NẾU NGÀI MUỐN, NGÀI CÓ THỂ LÀM CHO CON ĐƯỢC SẠCH
- Thứ sáu - 26/06/2026 05:30
- In ra
- Đóng cửa sổ này
Có những câu nói trong Tin Mừng nghe qua rất đơn sơ, rất ngắn gọn, nhưng nếu để lòng mình lắng xuống thật sâu, ta sẽ thấy trong đó chất chứa cả một đời người, cả một biển khổ, cả một niềm tin, cả một lời cầu nguyện đã được chưng cất từ nước mắt. Câu nói của người phong cùi trong Tin Mừng hôm nay là một câu như thế: “Thưa Ngài, nếu Ngài muốn, Ngài có thể làm cho tôi được sạch.” Chỉ một câu thôi, nhưng trong câu ấy có thân phận của một con người bị loại trừ, có tiếng kêu của một linh hồn đã bị xã hội chôn sống, có niềm tin của một trái tim vẫn còn dám hy vọng, và có một sự phó thác rất đẹp: “Nếu Ngài muốn…”
Người phong cùi ấy không nói: “Ngài phải chữa tôi.” Anh cũng không nói: “Tại sao Ngài để tôi khổ như thế này?” Anh càng không mặc cả với Chúa: “Nếu Ngài chữa tôi, tôi sẽ làm điều này điều nọ.” Anh chỉ quỳ xuống, thờ lạy và thưa: “Nếu Ngài muốn, Ngài có thể làm cho tôi được sạch.” Đó là lời cầu xin của một người đau khổ, nhưng không cay đắng; tuyệt vọng, nhưng chưa đánh mất niềm tin; bị con người ruồng bỏ, nhưng vẫn tin rằng nơi Đức Giêsu còn có một lòng thương xót mở ra cho mình.
Bệnh phong trong thời Đức Giêsu không chỉ là một căn bệnh thân xác. Nó là một bản án xã hội. Người phong không chỉ đau vì da thịt bị tàn phá, mà còn đau vì bị đẩy ra khỏi cộng đoàn. Họ phải sống xa gia đình, xa làng xóm, xa Đền Thờ, xa những sinh hoạt tôn giáo, xa mọi vòng tay thân tình. Họ không chỉ bị xem là bệnh nhân, mà còn bị xem như người ô uế. Họ không chỉ mang thương tích trên thân xác, mà còn mang thương tích trong danh dự, trong phẩm giá, trong linh hồn. Có lẽ nỗi đau lớn nhất của họ không phải là những vết lở loét trên da thịt, nhưng là vết thương vô hình của sự cô đơn: không ai đến gần, không ai chạm vào, không ai dám nhìn họ bằng ánh mắt yêu thương.
Bởi vậy, khi người phong cùi tiến lại gần Đức Giêsu, đó đã là một hành động táo bạo. Theo luật, anh không được đến gần người khỏe mạnh. Anh phải giữ khoảng cách. Anh phải báo cho người khác biết mình ô uế. Anh phải chấp nhận sống như một người đã chết giữa những người còn sống. Thế nhưng hôm nay, anh phá vỡ khoảng cách ấy. Không phải vì anh coi thường luật, nhưng vì anh đã gặp nơi Đức Giêsu một niềm hy vọng lớn hơn nỗi sợ. Anh tiến lại, bái lạy Người. Thái độ bái lạy ấy không chỉ là một cử chỉ xin ơn, mà còn là một lời tuyên xưng thầm lặng: anh tin Đức Giêsu có quyền năng; anh tin nơi Người có lòng thương xót; anh tin rằng trước mặt Người, anh không chỉ là một thân xác bệnh tật, nhưng vẫn là một con người đáng được yêu thương.
“Thưa Ngài, nếu Ngài muốn, Ngài có thể làm cho tôi được sạch.” Câu nói ấy đẹp biết bao. Anh không nghi ngờ quyền năng của Chúa: “Ngài có thể.” Nhưng anh phó thác vào ý muốn của Chúa: “Nếu Ngài muốn.” Đức tin trưởng thành không chỉ là tin Chúa có quyền làm phép lạ, mà còn là đặt đời mình trong ý muốn yêu thương của Chúa. Nhiều khi ta cầu nguyện mà trong lòng lại muốn ép Chúa theo ý ta. Ta nói “xin vâng”, nhưng thật ra lại muốn Chúa phải vâng theo chương trình của mình. Ta nói “con phó thác”, nhưng vẫn âm thầm giữ chặt một kết quả duy nhất mà ta muốn. Người phong cùi hôm nay dạy ta một lối cầu nguyện rất khiêm nhường: thưa với Chúa nỗi khổ của mình, tin vào quyền năng của Chúa, nhưng để Chúa tự do yêu thương mình theo cách của Chúa.
Và câu trả lời của Đức Giêsu còn thấm thía hơn nữa. Người không đứng xa mà phán. Người không chỉ nói một lời từ khoảng cách an toàn. Tin Mừng kể: “Người giơ tay đụng vào anh và bảo: Tôi muốn, anh hãy được sạch.” Đức Giêsu chạm vào người phong cùi. Chỉ một cái chạm thôi, nhưng cái chạm ấy làm rung chuyển mọi bức tường ngăn cách. Cái chạm ấy nói với anh rằng: “Anh không ghê tởm đối với Ta.” Cái chạm ấy nói rằng: “Trước khi anh được sạch bệnh, anh đã được phục hồi phẩm giá.” Cái chạm ấy nói rằng: “Ta không sợ sự ô uế của anh, vì tình yêu của Ta mạnh hơn mọi ô uế.” Cái chạm ấy là Tin Mừng bằng xương bằng thịt. Cái chạm ấy là Thiên Chúa đến gần con người tận nơi con người tưởng mình bị bỏ rơi nhất.
Đức Giêsu có thể chữa lành người phong cùi mà không cần chạm vào anh. Người đã từng chữa bệnh bằng một lời nói, từ xa, bằng quyền năng tuyệt đối của Người. Nhưng ở đây, Người chọn chạm vào anh. Vì người phong không chỉ cần được khỏi bệnh; anh còn cần được yêu thương. Anh không chỉ cần lành da thịt; anh còn cần được chữa lành ký ức đau đớn của những năm tháng không ai dám lại gần. Anh không chỉ cần trở về làng xóm; anh còn cần biết rằng Thiên Chúa chưa bao giờ ruồng bỏ anh. Có những vết thương chỉ lời nói không đủ chữa lành. Có những linh hồn cần một sự hiện diện. Có những con người không chỉ cần được giúp đỡ vật chất, mà cần một ánh mắt, một bàn tay, một sự gần gũi, một lời nói: “Tôi muốn anh được sống. Tôi muốn anh được sạch. Tôi muốn anh được đứng dậy. Tôi muốn anh biết rằng anh vẫn là con yêu dấu của Thiên Chúa.”
