NHỎ BÉ ĐỂ NƯỚC CHÚA LỚN LÊN
- Thứ tư - 30/09/2026 09:50
- In ra
- Đóng cửa sổ này
Suy niệm lễ thánh Têrêsa Hài Đồng Giêsu
Có một điều rất lạ trong đời sống đức tin: chúng ta thường nghĩ muốn làm được việc lớn cho Thiên Chúa thì trước hết mình phải trở thành một người lớn lao. Phải có khả năng, phải được nhiều người biết đến, phải có một công việc nổi bật, phải đủ mạnh để không còn vấp ngã. Rồi vì thấy mình vẫn yếu đuối, vẫn dễ tự ái, vẫn mệt mỏi với những bổn phận hằng ngày, ta âm thầm kết luận rằng việc xây dựng Nước Chúa là chuyện của người khác. Thánh Têrêsa Hài Đồng Giêsu bước vào chính chỗ ấy của lòng ta. Chị không đưa ra một con đường dành riêng cho người phi thường. Chị chỉ cho ta thấy Thiên Chúa có thể làm những điều rất lớn trong một tâm hồn dám đến với Người bằng hai bàn tay nhỏ bé, trống không và đầy tin tưởng.
Chúng ta hãy đặt thánh Têrêsa bên cạnh lời mời gọi loan báo Nước Thiên Chúa: người môn đệ được sai đi giữa một thế giới không luôn đón nhận mình, mang theo điều cần thiết nhất là chính Tin Mừng. Đó là một cách nhìn rất đẹp về chị thánh. Một nữ tu sống sau cánh cửa đan viện mà lại được đặt giữa cánh đồng truyền giáo; một người không đi xa mà lòng yêu mến đi rất xa; một cuộc đời ngắn ngủi và kín đáo mà vẫn nhắc Hội Thánh hôm nay phải ra đi. Nếu chỉ nhìn bằng mắt thường, người ta có thể hỏi: Têrêsa đã đi đâu, đã giảng cho bao nhiêu đám đông, đã lập được công trình nào? Nhưng Nước Thiên Chúa không được đo bằng số dặm chân người tông đồ đã bước, cũng không chỉ được đo bằng số người nhìn thấy việc họ làm. Có những bước chân đi rất xa mà trái tim vẫn ở lại với mình. Cũng có một trái tim ở trong căn phòng nhỏ mà ngày đêm mở ra cho cả thế giới.
Têrêsa không được miễn khỏi những giới hạn của con người. Chị biết mất mát, biết bệnh tật, biết cuộc sống chung có những va chạm nhỏ làm đau lòng, biết cầu nguyện trong khô khan và biết thế nào là bóng tối của thử thách đức tin. Đức Bênêđictô XVI nhắc rằng vào cuối đời, chị đã sống đau khổ trong thân xác và một thử thách sâu xa trong tâm hồn; chính khi ấy chị vẫn yêu thương cộng đoàn, cầu nguyện cho các linh mục, cho các nhà truyền giáo và cho những người ở xa đức tin. Nói điều này để chúng ta đừng biến thánh Têrêsa thành một bức ảnh đạo đức chỉ có hoa hồng và nụ cười. Hoa hồng của chị đã lớn lên trong một khu vườn có cả gai. Con đường nhỏ của chị không phải con đường không đau; đó là con đường đưa nỗi đau, sự nghèo nàn và cả bóng tối của mình vào trong lòng thương xót Chúa.
Có lẽ nhiều người trong chúng ta cũng đang sống một đời rất “nhỏ”. Một người mẹ lặp đi lặp lại những việc chẳng ai ghi nhớ. Một người cha đi làm, trở về khi mọi người đã ngủ, chỉ mong ngày mai đủ sức tiếp tục. Một cụ già không còn đi lại được, nghe tiếng chuông nhà thờ từ xa. Một người bệnh thấy ngày của mình được chia bằng giờ uống thuốc. Một tu sĩ làm công việc âm thầm và đôi khi tự hỏi đời mình có ích gì. Một linh mục giảng, giải tội, thăm bệnh, rồi có những tối trở về với nỗi mệt không biết nói cùng ai. Một người trẻ cố sống ngay thẳng giữa những lời rủ rê, nhưng chẳng ai thấy cuộc chiến trong lòng mình. Đối với mỗi người ấy, Têrêsa như nói rất khẽ: chính ở đây, nơi con đang sống, Nước Thiên Chúa có thể bắt đầu.
