ĐƯỢC CHỌN TRƯỚC KHI NỀN TẢNG THẾ GIAN ĐƯỢC ĐẶT RA
- Thứ sáu - 16/10/2026 09:23
- In ra
- Đóng cửa sổ này
Có một sự thật nằm sâu hơn mọi biến cố đời người, sâu hơn cả ngày ta chào đời, sâu hơn cả tên gọi cha mẹ đặt cho ta, sâu hơn cả những lần ta thất bại, ngã lòng, tự trách mình không xứng đáng. Sự thật ấy là Thiên Chúa đã chọn ta trong Đức Kitô từ trước khi nền tảng thế gian được đặt ra. Chưa có ánh sáng, chưa có biển cả, chưa có đất khô, chưa có hơi thở đầu tiên của Ađam, Người đã có ta trong ý định yêu thương của Người. Không phải Người chọn ta vì ta đã tốt. Không phải Người chọn ta vì ta sẽ không bao giờ vấp ngã. Người chọn ta để ta nên thánh, nên tinh tuyền trước nhan Người. Ơn gọi ấy không phải là phần thưởng ban sau khi ta chứng tỏ mình xứng đáng, mà là nguồn mạch từ đó mọi ơn thánh đổ xuống, để chính sự bất xứng của ta không còn là lời cuối cùng. Khi ta thức dậy trong một ngày nặng nề, khi công việc không ra gì, khi gia đình căng thẳng, khi lòng mình trống rỗng đến mức chẳng còn muốn cầu nguyện, sự thật này vẫn đứng đó, không phụ thuộc vào tâm trạng của ta. Ta không tự tạo ra mình. Ta không tự đặt mình vào lòng Thiên Chúa. Người đã đặt ta ở đó từ trước khi ta có thể nói được một lời xin hay một lời từ chối.
Được chúc phúc trong Đức Kitô bằng mọi phúc lành thiêng liêng trên trời, nghĩa là không có ơn nào Thiên Chúa giữ lại cho riêng mình. Người không ban cho ta một phần rồi chờ xem ta có biết ơn không mới ban tiếp. Người ban chính Con Một. Và trong Con Một ấy, mọi phúc lành đã được trao. Bình an không phải là cảm giác dễ chịu kéo dài. Bình an là Đức Kitô ở giữa những ngày không dễ chịu. Sức mạnh không phải là ta không còn yếu. Sức mạnh là quyền năng của Đấng đã phục sinh hoạt động trong chính sự yếu đuối ấy. Khôn ngoan không phải là ta hiểu hết mọi chuyện. Khôn ngoan là ta bắt đầu nhìn mọi chuyện trong ánh sáng của ý định Người. Nhiều lúc ta sống như kẻ nghèo đói đứng trước kho đầy mà không dám đưa tay, vì tưởng rằng ơn thánh chỉ dành cho những người đã sạch sẽ, đã ổn định, đã đạo đức nhìn thấy được. Thế nhưng kho ấy mở từ trước khi ta sinh ra. Ta không phải đi kiếm một ơn nào đó ở ngoài Đức Kitô rồi mới được vào với Người. Mọi ơn đều ở trong Người. Rời Người, ta có thể vẫn giữ được thói quen đạo đức, vẫn đọc kinh, vẫn đến nhà thờ, nhưng lòng thì khô, vì ta đang tìm phúc lành như một món đồ chứ không như một ngôi vị.
Được tiền định làm nghĩa tử nhờ Đức Giêsu Kitô, theo như ý muốn của Người, để ca ngợi vinh quang ân sủng Người đã ban cho ta trong Con Yêu Dấu. Nghĩa tử ở đây không phải là thân phận hạng hai, không phải là đứa con được nhận về cho có, được nuôi nhưng không được hưởng gia tài. Trong cách hiểu của thời các tông đồ, người được nhận làm con thì được đối xử như con ruột, được quyền thừa kế, được mang tên nhà, được ngồi vào bàn. Thiên Chúa không nhận ta vào nhà như khách. Người nhận ta vào nhà như con. Và gia tài Người trao không phải là một phần đất, một chức vị, một sự an nhàn đời này. Gia tài ấy là chính sự sống của Con Một. Ta được gọi Cha như Đức Giêsu gọi Cha. Ta được ở trong tương quan mà từ đời đời Ngôi Con đã sống với Ngôi Cha. Điều ấy làm cho mọi so sánh giữa người này với người kia trở nên nhỏ bé. Người kia có thể giỏi hơn ta, đạo đức nhìn thấy hơn ta, được cộng đoàn quý hơn ta. Nhưng không ai được chọn thay chỗ của ta trong lòng Cha. Không ai sống hộ ta cái ơn làm con ấy. Và cũng không ai cướp được ơn ấy, trừ khi chính ta khép cửa lòng lại, không phải vì Thiên Chúa đổi ý, mà vì tình yêu không cưỡng bức.