Trong đời sống hôm nay, có thể chúng ta không gặp nhiều người mắc bệnh phong theo nghĩa y học, nhưng quanh ta vẫn có biết bao thứ “phong cùi” khác. Có người bị phong cùi vì nghèo đói, bị nhìn bằng ánh mắt khinh khi. Có người bị phong cùi vì quá khứ lầm lỡ, đi đâu cũng bị người đời nhắc lại lỗi xưa. Có người bị phong cùi vì bệnh tật, tuổi già, tàn tật, không còn hữu dụng trong mắt xã hội. Có người bị phong cùi vì bị gia đình bỏ rơi, bị con cái quên lãng, bị bạn bè quay lưng. Có người bị phong cùi vì thất bại, nợ nần, đổ vỡ hôn nhân, nghiện ngập, trầm cảm, cô đơn. Có người vẫn sống giữa đám đông mà lòng như ở ngoài trại phong, vì không ai thật sự hiểu, không ai thật sự lắng nghe, không ai thật sự chạm đến nỗi đau của họ bằng lòng thương xót.
Và cũng có một thứ phong cùi rất âm thầm trong tâm hồn: đó là tội lỗi. Tội lỗi làm con người mất cảm giác đau đớn thiêng liêng. Như căn bệnh phong làm người ta không còn cảm thấy đau nơi những tế bào bị hủy hoại, tội lỗi cũng có thể làm lương tâm con người chai lì. Ban đầu, một lỗi nhỏ còn làm ta áy náy. Một lời nói dối còn làm ta mất bình an. Một hành vi thiếu bác ái còn làm ta ray rứt. Nhưng nếu cứ lặp đi lặp lại, nếu cứ tự bào chữa, nếu cứ sống trong bóng tối, dần dần ta không còn thấy đau nữa. Ta làm tổn thương người khác mà vẫn bình thường. Ta nói lời cay nghiệt mà vẫn nghĩ mình đúng. Ta sống ích kỷ mà vẫn tự cho mình đạo đức. Ta xét đoán người khác mà không còn thấy mình kiêu ngạo. Ta bỏ bê cầu nguyện mà vẫn tưởng mình ổn. Ta rước lễ, đọc kinh, làm việc đạo đức bên ngoài, nhưng trái tim lại khô cứng, lạnh lùng, không còn nhạy cảm trước nỗi đau của anh chị em.
Đó là điều đáng sợ nhất: không phải là có vết thương, mà là không còn biết mình đang bị thương; không phải là có tội, mà là không còn đau vì tội; không phải là yếu đuối, mà là không còn muốn được Chúa chữa lành. Người phong cùi trong Tin Mừng còn có phúc hơn nhiều người, vì anh biết mình bệnh và anh đến với Chúa. Còn ta, nhiều khi bệnh trong linh hồn mà lại tưởng mình khỏe mạnh; ô uế trong lòng mà vẫn tưởng mình sạch sẽ; nghèo nàn trước mặt Chúa mà vẫn tự hào mình đạo đức hơn người.
Bởi thế, Tin Mừng hôm nay mời ta quỳ xuống trước Chúa với lời cầu xin rất thật: “Lạy Chúa, nếu Chúa muốn, Chúa có thể làm cho con được sạch.” Xin Chúa làm cho con sạch khỏi lòng kiêu ngạo. Xin Chúa làm cho con sạch khỏi thói quen xét đoán. Xin Chúa làm cho con sạch khỏi sự lạnh lùng trước nỗi khổ của người khác. Xin Chúa làm cho con sạch khỏi những ham muốn bất chính, những lời nói làm tổn thương, những ghen tương nhỏ nhen, những oán hờn âm ỉ, những giả hình đạo đức. Xin Chúa làm cho con sạch khỏi thứ bệnh phong trong linh hồn: bệnh không còn biết đau trước tội, không còn biết xót trước nước mắt, không còn biết cúi xuống trước người bé nhỏ.
Điều an ủi lớn lao là Đức Giêsu đã trả lời: “Tôi muốn.” Đó không chỉ là câu trả lời dành cho người phong cùi ngày xưa, mà còn là câu trả lời dành cho mỗi chúng ta hôm nay. Chúa muốn ta được sạch. Chúa muốn ta được sống. Chúa muốn ta được phục hồi. Chúa muốn ta ra khỏi bóng tối. Chúa muốn ta trở về với cộng đoàn, với gia đình, với Hội Thánh, với chính phẩm giá làm con Thiên Chúa của mình. Không bao giờ Chúa vui khi thấy con người bị tội lỗi giam cầm. Không bao giờ Chúa hả hê khi thấy ta sa ngã. Không bao giờ Chúa muốn ta mãi nằm trong mặc cảm, xấu hổ, tuyệt vọng. Chúa muốn chữa lành, nhưng ta có muốn được chữa lành không? Chúa muốn chạm vào vết thương của ta, nhưng ta có dám đưa vết thương ấy ra trước mặt Người không? Chúa muốn làm cho ta sạch, nhưng ta có dám từ bỏ những gì đang làm linh hồn ta ô uế không?
Nhiều khi ta muốn Chúa chữa lành hậu quả, nhưng lại không muốn từ bỏ nguyên nhân. Ta muốn được bình an, nhưng vẫn giữ lòng hận thù. Ta muốn được Chúa tha thứ, nhưng lại không muốn tha thứ cho người khác. Ta muốn gia đình êm ấm, nhưng không chịu bỏ cái tôi kiêu căng. Ta muốn sống thánh thiện, nhưng không chịu cắt đứt những thói quen xấu. Ta muốn Chúa làm phép lạ, nhưng không chịu cộng tác với ơn Chúa. Người phong cùi đến với Chúa bằng tất cả sự thật của mình. Anh không che giấu. Anh không đóng kịch. Anh không giả vờ mình ổn. Anh nói thật: con cần được sạch. Đó là khởi đầu của mọi cuộc chữa lành: dám thành thật trước mặt Chúa.