Nước Chúa không chỉ đến khi một việc lớn hoàn thành. Nước Chúa đến khi một người không còn phải sợ bị bỏ rơi vì đã gặp được lòng thương xót. Nước Chúa đến khi trong một mái nhà, có người quyết định nói lời xin lỗi trước. Nước Chúa đến khi người yếu thế được đối xử như một con người có tên, có câu chuyện và có phẩm giá. Nước Chúa đến khi một người đang giận vẫn chọn không dùng lời nói để làm người khác đau thêm. Nước Chúa đến khi ta cầu nguyện cho người mình khó thương, không phải vì lòng mình đã dễ chịu, nhưng vì ta muốn Chúa được tự do hành động trong lòng cả hai. Những điều ấy nhỏ đến mức có thể trôi qua mà không ai chú ý. Nhưng hạt giống cũng nhỏ. Nếu cứ đòi nhìn thấy một cây lớn ngay trong ngày gieo hạt, ta sẽ bỏ qua biết bao mùa gieo của Thiên Chúa.
Điểm sâu nhất trong con đường của Têrêsa là lòng tin cậy. Tin cậy không có nghĩa là tự bảo mình mọi sự đều ổn khi sự thật không như vậy. Tin cậy là dám đến với Chúa cùng sự thật ấy. Tôi đang yếu, nhưng tôi đến. Tôi đã phạm lỗi, nhưng tôi trở về. Tôi không cảm thấy mình thánh thiện, nhưng tôi không vì thế mà trốn khỏi ánh mắt Chúa. Tôi chưa yêu được người bên cạnh như mình muốn, nhưng tôi xin Chúa dạy tôi bắt đầu bằng một cử chỉ nhỏ. Trẻ thơ thiêng liêng không phải là không biết trách nhiệm. Trẻ thơ thiêng liêng là biết mình không thể tự cứu lấy mình, nên không ngừng đưa tay về phía Cha. Theo Đức Bênêđictô XVI, hai nét sáng soi trọn hành trình của Têrêsa là tin tưởng và yêu mến; lòng tin của người con đi liền với quyết tâm trao ban chính mình trong tình yêu.
Chúng ta thường muốn trình diện trước mặt Chúa một phiên bản đã được sửa sang: cầu nguyện sốt sắng hơn, bỏ được một thói xấu rồi, bớt khô khan hơn, biết tha thứ rồi. Ta tưởng đó là lòng kính trọng Chúa. Nhưng nếu cứ đợi đến ngày hoàn hảo mới dám đến, ta sẽ mãi đứng ngoài cửa. Chúa Giêsu không bảo người mệt mỏi hãy tự chữa mình xong rồi mới đến với Người. Chúa đón họ ngay trong cơn mệt. Người không yêu một con người lý tưởng ta hy vọng một ngày kia sẽ trở thành; Người yêu con người thật đang đứng trước mặt Người hôm nay. Têrêsa đã hiểu điều ấy. Chị không lấy sự bất lực của mình làm lý do bỏ cuộc, cũng không lấy những việc lành của mình làm lý do tự mãn. Chị đặt cả hai vào tay Chúa. Và khi một người thôi dùng đời mình để chứng minh mình đáng được yêu, người ấy mới có thể bắt đầu yêu một cách tự do.
Điều này rất cần cho người sống giữa cộng đoàn và gia đình. Ta có thể làm nhiều việc tốt mà vẫn đau đáu chờ người khác nhận ra mình. Ta chăm sóc, phục vụ, hy sinh, nhưng trong lòng luôn giữ một cuốn sổ vô hình: hôm nay ai đã cảm ơn, ai đã quên, ai đã được khen nhiều hơn? Không phải khát khao được thấu hiểu là xấu. Ai cũng cần được nhìn thấy và nâng đỡ. Nhưng nếu giá trị của mình hoàn toàn lệ thuộc vào sự chú ý của người khác, ta sẽ dần kiệt sức. Têrêsa nhắc ta nhớ rằng có một ánh nhìn đã đến trước mọi lời khen chê. Thiên Chúa thấy điều người khác không thấy. Người thấy cả việc ta làm được lẫn sức lực ta đã phải bỏ ra để làm việc ấy. Người thấy nụ cười rất khó khăn trên môi một người đang buồn. Người thấy lời cầu nguyện vụng về của người tưởng mình chẳng biết cầu nguyện.
