HẠNH PHÚC LÀ GÌ?

tải xuống (13)
Câu hỏi muôn thuở này không chỉ là một vấn đề triết học, một truy vấn về tâm lý học, mà còn là một khát vọng sâu thẳm, âm ỉ cháy trong trái tim mỗi người, từ khởi thủy nhân loại cho đến tận ngày nay. Con người sinh ra, lớn lên, làm việc và chiến đấu, tất cả đều hướng về một cái đích mơ hồ nhưng lấp lánh mang tên "hạnh phúc." Thế nhưng, khi truy tìm định nghĩa cho khái niệm cao cả này, chúng ta thường mắc kẹt trong những thước đo vật chất, những thành tựu bên ngoài, những mục tiêu xa vời, mà quên mất rằng, hạnh phúc không phải là điểm đến trên bản đồ cuộc đời, mà là chính con đường chúng ta đang đi, là cách chúng ta cảm nhận và phản ứng với từng bước chân. Hạnh phúc không phải là một điều gì đó được ban tặng sau cùng, mà là nghệ thuật hài lòng, là sức mạnh của sự cho đi, là niềm tĩnh tại mà chúng ta tự tạo tác ngay trong khoảnh khắc hiện tại.
Hạnh phúc, trước hết và trên hết, là trạng thái hài lòng với những gì đang có. Đó không phải là sự buông xuôi hay đầu hàng trước số phận, mà là sự chấp nhận có ý thức, một trí tuệ đã giác ngộ rằng tài sản lớn nhất của đời người chính là hơi thở và khoảnh khắc này. Khi lòng tham vô đáy bị chế ngự, khi mắt ta thôi nhìn về những thứ lấp lánh ngoài tầm với, ta mới nhận ra sự đủ đầy vĩnh cửu nằm ngay trong mái nhà cũ kỹ, trong bữa cơm đạm bạc, trong sức khỏe dẫu không hoàn hảo, và trong những mối quan hệ thân thương. Sự hài lòng này giải thoát ta khỏi gánh nặng của kỳ vọng và sự so sánh. Nó biến những điều bình thường thành phi thường, biến ngày thường thành một lễ hội thầm lặng của lòng tri ân. Chính trong sự đủ đầy của nội tâm đó, ta tìm thấy nền tảng vững chắc để xây dựng một cuộc đời an vui, không cần phụ thuộc vào những biến động ngoại cảnh.
Tiếp đến, hạnh phúc còn được định nghĩa bằng hành động, bằng sự dấn thân không ngừng nghỉ cho một giá trị cao cả hơn bản thân: nâng niu những giá trị gia đình, và sẵn lòng lo lắng hy sinh cho những người thân yêu nhất. Gia đình là chốn neo đậu bình yên, là cội nguồn của mọi yêu thương, nơi con người học được bài học đầu tiên về sự vô vị lợi. Hạnh phúc không phải là sự hưởng thụ cá nhân mà là sự sẻ chia và trao tặng. Khi ta dám gác lại những ước muốn nhỏ bé của mình, dành thời gian và sức lực để lo lắng cho bữa ăn, giấc ngủ, hay tương lai của con cái, của cha mẹ, của người phối ngẫu, ta đang chạm đến một tầng ý nghĩa sâu xa của cuộc sống. Sự hy sinh này, thoạt nhìn có vẻ là mất mát, nhưng kỳ thực lại là một sự bồi đắp vô giá cho tâm hồn. Nỗi lo lắng cho người thân không phải là gánh nặng, mà là một minh chứng hùng hồn cho tình yêu thương đang hiện hữu. Mỗi hành động chăm sóc, mỗi lời hỏi han, mỗi đêm thức trắng bên người bệnh, đều là những viên gạch xây nên đền thờ hạnh phúc, làm cho mối dây liên kết gia đình trở nên bền chặt, thiêng liêng và không thể thay thế.