Sau khi chữa lành, Đức Giêsu bảo anh đi trình diện tư tế và dâng lễ vật theo luật Môsê. Điều này cho thấy ơn chữa lành không chỉ là chuyện riêng giữa anh và Chúa; nó còn đưa anh trở lại với cộng đoàn. Anh được phục hồi không phải để sống cho riêng mình, nhưng để trở về đời sống chung, trở về tương quan, trở về trách nhiệm. Ơn Chúa không bao giờ khép kín con người trong một thứ đạo đức cá nhân ích kỷ. Khi được Chúa chữa lành, ta được sai đi để sống khác, yêu khác, nhìn người khác bằng ánh mắt khác. Một người đã được chạm bởi lòng thương xót thì không thể tiếp tục sống vô cảm. Một người đã được Chúa tha thứ thì không thể tiếp tục hà khắc với anh em. Một người đã được Chúa đưa ra khỏi cô đơn thì phải biết trở thành bàn tay nâng đỡ những người cô đơn khác.
Ở đây, chúng ta cần tự hỏi: trong gia đình, trong cộng đoàn, trong giáo xứ, trong xã hội, có ai đang bị ta đối xử như người phong cùi không? Có ai ta cố tình tránh mặt không? Có ai ta âm thầm loại trừ không? Có ai chỉ vì một lỗi lầm mà ta không cho họ cơ hội làm lại không? Có ai nghèo hơn, yếu hơn, khó chịu hơn, khác biệt hơn, nên ta không muốn đến gần không? Có ai trong nhà đang cần một lời xin lỗi, một cái nhìn dịu dàng, một cuộc trò chuyện tử tế, nhưng ta vẫn lạnh lùng vì tự ái không? Có khi người phong cùi không ở đâu xa. Người phong cùi có thể là cha mẹ già đang chờ con cái một cuộc điện thoại. Người phong cùi có thể là người vợ hoặc người chồng đang sống bên cạnh ta nhưng bị bỏ quên trong im lặng. Người phong cùi có thể là đứa con lầm lỗi đang cần được dẫn về, không phải bằng lời mắng nhiếc, nhưng bằng tình thương kiên nhẫn. Người phong cùi có thể là một giáo dân bị hiểu lầm, một người nghèo đứng ở cuối nhà thờ, một người từng vấp ngã và không dám bước vào cộng đoàn vì sợ ánh mắt người đời.
Chúa Giêsu đã không chữa lành bằng sự xa cách. Người chữa lành bằng sự gần gũi. Người không cứu con người bằng cách đứng trên cao ném xuống một lời thương hại. Người cúi xuống, đưa tay, chạm vào. Đạo của Chúa là đạo của sự nhập thể, đạo của Thiên Chúa đến gần, đạo của tình yêu mang lấy mùi của đoàn chiên, mùi của bệnh tật, mùi của nước mắt, mùi của phận người. Nếu chúng ta là môn đệ Đức Giêsu, ta cũng không thể chỉ yêu thương bằng ý tưởng. Ta không thể chỉ nói bác ái bằng môi miệng. Ta không thể chỉ cầu nguyện cho người đau khổ mà không bao giờ dám đến gần họ. Có những người không cần ta giảng nhiều; họ cần ta hiện diện. Có những người không cần ta giải thích dài; họ cần ta lắng nghe. Có những người không cần ta thương hại; họ cần ta tôn trọng. Có những người không cần ta làm điều lớn lao; họ chỉ cần biết rằng họ chưa bị bỏ rơi.
Sự đau đớn thân xác có thể làm con người quằn quại, nhưng sự cô đơn có thể làm con người chết dần từ bên trong. Một vết thương ngoài da có thể được băng bó, nhưng một trái tim bị bỏ rơi thì cần tình yêu. Người phong cùi ngày xưa đau vì bệnh, nhưng còn đau hơn vì không ai dám chạm vào anh. Và biết bao người hôm nay cũng vậy. Họ không chết vì thiếu cơm trước hết, nhưng chết vì thiếu tình thương. Họ không gục ngã vì thiếu lời khuyên trước hết, nhưng vì thiếu một người thật sự ở lại bên họ. Họ không tuyệt vọng vì đời quá khó trước hết, nhưng vì tưởng rằng trong cái khó ấy, mình chỉ có một mình.
Tin Mừng hôm nay vì thế không chỉ là câu chuyện Chúa chữa một người bệnh. Đây là mặc khải về trái tim Thiên Chúa. Thiên Chúa không đứng về phía những người tự cho mình sạch để kết án kẻ ô uế. Thiên Chúa đứng bên cạnh người bị loại trừ để trả lại cho họ phẩm giá. Thiên Chúa không nhìn con người theo nhãn hiệu xã hội dán lên họ. Người không gọi anh là “đồ phong cùi”. Người nhìn anh là một người con đang đau khổ. Trước mặt Chúa, ta không bị định nghĩa bởi căn bệnh của mình, bởi tội lỗi của mình, bởi quá khứ của mình, bởi thất bại của mình. Ta được định nghĩa bởi tình yêu của Thiên Chúa dành cho ta. Và chính tình yêu ấy có sức làm cho ta được sạch.
Cũng cần nhớ rằng, khi Đức Giêsu chạm vào người phong cùi, theo quan niệm luật lệ thời ấy, Người có nguy cơ bị xem là ô uế. Nhưng điều kỳ diệu là sự ô uế không truyền sang Đức Giêsu; trái lại, sự thánh thiện và sự sống từ Người truyền sang người bệnh. Đó là mầu nhiệm cứu độ. Trên thập giá, Đức Giêsu cũng đã chạm vào thứ phong cùi lớn nhất của nhân loại: tội lỗi. Người mang lấy tội lỗi chúng ta, mang lấy sự nhơ nhớp của chúng ta, mang lấy nỗi cô đơn của chúng ta, mang lấy sự bị loại trừ của chúng ta. Người bị treo ngoài thành như một kẻ bị nguyền rủa, để những ai bị loại trừ được đưa về nhà Cha. Người chịu cô đơn đến tận cùng khi kêu lên: “Lạy Thiên Chúa của con, sao Ngài bỏ rơi con?”, để không ai trong chúng ta phải tuyệt vọng rằng mình bị Thiên Chúa bỏ rơi. Từ cạnh sườn bị đâm thâu của Người, máu và nước chảy ra, như dòng suối thanh tẩy mọi thứ phong cùi của linh hồn nhân loại.