Tuy nhiên, sống con đường nhỏ không phải là chịu đựng mọi điều một cách thụ động. Lòng yêu mến không đòi người bị tổn thương phải giả vờ rằng mình không đau, không buộc người gặp bất công phải gọi bất công là chuyện nhỏ. Yêu thương cần sự thật. Có lúc việc nhỏ mà ta phải làm chính là nói một lời chân thật, xin giúp đỡ, bảo vệ một người đang bị chèn ép, hoặc đặt một ranh giới cần thiết. Sự dịu dàng của Tin Mừng không phải vẻ mềm yếu cho phép sự dữ tiếp tục. Chúa Giêsu sai các môn đệ đi như những con chiên giữa bầy sói; Người muốn họ mang bình an, nhưng bình an ấy có xương sống của sự thật. Người môn đệ có thể nghèo phương tiện mà không nghèo lòng can đảm.
Ở đây, thánh Têrêsa giúp ta hiểu sứ vụ cách sâu xa hơn. Truyền giáo không bắt đầu từ một kỹ thuật nói chuyện sao cho người khác nghe mình. Truyền giáo bắt đầu từ việc chính ta để cho Tin Mừng chạm đến cách mình đối xử với người khác. Một người có thể nói rất hay về lòng thương xót nhưng làm người nhà sợ mình. Một cộng đoàn có thể tổ chức nhiều chương trình loan báo nhưng không còn chỗ cho người lạc lõng. Một người có thể chia sẻ Lời Chúa mỗi ngày trên mạng mà không còn thời gian nghe tiếng nói của người ngồi bên cạnh. Nếu Nước Chúa là sự hiện diện của tình yêu Thiên Chúa giữa con người, thì tin ấy phải có thể nhận ra ở bàn ăn, ngoài hành lang, trong phòng bệnh, nơi hàng ghế cuối nhà thờ, trong cách ta đáp lại người không đồng ý với mình.
Têrêsa đã muốn cứu các linh hồn và cầu nguyện cho các linh mục; chị đem nỗi khao khát ấy vào đời sống đan viện thay vì đợi đến khi có thể làm một việc khác. Đó là một câu hỏi rất gần với chúng ta: tôi có đang trì hoãn việc yêu thương vì cứ chờ một hoàn cảnh thuận lợi hơn không? Chờ hết bận rồi mới cầu nguyện. Chờ người kia thay đổi rồi mới làm hòa. Chờ mình có nhiều tiền rồi mới giúp ai đó. Chờ được giao việc lớn rồi mới phục vụ tận tâm. Chờ giáo xứ hoàn hảo rồi mới yêu giáo xứ. Chờ lòng mình nóng lên rồi mới đến với Chúa. Nhưng đời sống phần lớn được làm bằng những ngày bình thường. Nếu hôm nay không thể là nơi ta đáp lại Chúa, ngày mai cũng sẽ dễ trở thành một lời hẹn khác.
Có một lời mời rất dịu mà cũng rất đòi hỏi trong con đường thơ ấu thiêng liêng: hãy để Chúa là Chúa. Chúng ta muốn kiểm soát kết quả của lòng tốt mình làm. Ta muốn lời cầu nguyện đem lại một câu trả lời đúng lúc, việc phục vụ đem lại một sự đổi thay có thể nhìn thấy, lòng kiên nhẫn khiến người khác nhận lỗi. Nhưng hạt giống Nước Chúa thường âm thầm lớn lên ngoài tầm tay người gieo. Ta có thể tưới; ta không thể kéo mầm cây lên cho nhanh. Ta có thể nói lời thật bằng tình yêu; ta không thể buộc trái tim khác mở ra đúng giờ mình muốn. Ta có thể cầu cho một người con, một người bạn, một người đã rời xa đức tin; ta không thể sống thay hành trình của họ. Tin cậy là làm phần việc của mình cách trung thành rồi trao phần còn lại cho Chúa, kể cả khi phải chờ rất lâu.
Trong Tin Mừng, Chúa Giêsu nhiều lần đặt một trẻ nhỏ giữa những người lớn đang bận nghĩ về chỗ đứng của mình. Cử chỉ ấy cứ làm ta bối rối, vì ai trong chúng ta cũng có một phần muốn được công nhận. Ta muốn biết mình ở đâu trong lòng người khác, công lao mình có được tính không, sự hiện diện của mình có quan trọng không. Têrêsa không trách ta vì những khao khát ấy. Chị dẫn ta tới một câu hỏi khác: nếu biết chắc mình được Chúa yêu, hôm nay ta có còn cần tranh lấy phần hơn trong mọi chuyện không? Ta có thể để người khác được tỏa sáng mà lòng mình vẫn bình an không? Ta có thể âm thầm làm một việc tốt mà không vội kể ra không? Ta có thể vui khi một người từng làm mình khó chịu nhận được điều lành không? Những câu hỏi ấy đi thẳng vào nơi Nước Chúa đang muốn lớn lên trong ta.
