Hoa Tình Thương

https://hoatinhthuong.net

LÀM ĐỂ GIỎI, ĐỪNG ĐỢI GIỎI RỒI MỚI LÀM

tải xuống (12)
Trong dòng chảy hối hả của cuộc sống hiện đại, nơi mà mọi thứ dường như được đo lường bằng hiệu suất và thành công tức thì, một nghịch lý lớn vẫn luôn tồn tại trong tâm trí con người: sự tê liệt của sự hoàn hảo. Chúng ta thường có xu hướng tin rằng, để thực hiện một công việc quan trọng, để bắt đầu một dự án lớn, hay thậm chí để theo đuổi một ước mơ, ta phải đạt đến một mức độ "giỏi" nhất định, một trạng thái "sẵn sàng" toàn diện. Niềm tin này, thoạt nghe có vẻ hợp lý và cẩn trọng, nhưng thực chất lại là một trong những rào cản lớn nhất ngăn cách chúng ta với tiềm năng thực sự của mình. Triết lý sống đúng đắn phải là: Làm để giỏi, chứ không phải đợi giỏi rồi mới làm. Đây không chỉ là một nguyên tắc hành động mà còn là một quy luật nền tảng của sự phát triển và tiến hóa của mọi kỹ năng, mọi năng lực trên đời.
Sự chờ đợi ấy xuất phát từ một nỗi sợ căn bản, một nỗi sợ cố hữu mang tên "sợ thất bại" hay "sợ bị đánh giá". Chúng ta lo lắng về những sai lầm có thể xảy ra, về sự xấu hổ khi kết quả không đạt như kỳ vọng, và về những ánh mắt dò xét từ xã hội. Tâm lý này thúc đẩy chúng ta chìm đắm trong việc lập kế hoạch chi tiết, nghiên cứu sâu rộng, và cố gắng tích lũy thêm kiến thức lý thuyết, với hy vọng rằng "một ngày nào đó", khi mọi mảnh ghép đã hoàn hảo, ta sẽ ra tay và thành công ngay lập tức. Thật không may, "một ngày nào đó" hiếm khi đến, bởi vì sự chuẩn bị lý thuyết, dù kỹ lưỡng đến đâu, cũng chỉ là một bản đồ hai chiều trong một thế giới ba chiều phức tạp. Nó thiếu đi chiều sâu của kinh nghiệm thực tế, thiếu đi sự va chạm với những biến số không lường trước được.
Mọi kỹ năng thực thụ, từ việc lái xe, nấu ăn, cho đến việc viết lách, lập trình, hay lãnh đạo, đều không thể được hấp thụ trọn vẹn thông qua việc đọc sách hay nghe giảng. Chúng là kết quả của một quá trình lặp đi lặp lại của Hành động - Sai lầm - Phản hồi - Điều chỉnh. Hành động chính là chất xúc tác, là ngọn lửa cần thiết để biến kiến thức tiềm năng thành năng lực hiển hiện. Khi ta bắt tay vào làm, dù còn vụng về, ta mới nhận ra những lỗ hổng thực sự trong hiểu biết của mình. Lý thuyết nói rằng phải làm thế này, nhưng thực tế lại yêu cầu một sự ứng biến hoàn toàn khác. Chính những khoảnh khắc "vỡ lẽ" trong hành động này mới là nơi trí tuệ được tôi luyện và kỹ năng được hình thành.
Thế giới này không vận hành theo một công thức hoàn hảo. Bất kỳ sản phẩm, dịch vụ, hay tác phẩm nghệ thuật nào vĩ đại cũng đều khởi nguồn từ những bản nháp thô ráp, những thử nghiệm thất bại. Khái niệm "Sản phẩm khả dụng tối thiểu" (Minimum Viable Product - MVP) trong kinh doanh là minh chứng rõ ràng cho triết lý này. Thay vì dành hàng năm trời để xây dựng một sản phẩm hoàn hảo trong bóng tối, các nhà đổi mới chọn cách tung ra một phiên bản đơn giản nhất, hoạt động được, để thu thập phản hồi từ người dùng thực. Họ "làm để giỏi" bằng cách lắng nghe và điều chỉnh liên tục. Nếu một công ty khởi nghiệp vĩ đại còn phải học qua hành động, thì tại sao một cá nhân lại có thể mong đợi điều ngược lại? Đợi giỏi rồi mới làm là tự tước đi cơ hội được học hỏi từ chính trường đời.
