KHI CHÚA DƯỜNG NHƯ IM LẶNG: HỌC SỐNG ĐỨC TIN TRONG NHỮNG NGÀY KHÔ KHAN
- Chủ nhật - 05/04/2026 00:53
- In ra
- Đóng cửa sổ này
Một trong những thử thách lớn nhất của đời sống thiêng liêng không phải là cám dỗ ồn ào, nhưng là cảm giác Chúa im lặng. Có những lúc chúng ta cầu nguyện mà chẳng thấy bình an. Đi lễ mà lòng trí tản mạn. Lần chuỗi mà tâm hồn khô khốc. Làm việc lành mà chẳng thấy niềm vui. Xin Chúa mãi mà hoàn cảnh vẫn không đổi. Ta bắt đầu tự hỏi: Chúa có còn nghe con không? Chúa có còn ở với con không? Hay là con đang một mình?
Thứ Bảy Tuần Thánh là ngày dành cho những câu hỏi ấy. Hôm nay Hội Thánh không cử hành Thánh lễ ban ngày. Không có những bản văn rực sáng của Phục Sinh. Không có phép lạ nào được trình bày trước mắt. Chỉ có ngôi mộ khép kín. Chỉ có sự lặng im. Chỉ có chờ đợi. Chính vì thế, ngày này trở thành hình ảnh rất thật của những giai đoạn khô khan trong đời sống đức tin.
Khô khan không có nghĩa là mất Chúa. Khô khan cũng không có nghĩa là cầu nguyện vô ích. Nhiều người khi không còn cảm xúc sốt sắng thì tưởng mình đã xuống dốc thiêng liêng. Không hẳn. Có khi chính lúc ta không cảm thấy gì, mà vẫn tiếp tục quỳ xuống, tiếp tục đọc kinh, tiếp tục đi lễ, tiếp tục sống tử tế, tiếp tục tha thứ, tiếp tục làm điều lành, thì đức tin của ta mới đang lớn lên thật. Bởi vì lúc ấy, ta không còn đi theo Chúa vì cảm xúc dễ chịu, nhưng vì chính Chúa.
Chúng ta phải thành thật nhìn nhận rằng nhiều khi đời đạo của mình còn lệ thuộc quá nhiều vào cảm giác. Khi cầu nguyện thấy ngọt ngào thì mình sốt sắng. Khi hát lễ thấy cảm động thì mình tin rằng Chúa gần. Khi công việc thuận lợi thì mình thấy Chúa thương. Còn khi khô khan, mệt mỏi, gặp thử thách, bị hiểu lầm, bệnh tật, thất bại, ta dễ nghĩ rằng Chúa đã bỏ mình. Nhưng tình yêu của Thiên Chúa không lên xuống theo cảm xúc của ta. Sự hiện diện của Chúa không mất đi chỉ vì ta không cảm được.
Một đứa bé ngủ trong lòng mẹ vẫn được mẹ ôm, dù nó không biết. Một hạt giống nằm sâu trong lòng đất vẫn đang hấp thụ sự sống, dù bên ngoài chẳng thấy gì. Một người bệnh đang được truyền thuốc có thể không cảm nhận gì ngay, nhưng thuốc vẫn đang làm việc. Cũng vậy, ơn Chúa nhiều khi âm thầm hoạt động trong ta, vượt xa điều ta cảm thấy. Có những linh hồn tưởng mình đang xa Chúa chỉ vì khô khan, nhưng thật ra lại đang ở rất gần Chúa qua sự trung thành âm thầm.
Thứ Bảy Tuần Thánh dạy chúng ta đừng đồng hóa Thiên Chúa với cảm giác. Đức tin không phải là cảm thấy Chúa; đức tin là dám bám vào Chúa ngay cả khi không cảm thấy gì. Tình yêu cũng vậy. Yêu không chỉ là những lúc dễ chịu, nhưng là trung thành trong những ngày mệt mỏi. Hôn nhân không bền nhờ những phút lãng mạn, mà nhờ những ngày hai người vẫn chọn ở lại với nhau dù không còn dễ dàng. Đời sống đức tin cũng không lớn lên nhờ vài khoảnh khắc xúc động, nhưng nhờ muôn lần trung thành nhỏ bé trong khô khan.