Ta là kẻ có tội. Điều ấy không cần giấu. Ta biết những lời nói đã làm tổn thương người thân. Ta biết những lần im lặng khi lẽ ra phải bênh vực sự thật. Ta biết những tham muốn kín, những ghen tương không nói ra, những lần dùng đạo để che cho cái tôi. Nếu ơn chọn lựa chỉ dành cho người không vấp, thì không còn ai đứng được trước nhan Thiên Chúa. Nhưng ngay từ trước khi thế gian được dựng nên, Người đã tính đến cả sự sa ngã của ta. Trong Đức Kitô, ta được cứu chuộc nhờ máu Người, được tha các lỗi lầm, theo sự phong phú của ân sủng Người đã rộng ban. Máu ấy không phải là biểu tượng cho một ý tưởng đẹp. Máu ấy là giá của một tình yêu đi đến cùng, đi vào cái chết, đi vào chỗ ta đáng phải chịu để kéo ta ra. Tha thứ không phải là Thiên Chúa làm ngơ. Tha thứ là Người gánh lấy hậu quả của tội để tội không còn quyền giữ ta lại. Ân sủng được gọi là phong phú vì nó không vừa đủ cho một lỗi nhỏ. Nó dư thừa. Nó đổ xuống trên những tội ta tưởng không thể nói với ai. Nó đổ xuống trên những năm tháng ta sống xa, trên những lần ta trở lại rồi lại đi, trên những vết thương ta gây ra cho người khác mà không sao sửa hết được bằng lời xin lỗi. Ta không được phép biến lòng thương xót ấy thành cái cớ để ở lại trong tội. Nhưng ta cũng không được phép biến tội của mình thành cái cớ để không dám nhận lòng thương xót. Cả hai đều là cách khép cửa trước một ân sủng đã được rộng ban.
Người còn cho ta biết mầu nhiệm ý muốn của Người. Mầu nhiệm ấy không còn bị khóa lại. Ý muốn ấy là quy tụ muôn loài trong trời đất dưới một đầu là Đức Kitô, trong thời viên mãn. Mọi sự chia rẽ đều có nguồn từ tội. Chia rẽ giữa người với Thiên Chúa. Chia rẽ giữa người với người. Chia rẽ ngay trong lòng một con người, khi điều mình muốn và điều mình làm không còn là một. Chương trình của Thiên Chúa không phải là bỏ thế gian này để chỉ lo phần hồn như một miền tách biệt. Chương trình của Người là đem mọi sự về lại trong Đức Kitô. Công việc mỗi ngày, bữa cơm gia đình, lời nói với người hàng xóm, cách ta dùng của cải, cách ta chịu bệnh, cách ta nhìn người nghèo, cách ta đối xử với kẻ làm mình buồn, tất cả đều nằm trong cái quy tụ ấy. Không có góc nào của đời sống nằm ngoài ý định yêu thương. Khi ta tách đức tin ra khỏi đời thường, ta đang làm ngược lại điều Thiên Chúa muốn thực hiện. Khi ta tưởng rằng nhà thờ là chỗ duy nhất có Chúa còn ngoài đường thì Chúa vắng mặt, ta đang thu nhỏ một chương trình vốn nhằm ôm lấy cả trời đất.
Tự do của ta là thật. Thiên Chúa không chọn ta để rồi kéo ta đi như kẻ không có ý chí. Người chọn ta để ta đáp lại. Đáp lại không phải bằng một cảm xúc mạnh trong một buổi cầu nguyện. Đáp lại bằng cả một đời để cho phúc lành ấy lớn lên trong ta, để máu cứu chuộc không chỉ là chuyện đã xảy ra trên thập giá mà còn là sức sống thanh tẩy những chọn lựa hôm nay, để ơn làm con không chỉ là danh xưng mà là cách ta ăn ở với Cha và với anh em. Có người nhận. Có người từ chối. Từ chối không phải lúc nào cũng là lời nói trắng trợn. Từ chối có khi là việc xây mồ cho các ngôn sứ mà cha ông mình đã giết. Giết lúc sống, vì lời ngôn sứ đụng vào lợi ích, đụng vào thói quen, đụng vào hình ảnh đạo đức mà người ta muốn giữ. Xây mồ lúc chết, vì người chết không còn chất vấn. Mộ đẹp làm cho lương tâm yên. Ta có thể tôn kính các thánh, treo ảnh, đọc truyện, tổ chức lễ long trọng, mà vẫn đóng cửa trước chính điều các ngài đã sống. Ta có thể nói về Đức Giêsu rất hay, mà không bước theo Người khi bước theo nghĩa là từ bỏ mình, vác thập giá mỗi ngày, chấp nhận bị hiểu lầm, chấp nhận mất cái ta đang bám. Nguy hiểm không chỉ nằm ở những kẻ công khai chống đối. Nguy hiểm nằm ở chỗ ta biến đức tin thành đài kỷ niệm. Ảnh trong nhà vẫn đó. Chuỗi kinh vẫn lần. Nhưng lòng không còn chỗ cho một Lời đang sống, đang cắt, đang mời gọi đổi đời.