Mỗi Thánh lễ là nơi Đức Giêsu tiếp tục nói với ta: “Tôi muốn, anh hãy được sạch.” Trong bí tích Hòa Giải, Người chạm vào linh hồn phong cùi của ta bằng lời tha thứ. Trong Thánh Thể, Người đến gần đến mức trở thành lương thực cho ta. Người không sợ sự bất xứng của ta, miễn là ta đến với lòng khiêm nhường và thống hối. Người không đòi ta phải hoàn hảo rồi mới được đến gần, nhưng mời ta đến gần để được Người biến đổi. Dĩ nhiên, ta phải chuẩn bị tâm hồn, phải sống trong ân sủng, phải tôn kính các bí tích; nhưng đừng bao giờ để mặc cảm làm ta xa Chúa. Mặc cảm nói: “Tôi quá ô uế, Chúa không muốn tôi.” Đức tin nói: “Lạy Chúa, con ô uế, nhưng nếu Chúa muốn, Chúa có thể làm cho con được sạch.” Và lòng thương xót trả lời: “Ta muốn.”
Vấn đề là ta có dám bước ra khỏi vùng tối của mình không. Người phong cùi đã tiến lại gần Chúa. Có thể anh run sợ. Có thể anh biết mình sẽ bị người khác la mắng. Có thể anh đã nhiều lần bị xua đuổi. Nhưng anh vẫn tiến lại. Có những cuộc chữa lành bắt đầu bằng một bước chân rất nhỏ: bước chân trở lại nhà thờ sau nhiều năm xa cách; bước chân vào tòa giải tội sau những tháng ngày lẩn tránh; bước chân đến xin lỗi người mình đã làm tổn thương; bước chân rời khỏi một tương quan tội lỗi; bước chân nói thật với chính mình; bước chân tìm sự giúp đỡ khi lòng mình quá mệt mỏi; bước chân mở cửa trái tim cho Chúa. Một bước chân thôi, nhưng nếu bước chân ấy đi về phía Chúa, thì đó là khởi đầu của một đời sống mới.
Hôm nay, người phong cùi cũng dạy ta cầu nguyện bằng một niềm tin không ồn ào. Anh không dài lời. Anh không trình bày công trạng. Anh không kể lể rằng mình đã chịu khổ bao lâu. Anh chỉ đặt mình trước Chúa. Trong cuộc sống, có lúc ta không còn biết cầu nguyện thế nào. Đau quá, mệt quá, nhục quá, cô đơn quá, thất vọng quá, ta không còn lời. Khi ấy, chỉ cần mượn lời người phong cùi: “Lạy Chúa, nếu Chúa muốn, Chúa có thể làm cho con được sạch.” Lời ấy đủ rồi. Lời ấy mở cửa cho Chúa bước vào. Lời ấy đặt ta trong tư thế của người nghèo trước lòng thương xót. Lời ấy vừa tin tưởng vừa phó thác. Lời ấy không ra lệnh cho Chúa, nhưng trao đời mình cho Chúa.
Và rồi, khi đã được Chúa chạm đến, ta hãy trở thành một cái chạm dịu dàng của Chúa cho người khác. Một người cha biết đặt tay trên vai con và nói: “Cha vẫn thương con.” Một người mẹ biết ôm lấy đứa con lầm lỗi và khóc với nó. Một người vợ, người chồng biết hạ cái tôi để làm hòa. Một người linh mục biết lắng nghe hối nhân không phải bằng sự nghiêm khắc lạnh lùng, nhưng bằng trái tim của Đức Kitô Mục Tử. Một cộng đoàn biết đón nhận người yếu đuối, không dung túng tội lỗi, nhưng cũng không đóng cửa hy vọng. Một giáo xứ biết quan tâm đến người nghèo, người bệnh, người già, người sống một mình, người di dân, người bị bỏ quên. Một Kitô hữu biết dùng lời nói để chữa lành chứ không gây thêm thương tích. Đó là cách Tin Mừng hôm nay tiếp tục sống giữa đời.
Ta hãy xin Chúa chữa lành đôi mắt của ta, để ta nhìn thấy con người trước khi thấy lỗi lầm của họ. Xin Chúa chữa lành đôi tai của ta, để ta biết nghe tiếng kêu âm thầm của những người đau khổ. Xin Chúa chữa lành đôi tay của ta, để ta không dùng tay đẩy người khác ra xa, nhưng biết đưa tay nâng họ dậy. Xin Chúa chữa lành miệng lưỡi của ta, để lời nói của ta không trở thành những mũi dao, nhưng trở thành dầu thơm xoa dịu. Xin Chúa chữa lành trái tim của ta, để trái tim ấy không còn chai đá, không còn sợ yêu thương, không còn ngại cúi xuống.
Người phong cùi năm xưa đã gặp Đức Giêsu và được sạch. Còn chúng ta hôm nay, mỗi người hãy tự hỏi: tôi cần được Chúa làm sạch điều gì? Vết phong nào đang âm thầm làm tôi xa Chúa, xa anh em, xa chính con người thật của mình? Tôi đang che giấu vết thương nào vì xấu hổ? Tôi đang để tội nào làm lương tâm mình mất cảm giác đau? Tôi đang loại trừ ai khỏi trái tim mình? Tôi đang cần Chúa chạm vào nơi nào nhất?
Ước gì trong Thánh lễ này, mỗi người chúng ta can đảm quỳ xuống trong lòng và thưa với Chúa: “Lạy Chúa Giêsu, nếu Chúa muốn, Chúa có thể làm cho con được sạch. Con tin Chúa có thể chữa lành con. Con tin Chúa không ghê tởm con. Con tin Chúa không bỏ rơi con. Con tin tình yêu Chúa lớn hơn tội con, lớn hơn bệnh con, lớn hơn quá khứ con, lớn hơn nỗi cô đơn của con. Xin Chúa giơ tay chạm vào con. Xin Chúa làm cho con sạch. Xin Chúa trả lại cho con trái tim biết yêu, biết đau trước tội, biết xót trước người khổ, biết sống như một người đã được thương xót.”
Và khi nghe Chúa nói trong thẳm sâu: “Ta muốn, con hãy được sạch”, ta hãy đứng dậy. Đứng dậy khỏi mặc cảm. Đứng dậy khỏi tội lỗi. Đứng dậy khỏi cô đơn. Đứng dậy khỏi thái độ loại trừ người khác. Đứng dậy để trở về với Chúa, với Hội Thánh, với gia đình, với anh chị em. Đứng dậy để sống một đời mới, đời của người đã được chạm bởi lòng thương xót.