Và rồi có một thử thách sâu hơn: khi ta không còn cảm thấy Chúa gần. Nhiều người tưởng thánh nhân hẳn luôn được an ủi khi cầu nguyện. Nhưng Têrêsa đã đi qua bóng tối đức tin. Chị không biến cảm giác khô khan thành bằng chứng rằng Chúa đã bỏ mình. Chị tiếp tục yêu giữa lúc không nắm được sự ngọt ngào của niềm tin. Điều ấy an ủi biết bao người đang ngồi trong nhà thờ mà lòng trống rỗng, đọc kinh mà tâm trí rối bời, đi lễ giữa lúc gia đình có chuyện không biết giải quyết ra sao. Đức tin không phải lúc nào cũng là ánh sáng rực rỡ. Có khi đức tin là một ngọn nến nhỏ được che bằng hai bàn tay, đủ để ta đi thêm một bước. Chúa không chê bước ấy nhỏ. Có khi chính bước ấy là lời thưa yêu mến chân thật nhất của cả một giai đoạn đời người.
Thánh Têrêsa mang tên Hài Đồng Giêsu và Thánh Nhan. Nơi Hài Nhi, chị chiêm ngắm Thiên Chúa đã đến thật gần, nhỏ đến mức con người có thể bồng ẵm. Nơi Thánh Nhan của Đấng chịu thương khó, chị gặp tình yêu ở lại với con người ngay cả khi gương mặt bị đau khổ che phủ. Hai khuôn mặt ấy không tách rời nhau. Chúa làm người không chỉ để chia sẻ niềm vui dễ mến của cuộc đời; Người đi vào tận nơi con người bị bỏ rơi, bị hiểu lầm, bị đau đớn và sợ hãi. Đức Bênêđictô XVI xem chính tên dòng của Têrêsa như một nét tóm lược cuộc đời chị trong mầu nhiệm Nhập Thể và Cứu Độ. Bởi thế, khi bước theo Têrêsa, ta không đi tìm một tuổi thơ không có nước mắt. Ta học tin rằng ngay cả giữa nước mắt, mình vẫn là con được Cha nắm tay.
Lạy thánh Têrêsa, có lẽ điều chúng con cần học nơi chị không phải một cách làm cho đời sống đạo trở nên dễ dàng, nhưng là một cách ở lại với Chúa trong mọi điều. Ở lại khi được an ủi và khi lòng khô khan. Ở lại khi làm được việc tốt và khi phải xin tha thứ. Ở lại khi người khác hiểu mình và khi chẳng ai nhận ra. Ở lại để tình yêu Chúa sửa lại nơi chúng con những điều cứng cỏi; ở lại để bàn tay mình bớt khép chặt quanh nỗi sợ, danh dự và những tính toán riêng. Xin dạy chúng con đừng coi thường ngày sống hôm nay. Một lời nói hiền, một lần lắng nghe, một việc làm tử tế, một lời cầu cho người mình chưa thể tha thứ: xin giúp chúng con trao từng điều nhỏ ấy vào tay Chúa.
Lạy Chúa Giêsu, xin cho chúng con hiểu rằng Nước Chúa có thể khởi đầu nơi một trái tim chịu mở cửa. Xin gìn giữ người đang mệt vì phục vụ mà không thấy kết quả. Xin ở gần người đang đau đến mức không còn đọc được một lời kinh dài. Xin nâng đỡ những gia đình đang cố nói với nhau một lời dịu dàng sau nhiều ngày căng thẳng. Xin cho các linh mục, tu sĩ và mọi người loan báo Tin Mừng biết yêu những con người cụ thể Chúa đặt bên cạnh mình. Và khi chúng con thấy mình quá nhỏ trước những nhu cầu lớn của Hội Thánh và thế giới, xin nhắc chúng con rằng chính Chúa làm cho hạt giống nảy mầm. Phần chúng con là gieo hạt bằng lòng tin, chăm sóc bằng tình yêu và không bỏ cuộc.
Thánh Têrêsa đã không cần trở thành người khác để thuộc trọn về Chúa. Chị đã để Chúa đi vào cuộc đời thật của mình, với những giới hạn thật, những bổn phận thật, những đau đớn thật. Từ đó, một đời sống tưởng như khuất sau bức tường đan viện đã trở nên gần gũi với biết bao người. Hôm nay, mỗi chúng ta cũng có thể bắt đầu như thế. Ta không cần đợi ngày mình trở nên lớn lao. Ta chỉ cần đem con người mình đến với Chúa, rồi bước vào ngày hôm nay bằng một tình yêu cụ thể hơn hôm qua. Nước Thiên Chúa có thể lớn lên từ chính bước nhỏ ấy.