Các ngôn sứ không được sai đến để được khen sau khi đã khuất. Các ngài được sai đến để dân nghe lúc các ngài còn nói. Thiên Chúa không ngừng sai người, trong mọi thời, để làm sáng tỏ ý muốn của Người. Khi ta chỉ chịu được vị thánh đã nằm yên trong sử sách mà không chịu được người anh em đang sống bên cạnh, người ấy có thể vụng về, có thể không hợp tính ta, nhưng lại đang mang một lời nhắc ta cần nghe, thì ta đang lặp lại cái động tác xây mồ. Khi ta thích một Đức Kitô ở trên tường hơn một Đức Kitô đòi ta tha cho kẻ làm ta đau, đòi ta nói sự thật trong nhà, đòi ta bớt giữ của cải, đòi ta dành thời giờ cho người chẳng mang lại ích gì cho ta, thì cây thập giá trên tường chưa trở thành thập giá của ta. Câu hỏi không phải là ta có đồ đạo trong nhà hay không. Câu hỏi là ta có đang để cho đời mình được quy tụ trong Đức Kitô hay ta chỉ giữ Người như một kỷ vật.
Có những người đã hiểu ơn chọn lựa ấy đến mức không còn muốn giữ mạng sống này bằng bất cứ giá nào nếu giá ấy là chối Người. Các ngài không xây đài cho Đức Kitô. Các ngài xin được nên như lúa mì bị nghiền để thành bánh tinh tuyền của Người. Không phải các ngài khinh sự sống. Các ngài thấy sự sống thật không nằm ở chỗ được cả thế gian mà mất Đấng đã chết thay cho mình. Quyền lực trên mặt đất, lạc thú, danh tiếng, tất cả đều nhỏ khi đặt cạnh Đấng đã phục sinh vì ta. Các ngài không xin người khác ngăn cản con đường ấy bằng một lòng tốt không đúng lúc. Các ngài xin được thuộc về Thiên Chúa trọn vẹn. Lời các ngài để lại không phải để ta bắt chước hình thức cái chết của các ngài, vì không phải ai cũng bị dẫn tới pháp trường. Lời ấy để ta xét xem ta có đang coi sự sống này là cùng đích hay không. Nếu ta thuộc về Thiên Chúa, thì bệnh tật không phải là thất bại cuối cùng, mất mát không phải là dấu Thiên Chúa bỏ rơi, bị hiểu lầm vì sống thật không phải là lý do để rút lui. Ta vẫn phải chu toàn bổn phận. Ta vẫn phải yêu thương những người cụ thể Thiên Chúa đặt bên ta. Nhưng lòng ta không còn bị thế gian giữ làm con tin.
Ơn được chọn trước khi nền tảng thế gian được đặt ra cần được nhớ lại cách riêng trong những ngày ta cảm thấy mình chẳng là gì. Ngày ấy rất thật. Có những sáng ta nhìn lại đời mình và chỉ thấy chuỗi lỗi. Có những chiều ta làm việc hết sức mà chẳng ai nhận ra. Có những đêm ta cầu nguyện mà như nói với khoảng không. Chính những lúc ấy, sự thật về ơn chọn lựa không phải là lời an ủi rẻ tiền. Nó là nền. Ta được chọn không vì cảm giác hôm nay. Ta được gọi nên thánh không vì ta đang thấy mình thánh. Phương tiện để nên thánh đã được ban trong Đức Kitô, và phương tiện ấy không cạn. Mỗi lần ta trở lại với lòng thương xót, mỗi lần ta tha cho người khác vì mình đã được tha, mỗi lần ta làm một việc nhỏ trong âm thầm vì tin rằng việc nhỏ ấy cũng được quy tụ trong Người, là ta đang để ơn gọi từ trước tạo thiên lập địa thành hình trong ngày hôm nay.
Trong gia đình, ơn ấy trở thành cụ thể khi ta không đối xử với người nhà như kẻ phải chứng minh mình xứng đáng mới được yêu. Cha mẹ không phải là chủ nợ của con. Vợ chồng không phải là hai người cùng giữ một bản hợp đồng sợ bị thua. Anh chị em không phải là những người cạnh tranh phần gia tài tình cảm. Nếu ta đã được nhận làm con cách nhưng không, thì nhà ta được mời gọi trở thành nơi người ta được nhận cách nhưng không. Điều ấy không xóa kỷ luật, không xóa sự thật, không xóa việc sửa lỗi. Nó đổi gốc của tương quan. Ta sửa vì người kia là người được Thiên Chúa chọn, không phải vì ta cần họ vừa ý ta. Ta ở lại vì giao ước, không phải vì cảm xúc còn thuận. Nhiều gia đình mệt mỏi không phải chỉ vì thiếu tiền hay thiếu thời giờ. Họ mệt vì mỗi người đòi người kia phải xứng đáng với tình yêu của mình, trong khi chính mình đã được yêu trước khi xứng đáng.
