“ĐƯỢC SAI ĐI ĐÁP LỜI KÊU CỨU CỦA MÔI SINH VÀ NGƯỜI NGHÈO”

“ĐƯỢC SAI ĐI ĐÁP LỜI KÊU CỨU CỦA MÔI SINH VÀ NGƯỜI NGHÈO”

Kn 13,1-9 · Cl 1,15-20 · Mt 6, 24-34

Bài giảng Thánh Lễ cầu cho việc bảo vệ công trình tạo dựng

17:00 ngày 31/8/2025 tại Trung Tâm Mục vụ TGP. Saigon

Kính thưa cộng đoàn phụng vụ,

Ắt hẳn chúng ta ý thức rằng chiều hôm nay, chúng ta quy tụ nơi đây để cử hành Thánh Lễ, đồng thời cũng có những sinh hoạt hướng về Ngày Thế Giới Cầu Nguyện cho Công Trình Thụ Tạo, hiệp thông với toàn thể Giáo hội Công giáo. Chính vì thế, chúng ta dùng Lời Chúa để soi sáng cho những gì đang cử hành.

1. Lời Chúa soi sáng về công trình sáng tạo

  • Bài đọc I, trích Sách Khôn Ngoan, cho chúng ta ý thức rằng: từ sự lớn lao và vẻ đẹp của mọi loài thụ tạo, con người có thể chiêm ngắm Thiên Chúa – Đấng là Tạo Hóa [1].

  • Bài đọc II, trích thư thánh Phaolô Tông đồ gửi tín hữu Côlôxê, khẳng định vai trò của Đức Kitô trong công trình tạo dựng: “Người là hình ảnh Thiên Chúa vô hình, là trưởng tử sinh ra trước mọi loài thụ tạo, vì trong Người muôn vật được tạo thành” [2].

  • Bài Tin Mừng, trích theo thánh Mátthêu, nhắc lại rằng tất cả chúng ta cùng với vạn vật đều là thụ tạo được Thiên Chúa quan phòng yêu thương. Đức Giêsu khẳng định: “Hãy xem chim trời… Hãy ngắm hoa huệ ngoài đồng… Cha anh em trên trời vẫn nuôi chúng” [3]. Con người, được dựng nên giống hình ảnh Thiên Chúa, còn quý trọng hơn muôn loài khác.

Chính vì thế, Thiên Chúa không chỉ yêu thương con người, mà còn mời gọi chúng ta cộng tác với Ngài trong chương trình sáng tạo, cứu độ và thánh hóa toàn thể vũ trụ. Đây cũng là nền tảng để thánh Phanxicô Assisi, cách đây 800 năm, sáng tác Bài ca Mặt Trời (Cantico delle Creature), mời gọi con người hiệp với muôn loài thụ tạo ca tụng Thiên Chúa, đồng thời đối xử với vạn vật như anh chị em trong gia đình Thiên Chúa.

2. Thiên nhiên – hồng ân và trách nhiệm

Trong chương trình quan phòng, Thiên Chúa đã ban cho quê hương Việt Nam chúng ta phong phú tài nguyên thiên nhiên:

  • Tỷ lệ rừng chiếm hơn 42% diện tích đất nước.

  • Các mỏ khoáng sản: dầu khí, sắt, bôxít, v..v...

  • Hệ thống sông ngòi, nước ngọt từ cao nguyên xuống đồng bằng.

  • Biển cả rộng lớn với hơn 1.800 km bờ biển uốn cong theo hình chữ S.

Đây là hồng ân, là quà tặng Thiên Chúa ban, nhưng cũng là trách nhiệm Ngài trao cho chúng ta. Người tín hữu được mời gọi sử dụng và quản lý thụ tạo như những người quản lý trung tín của Thiên Chúa, phục vụ đồng loại và cùng nhau bảo vệ ngôi nhà chung. Đây cũng là trách nhiệm của người Công giáo Việt Nam khi đối thoại và cộng tác với mọi người thiện chí, trong đó có các tôn giáo bạn.

3. Tiếng gọi từ Laudato Si’

Năm nay, chúng ta kỷ niệm 10 năm Đức Phanxicô công bố Thông điệp Laudato Si’ (2015). Ngài cảnh báo thế giới về sự ô nhiễm môi sinh và biến đổi khí hậu, đồng thời kêu gọi hoán cải sinh thái (ecological conversion).

Nguyên nhân chính của khủng hoảng môi trường là:

  1. Khai thác vô độ và vô trách nhiệm.

  2. Rác thải, ô nhiễm sinh hoạt.

  3. Biến đổi khí hậu toàn cầu.

  4. Quản lý yếu kém.

Đức Phanxicô nhấn mạnh: Trái đất này là ngôi nhà chung của chúng ta, và mọi tạo vật là quà tặng Thiên Chúa. Vì thế, mỗi tín hữu cần sám hối về những lỗi phạm đối với môi sinh và thay đổi lối sống để sống hài hòa với thụ tạo.

4. Chúa Kitô và mầu nhiệm cứu độ vũ trụ

Chiêm ngắm Đức Giêsu:

  • Trong máng cỏ Bêlem, Người nhập thể giữa thiên nhiên: có Mẹ Maria, thánh Giuse, những mục đồng nghèo, những con vật đơn sơ, cùng cả trời đất hòa ca.

  • Trên Thập giá, Người bị loại trừ, nhưng chính nơi đó, Người thốt lên bảy lời trăn trối, để rồi tiếng thét ấy vẫn vang vọng trong thế giới hôm nay: tiếng kêu của người nghèo, của thiên nhiên bị tàn phá, của những nạn nhân trong “nền văn hóa dục bỏ”. Đức Giêsu thưa: “Lạy Cha, xin tha cho họ, vì họ không biết việc họ làm” (Lc 23,34); “Lạy Cha, con xin phó thác hồn con trong tay Cha” (Lc 23,46).

Chúa chịu chết để hoàn tất chương trình cứu độ, trao ban Thánh Thần, mở ra trời mới đất mới. Khi so sánh máng cỏ và Thập giá, chúng ta hiểu rõ hơn trách nhiệm sám hối và hoán cải sinh thái, sống liên đới với mọi thụ tạo và với những người nghèo.

5. Thánh Lễ – nơi huấn luyện sinh thái Kitô giáo

Mỗi Thánh Lễ là lời nhắc nhớ:

  • Lời Chúa – chính Lời đã sáng tạo vũ trụ.

  • Hy tế Thánh Thể – hoa trái từ cái chết trần trụi trên thập giá, trở thành lương thực thần linh.

  • Cuối Thánh Lễ, khi linh mục nói: “Anh chị em hãy ra đi bình an”, chính là lời sai đi, để chúng ta đáp lại tiếng thét của Chúa nơi môi sinh và nơi người nghèo.

Noi gương Đức Mẹ Maria, thánh Gioan Tẩy Giả, và thánh Phanxicô Assisi, chúng ta được mời gọi trở nên đồng hình đồng dạng với Đức Kitô, trao tặng chính mình cho anh chị em và cho công trình sáng tạo.

Xin Thiên Chúa, nhờ lời chuyển cầu của thánh Phanxicô Assisi, chúc lành cho những thiện chí nhỏ bé của chúng ta trong việc chăm sóc ngôi nhà chung. Amen.

Nguồn tin: + Đức Giám mục Giuse Trần Văn Toản Giám mục GP. Long Xuyên