Có những người âm thầm sống điều này nhiều năm mà người khác không biết. Một bà cụ bệnh tật vẫn lần chuỗi mỗi tối dù mắt mờ tay run. Một người cha sau ngày làm việc mệt nhoài vẫn cố gắng đưa con đi lễ Chúa nhật. Một người vợ bị tổn thương trong gia đình vẫn giữ lòng không oán hận và hằng ngày cầu xin cho chồng con. Một bạn trẻ giữa bao cám dỗ vẫn cố giữ lương tâm trong sạch. Một linh mục trong những ngày mục vụ nặng nề vẫn lên bàn thờ với cả tấm lòng, dù trong lòng nhiều lúc khô cạn. Đó là những chứng từ rất đẹp của ngày Thứ Bảy Tuần Thánh trong đời thường.
Khi Chúa im lặng, con người thường bị cám dỗ tìm những bù đắp khác. Có người tìm sự ồn ào để khỏa lấp khoảng trống. Có người vùi đầu vào tiền bạc, danh vọng, thú vui, mạng xã hội, những cuộc vui bất tận. Có người ngả vào tội lỗi. Có người trở nên chua chát. Có người bỏ cầu nguyện luôn vì cho rằng vô ích. Nhưng người biết sống đức tin trưởng thành sẽ làm điều ngược lại: càng không cảm thấy gì, càng ở lại lâu hơn trước mặt Chúa. Càng tối, càng thắp đèn. Càng khô, càng đào sâu. Càng cô đơn, càng bám chặt hơn vào Chúa.
Chúng ta đừng quên rằng các thánh cũng đã đi qua những đêm dài như thế. Nhiều vị đã sống những giai đoạn hoàn toàn khô khan, tưởng như trời đóng kín. Nhưng chính trong những năm tháng đó, các ngài được thanh luyện khỏi sự bám víu vào bản thân, khỏi việc tìm mình trong đời sống đạo, và học yêu Chúa vì chính Ngài. Có những lúc Chúa rút đi những an ủi bên ngoài để dạy ta đi sâu hơn vào niềm tin tinh tuyền.
Tuy nhiên, sống khô khan không có nghĩa là buông xuôi. Trái lại, có vài điều chúng ta rất cần làm. Trước hết là tiếp tục giữ nhịp cầu nguyện. Có thể cầu nguyện ngắn hơn, đơn sơ hơn, nhưng đừng bỏ. Một lời nguyện chân thành giữa khô khan quý lắm. Một lần làm dấu thánh giá sốt sắng giữa mỏi mệt quý lắm. Một việc tham dự thánh lễ giữa chán nản quý lắm. Thiên Chúa nhìn thấy lòng trung tín ấy.
Thứ đến là giữ mình trong những điều căn bản: sống ngay thẳng, tránh dịp tội, siêng năng lãnh nhận bí tích, giữ việc bác ái, đừng để khô khan trở thành cớ để mình sống buông thả. Nhiều người không ngã ngay vì tội lớn, nhưng ngã từ từ vì coi nhẹ những điều nhỏ. Họ nói: “Tâm hồn tôi chẳng còn gì, thôi thì bỏ luôn.” Chính lúc đó là lúc ma quỷ dễ len vào nhất. Nó không cần phá ta ầm ĩ; chỉ cần làm ta mệt mỏi, ngán ngẩm, rồi buông tay.
Điều thứ ba là biết mở lòng với người có thể đồng hành thiêng liêng. Có những khô khan chỉ là thử thách bình thường. Nhưng cũng có khi đằng sau là những vết thương tâm lý, những áp lực, kiệt sức, hoặc những rối ren chưa giải quyết trong đời sống. Một lời chia sẻ đúng lúc, một sự hướng dẫn nhẹ nhàng, một sự nâng đỡ từ cộng đoàn, từ cha giải tội, từ người trưởng thành trong đức tin, có thể giúp ta đi qua giai đoạn ấy bình an hơn.