Trong giáo xứ, trong cộng đoàn, ơn ấy ngăn ta biến nhà thờ thành nơi trưng bày. Người phục vụ bàn thờ, người quét sân, người dạy giáo lý, người ngồi hàng ghế cuối vì mặc cảm, tất cả đều đã được chọn trước cả khi họ có vai nào. Chức vụ không làm tăng ơn chọn lựa. Chức vụ chỉ là cách cụ thể để phục vụ cái quy tụ Thiên Chúa đang thực hiện. Khi ta ganh vai, khi ta nói hành người làm việc tông đồ, khi ta chỉ đến nhà thờ để được thấy mặt mình trong một việc, ta đang xây một cái mồ đẹp cho một đức tin đã ngừng chất vấn ta. Ngược lại, khi ta dám để Lời Chúa sửa mình trước khi sửa người khác, khi ta chịu thiệt để cộng đoàn được bình an, khi ta không bỏ anh em chỉ vì anh em không hợp ý, ta đang để mình được quy tụ, và đang góp phần quy tụ.
Ngoài xã hội, chương trình quy tụ muôn loài dưới một đầu là Đức Kitô không cho phép ta sống đức tin như một phần tư nhân chẳng liên quan đến cách ta làm ăn, cách ta nói về người nghèo, cách ta dùng quyền nếu ta có quyền. Nhân phẩm của người kia không bắt đầu từ khi họ hữu ích cho ta. Nhân phẩm ấy nằm trong việc họ được Thiên Chúa muốn quy tụ trong Con của Người. Bóc lột, dửng dưng, biến người khác thành phương tiện, là những cách từ chối chương trình ấy giữa thanh thiên bạch nhật. Không cần hô những khẩu hiệu lớn. Chỉ cần trong công việc hôm nay ta không lấy phần của người khác, không nói dối để được việc, không bỏ mặc kẻ không tự bảo vệ được mình. Những việc ấy nhỏ nếu nhìn bằng mắt thế gian. Chúng lớn nếu nhìn bằng ý định từ trước khi thế gian có.
Sự thánh thiện ta được gọi tới không phải là một sự hoàn hảo lạnh, không vết, để trưng. Đó là sự tinh tuyền trước nhan Người, nghĩa là lòng dần dần không còn chia sẻ chỗ với những gì chống lại Người. Tiến trình ấy dài. Có ngày ta tưởng mình đã khá, hôm sau một lời nói đã kéo ta xuống. Không sao, nếu ta không dựng mộ cho chính những lần thất bại của mình để rồi ở lại đó mà than. Máu cứu chuộc vẫn còn dư thừa. Ơn làm con không bị rút lại vì một ngày sa ngã. Điều bị đe dọa chỉ là nếu ta bắt đầu tin rằng sa ngã ấy mới là sự thật sâu nhất về mình, sâu hơn cả ý định của Thiên Chúa. Không phải. Sự thật sâu nhất là ta được chọn trong Con Yêu Dấu, trước cả ánh sáng đầu tiên.
Ca ngợi vinh quang ân sủng không phải là việc của môi miệng trong một giờ phụng vụ. Đó là việc của một đời biết mình được nhận không công, được tha không công, được gọi không công, rồi để cho đời mình trở thành lời tạ ơn có hình hài. Người thánh không phải là người không còn gì để xin lỗi. Người thánh là người không còn muốn sống cho một vinh quang nào khác ngoài vinh quang của ân sủng ấy. Họ có thể bị nghiền như lúa. Họ có thể âm thầm trong một xó bếp, một lớp giáo lý, một giường bệnh, một công việc chẳng ai khen. Họ vẫn thuộc về chương trình quy tụ, vì Đức Kitô là đầu, và không gì thuộc về Người lại bị bỏ ngoài. Ta không cần chờ đến một hoàn cảnh anh hùng mới bắt đầu. Ta bắt đầu bằng việc không xây mồ. Ta bắt đầu bằng việc nhận mình đã được chọn. Ta bắt đầu bằng việc để ngày hôm nay, với những người hôm nay, với thập giá hôm nay, được đặt dưới một đầu là Đức Kitô.