Bởi vì sau cùng, điều cứu con người không phải là sự kết án, nhưng là tình yêu. Điều làm con người sạch không phải là ánh mắt khinh bỉ, nhưng là cái chạm của lòng thương xót. Điều đưa con người trở về không phải là tiếng xua đuổi, nhưng là lời của Đức Giêsu: “Tôi muốn.” Và bao lâu Hội Thánh còn biết lập lại cái chạm ấy bằng đời sống yêu thương, bao lâu người Kitô hữu còn biết đến gần những ai bị bỏ rơi, bấy lâu Tin Mừng vẫn đang được loan báo, không chỉ bằng lời giảng, mà bằng chính trái tim của Đức Kitô đang sống trong chúng ta.
Người phong cùi ấy không nói: “Ngài phải chữa tôi.” Anh cũng không nói: “Tại sao Ngài để tôi khổ như thế này?” Anh càng không mặc cả với Chúa: “Nếu Ngài chữa tôi, tôi sẽ làm điều này điều nọ.” Anh chỉ quỳ xuống, thờ lạy và thưa: “Nếu Ngài muốn, Ngài có thể làm cho tôi được sạch.” Đó là lời cầu xin của một người đau khổ, nhưng không cay đắng; tuyệt vọng, nhưng chưa đánh mất niềm tin; bị con người ruồng bỏ, nhưng vẫn tin rằng nơi Đức Giêsu còn có một lòng thương xót mở ra cho mình.
Bệnh phong trong thời Đức Giêsu không chỉ là một căn bệnh thân xác. Nó là một bản án xã hội. Người phong không chỉ đau vì da thịt bị tàn phá, mà còn đau vì bị đẩy ra khỏi cộng đoàn. Họ phải sống xa gia đình, xa làng xóm, xa Đền Thờ, xa những sinh hoạt tôn giáo, xa mọi vòng tay thân tình. Họ không chỉ bị xem là bệnh nhân, mà còn bị xem như người ô uế. Họ không chỉ mang thương tích trên thân xác, mà còn mang thương tích trong danh dự, trong phẩm giá, trong linh hồn. Có lẽ nỗi đau lớn nhất của họ không phải là những vết lở loét trên da thịt, nhưng là vết thương vô hình của sự cô đơn: không ai đến gần, không ai chạm vào, không ai dám nhìn họ bằng ánh mắt yêu thương.
Bởi vậy, khi người phong cùi tiến lại gần Đức Giêsu, đó đã là một hành động táo bạo. Theo luật, anh không được đến gần người khỏe mạnh. Anh phải giữ khoảng cách. Anh phải báo cho người khác biết mình ô uế. Anh phải chấp nhận sống như một người đã chết giữa những người còn sống. Thế nhưng hôm nay, anh phá vỡ khoảng cách ấy. Không phải vì anh coi thường luật, nhưng vì anh đã gặp nơi Đức Giêsu một niềm hy vọng lớn hơn nỗi sợ. Anh tiến lại, bái lạy Người. Thái độ bái lạy ấy không chỉ là một cử chỉ xin ơn, mà còn là một lời tuyên xưng thầm lặng: anh tin Đức Giêsu có quyền năng; anh tin nơi Người có lòng thương xót; anh tin rằng trước mặt Người, anh không chỉ là một thân xác bệnh tật, nhưng vẫn là một con người đáng được yêu thương.
“Thưa Ngài, nếu Ngài muốn, Ngài có thể làm cho tôi được sạch.” Câu nói ấy đẹp biết bao. Anh không nghi ngờ quyền năng của Chúa: “Ngài có thể.” Nhưng anh phó thác vào ý muốn của Chúa: “Nếu Ngài muốn.” Đức tin trưởng thành không chỉ là tin Chúa có quyền làm phép lạ, mà còn là đặt đời mình trong ý muốn yêu thương của Chúa. Nhiều khi ta cầu nguyện mà trong lòng lại muốn ép Chúa theo ý ta. Ta nói “xin vâng”, nhưng thật ra lại muốn Chúa phải vâng theo chương trình của mình. Ta nói “con phó thác”, nhưng vẫn âm thầm giữ chặt một kết quả duy nhất mà ta muốn. Người phong cùi hôm nay dạy ta một lối cầu nguyện rất khiêm nhường: thưa với Chúa nỗi khổ của mình, tin vào quyền năng của Chúa, nhưng để Chúa tự do yêu thương mình theo cách của Chúa.
Và câu trả lời của Đức Giêsu còn thấm thía hơn nữa. Người không đứng xa mà phán. Người không chỉ nói một lời từ khoảng cách an toàn. Tin Mừng kể: “Người giơ tay đụng vào anh và bảo: Tôi muốn, anh hãy được sạch.” Đức Giêsu chạm vào người phong cùi. Chỉ một cái chạm thôi, nhưng cái chạm ấy làm rung chuyển mọi bức tường ngăn cách. Cái chạm ấy nói với anh rằng: “Anh không ghê tởm đối với Ta.” Cái chạm ấy nói rằng: “Trước khi anh được sạch bệnh, anh đã được phục hồi phẩm giá.” Cái chạm ấy nói rằng: “Ta không sợ sự ô uế của anh, vì tình yêu của Ta mạnh hơn mọi ô uế.” Cái chạm ấy là Tin Mừng bằng xương bằng thịt. Cái chạm ấy là Thiên Chúa đến gần con người tận nơi con người tưởng mình bị bỏ rơi nhất.
Đức Giêsu có thể chữa lành người phong cùi mà không cần chạm vào anh. Người đã từng chữa bệnh bằng một lời nói, từ xa, bằng quyền năng tuyệt đối của Người. Nhưng ở đây, Người chọn chạm vào anh. Vì người phong không chỉ cần được khỏi bệnh; anh còn cần được yêu thương. Anh không chỉ cần lành da thịt; anh còn cần được chữa lành ký ức đau đớn của những năm tháng không ai dám lại gần. Anh không chỉ cần trở về làng xóm; anh còn cần biết rằng Thiên Chúa chưa bao giờ ruồng bỏ anh. Có những vết thương chỉ lời nói không đủ chữa lành. Có những linh hồn cần một sự hiện diện. Có những con người không chỉ cần được giúp đỡ vật chất, mà cần một ánh mắt, một bàn tay, một sự gần gũi, một lời nói: “Tôi muốn anh được sống. Tôi muốn anh được sạch. Tôi muốn anh được đứng dậy. Tôi muốn anh biết rằng anh vẫn là con yêu dấu của Thiên Chúa.”