Điều cuối cùng, và quan trọng nhất, là đừng diễn giải sự im lặng của Chúa như là sự bỏ rơi. Trên đồi Can-vê, khi Đức Giêsu chết, ai nhìn bề ngoài cũng có thể tưởng mọi sự đã kết thúc. Nhưng chính lúc ấy công trình cứu độ lại chạm tới tột đỉnh. Trong ngôi mộ im lặng của ngày hôm sau, ai cũng có thể tưởng sự dữ đã thắng. Nhưng thật ra bình minh Phục Sinh đang rất gần. Cũng vậy, trong đời mỗi người, có những lúc nhìn bề ngoài tưởng như thua cuộc, nhưng chính lúc ấy Chúa đang dọn một con đường mới.
Có lẽ hôm nay Chúa không trả lời cho ta bằng lời nói. Nhưng Ngài trả lời bằng sự hiện diện. Ngài ở trong nhà tạm, dù ta không cảm thấy gì. Ngài ở trong lời Kinh Thánh, dù mắt ta đọc mà lòng chưa rung động. Ngài ở trong Bí tích Hòa giải, dù ta đến đó với một tâm hồn nguội lạnh. Ngài ở trong Thánh Thể, dù ta rước lễ mà không thấy sốt sắng như trước. Ngài ở trong người nghèo, người đau khổ, người cần ta giúp đỡ. Ngài ở trong những bổn phận nhỏ mỗi ngày. Ngài không vắng mặt. Chỉ là Ngài đang dạy ta gặp Ngài bằng đức tin sâu hơn.
Thứ Bảy Tuần Thánh không phải là ngày thất bại. Đó là ngày Chúa dạy Hội Thánh biết chờ. Chờ không phải là bị động. Chờ trong đức tin là một hành động rất mạnh. Chờ với lòng cậy trông là một lời tuyên xưng. Chờ trong cầu nguyện là một hy lễ. Chờ mà không bỏ đi là một chiến thắng. Có khi hôm nay điều Chúa cần nơi ta không phải là làm những việc phi thường, nhưng là ở lại. Ở lại trong ân sủng. Ở lại trong lời cầu nguyện. Ở lại trong Hội Thánh. Ở lại trong sự thiện. Ở lại dưới chân Chúa.
Xin cho những ai đang sống trong khô khan, đang thấy Chúa im lặng, đừng mất lòng. Xin cho họ hiểu rằng đôi khi Thiên Chúa gần nhất lại là lúc Ngài âm thầm nhất. Xin cho họ vẫn có sức thưa lên như Gióp, như các thánh, như Đức Mẹ: “Con không hiểu hết, nhưng con vẫn tín thác.” Và xin cho mỗi người chúng ta biết đi qua những ngày Thứ Bảy Tuần Thánh của đời mình bằng một đức tin không ồn ào nhưng bền bỉ, không rực rỡ trước mắt người đời nhưng rất đẹp trước mặt Chúa.
Thứ Bảy Tuần Thánh là ngày dành cho những câu hỏi ấy. Hôm nay Hội Thánh không cử hành Thánh lễ ban ngày. Không có những bản văn rực sáng của Phục Sinh. Không có phép lạ nào được trình bày trước mắt. Chỉ có ngôi mộ khép kín. Chỉ có sự lặng im. Chỉ có chờ đợi. Chính vì thế, ngày này trở thành hình ảnh rất thật của những giai đoạn khô khan trong đời sống đức tin.
Khô khan không có nghĩa là mất Chúa. Khô khan cũng không có nghĩa là cầu nguyện vô ích. Nhiều người khi không còn cảm xúc sốt sắng thì tưởng mình đã xuống dốc thiêng liêng. Không hẳn. Có khi chính lúc ta không cảm thấy gì, mà vẫn tiếp tục quỳ xuống, tiếp tục đọc kinh, tiếp tục đi lễ, tiếp tục sống tử tế, tiếp tục tha thứ, tiếp tục làm điều lành, thì đức tin của ta mới đang lớn lên thật. Bởi vì lúc ấy, ta không còn đi theo Chúa vì cảm xúc dễ chịu, nhưng vì chính Chúa.
Chúng ta phải thành thật nhìn nhận rằng nhiều khi đời đạo của mình còn lệ thuộc quá nhiều vào cảm giác. Khi cầu nguyện thấy ngọt ngào thì mình sốt sắng. Khi hát lễ thấy cảm động thì mình tin rằng Chúa gần. Khi công việc thuận lợi thì mình thấy Chúa thương. Còn khi khô khan, mệt mỏi, gặp thử thách, bị hiểu lầm, bệnh tật, thất bại, ta dễ nghĩ rằng Chúa đã bỏ mình. Nhưng tình yêu của Thiên Chúa không lên xuống theo cảm xúc của ta. Sự hiện diện của Chúa không mất đi chỉ vì ta không cảm được.
Một đứa bé ngủ trong lòng mẹ vẫn được mẹ ôm, dù nó không biết. Một hạt giống nằm sâu trong lòng đất vẫn đang hấp thụ sự sống, dù bên ngoài chẳng thấy gì. Một người bệnh đang được truyền thuốc có thể không cảm nhận gì ngay, nhưng thuốc vẫn đang làm việc. Cũng vậy, ơn Chúa nhiều khi âm thầm hoạt động trong ta, vượt xa điều ta cảm thấy. Có những linh hồn tưởng mình đang xa Chúa chỉ vì khô khan, nhưng thật ra lại đang ở rất gần Chúa qua sự trung thành âm thầm.
Thứ Bảy Tuần Thánh dạy chúng ta đừng đồng hóa Thiên Chúa với cảm giác. Đức tin không phải là cảm thấy Chúa; đức tin là dám bám vào Chúa ngay cả khi không cảm thấy gì. Tình yêu cũng vậy. Yêu không chỉ là những lúc dễ chịu, nhưng là trung thành trong những ngày mệt mỏi. Hôn nhân không bền nhờ những phút lãng mạn, mà nhờ những ngày hai người vẫn chọn ở lại với nhau dù không còn dễ dàng. Đời sống đức tin cũng không lớn lên nhờ vài khoảnh khắc xúc động, nhưng nhờ muôn lần trung thành nhỏ bé trong khô khan.
Có những người âm thầm sống điều này nhiều năm mà người khác không biết. Một bà cụ bệnh tật vẫn lần chuỗi mỗi tối dù mắt mờ tay run. Một người cha sau ngày làm việc mệt nhoài vẫn cố gắng đưa con đi lễ Chúa nhật. Một người vợ bị tổn thương trong gia đình vẫn giữ lòng không oán hận và hằng ngày cầu xin cho chồng con. Một bạn trẻ giữa bao cám dỗ vẫn cố giữ lương tâm trong sạch. Một linh mục trong những ngày mục vụ nặng nề vẫn lên bàn thờ với cả tấm lòng, dù trong lòng nhiều lúc khô cạn. Đó là những chứng từ rất đẹp của ngày Thứ Bảy Tuần Thánh trong đời thường.
Khi Chúa im lặng, con người thường bị cám dỗ tìm những bù đắp khác. Có người tìm sự ồn ào để khỏa lấp khoảng trống. Có người vùi đầu vào tiền bạc, danh vọng, thú vui, mạng xã hội, những cuộc vui bất tận. Có người ngả vào tội lỗi. Có người trở nên chua chát. Có người bỏ cầu nguyện luôn vì cho rằng vô ích. Nhưng người biết sống đức tin trưởng thành sẽ làm điều ngược lại: càng không cảm thấy gì, càng ở lại lâu hơn trước mặt Chúa. Càng tối, càng thắp đèn. Càng khô, càng đào sâu. Càng cô đơn, càng bám chặt hơn vào Chúa.
Chúng ta đừng quên rằng các thánh cũng đã đi qua những đêm dài như thế. Nhiều vị đã sống những giai đoạn hoàn toàn khô khan, tưởng như trời đóng kín. Nhưng chính trong những năm tháng đó, các ngài được thanh luyện khỏi sự bám víu vào bản thân, khỏi việc tìm mình trong đời sống đạo, và học yêu Chúa vì chính Ngài. Có những lúc Chúa rút đi những an ủi bên ngoài để dạy ta đi sâu hơn vào niềm tin tinh tuyền.
Tuy nhiên, sống khô khan không có nghĩa là buông xuôi. Trái lại, có vài điều chúng ta rất cần làm. Trước hết là tiếp tục giữ nhịp cầu nguyện. Có thể cầu nguyện ngắn hơn, đơn sơ hơn, nhưng đừng bỏ. Một lời nguyện chân thành giữa khô khan quý lắm. Một lần làm dấu thánh giá sốt sắng giữa mỏi mệt quý lắm. Một việc tham dự thánh lễ giữa chán nản quý lắm. Thiên Chúa nhìn thấy lòng trung tín ấy.