Trước khi có ta, đã có ý muốn này. Trước khi ta biết cầu nguyện, đã có lời chúc phúc này. Trước khi ta tội, đã có máu này được chuẩn bị trong ý định đời đời. Trước khi ta biết thế nào là hiệp nhất, đã có chương trình quy tụ muôn loài. Phần còn lại không phải là ta tạo ra ơn chọn lựa. Phần còn lại là ta thôi chống lại nó. Thôi biến đức tin thành đài kỷ niệm. Thôi đo tình yêu của Thiên Chúa bằng cảm giác của một ngày xấu. Thôi đòi người khác phải xứng đáng trước khi ta yêu, trong khi chính ta chưa từng xứng đáng mà vẫn được nhận. Ngày nào ta còn thở, ngày ấy vẫn còn là ngày để phúc lành thiêng liêng trên trời trở thành xác thịt trong những chọn lựa rất nhỏ, rất thật, rất có thể làm ta đau. Và chính trong những chọn lựa ấy, lời đã nói từ trước khi nền tảng thế gian được đặt ra mới thôi là một câu trong sách, để trở thành tên gọi đích thực của đời ta.
Được chúc phúc trong Đức Kitô bằng mọi phúc lành thiêng liêng trên trời, nghĩa là không có ơn nào Thiên Chúa giữ lại cho riêng mình. Người không ban cho ta một phần rồi chờ xem ta có biết ơn không mới ban tiếp. Người ban chính Con Một. Và trong Con Một ấy, mọi phúc lành đã được trao. Bình an không phải là cảm giác dễ chịu kéo dài. Bình an là Đức Kitô ở giữa những ngày không dễ chịu. Sức mạnh không phải là ta không còn yếu. Sức mạnh là quyền năng của Đấng đã phục sinh hoạt động trong chính sự yếu đuối ấy. Khôn ngoan không phải là ta hiểu hết mọi chuyện. Khôn ngoan là ta bắt đầu nhìn mọi chuyện trong ánh sáng của ý định Người. Nhiều lúc ta sống như kẻ nghèo đói đứng trước kho đầy mà không dám đưa tay, vì tưởng rằng ơn thánh chỉ dành cho những người đã sạch sẽ, đã ổn định, đã đạo đức nhìn thấy được. Thế nhưng kho ấy mở từ trước khi ta sinh ra. Ta không phải đi kiếm một ơn nào đó ở ngoài Đức Kitô rồi mới được vào với Người. Mọi ơn đều ở trong Người. Rời Người, ta có thể vẫn giữ được thói quen đạo đức, vẫn đọc kinh, vẫn đến nhà thờ, nhưng lòng thì khô, vì ta đang tìm phúc lành như một món đồ chứ không như một ngôi vị.
Được tiền định làm nghĩa tử nhờ Đức Giêsu Kitô, theo như ý muốn của Người, để ca ngợi vinh quang ân sủng Người đã ban cho ta trong Con Yêu Dấu. Nghĩa tử ở đây không phải là thân phận hạng hai, không phải là đứa con được nhận về cho có, được nuôi nhưng không được hưởng gia tài. Trong cách hiểu của thời các tông đồ, người được nhận làm con thì được đối xử như con ruột, được quyền thừa kế, được mang tên nhà, được ngồi vào bàn. Thiên Chúa không nhận ta vào nhà như khách. Người nhận ta vào nhà như con. Và gia tài Người trao không phải là một phần đất, một chức vị, một sự an nhàn đời này. Gia tài ấy là chính sự sống của Con Một. Ta được gọi Cha như Đức Giêsu gọi Cha. Ta được ở trong tương quan mà từ đời đời Ngôi Con đã sống với Ngôi Cha. Điều ấy làm cho mọi so sánh giữa người này với người kia trở nên nhỏ bé. Người kia có thể giỏi hơn ta, đạo đức nhìn thấy hơn ta, được cộng đoàn quý hơn ta. Nhưng không ai được chọn thay chỗ của ta trong lòng Cha. Không ai sống hộ ta cái ơn làm con ấy. Và cũng không ai cướp được ơn ấy, trừ khi chính ta khép cửa lòng lại, không phải vì Thiên Chúa đổi ý, mà vì tình yêu không cưỡng bức.
