước gì những người đang sống trong sợ hãi biết đặt nỗi sợ vào lòng Cha. Ước gì những người đang bị cám dỗ thỏa hiệp biết can đảm chọn sự thật. Ước gì những người đang âm thầm mang thập giá biết rằng không một giọt nước mắt nào của họ bị Chúa bỏ quên. Ước gì mỗi chúng ta, giữa một thế giới nhiều tiếng ồn, nhiều áp lực, nhiều đe dọa, vẫn dám sống hiền lành, ngay thẳng, trung tín và can đảm làm chứng cho Đức Kitô.
Lạy Chúa Giêsu, xin dạy chúng con đừng sợ người đời đến mức quên mất Chúa. Xin dạy chúng con đừng sợ mất những điều chóng qua mà đánh mất linh hồn. Xin dạy chúng con biết kính sợ Chúa bằng lòng yêu mến, biết sống dưới ánh mắt Cha, biết tin rằng Cha đã đếm từng sợi tóc trên đầu chúng con. Khi chúng con bị hiểu lầm, xin cho chúng con nhớ rằng Chúa biết. Khi chúng con cô đơn, xin cho chúng con nhớ rằng Chúa ở bên. Khi chúng con yếu đuối, xin cho chúng con nhớ rằng Chúa vẫn gọi chúng con là quý giá. Khi chúng con phải chọn lựa giữa Tin Mừng và lợi lộc thế gian, xin cho chúng con đủ can đảm nhận Chúa, để một ngày kia, chính Chúa cũng nhận chúng con trước mặt Cha trên trời.