Sự khác biệt cốt lõi giữa người thành công và người mãi mãi dậm chân tại chỗ không nằm ở lượng kiến thức họ sở hữu, mà nằm ở tốc độ họ chuyển từ trạng thái học tập thụ động sang trạng thái hành động chủ động. Người giỏi luôn là người chấp nhận rủi ro của sự chưa hoàn hảo. Họ hiểu rằng, mỗi lỗi lầm không phải là dấu chấm hết mà là một dữ liệu quý giá. Mỗi lần vấp ngã là một bài học được in sâu vào tiềm thức, củng cố thần kinh và tinh thần hơn bất kỳ cuốn sách giáo khoa nào. Đó là cách bộ não chúng ta mã hóa các kỹ năng: thông qua việc lặp đi lặp lại các chuỗi hành vi, dù ban đầu có sai sót. Kỹ năng không phải là một món quà, mà là một thói quen được rèn giũa qua mồ hôi.
Hãy nhìn vào bất kỳ nghệ nhân, vận động viên, hay nhạc sĩ nào ở đỉnh cao. Sự điêu luyện của họ không phải là kết quả của sự chiêm nghiệm mà là của hàng ngàn giờ tập luyện, hàng ngàn lần sai nhạc, hàng ngàn cú đánh hỏng. Họ không đợi đến khi ngón đàn của mình hoàn toàn dẻo dai mới bắt đầu chạm vào phím đàn; họ luyện tập để ngón đàn trở nên dẻo dai. Họ không chờ đợi đến khi cơ bắp của mình đạt đến trạng thái lý tưởng mới bắt đầu nâng tạ; họ nâng tạ để cơ bắp phát triển. Quá trình này được triết lý phương Đông gọi là Kaizen, hay sự cải tiến liên tục, nhỏ giọt, không ngừng nghỉ. Mục tiêu không phải là đạt đến sự hoàn hảo trong một bước nhảy vọt, mà là tốt hơn $1\%$ mỗi ngày. Hành động ngày hôm nay, dù nhỏ bé và chưa hoàn hảo, sẽ cộng dồn thành sự siêu việt của ngày mai.
Hơn nữa, việc "đợi giỏi" thường dẫn đến một căn bệnh tâm lý nguy hiểm khác: sự trì hoãn được ngụy trang. Dưới vỏ bọc của "nghiên cứu thêm," "chuẩn bị kỹ hơn," hay "chờ thời điểm thích hợp," chúng ta đang trốn tránh trách nhiệm phải đối mặt với thực tế. Tâm trí chúng ta luôn tìm cách bảo vệ bản thân khỏi sự đau đớn của thất bại, và trì hoãn là công cụ hữu hiệu nhất để làm điều đó. Nhưng sự trì hoãn này lại ăn mòn động lực và làm thui chột khả năng hành động. Càng trì hoãn, chúng ta càng cảm thấy xa lạ với công việc, càng thấy mình kém cỏi hơn, và vòng luẩn quẩn của sự bất an lại càng siết chặt. Vòng xoáy tiêu cực này chỉ có thể bị phá vỡ bằng một hành động duy nhất: Bắt tay vào làm.
Chúng ta cần học cách hạ thấp rào cản cho "bước khởi đầu" của mình. Thay vì đặt mục tiêu viết một cuốn tiểu thuyết vĩ đại, hãy đặt mục tiêu viết 500 từ tồi tệ. Thay vì đặt mục tiêu chạy marathon, hãy đặt mục tiêu mang giày và đi bộ ra khỏi nhà. Sự khởi đầu hoàn hảo không tồn tại; chỉ có sự khởi đầu cần thiết. Bằng cách chấp nhận sự chưa hoàn hảo của giai đoạn đầu, chúng ta tự giải phóng bản thân khỏi áp lực quá lớn và cho phép quá trình học tập tự nhiên diễn ra. Khi ta hoàn thành một hành động nhỏ, dù không hoàn mỹ, ta đã xây dựng được "minh chứng" cho bản thân rằng mình CÓ THỂ làm được. Đó là liều thuốc giải độc mạnh nhất cho sự tự ti và là nền tảng vững chắc cho sự tự tin thực thụ.