Trong đời sống hôm nay, có thể chúng ta không gặp nhiều người mắc bệnh phong theo nghĩa y học, nhưng quanh ta vẫn có biết bao thứ “phong cùi” khác. Có người bị phong cùi vì nghèo đói, bị nhìn bằng ánh mắt khinh khi. Có người bị phong cùi vì quá khứ lầm lỡ, đi đâu cũng bị người đời nhắc lại lỗi xưa. Có người bị phong cùi vì bệnh tật, tuổi già, tàn tật, không còn hữu dụng trong mắt xã hội. Có người bị phong cùi vì bị gia đình bỏ rơi, bị con cái quên lãng, bị bạn bè quay lưng. Có người bị phong cùi vì thất bại, nợ nần, đổ vỡ hôn nhân, nghiện ngập, trầm cảm, cô đơn. Có người vẫn sống giữa đám đông mà lòng như ở ngoài trại phong, vì không ai thật sự hiểu, không ai thật sự lắng nghe, không ai thật sự chạm đến nỗi đau của họ bằng lòng thương xót.
Và cũng có một thứ phong cùi rất âm thầm trong tâm hồn: đó là tội lỗi. Tội lỗi làm con người mất cảm giác đau đớn thiêng liêng. Như căn bệnh phong làm người ta không còn cảm thấy đau nơi những tế bào bị hủy hoại, tội lỗi cũng có thể làm lương tâm con người chai lì. Ban đầu, một lỗi nhỏ còn làm ta áy náy. Một lời nói dối còn làm ta mất bình an. Một hành vi thiếu bác ái còn làm ta ray rứt. Nhưng nếu cứ lặp đi lặp lại, nếu cứ tự bào chữa, nếu cứ sống trong bóng tối, dần dần ta không còn thấy đau nữa. Ta làm tổn thương người khác mà vẫn bình thường. Ta nói lời cay nghiệt mà vẫn nghĩ mình đúng. Ta sống ích kỷ mà vẫn tự cho mình đạo đức. Ta xét đoán người khác mà không còn thấy mình kiêu ngạo. Ta bỏ bê cầu nguyện mà vẫn tưởng mình ổn. Ta rước lễ, đọc kinh, làm việc đạo đức bên ngoài, nhưng trái tim lại khô cứng, lạnh lùng, không còn nhạy cảm trước nỗi đau của anh chị em.
Đó là điều đáng sợ nhất: không phải là có vết thương, mà là không còn biết mình đang bị thương; không phải là có tội, mà là không còn đau vì tội; không phải là yếu đuối, mà là không còn muốn được Chúa chữa lành. Người phong cùi trong Tin Mừng còn có phúc hơn nhiều người, vì anh biết mình bệnh và anh đến với Chúa. Còn ta, nhiều khi bệnh trong linh hồn mà lại tưởng mình khỏe mạnh; ô uế trong lòng mà vẫn tưởng mình sạch sẽ; nghèo nàn trước mặt Chúa mà vẫn tự hào mình đạo đức hơn người.
Bởi thế, Tin Mừng hôm nay mời ta quỳ xuống trước Chúa với lời cầu xin rất thật: “Lạy Chúa, nếu Chúa muốn, Chúa có thể làm cho con được sạch.” Xin Chúa làm cho con sạch khỏi lòng kiêu ngạo. Xin Chúa làm cho con sạch khỏi thói quen xét đoán. Xin Chúa làm cho con sạch khỏi sự lạnh lùng trước nỗi khổ của người khác. Xin Chúa làm cho con sạch khỏi những ham muốn bất chính, những lời nói làm tổn thương, những ghen tương nhỏ nhen, những oán hờn âm ỉ, những giả hình đạo đức. Xin Chúa làm cho con sạch khỏi thứ bệnh phong trong linh hồn: bệnh không còn biết đau trước tội, không còn biết xót trước nước mắt, không còn biết cúi xuống trước người bé nhỏ.
Điều an ủi lớn lao là Đức Giêsu đã trả lời: “Tôi muốn.” Đó không chỉ là câu trả lời dành cho người phong cùi ngày xưa, mà còn là câu trả lời dành cho mỗi chúng ta hôm nay. Chúa muốn ta được sạch. Chúa muốn ta được sống. Chúa muốn ta được phục hồi. Chúa muốn ta ra khỏi bóng tối. Chúa muốn ta trở về với cộng đoàn, với gia đình, với Hội Thánh, với chính phẩm giá làm con Thiên Chúa của mình. Không bao giờ Chúa vui khi thấy con người bị tội lỗi giam cầm. Không bao giờ Chúa hả hê khi thấy ta sa ngã. Không bao giờ Chúa muốn ta mãi nằm trong mặc cảm, xấu hổ, tuyệt vọng. Chúa muốn chữa lành, nhưng ta có muốn được chữa lành không? Chúa muốn chạm vào vết thương của ta, nhưng ta có dám đưa vết thương ấy ra trước mặt Người không? Chúa muốn làm cho ta sạch, nhưng ta có dám từ bỏ những gì đang làm linh hồn ta ô uế không?
Nhiều khi ta muốn Chúa chữa lành hậu quả, nhưng lại không muốn từ bỏ nguyên nhân. Ta muốn được bình an, nhưng vẫn giữ lòng hận thù. Ta muốn được Chúa tha thứ, nhưng lại không muốn tha thứ cho người khác. Ta muốn gia đình êm ấm, nhưng không chịu bỏ cái tôi kiêu căng. Ta muốn sống thánh thiện, nhưng không chịu cắt đứt những thói quen xấu. Ta muốn Chúa làm phép lạ, nhưng không chịu cộng tác với ơn Chúa. Người phong cùi đến với Chúa bằng tất cả sự thật của mình. Anh không che giấu. Anh không đóng kịch. Anh không giả vờ mình ổn. Anh nói thật: con cần được sạch. Đó là khởi đầu của mọi cuộc chữa lành: dám thành thật trước mặt Chúa.
Sau khi chữa lành, Đức Giêsu bảo anh đi trình diện tư tế và dâng lễ vật theo luật Môsê. Điều này cho thấy ơn chữa lành không chỉ là chuyện riêng giữa anh và Chúa; nó còn đưa anh trở lại với cộng đoàn. Anh được phục hồi không phải để sống cho riêng mình, nhưng để trở về đời sống chung, trở về tương quan, trở về trách nhiệm. Ơn Chúa không bao giờ khép kín con người trong một thứ đạo đức cá nhân ích kỷ. Khi được Chúa chữa lành, ta được sai đi để sống khác, yêu khác, nhìn người khác bằng ánh mắt khác. Một người đã được chạm bởi lòng thương xót thì không thể tiếp tục sống vô cảm. Một người đã được Chúa tha thứ thì không thể tiếp tục hà khắc với anh em. Một người đã được Chúa đưa ra khỏi cô đơn thì phải biết trở thành bàn tay nâng đỡ những người cô đơn khác.