Ta là kẻ có tội. Điều ấy không cần giấu. Ta biết những lời nói đã làm tổn thương người thân. Ta biết những lần im lặng khi lẽ ra phải bênh vực sự thật. Ta biết những tham muốn kín, những ghen tương không nói ra, những lần dùng đạo để che cho cái tôi. Nếu ơn chọn lựa chỉ dành cho người không vấp, thì không còn ai đứng được trước nhan Thiên Chúa. Nhưng ngay từ trước khi thế gian được dựng nên, Người đã tính đến cả sự sa ngã của ta. Trong Đức Kitô, ta được cứu chuộc nhờ máu Người, được tha các lỗi lầm, theo sự phong phú của ân sủng Người đã rộng ban. Máu ấy không phải là biểu tượng cho một ý tưởng đẹp. Máu ấy là giá của một tình yêu đi đến cùng, đi vào cái chết, đi vào chỗ ta đáng phải chịu để kéo ta ra. Tha thứ không phải là Thiên Chúa làm ngơ. Tha thứ là Người gánh lấy hậu quả của tội để tội không còn quyền giữ ta lại. Ân sủng được gọi là phong phú vì nó không vừa đủ cho một lỗi nhỏ. Nó dư thừa. Nó đổ xuống trên những tội ta tưởng không thể nói với ai. Nó đổ xuống trên những năm tháng ta sống xa, trên những lần ta trở lại rồi lại đi, trên những vết thương ta gây ra cho người khác mà không sao sửa hết được bằng lời xin lỗi. Ta không được phép biến lòng thương xót ấy thành cái cớ để ở lại trong tội. Nhưng ta cũng không được phép biến tội của mình thành cái cớ để không dám nhận lòng thương xót. Cả hai đều là cách khép cửa trước một ân sủng đã được rộng ban.
Người còn cho ta biết mầu nhiệm ý muốn của Người. Mầu nhiệm ấy không còn bị khóa lại. Ý muốn ấy là quy tụ muôn loài trong trời đất dưới một đầu là Đức Kitô, trong thời viên mãn. Mọi sự chia rẽ đều có nguồn từ tội. Chia rẽ giữa người với Thiên Chúa. Chia rẽ giữa người với người. Chia rẽ ngay trong lòng một con người, khi điều mình muốn và điều mình làm không còn là một. Chương trình của Thiên Chúa không phải là bỏ thế gian này để chỉ lo phần hồn như một miền tách biệt. Chương trình của Người là đem mọi sự về lại trong Đức Kitô. Công việc mỗi ngày, bữa cơm gia đình, lời nói với người hàng xóm, cách ta dùng của cải, cách ta chịu bệnh, cách ta nhìn người nghèo, cách ta đối xử với kẻ làm mình buồn, tất cả đều nằm trong cái quy tụ ấy. Không có góc nào của đời sống nằm ngoài ý định yêu thương. Khi ta tách đức tin ra khỏi đời thường, ta đang làm ngược lại điều Thiên Chúa muốn thực hiện. Khi ta tưởng rằng nhà thờ là chỗ duy nhất có Chúa còn ngoài đường thì Chúa vắng mặt, ta đang thu nhỏ một chương trình vốn nhằm ôm lấy cả trời đất.
Tự do của ta là thật. Thiên Chúa không chọn ta để rồi kéo ta đi như kẻ không có ý chí. Người chọn ta để ta đáp lại. Đáp lại không phải bằng một cảm xúc mạnh trong một buổi cầu nguyện. Đáp lại bằng cả một đời để cho phúc lành ấy lớn lên trong ta, để máu cứu chuộc không chỉ là chuyện đã xảy ra trên thập giá mà còn là sức sống thanh tẩy những chọn lựa hôm nay, để ơn làm con không chỉ là danh xưng mà là cách ta ăn ở với Cha và với anh em. Có người nhận. Có người từ chối. Từ chối không phải lúc nào cũng là lời nói trắng trợn. Từ chối có khi là việc xây mồ cho các ngôn sứ mà cha ông mình đã giết. Giết lúc sống, vì lời ngôn sứ đụng vào lợi ích, đụng vào thói quen, đụng vào hình ảnh đạo đức mà người ta muốn giữ. Xây mồ lúc chết, vì người chết không còn chất vấn. Mộ đẹp làm cho lương tâm yên. Ta có thể tôn kính các thánh, treo ảnh, đọc truyện, tổ chức lễ long trọng, mà vẫn đóng cửa trước chính điều các ngài đã sống. Ta có thể nói về Đức Giêsu rất hay, mà không bước theo Người khi bước theo nghĩa là từ bỏ mình, vác thập giá mỗi ngày, chấp nhận bị hiểu lầm, chấp nhận mất cái ta đang bám. Nguy hiểm không chỉ nằm ở những kẻ công khai chống đối. Nguy hiểm nằm ở chỗ ta biến đức tin thành đài kỷ niệm. Ảnh trong nhà vẫn đó. Chuỗi kinh vẫn lần. Nhưng lòng không còn chỗ cho một Lời đang sống, đang cắt, đang mời gọi đổi đời.