Triết lý này còn mang một ý nghĩa sâu sắc trong đời sống tinh thần và sứ mạng cá nhân, đặc biệt đối với những người được kêu gọi phục vụ. Nhiều người có tài năng, có ơn gọi, nhưng lại trì hoãn việc phục vụ vì cảm thấy mình chưa đủ thánh thiện, chưa đủ thông thái, hay chưa đủ tư cách. Họ đợi đến khi mình hoàn hảo về mặt đạo đức hay hoàn toàn thông thạo về mặt tri thức mới dám dấn thân. Nhưng sứ mạng, cũng như mọi kỹ năng khác, được phát triển qua sự phục vụ thực tế. Sự khôn ngoan của người mục tử, sự nhạy cảm của người nhà giáo, hay lòng trắc ẩn của người bác ái, tất cả đều được rèn luyện khi ta đối diện trực tiếp với những nhu cầu, những đau khổ, và những câu hỏi thực tế của con người.
Giống như Thánh Phaolô, người đã không chờ đợi để trở thành một Tông đồ hoàn hảo mà đã bắt đầu rao giảng ngay sau khi gặp gỡ Chúa Kitô trên đường Damascus, chúng ta được mời gọi hành động với những gì mình đang có, dù chỉ là một "tài năng" nhỏ bé. Sự tin tưởng vào ân sủng của Thiên Chúa không phải là lý do để thụ động, mà là sự bảo đảm cho những hành động chưa hoàn hảo của chúng ta. Thiên Chúa không đòi hỏi sự hoàn hảo ở khởi điểm, Ngài chỉ đòi hỏi sự sẵn lòng. Chính trong quá trình "làm", trong sự va chạm và cố gắng, ân sủng mới có thể hoạt động hiệu quả nhất để biến đổi sự thiếu sót của ta thành phương tiện phục vụ hữu ích. Đợi giỏi rồi mới làm là một hành vi ích kỷ tiềm ẩn, vì nó giữ lại những món quà mà lẽ ra phải được chia sẻ và nhân lên.
Tóm lại, con đường dẫn đến sự tinh thông không phải là một con đường lát bằng sách vở và sự chiêm nghiệm thuần túy, mà là một con đường đầy sỏi đá, với những vết thương và bụi bặm của hành động. Sự giỏi giang không phải là một tấm vé vào cửa, mà là phần thưởng xứng đáng cho những ai dám bước ra ngoài, dám bắt đầu khi còn ngây ngô, dám thất bại, và dám học hỏi từ những thất bại đó. Đừng để nỗi sợ hãi về sự chưa hoàn hảo cướp đi những trải nghiệm quý giá và những cơ hội phát triển. Hãy chấp nhận sự vụng về ban đầu, coi đó là một phần tất yếu và đáng trân trọng của quá trình học tập.
Hãy bắt đầu ngay hôm nay, dù chỉ là một hành động nhỏ, một bước đi chập chững. Hãy biến sự tò mò thành thử nghiệm, sự lý thuyết thành thực hành, và sự chờ đợi thành hành động. Hãy hành động một cách có chủ đích, liên tục tìm kiếm phản hồi, và không ngừng điều chỉnh. Vì chỉ khi ta dám "Làm để giỏi," ta mới thực sự giải phóng được tiềm năng vĩ đại đang ngủ quên bên trong mình. Chính sự dấn thân không ngừng nghỉ, sự kiên trì trong hành động vụng về, mới định hình nên những con người phi thường.
 

Nguồn tin: Lm. Anmai, CSsR

Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây