NGHỊCH LÝ

Trong dòng chảy hối hả của cuộc sống trần thế, chúng ta thường xuyên đối diện với những điều mâu thuẫn đến mức lạ lùng, những hành vi tưởng chừng phi lý nhưng lại là phản ánh chân thực nhất về bản chất yếu đuối và sự trì hoãn cố hữu của con người. Nếu có một nghịch lý nào khắc họa rõ nét nhất sự "kỳ quặc" này, đó chính là thái độ của chúng ta đối với thời gian và sức khỏe, một món quà vô giá mà Thiên Chúa ban tặng nhưng lại bị chúng ta đối xử một cách tùy tiện và hờ hững.

Nghịch lý bắt đầu từ lúc ta còn đương sức, khi tuổi xuân hay tuổi trung niên vẫn còn đó những dự định và sự bận rộn không ngừng. Khi được khuyên nhủ đi kiểm tra sức khỏe định kỳ, đi khám tổng quát, người ta dễ dàng đưa ra hàng loạt lý do để chối từ. "Không, tôi không đi đâu. Lỡ khám ra bệnh thì sao? Thà không biết còn hơn, sống vô tư cho khỏe." Lời chối từ này chất chứa nỗi sợ hãi nguyên thủy: sợ đối diện với sự thật mong manh của thân xác, sợ bản án bệnh tật có thể cướp đi niềm vui hoặc buộc ta phải thay đổi thói quen. Hoặc lý do khác: "Không có thời gian. Lịch làm việc dày đặc, giờ đâu mà nằm bệnh viện cả buổi. Hơn nữa, khám xong cũng chưa chắc khỏi, mà chỉ tốn tiền và thêm lo âu." Họ đo đếm thời gian bằng năng suất và lợi nhuận, xem giờ phút dành cho việc bảo dưỡng cơ thể—ngôi đền của Chúa Thánh Thần—là một khoản đầu tư vô ích hay một sự lãng phí không đáng có. Họ quên mất rằng, việc trì hoãn một giờ kiểm tra sức khỏe hôm nay có thể phải trả giá bằng hàng trăm, hàng ngàn giờ đau đớn và hối tiếc trong tương lai. Hành vi này không chỉ là sự thiếu trách nhiệm với bản thân mà còn là một hình thức thiếu lòng tin sâu sắc vào sự Quan Phòng, vào sức mạnh để chấp nhận và vượt qua những thử thách mà Chúa có thể cho phép xảy đến.

Thế rồi, vòng quay khắc nghiệt của thời gian tiếp tục lăn bánh. Những lời cảnh báo bị bỏ qua, những triệu chứng ban đầu bị phủ nhận. Và rồi, trong một khoảnh khắc bất ngờ, không báo trước, tiếng gọi cuối cùng vang lên. Khi "Thần Chết" gõ cửa, khi bóng tối lạnh lẽo của sự tận cùng bao phủ, thái độ của con người bỗng thay đổi một cách triệt để, một sự chuyển biến đột ngột, đau đớn đến kinh ngạc. Người vừa tuyên bố "không có thời gian" để sống có trách nhiệm, nay lại quỳ gối van xin thêm thời gian. "Khoan đã! Xin hãy chờ một chút! Tôi còn lời trăn trối, còn những điều chưa kịp nói, còn những việc chưa kịp làm. Hãy cho tôi một tuần, một ngày, một giờ để tôi dọn lòng, để tôi xưng tội, để tôi nhìn lại cuộc đời này!"

Cái "tánh kỳ" của con người bộc lộ rõ nhất ở điểm này: Khi có thời gian, họ phung phí; khi có cơ hội để phòng ngừa, họ né tránh; nhưng khi mọi cánh cửa đã đóng lại, họ lại đòi hỏi cái mà họ đã khinh miệt trước đó. Họ từ chối nhìn vào sự thật nhỏ bé, tiện lợi của một lần khám sức khỏe, nhưng lại không thể chịu đựng được sự thật lớn lao, không thể tránh khỏi của cái chết. Sự sợ hãi đã dịch chuyển: từ sợ phát hiện bệnh tật sang sợ bị Chúa gọi về khi chưa kịp chuẩn bị. Họ muốn có một sự chuẩn bị hoàn hảo vào phút chót, một "cơn hối cải" thần tốc, như thể sự sống đời đời có thể được mua bằng vài phút bối rối cuối cùng.

Trong giáo huấn của Giáo Hội, cuộc đời này là một cuộc hành trình, một cuộc chiến đấu thiêng liêng và cũng là một giai đoạn chuẩn bị. Chúa Giêsu không ngừng nhắc nhở chúng ta: "Anh em hãy tỉnh thức, vì anh em không biết ngày nào Chúa đến." Lời kêu gọi này không phải là lời cảnh báo về cái chết thể lý, mà là lời mời gọi sống trọn vẹn trong ân sủng hiện tại. Nếu chúng ta sẵn sàng đối diện với sự thật về thể xác mình qua một lần kiểm tra, đó chính là một hành động của sự khôn ngoan và sự khiêm tốn. Và nếu ta sẵn sàng đối diện với tình trạng tâm hồn mình qua Bí tích Hòa Giải thường xuyên, đó chính là sự sống tỉnh thức.

Thần Chết không phải là một kẻ thương lượng; Ngài là người thi hành ý muốn của Thiên Chúa. Cái nghịch lý của việc "chờ một chút" khi đối diện với cái chết chỉ ra rằng chúng ta đã sống trong một ảo tưởng nguy hiểm: ảo tưởng về sự bất tử tạm thời và ảo tưởng về quyền năng của sự trì hoãn. Chúng ta cứ nghĩ mình có thể kiểm soát được thời điểm cuối cùng, có thể mặc cả với Đấng Tạo Hóa. Nhưng sự thật là: thời gian ta có là thời gian hiện tại. Sự chuẩn bị cho cuộc gặp gỡ vĩnh cửu không thể được dồn nén vào hơi thở cuối cùng, mà phải được trải dài trong từng phút giây ta sống, yêu thương, và phục vụ.

Nghịch lý này, sau cùng, là một lời mời gọi thiêng liêng. Hãy chữa lành thói quen "kỳ quặc" này bằng cách lấy lại lòng trách nhiệm, chấp nhận sự thật và sống trong sự tỉnh thức. Hãy coi trọng một giờ kiểm tra sức khỏe như một hành vi tri ân đối với quà tặng sự sống, và coi trọng một lần xét mình như một hành động sẵn sàng cho ngày Chúa đến. Bởi vì, nếu chúng ta đã dành trọn vẹn từng khoảnh khắc để yêu mến và sống đúng với ơn gọi của mình, thì khi tiếng gọi cuối cùng vang lên, chúng ta sẽ không còn van xin "hãy chờ" nữa, mà sẽ sẵn sàng đáp lại: "Lạy Chúa, con đây! Xin Chúa cứ đến."