Hạnh phúc là sự tĩnh lặng nội tâm, là khả năng tĩnh tại giữa dòng đời tất bật, và an yên trong cuộc sống vô thường. Thế giới hiện đại quay cuồng trong tốc độ, với những tin tức dồn dập, những áp lực công việc không ngừng nghỉ. Chính trong dòng chảy xiết của cuộc đời, ta cần tìm một ốc đảo tâm hồn để trú ngụ. Sự tĩnh tại không phải là trốn tránh, mà là khả năng hiện diện trọn vẹn, là chiếc neo tinh thần giúp ta không bị cuốn trôi. Nó đến từ những thực hành đơn giản như hít thở sâu, như lắng nghe tiếng chuông chùa trong lòng, như biết ơn một tách cà phê buổi sáng. Cuộc sống vốn dĩ là vô thường, mọi thứ đều thay đổi và không có gì là vĩnh cửu. An yên là khả năng chấp nhận sự thật đó, không bám víu vào những gì đã mất và không sợ hãi những gì chưa tới. Khi chấp nhận vô thường, ta được giải thoát khỏi khổ đau của sự ràng buộc. Ta sống như một dòng sông, chảy mãi mà không sợ hãi sự kết thúc, bởi lẽ sự kết thúc chỉ là một khởi đầu mới.
Nhưng hạnh phúc không chỉ là sự an yên cá nhân, nó còn là sự ngậm ngùi trước hoàn cảnh bi thương và rơi lệ trong niềm vui đoàn tụ. Một trái tim vô cảm, lạnh lùng trước nỗi đau đồng loại không thể nào thực sự hạnh phúc. Hạnh phúc đích thực phải bao hàm lòng trắc ẩn, sự đồng cảm sâu sắc. Ngậm ngùi trước bi thương là dấu hiệu của một linh hồn còn nguyên vẹn, còn kết nối với đại thể nhân loại. Nước mắt rơi không phải là yếu đuối, mà là sức mạnh của tình người. Tương tự, niềm vui đoàn tụ, niềm vui được chia sẻ với những người thân yêu nhất, là một khoảnh khắc thăng hoa tột cùng. Giọt nước mắt đoàn viên là sự hội tụ của mọi nỗi nhớ, mọi sự chờ đợi và mọi lòng biết ơn. Đó là lúc ta hiểu rằng, sự hiện diện của người ta thương yêu quý trọng chính là quà tặng lớn nhất mà tạo hóa ban tặng. Hạnh phúc là sự kết nối, là sự cộng hưởng của cảm xúc, là khả năng vừa khóc vừa cười cùng người khác.
Một khía cạnh thiết yếu khác của hạnh phúc chính là cảm giác thanh thản khi hoàn thành nhiệm vụ. Cuộc đời được xây dựng bởi những trách nhiệm, từ nhỏ bé nhất đến lớn lao nhất. Dù là một người thợ thủ công hoàn thành sản phẩm, một người nông dân kết thúc mùa vụ, hay một người lãnh đạo hoàn thành sứ mệnh, cảm giác bình an sau khi đã dốc hết sức mình là niềm hạnh phúc vô song. Nó là lời khẳng định cho sự hiện hữu ý nghĩa của bản thân, là sự hòa hợp giữa ý chí và hành động. Kèm theo đó là sự hân hoan mỗi độ đón xuân về, một sự tái sinh tinh thần, một niềm hy vọng bất diệt. Xuân về không chỉ là sự thay đổi của đất trời, mà còn là sự đổi mới trong tâm hồn, là cơ hội để buông bỏ cái cũ và đón nhận cái mới với tấm lòng rộng mở. Niềm hân hoan đó làm cho cuộc đời ta thêm tươi mới, thêm sức sống.