Các ngôn sứ không được sai đến để được khen sau khi đã khuất. Các ngài được sai đến để dân nghe lúc các ngài còn nói. Thiên Chúa không ngừng sai người, trong mọi thời, để làm sáng tỏ ý muốn của Người. Khi ta chỉ chịu được vị thánh đã nằm yên trong sử sách mà không chịu được người anh em đang sống bên cạnh, người ấy có thể vụng về, có thể không hợp tính ta, nhưng lại đang mang một lời nhắc ta cần nghe, thì ta đang lặp lại cái động tác xây mồ. Khi ta thích một Đức Kitô ở trên tường hơn một Đức Kitô đòi ta tha cho kẻ làm ta đau, đòi ta nói sự thật trong nhà, đòi ta bớt giữ của cải, đòi ta dành thời giờ cho người chẳng mang lại ích gì cho ta, thì cây thập giá trên tường chưa trở thành thập giá của ta. Câu hỏi không phải là ta có đồ đạo trong nhà hay không. Câu hỏi là ta có đang để cho đời mình được quy tụ trong Đức Kitô hay ta chỉ giữ Người như một kỷ vật.
Có những người đã hiểu ơn chọn lựa ấy đến mức không còn muốn giữ mạng sống này bằng bất cứ giá nào nếu giá ấy là chối Người. Các ngài không xây đài cho Đức Kitô. Các ngài xin được nên như lúa mì bị nghiền để thành bánh tinh tuyền của Người. Không phải các ngài khinh sự sống. Các ngài thấy sự sống thật không nằm ở chỗ được cả thế gian mà mất Đấng đã chết thay cho mình. Quyền lực trên mặt đất, lạc thú, danh tiếng, tất cả đều nhỏ khi đặt cạnh Đấng đã phục sinh vì ta. Các ngài không xin người khác ngăn cản con đường ấy bằng một lòng tốt không đúng lúc. Các ngài xin được thuộc về Thiên Chúa trọn vẹn. Lời các ngài để lại không phải để ta bắt chước hình thức cái chết của các ngài, vì không phải ai cũng bị dẫn tới pháp trường. Lời ấy để ta xét xem ta có đang coi sự sống này là cùng đích hay không. Nếu ta thuộc về Thiên Chúa, thì bệnh tật không phải là thất bại cuối cùng, mất mát không phải là dấu Thiên Chúa bỏ rơi, bị hiểu lầm vì sống thật không phải là lý do để rút lui. Ta vẫn phải chu toàn bổn phận. Ta vẫn phải yêu thương những người cụ thể Thiên Chúa đặt bên ta. Nhưng lòng ta không còn bị thế gian giữ làm con tin.
Ơn được chọn trước khi nền tảng thế gian được đặt ra cần được nhớ lại cách riêng trong những ngày ta cảm thấy mình chẳng là gì. Ngày ấy rất thật. Có những sáng ta nhìn lại đời mình và chỉ thấy chuỗi lỗi. Có những chiều ta làm việc hết sức mà chẳng ai nhận ra. Có những đêm ta cầu nguyện mà như nói với khoảng không. Chính những lúc ấy, sự thật về ơn chọn lựa không phải là lời an ủi rẻ tiền. Nó là nền. Ta được chọn không vì cảm giác hôm nay. Ta được gọi nên thánh không vì ta đang thấy mình thánh. Phương tiện để nên thánh đã được ban trong Đức Kitô, và phương tiện ấy không cạn. Mỗi lần ta trở lại với lòng thương xót, mỗi lần ta tha cho người khác vì mình đã được tha, mỗi lần ta làm một việc nhỏ trong âm thầm vì tin rằng việc nhỏ ấy cũng được quy tụ trong Người, là ta đang để ơn gọi từ trước tạo thiên lập địa thành hình trong ngày hôm nay.
Trong gia đình, ơn ấy trở thành cụ thể khi ta không đối xử với người nhà như kẻ phải chứng minh mình xứng đáng mới được yêu. Cha mẹ không phải là chủ nợ của con. Vợ chồng không phải là hai người cùng giữ một bản hợp đồng sợ bị thua. Anh chị em không phải là những người cạnh tranh phần gia tài tình cảm. Nếu ta đã được nhận làm con cách nhưng không, thì nhà ta được mời gọi trở thành nơi người ta được nhận cách nhưng không. Điều ấy không xóa kỷ luật, không xóa sự thật, không xóa việc sửa lỗi. Nó đổi gốc của tương quan. Ta sửa vì người kia là người được Thiên Chúa chọn, không phải vì ta cần họ vừa ý ta. Ta ở lại vì giao ước, không phải vì cảm xúc còn thuận. Nhiều gia đình mệt mỏi không phải chỉ vì thiếu tiền hay thiếu thời giờ. Họ mệt vì mỗi người đòi người kia phải xứng đáng với tình yêu của mình, trong khi chính mình đã được yêu trước khi xứng đáng.