Có một điều rất lạ trong đời sống đức tin: chúng ta thường nghĩ muốn làm được việc lớn cho Thiên Chúa thì trước hết mình phải trở thành một người lớn lao. Phải có khả năng, phải được nhiều người biết đến, phải có một công việc nổi bật, phải đủ mạnh để không còn vấp ngã. Rồi vì thấy mình vẫn yếu đuối, vẫn dễ tự ái, vẫn mệt mỏi với những bổn phận hằng ngày, ta âm thầm kết luận rằng việc xây dựng Nước Chúa là chuyện của người khác. Thánh Têrêsa Hài Đồng Giêsu bước vào chính chỗ ấy của lòng ta. Chị không đưa ra một con đường dành riêng cho người phi thường. Chị chỉ cho ta thấy Thiên Chúa có thể làm những điều rất lớn trong một tâm hồn dám đến với Người bằng hai bàn tay nhỏ bé, trống không và đầy tin tưởng.
Chúng ta hãy đặt thánh Têrêsa bên cạnh lời mời gọi loan báo Nước Thiên Chúa: người môn đệ được sai đi giữa một thế giới không luôn đón nhận mình, mang theo điều cần thiết nhất là chính Tin Mừng. Đó là một cách nhìn rất đẹp về chị thánh. Một nữ tu sống sau cánh cửa đan viện mà lại được đặt giữa cánh đồng truyền giáo; một người không đi xa mà lòng yêu mến đi rất xa; một cuộc đời ngắn ngủi và kín đáo mà vẫn nhắc Hội Thánh hôm nay phải ra đi. Nếu chỉ nhìn bằng mắt thường, người ta có thể hỏi: Têrêsa đã đi đâu, đã giảng cho bao nhiêu đám đông, đã lập được công trình nào? Nhưng Nước Thiên Chúa không được đo bằng số dặm chân người tông đồ đã bước, cũng không chỉ được đo bằng số người nhìn thấy việc họ làm. Có những bước chân đi rất xa mà trái tim vẫn ở lại với mình. Cũng có một trái tim ở trong căn phòng nhỏ mà ngày đêm mở ra cho cả thế giới.
Têrêsa không được miễn khỏi những giới hạn của con người. Chị biết mất mát, biết bệnh tật, biết cuộc sống chung có những va chạm nhỏ làm đau lòng, biết cầu nguyện trong khô khan và biết thế nào là bóng tối của thử thách đức tin. Đức Bênêđictô XVI nhắc rằng vào cuối đời, chị đã sống đau khổ trong thân xác và một thử thách sâu xa trong tâm hồn; chính khi ấy chị vẫn yêu thương cộng đoàn, cầu nguyện cho các linh mục, cho các nhà truyền giáo và cho những người ở xa đức tin. Nói điều này để chúng ta đừng biến thánh Têrêsa thành một bức ảnh đạo đức chỉ có hoa hồng và nụ cười. Hoa hồng của chị đã lớn lên trong một khu vườn có cả gai. Con đường nhỏ của chị không phải con đường không đau; đó là con đường đưa nỗi đau, sự nghèo nàn và cả bóng tối của mình vào trong lòng thương xót Chúa.
Có lẽ nhiều người trong chúng ta cũng đang sống một đời rất “nhỏ”. Một người mẹ lặp đi lặp lại những việc chẳng ai ghi nhớ. Một người cha đi làm, trở về khi mọi người đã ngủ, chỉ mong ngày mai đủ sức tiếp tục. Một cụ già không còn đi lại được, nghe tiếng chuông nhà thờ từ xa. Một người bệnh thấy ngày của mình được chia bằng giờ uống thuốc. Một tu sĩ làm công việc âm thầm và đôi khi tự hỏi đời mình có ích gì. Một linh mục giảng, giải tội, thăm bệnh, rồi có những tối trở về với nỗi mệt không biết nói cùng ai. Một người trẻ cố sống ngay thẳng giữa những lời rủ rê, nhưng chẳng ai thấy cuộc chiến trong lòng mình. Đối với mỗi người ấy, Têrêsa như nói rất khẽ: chính ở đây, nơi con đang sống, Nước Thiên Chúa có thể bắt đầu.
Nước Chúa không chỉ đến khi một việc lớn hoàn thành. Nước Chúa đến khi một người không còn phải sợ bị bỏ rơi vì đã gặp được lòng thương xót. Nước Chúa đến khi trong một mái nhà, có người quyết định nói lời xin lỗi trước. Nước Chúa đến khi người yếu thế được đối xử như một con người có tên, có câu chuyện và có phẩm giá. Nước Chúa đến khi một người đang giận vẫn chọn không dùng lời nói để làm người khác đau thêm. Nước Chúa đến khi ta cầu nguyện cho người mình khó thương, không phải vì lòng mình đã dễ chịu, nhưng vì ta muốn Chúa được tự do hành động trong lòng cả hai. Những điều ấy nhỏ đến mức có thể trôi qua mà không ai chú ý. Nhưng hạt giống cũng nhỏ. Nếu cứ đòi nhìn thấy một cây lớn ngay trong ngày gieo hạt, ta sẽ bỏ qua biết bao mùa gieo của Thiên Chúa.
Điểm sâu nhất trong con đường của Têrêsa là lòng tin cậy. Tin cậy không có nghĩa là tự bảo mình mọi sự đều ổn khi sự thật không như vậy. Tin cậy là dám đến với Chúa cùng sự thật ấy. Tôi đang yếu, nhưng tôi đến. Tôi đã phạm lỗi, nhưng tôi trở về. Tôi không cảm thấy mình thánh thiện, nhưng tôi không vì thế mà trốn khỏi ánh mắt Chúa. Tôi chưa yêu được người bên cạnh như mình muốn, nhưng tôi xin Chúa dạy tôi bắt đầu bằng một cử chỉ nhỏ. Trẻ thơ thiêng liêng không phải là không biết trách nhiệm. Trẻ thơ thiêng liêng là biết mình không thể tự cứu lấy mình, nên không ngừng đưa tay về phía Cha. Theo Đức Bênêđictô XVI, hai nét sáng soi trọn hành trình của Têrêsa là tin tưởng và yêu mến; lòng tin của người con đi liền với quyết tâm trao ban chính mình trong tình yêu.
Chúng ta thường muốn trình diện trước mặt Chúa một phiên bản đã được sửa sang: cầu nguyện sốt sắng hơn, bỏ được một thói xấu rồi, bớt khô khan hơn, biết tha thứ rồi. Ta tưởng đó là lòng kính trọng Chúa. Nhưng nếu cứ đợi đến ngày hoàn hảo mới dám đến, ta sẽ mãi đứng ngoài cửa. Chúa Giêsu không bảo người mệt mỏi hãy tự chữa mình xong rồi mới đến với Người. Chúa đón họ ngay trong cơn mệt. Người không yêu một con người lý tưởng ta hy vọng một ngày kia sẽ trở thành; Người yêu con người thật đang đứng trước mặt Người hôm nay. Têrêsa đã hiểu điều ấy. Chị không lấy sự bất lực của mình làm lý do bỏ cuộc, cũng không lấy những việc lành của mình làm lý do tự mãn. Chị đặt cả hai vào tay Chúa. Và khi một người thôi dùng đời mình để chứng minh mình đáng được yêu, người ấy mới có thể bắt đầu yêu một cách tự do.
Điều này rất cần cho người sống giữa cộng đoàn và gia đình. Ta có thể làm nhiều việc tốt mà vẫn đau đáu chờ người khác nhận ra mình. Ta chăm sóc, phục vụ, hy sinh, nhưng trong lòng luôn giữ một cuốn sổ vô hình: hôm nay ai đã cảm ơn, ai đã quên, ai đã được khen nhiều hơn? Không phải khát khao được thấu hiểu là xấu. Ai cũng cần được nhìn thấy và nâng đỡ. Nhưng nếu giá trị của mình hoàn toàn lệ thuộc vào sự chú ý của người khác, ta sẽ dần kiệt sức. Têrêsa nhắc ta nhớ rằng có một ánh nhìn đã đến trước mọi lời khen chê. Thiên Chúa thấy điều người khác không thấy. Người thấy cả việc ta làm được lẫn sức lực ta đã phải bỏ ra để làm việc ấy. Người thấy nụ cười rất khó khăn trên môi một người đang buồn. Người thấy lời cầu nguyện vụng về của người tưởng mình chẳng biết cầu nguyện.
Tuy nhiên, sống con đường nhỏ không phải là chịu đựng mọi điều một cách thụ động. Lòng yêu mến không đòi người bị tổn thương phải giả vờ rằng mình không đau, không buộc người gặp bất công phải gọi bất công là chuyện nhỏ. Yêu thương cần sự thật. Có lúc việc nhỏ mà ta phải làm chính là nói một lời chân thật, xin giúp đỡ, bảo vệ một người đang bị chèn ép, hoặc đặt một ranh giới cần thiết. Sự dịu dàng của Tin Mừng không phải vẻ mềm yếu cho phép sự dữ tiếp tục. Chúa Giêsu sai các môn đệ đi như những con chiên giữa bầy sói; Người muốn họ mang bình an, nhưng bình an ấy có xương sống của sự thật. Người môn đệ có thể nghèo phương tiện mà không nghèo lòng can đảm.