Hạnh phúc cũng là sự tự do, là sự vẫy vùng cho thỏa những đam mê, nhưng đồng thời cũng là sự tự tại thả bước trên đường quê tịch mịch. Đam mê là nguồn năng lượng sáng tạo, là hơi thở của sự sống. Sống mà không có đam mê, dù giàu có đến đâu, cũng chỉ là một tồn tại cạn cợt. Hạnh phúc là được theo đuổi điều mình khao khát, được cống hiến tài năng và nhiệt huyết cho một điều mình yêu thích. Tuy nhiên, sự vẫy vùng đó cần được cân bằng bởi những khoảnh khắc tĩnh lặng. Thả bước trên đường quê tịch mịch là tìm về với bản nguyên, là hòa mình vào nhịp điệu chậm rãi của thiên nhiên, nơi mà mọi sự ồn ào của thế giới bị loại bỏ. Trong sự tịch mịch đó, ta nghe được tiếng nói của chính mình, tìm thấy sự an ủi và chữa lành.
Sự tự do đó còn mở rộng đến cách ta sống mỗi ngày: thoải mái làm những gì ta thích và hồn nhiên khoe cảm xúc của mình. Hạnh phúc là sự chân thật, là không cần phải đeo mặt nạ, không cần phải sống theo hình mẫu của người khác. Nó là sự giải phóng khỏi những định kiến, những ràng buộc xã hội không cần thiết. Ta có quyền sống với những cảm xúc nguyên bản nhất: vui thì cười to, buồn thì khóc, giận thì bày tỏ một cách ôn hòa. Sự hồn nhiên này là một đặc ân mà người lớn thường đánh mất. Hạnh phúc là tìm lại được đứa trẻ vô tư trong mình, người không sợ bị đánh giá, người chỉ sống thuần túy với sự chân thành của nội tâm.
Và khi đạt đến trạng thái ung dung tự tại đón bình minh và thưởng thức ấm trà ngon mỗi sáng, ta đã nắm giữ được chìa khóa của hạnh phúc. Bình minh là lời nhắc nhở rằng mỗi ngày là một món quà, là một khởi đầu mới. Đón bình minh trong sự ung dung là sống chậm lại, là tập trung vào sự hiện diện của ánh sáng và sự sống. Ấm trà ngon không chỉ là thức uống, mà là một nghi lễ thiêng liêng, là sự tôn vinh khoảnh khắc. Hương thơm và vị đắng nhẹ của trà nhắc ta về sự hòa quyện của cuộc đời, có ngọt có bùi, có niềm vui và có cả nỗi buồn. Đó là những khoảnh khắc tự thưởng cho mình, nơi ta được là chính mình một cách trọn vẹn nhất.
Cuối cùng, hạnh phúc trở nên phong phú và bền vững hơn nhờ sự hiện diện của tình bạn, của những người tri âm tri kỷ đến từ xa. Tình bạn là món quà vô điều kiện, là sự kết nối tâm hồn vượt qua mọi rào cản máu mủ. Những người bạn không anh em mà như thể một nhà là những người đồng hành, cùng chia sẻ gánh nặng và nhân đôi niềm vui. Họ là những người hiểu ta mà không cần lời nói, là nơi ta có thể trút bỏ mọi muộn phiền và được tiếp thêm sức mạnh. Sự đơn giản của tình bạn chân thành chính là một trong những định nghĩa thuần khiết nhất của hạnh phúc.
Tóm lại, hạnh phúc không thể được đóng khung trong một định nghĩa duy nhất. Nó là một bản giao hưởng được cất lên từ nhiều cung bậc cảm xúc và hành động khác nhau. Đó là sự hòa quyện giữa chấp nhận (hài lòng với những gì đang có), cho đi (hy sinh vì gia đình), an yên (giữa dòng đời vô thường), đồng cảm (ngậm ngùi trước bi thương), và tự do (thoải mái làm điều mình thích). Hạnh phúc là quá trình liên tục kết nối, yêu thương và tri ân. Nó không phải là điều kiện để ta được sống, mà là kết quả của việc ta đã sống một cách chân thành, nhân hậu và ý nghĩa. Hạnh phúc, đơn giản lắm, là như thế!
 

Nguồn tin: Lm. Anmai, CSsR.