Ở đây, chúng ta cần tự hỏi: trong gia đình, trong cộng đoàn, trong giáo xứ, trong xã hội, có ai đang bị ta đối xử như người phong cùi không? Có ai ta cố tình tránh mặt không? Có ai ta âm thầm loại trừ không? Có ai chỉ vì một lỗi lầm mà ta không cho họ cơ hội làm lại không? Có ai nghèo hơn, yếu hơn, khó chịu hơn, khác biệt hơn, nên ta không muốn đến gần không? Có ai trong nhà đang cần một lời xin lỗi, một cái nhìn dịu dàng, một cuộc trò chuyện tử tế, nhưng ta vẫn lạnh lùng vì tự ái không? Có khi người phong cùi không ở đâu xa. Người phong cùi có thể là cha mẹ già đang chờ con cái một cuộc điện thoại. Người phong cùi có thể là người vợ hoặc người chồng đang sống bên cạnh ta nhưng bị bỏ quên trong im lặng. Người phong cùi có thể là đứa con lầm lỗi đang cần được dẫn về, không phải bằng lời mắng nhiếc, nhưng bằng tình thương kiên nhẫn. Người phong cùi có thể là một giáo dân bị hiểu lầm, một người nghèo đứng ở cuối nhà thờ, một người từng vấp ngã và không dám bước vào cộng đoàn vì sợ ánh mắt người đời.
Chúa Giêsu đã không chữa lành bằng sự xa cách. Người chữa lành bằng sự gần gũi. Người không cứu con người bằng cách đứng trên cao ném xuống một lời thương hại. Người cúi xuống, đưa tay, chạm vào. Đạo của Chúa là đạo của sự nhập thể, đạo của Thiên Chúa đến gần, đạo của tình yêu mang lấy mùi của đoàn chiên, mùi của bệnh tật, mùi của nước mắt, mùi của phận người. Nếu chúng ta là môn đệ Đức Giêsu, ta cũng không thể chỉ yêu thương bằng ý tưởng. Ta không thể chỉ nói bác ái bằng môi miệng. Ta không thể chỉ cầu nguyện cho người đau khổ mà không bao giờ dám đến gần họ. Có những người không cần ta giảng nhiều; họ cần ta hiện diện. Có những người không cần ta giải thích dài; họ cần ta lắng nghe. Có những người không cần ta thương hại; họ cần ta tôn trọng. Có những người không cần ta làm điều lớn lao; họ chỉ cần biết rằng họ chưa bị bỏ rơi.
Sự đau đớn thân xác có thể làm con người quằn quại, nhưng sự cô đơn có thể làm con người chết dần từ bên trong. Một vết thương ngoài da có thể được băng bó, nhưng một trái tim bị bỏ rơi thì cần tình yêu. Người phong cùi ngày xưa đau vì bệnh, nhưng còn đau hơn vì không ai dám chạm vào anh. Và biết bao người hôm nay cũng vậy. Họ không chết vì thiếu cơm trước hết, nhưng chết vì thiếu tình thương. Họ không gục ngã vì thiếu lời khuyên trước hết, nhưng vì thiếu một người thật sự ở lại bên họ. Họ không tuyệt vọng vì đời quá khó trước hết, nhưng vì tưởng rằng trong cái khó ấy, mình chỉ có một mình.
Tin Mừng hôm nay vì thế không chỉ là câu chuyện Chúa chữa một người bệnh. Đây là mặc khải về trái tim Thiên Chúa. Thiên Chúa không đứng về phía những người tự cho mình sạch để kết án kẻ ô uế. Thiên Chúa đứng bên cạnh người bị loại trừ để trả lại cho họ phẩm giá. Thiên Chúa không nhìn con người theo nhãn hiệu xã hội dán lên họ. Người không gọi anh là “đồ phong cùi”. Người nhìn anh là một người con đang đau khổ. Trước mặt Chúa, ta không bị định nghĩa bởi căn bệnh của mình, bởi tội lỗi của mình, bởi quá khứ của mình, bởi thất bại của mình. Ta được định nghĩa bởi tình yêu của Thiên Chúa dành cho ta. Và chính tình yêu ấy có sức làm cho ta được sạch.
Cũng cần nhớ rằng, khi Đức Giêsu chạm vào người phong cùi, theo quan niệm luật lệ thời ấy, Người có nguy cơ bị xem là ô uế. Nhưng điều kỳ diệu là sự ô uế không truyền sang Đức Giêsu; trái lại, sự thánh thiện và sự sống từ Người truyền sang người bệnh. Đó là mầu nhiệm cứu độ. Trên thập giá, Đức Giêsu cũng đã chạm vào thứ phong cùi lớn nhất của nhân loại: tội lỗi. Người mang lấy tội lỗi chúng ta, mang lấy sự nhơ nhớp của chúng ta, mang lấy nỗi cô đơn của chúng ta, mang lấy sự bị loại trừ của chúng ta. Người bị treo ngoài thành như một kẻ bị nguyền rủa, để những ai bị loại trừ được đưa về nhà Cha. Người chịu cô đơn đến tận cùng khi kêu lên: “Lạy Thiên Chúa của con, sao Ngài bỏ rơi con?”, để không ai trong chúng ta phải tuyệt vọng rằng mình bị Thiên Chúa bỏ rơi. Từ cạnh sườn bị đâm thâu của Người, máu và nước chảy ra, như dòng suối thanh tẩy mọi thứ phong cùi của linh hồn nhân loại.
Mỗi Thánh lễ là nơi Đức Giêsu tiếp tục nói với ta: “Tôi muốn, anh hãy được sạch.” Trong bí tích Hòa Giải, Người chạm vào linh hồn phong cùi của ta bằng lời tha thứ. Trong Thánh Thể, Người đến gần đến mức trở thành lương thực cho ta. Người không sợ sự bất xứng của ta, miễn là ta đến với lòng khiêm nhường và thống hối. Người không đòi ta phải hoàn hảo rồi mới được đến gần, nhưng mời ta đến gần để được Người biến đổi. Dĩ nhiên, ta phải chuẩn bị tâm hồn, phải sống trong ân sủng, phải tôn kính các bí tích; nhưng đừng bao giờ để mặc cảm làm ta xa Chúa. Mặc cảm nói: “Tôi quá ô uế, Chúa không muốn tôi.” Đức tin nói: “Lạy Chúa, con ô uế, nhưng nếu Chúa muốn, Chúa có thể làm cho con được sạch.” Và lòng thương xót trả lời: “Ta muốn.”
Vấn đề là ta có dám bước ra khỏi vùng tối của mình không. Người phong cùi đã tiến lại gần Chúa. Có thể anh run sợ. Có thể anh biết mình sẽ bị người khác la mắng. Có thể anh đã nhiều lần bị xua đuổi. Nhưng anh vẫn tiến lại. Có những cuộc chữa lành bắt đầu bằng một bước chân rất nhỏ: bước chân trở lại nhà thờ sau nhiều năm xa cách; bước chân vào tòa giải tội sau những tháng ngày lẩn tránh; bước chân đến xin lỗi người mình đã làm tổn thương; bước chân rời khỏi một tương quan tội lỗi; bước chân nói thật với chính mình; bước chân tìm sự giúp đỡ khi lòng mình quá mệt mỏi; bước chân mở cửa trái tim cho Chúa. Một bước chân thôi, nhưng nếu bước chân ấy đi về phía Chúa, thì đó là khởi đầu của một đời sống mới.
Hôm nay, người phong cùi cũng dạy ta cầu nguyện bằng một niềm tin không ồn ào. Anh không dài lời. Anh không trình bày công trạng. Anh không kể lể rằng mình đã chịu khổ bao lâu. Anh chỉ đặt mình trước Chúa. Trong cuộc sống, có lúc ta không còn biết cầu nguyện thế nào. Đau quá, mệt quá, nhục quá, cô đơn quá, thất vọng quá, ta không còn lời. Khi ấy, chỉ cần mượn lời người phong cùi: “Lạy Chúa, nếu Chúa muốn, Chúa có thể làm cho con được sạch.” Lời ấy đủ rồi. Lời ấy mở cửa cho Chúa bước vào. Lời ấy đặt ta trong tư thế của người nghèo trước lòng thương xót. Lời ấy vừa tin tưởng vừa phó thác. Lời ấy không ra lệnh cho Chúa, nhưng trao đời mình cho Chúa.
Và rồi, khi đã được Chúa chạm đến, ta hãy trở thành một cái chạm dịu dàng của Chúa cho người khác. Một người cha biết đặt tay trên vai con và nói: “Cha vẫn thương con.” Một người mẹ biết ôm lấy đứa con lầm lỗi và khóc với nó. Một người vợ, người chồng biết hạ cái tôi để làm hòa. Một người linh mục biết lắng nghe hối nhân không phải bằng sự nghiêm khắc lạnh lùng, nhưng bằng trái tim của Đức Kitô Mục Tử. Một cộng đoàn biết đón nhận người yếu đuối, không dung túng tội lỗi, nhưng cũng không đóng cửa hy vọng. Một giáo xứ biết quan tâm đến người nghèo, người bệnh, người già, người sống một mình, người di dân, người bị bỏ quên. Một Kitô hữu biết dùng lời nói để chữa lành chứ không gây thêm thương tích. Đó là cách Tin Mừng hôm nay tiếp tục sống giữa đời.
Ta hãy xin Chúa chữa lành đôi mắt của ta, để ta nhìn thấy con người trước khi thấy lỗi lầm của họ. Xin Chúa chữa lành đôi tai của ta, để ta biết nghe tiếng kêu âm thầm của những người đau khổ. Xin Chúa chữa lành đôi tay của ta, để ta không dùng tay đẩy người khác ra xa, nhưng biết đưa tay nâng họ dậy. Xin Chúa chữa lành miệng lưỡi của ta, để lời nói của ta không trở thành những mũi dao, nhưng trở thành dầu thơm xoa dịu. Xin Chúa chữa lành trái tim của ta, để trái tim ấy không còn chai đá, không còn sợ yêu thương, không còn ngại cúi xuống.
Người phong cùi năm xưa đã gặp Đức Giêsu và được sạch. Còn chúng ta hôm nay, mỗi người hãy tự hỏi: tôi cần được Chúa làm sạch điều gì? Vết phong nào đang âm thầm làm tôi xa Chúa, xa anh em, xa chính con người thật của mình? Tôi đang che giấu vết thương nào vì xấu hổ? Tôi đang để tội nào làm lương tâm mình mất cảm giác đau? Tôi đang loại trừ ai khỏi trái tim mình? Tôi đang cần Chúa chạm vào nơi nào nhất?
Ước gì trong Thánh lễ này, mỗi người chúng ta can đảm quỳ xuống trong lòng và thưa với Chúa: “Lạy Chúa Giêsu, nếu Chúa muốn, Chúa có thể làm cho con được sạch. Con tin Chúa có thể chữa lành con. Con tin Chúa không ghê tởm con. Con tin Chúa không bỏ rơi con. Con tin tình yêu Chúa lớn hơn tội con, lớn hơn bệnh con, lớn hơn quá khứ con, lớn hơn nỗi cô đơn của con. Xin Chúa giơ tay chạm vào con. Xin Chúa làm cho con sạch. Xin Chúa trả lại cho con trái tim biết yêu, biết đau trước tội, biết xót trước người khổ, biết sống như một người đã được thương xót.”
Và khi nghe Chúa nói trong thẳm sâu: “Ta muốn, con hãy được sạch”, ta hãy đứng dậy. Đứng dậy khỏi mặc cảm. Đứng dậy khỏi tội lỗi. Đứng dậy khỏi cô đơn. Đứng dậy khỏi thái độ loại trừ người khác. Đứng dậy để trở về với Chúa, với Hội Thánh, với gia đình, với anh chị em. Đứng dậy để sống một đời mới, đời của người đã được chạm bởi lòng thương xót.
Bởi vì sau cùng, điều cứu con người không phải là sự kết án, nhưng là tình yêu. Điều làm con người sạch không phải là ánh mắt khinh bỉ, nhưng là cái chạm của lòng thương xót. Điều đưa con người trở về không phải là tiếng xua đuổi, nhưng là lời của Đức Giêsu: “Tôi muốn.” Và bao lâu Hội Thánh còn biết lập lại cái chạm ấy bằng đời sống yêu thương, bao lâu người Kitô hữu còn biết đến gần những ai bị bỏ rơi, bấy lâu Tin Mừng vẫn đang được loan báo, không chỉ bằng lời giảng, mà bằng chính trái tim của Đức Kitô đang sống trong chúng ta.