Trong giáo xứ, trong cộng đoàn, ơn ấy ngăn ta biến nhà thờ thành nơi trưng bày. Người phục vụ bàn thờ, người quét sân, người dạy giáo lý, người ngồi hàng ghế cuối vì mặc cảm, tất cả đều đã được chọn trước cả khi họ có vai nào. Chức vụ không làm tăng ơn chọn lựa. Chức vụ chỉ là cách cụ thể để phục vụ cái quy tụ Thiên Chúa đang thực hiện. Khi ta ganh vai, khi ta nói hành người làm việc tông đồ, khi ta chỉ đến nhà thờ để được thấy mặt mình trong một việc, ta đang xây một cái mồ đẹp cho một đức tin đã ngừng chất vấn ta. Ngược lại, khi ta dám để Lời Chúa sửa mình trước khi sửa người khác, khi ta chịu thiệt để cộng đoàn được bình an, khi ta không bỏ anh em chỉ vì anh em không hợp ý, ta đang để mình được quy tụ, và đang góp phần quy tụ.
Ngoài xã hội, chương trình quy tụ muôn loài dưới một đầu là Đức Kitô không cho phép ta sống đức tin như một phần tư nhân chẳng liên quan đến cách ta làm ăn, cách ta nói về người nghèo, cách ta dùng quyền nếu ta có quyền. Nhân phẩm của người kia không bắt đầu từ khi họ hữu ích cho ta. Nhân phẩm ấy nằm trong việc họ được Thiên Chúa muốn quy tụ trong Con của Người. Bóc lột, dửng dưng, biến người khác thành phương tiện, là những cách từ chối chương trình ấy giữa thanh thiên bạch nhật. Không cần hô những khẩu hiệu lớn. Chỉ cần trong công việc hôm nay ta không lấy phần của người khác, không nói dối để được việc, không bỏ mặc kẻ không tự bảo vệ được mình. Những việc ấy nhỏ nếu nhìn bằng mắt thế gian. Chúng lớn nếu nhìn bằng ý định từ trước khi thế gian có.
Sự thánh thiện ta được gọi tới không phải là một sự hoàn hảo lạnh, không vết, để trưng. Đó là sự tinh tuyền trước nhan Người, nghĩa là lòng dần dần không còn chia sẻ chỗ với những gì chống lại Người. Tiến trình ấy dài. Có ngày ta tưởng mình đã khá, hôm sau một lời nói đã kéo ta xuống. Không sao, nếu ta không dựng mộ cho chính những lần thất bại của mình để rồi ở lại đó mà than. Máu cứu chuộc vẫn còn dư thừa. Ơn làm con không bị rút lại vì một ngày sa ngã. Điều bị đe dọa chỉ là nếu ta bắt đầu tin rằng sa ngã ấy mới là sự thật sâu nhất về mình, sâu hơn cả ý định của Thiên Chúa. Không phải. Sự thật sâu nhất là ta được chọn trong Con Yêu Dấu, trước cả ánh sáng đầu tiên.
Ca ngợi vinh quang ân sủng không phải là việc của môi miệng trong một giờ phụng vụ. Đó là việc của một đời biết mình được nhận không công, được tha không công, được gọi không công, rồi để cho đời mình trở thành lời tạ ơn có hình hài. Người thánh không phải là người không còn gì để xin lỗi. Người thánh là người không còn muốn sống cho một vinh quang nào khác ngoài vinh quang của ân sủng ấy. Họ có thể bị nghiền như lúa. Họ có thể âm thầm trong một xó bếp, một lớp giáo lý, một giường bệnh, một công việc chẳng ai khen. Họ vẫn thuộc về chương trình quy tụ, vì Đức Kitô là đầu, và không gì thuộc về Người lại bị bỏ ngoài. Ta không cần chờ đến một hoàn cảnh anh hùng mới bắt đầu. Ta bắt đầu bằng việc không xây mồ. Ta bắt đầu bằng việc nhận mình đã được chọn. Ta bắt đầu bằng việc để ngày hôm nay, với những người hôm nay, với thập giá hôm nay, được đặt dưới một đầu là Đức Kitô.
Trước khi có ta, đã có ý muốn này. Trước khi ta biết cầu nguyện, đã có lời chúc phúc này. Trước khi ta tội, đã có máu này được chuẩn bị trong ý định đời đời. Trước khi ta biết thế nào là hiệp nhất, đã có chương trình quy tụ muôn loài. Phần còn lại không phải là ta tạo ra ơn chọn lựa. Phần còn lại là ta thôi chống lại nó. Thôi biến đức tin thành đài kỷ niệm. Thôi đo tình yêu của Thiên Chúa bằng cảm giác của một ngày xấu. Thôi đòi người khác phải xứng đáng trước khi ta yêu, trong khi chính ta chưa từng xứng đáng mà vẫn được nhận. Ngày nào ta còn thở, ngày ấy vẫn còn là ngày để phúc lành thiêng liêng trên trời trở thành xác thịt trong những chọn lựa rất nhỏ, rất thật, rất có thể làm ta đau. Và chính trong những chọn lựa ấy, lời đã nói từ trước khi nền tảng thế gian được đặt ra mới thôi là một câu trong sách, để trở thành tên gọi đích thực của đời ta.