Ở đây, thánh Têrêsa giúp ta hiểu sứ vụ cách sâu xa hơn. Truyền giáo không bắt đầu từ một kỹ thuật nói chuyện sao cho người khác nghe mình. Truyền giáo bắt đầu từ việc chính ta để cho Tin Mừng chạm đến cách mình đối xử với người khác. Một người có thể nói rất hay về lòng thương xót nhưng làm người nhà sợ mình. Một cộng đoàn có thể tổ chức nhiều chương trình loan báo nhưng không còn chỗ cho người lạc lõng. Một người có thể chia sẻ Lời Chúa mỗi ngày trên mạng mà không còn thời gian nghe tiếng nói của người ngồi bên cạnh. Nếu Nước Chúa là sự hiện diện của tình yêu Thiên Chúa giữa con người, thì tin ấy phải có thể nhận ra ở bàn ăn, ngoài hành lang, trong phòng bệnh, nơi hàng ghế cuối nhà thờ, trong cách ta đáp lại người không đồng ý với mình.
Têrêsa đã muốn cứu các linh hồn và cầu nguyện cho các linh mục; chị đem nỗi khao khát ấy vào đời sống đan viện thay vì đợi đến khi có thể làm một việc khác. Đó là một câu hỏi rất gần với chúng ta: tôi có đang trì hoãn việc yêu thương vì cứ chờ một hoàn cảnh thuận lợi hơn không? Chờ hết bận rồi mới cầu nguyện. Chờ người kia thay đổi rồi mới làm hòa. Chờ mình có nhiều tiền rồi mới giúp ai đó. Chờ được giao việc lớn rồi mới phục vụ tận tâm. Chờ giáo xứ hoàn hảo rồi mới yêu giáo xứ. Chờ lòng mình nóng lên rồi mới đến với Chúa. Nhưng đời sống phần lớn được làm bằng những ngày bình thường. Nếu hôm nay không thể là nơi ta đáp lại Chúa, ngày mai cũng sẽ dễ trở thành một lời hẹn khác.
Có một lời mời rất dịu mà cũng rất đòi hỏi trong con đường thơ ấu thiêng liêng: hãy để Chúa là Chúa. Chúng ta muốn kiểm soát kết quả của lòng tốt mình làm. Ta muốn lời cầu nguyện đem lại một câu trả lời đúng lúc, việc phục vụ đem lại một sự đổi thay có thể nhìn thấy, lòng kiên nhẫn khiến người khác nhận lỗi. Nhưng hạt giống Nước Chúa thường âm thầm lớn lên ngoài tầm tay người gieo. Ta có thể tưới; ta không thể kéo mầm cây lên cho nhanh. Ta có thể nói lời thật bằng tình yêu; ta không thể buộc trái tim khác mở ra đúng giờ mình muốn. Ta có thể cầu cho một người con, một người bạn, một người đã rời xa đức tin; ta không thể sống thay hành trình của họ. Tin cậy là làm phần việc của mình cách trung thành rồi trao phần còn lại cho Chúa, kể cả khi phải chờ rất lâu.
Trong Tin Mừng, Chúa Giêsu nhiều lần đặt một trẻ nhỏ giữa những người lớn đang bận nghĩ về chỗ đứng của mình. Cử chỉ ấy cứ làm ta bối rối, vì ai trong chúng ta cũng có một phần muốn được công nhận. Ta muốn biết mình ở đâu trong lòng người khác, công lao mình có được tính không, sự hiện diện của mình có quan trọng không. Têrêsa không trách ta vì những khao khát ấy. Chị dẫn ta tới một câu hỏi khác: nếu biết chắc mình được Chúa yêu, hôm nay ta có còn cần tranh lấy phần hơn trong mọi chuyện không? Ta có thể để người khác được tỏa sáng mà lòng mình vẫn bình an không? Ta có thể âm thầm làm một việc tốt mà không vội kể ra không? Ta có thể vui khi một người từng làm mình khó chịu nhận được điều lành không? Những câu hỏi ấy đi thẳng vào nơi Nước Chúa đang muốn lớn lên trong ta.