Thứ đến là giữ mình trong những điều căn bản: sống ngay thẳng, tránh dịp tội, siêng năng lãnh nhận bí tích, giữ việc bác ái, đừng để khô khan trở thành cớ để mình sống buông thả. Nhiều người không ngã ngay vì tội lớn, nhưng ngã từ từ vì coi nhẹ những điều nhỏ. Họ nói: “Tâm hồn tôi chẳng còn gì, thôi thì bỏ luôn.” Chính lúc đó là lúc ma quỷ dễ len vào nhất. Nó không cần phá ta ầm ĩ; chỉ cần làm ta mệt mỏi, ngán ngẩm, rồi buông tay.
Điều thứ ba là biết mở lòng với người có thể đồng hành thiêng liêng. Có những khô khan chỉ là thử thách bình thường. Nhưng cũng có khi đằng sau là những vết thương tâm lý, những áp lực, kiệt sức, hoặc những rối ren chưa giải quyết trong đời sống. Một lời chia sẻ đúng lúc, một sự hướng dẫn nhẹ nhàng, một sự nâng đỡ từ cộng đoàn, từ cha giải tội, từ người trưởng thành trong đức tin, có thể giúp ta đi qua giai đoạn ấy bình an hơn.
Điều cuối cùng, và quan trọng nhất, là đừng diễn giải sự im lặng của Chúa như là sự bỏ rơi. Trên đồi Can-vê, khi Đức Giêsu chết, ai nhìn bề ngoài cũng có thể tưởng mọi sự đã kết thúc. Nhưng chính lúc ấy công trình cứu độ lại chạm tới tột đỉnh. Trong ngôi mộ im lặng của ngày hôm sau, ai cũng có thể tưởng sự dữ đã thắng. Nhưng thật ra bình minh Phục Sinh đang rất gần. Cũng vậy, trong đời mỗi người, có những lúc nhìn bề ngoài tưởng như thua cuộc, nhưng chính lúc ấy Chúa đang dọn một con đường mới.
Có lẽ hôm nay Chúa không trả lời cho ta bằng lời nói. Nhưng Ngài trả lời bằng sự hiện diện. Ngài ở trong nhà tạm, dù ta không cảm thấy gì. Ngài ở trong lời Kinh Thánh, dù mắt ta đọc mà lòng chưa rung động. Ngài ở trong Bí tích Hòa giải, dù ta đến đó với một tâm hồn nguội lạnh. Ngài ở trong Thánh Thể, dù ta rước lễ mà không thấy sốt sắng như trước. Ngài ở trong người nghèo, người đau khổ, người cần ta giúp đỡ. Ngài ở trong những bổn phận nhỏ mỗi ngày. Ngài không vắng mặt. Chỉ là Ngài đang dạy ta gặp Ngài bằng đức tin sâu hơn.
Thứ Bảy Tuần Thánh không phải là ngày thất bại. Đó là ngày Chúa dạy Hội Thánh biết chờ. Chờ không phải là bị động. Chờ trong đức tin là một hành động rất mạnh. Chờ với lòng cậy trông là một lời tuyên xưng. Chờ trong cầu nguyện là một hy lễ. Chờ mà không bỏ đi là một chiến thắng. Có khi hôm nay điều Chúa cần nơi ta không phải là làm những việc phi thường, nhưng là ở lại. Ở lại trong ân sủng. Ở lại trong lời cầu nguyện. Ở lại trong Hội Thánh. Ở lại trong sự thiện. Ở lại dưới chân Chúa.
Xin cho những ai đang sống trong khô khan, đang thấy Chúa im lặng, đừng mất lòng. Xin cho họ hiểu rằng đôi khi Thiên Chúa gần nhất lại là lúc Ngài âm thầm nhất. Xin cho họ vẫn có sức thưa lên như Gióp, như các thánh, như Đức Mẹ: “Con không hiểu hết, nhưng con vẫn tín thác.” Và xin cho mỗi người chúng ta biết đi qua những ngày Thứ Bảy Tuần Thánh của đời mình bằng một đức tin không ồn ào nhưng bền bỉ, không rực rỡ trước mắt người đời nhưng rất đẹp trước mặt Chúa.