Và rồi có một thử thách sâu hơn: khi ta không còn cảm thấy Chúa gần. Nhiều người tưởng thánh nhân hẳn luôn được an ủi khi cầu nguyện. Nhưng Têrêsa đã đi qua bóng tối đức tin. Chị không biến cảm giác khô khan thành bằng chứng rằng Chúa đã bỏ mình. Chị tiếp tục yêu giữa lúc không nắm được sự ngọt ngào của niềm tin. Điều ấy an ủi biết bao người đang ngồi trong nhà thờ mà lòng trống rỗng, đọc kinh mà tâm trí rối bời, đi lễ giữa lúc gia đình có chuyện không biết giải quyết ra sao. Đức tin không phải lúc nào cũng là ánh sáng rực rỡ. Có khi đức tin là một ngọn nến nhỏ được che bằng hai bàn tay, đủ để ta đi thêm một bước. Chúa không chê bước ấy nhỏ. Có khi chính bước ấy là lời thưa yêu mến chân thật nhất của cả một giai đoạn đời người.
Thánh Têrêsa mang tên Hài Đồng Giêsu và Thánh Nhan. Nơi Hài Nhi, chị chiêm ngắm Thiên Chúa đã đến thật gần, nhỏ đến mức con người có thể bồng ẵm. Nơi Thánh Nhan của Đấng chịu thương khó, chị gặp tình yêu ở lại với con người ngay cả khi gương mặt bị đau khổ che phủ. Hai khuôn mặt ấy không tách rời nhau. Chúa làm người không chỉ để chia sẻ niềm vui dễ mến của cuộc đời; Người đi vào tận nơi con người bị bỏ rơi, bị hiểu lầm, bị đau đớn và sợ hãi. Đức Bênêđictô XVI xem chính tên dòng của Têrêsa như một nét tóm lược cuộc đời chị trong mầu nhiệm Nhập Thể và Cứu Độ. Bởi thế, khi bước theo Têrêsa, ta không đi tìm một tuổi thơ không có nước mắt. Ta học tin rằng ngay cả giữa nước mắt, mình vẫn là con được Cha nắm tay.
Lạy thánh Têrêsa, có lẽ điều chúng con cần học nơi chị không phải một cách làm cho đời sống đạo trở nên dễ dàng, nhưng là một cách ở lại với Chúa trong mọi điều. Ở lại khi được an ủi và khi lòng khô khan. Ở lại khi làm được việc tốt và khi phải xin tha thứ. Ở lại khi người khác hiểu mình và khi chẳng ai nhận ra. Ở lại để tình yêu Chúa sửa lại nơi chúng con những điều cứng cỏi; ở lại để bàn tay mình bớt khép chặt quanh nỗi sợ, danh dự và những tính toán riêng. Xin dạy chúng con đừng coi thường ngày sống hôm nay. Một lời nói hiền, một lần lắng nghe, một việc làm tử tế, một lời cầu cho người mình chưa thể tha thứ: xin giúp chúng con trao từng điều nhỏ ấy vào tay Chúa.
Lạy Chúa Giêsu, xin cho chúng con hiểu rằng Nước Chúa có thể khởi đầu nơi một trái tim chịu mở cửa. Xin gìn giữ người đang mệt vì phục vụ mà không thấy kết quả. Xin ở gần người đang đau đến mức không còn đọc được một lời kinh dài. Xin nâng đỡ những gia đình đang cố nói với nhau một lời dịu dàng sau nhiều ngày căng thẳng. Xin cho các linh mục, tu sĩ và mọi người loan báo Tin Mừng biết yêu những con người cụ thể Chúa đặt bên cạnh mình. Và khi chúng con thấy mình quá nhỏ trước những nhu cầu lớn của Hội Thánh và thế giới, xin nhắc chúng con rằng chính Chúa làm cho hạt giống nảy mầm. Phần chúng con là gieo hạt bằng lòng tin, chăm sóc bằng tình yêu và không bỏ cuộc.
Thánh Têrêsa đã không cần trở thành người khác để thuộc trọn về Chúa. Chị đã để Chúa đi vào cuộc đời thật của mình, với những giới hạn thật, những bổn phận thật, những đau đớn thật. Từ đó, một đời sống tưởng như khuất sau bức tường đan viện đã trở nên gần gũi với biết bao người. Hôm nay, mỗi chúng ta cũng có thể bắt đầu như thế. Ta không cần đợi ngày mình trở nên lớn lao. Ta chỉ cần đem con người mình đến với Chúa, rồi bước vào ngày hôm nay bằng một tình yêu cụ thể hơn hôm qua. Nước Thiên Chúa có thể lớn lên từ chính bước nhỏ ấy.