Sắc lệnh về việc cử hành lễ kính Đức Trinh Nữ Maria, Mẹ Giáo Hội

Sắc lệnh về việc cử hành lễ kính Đức Trinh Nữ Maria,

Mẹ Giáo Hội trong Lịch Phụng vụ Rôma Tổng quát

 – WĐBĐM – Ngày 3/3/2018, Toà Thánh Vatican đã công bố Sắc lệnh của Bộ Phụng Tự và Kỷ luật các Bí tích – ký ngày 11 tháng 2 năm 2018, ngày kính nhớ Đức Mẹ Lộ Đức – về việc cử hành trong lịch chung Rôma lễ kính nhớ Đức Trinh Nữ Maria, Mẹ Hội Thánh. Sau đây là toàn văn Sắc lệnh, cùng bản văn phụng vụ với các bài đọc, và bài đọc II Giờ Kinh Sách của lễ này; bản dịch tiếng Việt của Uỷ ban Phụng tự trực thuộc Hội đồng Giám mục Việt Nam. 

Lòng sùng kính hân hoan dành cho Mẹ Thiên Chúa trong Giáo hội đương đại, dưới ánh sáng của sự suy tư về mầu nhiệm Chúa Kitô và bản tính của Ngài, không thể bỏ qua hình ảnh của một người phụ nữ (x. Gl 4,4), Đức Trinh Nữ Maria, Đấng vừa là Mẹ của Chúa Kitô vừa là Mẹ của Giáo hội.

Nguồn gốc thần học

Theo một nghĩa nào đó, điều này đã hiện diện trong tư tưởng của Giáo hội qua những lời tiên báo của thánh Augustinô và thánh Lêô Cả. Thực vậy, thánh Augustinô nói rằng Đức Maria là mẹ của các chi thể của Chúa Kitô, bởi vì với lòng bác ái, Mẹ đã cộng tác vào việc tái sinh các tín hữu trong Giáo hội, trong khi thánh Lêô Cả khẳng định rằng sự ra đời của Đầu cũng là sự ra đời của thân thể, qua đó chỉ ra rằng Đức Maria đồng thời là Mẹ của Chúa Kitô, Con Thiên Chúa, và là mẹ của các chi thể trong Nhiệm thể của Ngài, tức là Giáo hội.

Thiên chức làm mẹ của Đức Maria

Những suy tư này bắt nguồn từ thiên chức làm mẹ thần linh của Đức Maria và từ sự hiệp nhất mật thiết của Mẹ trong công trình cứu chuộc của Chúa Kitô, đạt đến đỉnh cao vào giờ phút trên Thập giá. Thật vậy, người Mẹ đứng dưới chân Thập giá (x. Ga 19,25) đã chấp nhận di chúc tình yêu của Con Mẹ, đón nhận toàn thể nhân loại, qua hình ảnh người môn đệ yêu dấu, như những người con để được tái sinh vào đời sống vĩnh cửu. Như thế, Mẹ trở thành người Mẹ dịu hiền của Giáo hội mà Chúa Kitô đã sinh ra trên Thập giá khi trao ban Chúa Thánh Thần.

Vai trò của Đức Maria trong Giáo hội sơ khai

Đáp lại, Chúa Kitô, qua người môn đệ yêu dấu, đã chọn tất cả các môn đệ làm thừa tác viên của tình yêu Ngài dành cho Mẹ, giao phó Mẹ cho họ để họ đón nhận Mẹ với lòng hiếu thảo. Là người hướng dẫn đầy quan tâm cho Giáo hội sơ khai, Đức Maria đã bắt đầu sứ mạng của mình trong Phòng Tiệc Ly, khi cầu nguyện cùng các Tông đồ trong khi chờ đợi Chúa Thánh Thần ngự xuống (x. Cv 1,14).

Ý nghĩa phụng vụ

Theo nghĩa này, qua các thế kỷ, lòng đạo đức Kitô giáo đã tôn kính Đức Maria với nhiều danh xưng tương đồng, như Mẹ của các Môn đệ, của các Tín hữu, của những người tin, của tất cả những ai được tái sinh trong Chúa Kitô; và cũng như “Mẹ Giáo Hội”, như được sử dụng trong các văn bản của các tác giả thiêng liêng cũng như trong Huấn quyền của Đức Bênêđictô XIV và Đức Lêô XIII.

Công bố của Đức Phaolô VI

Như vậy, nền tảng đã được thiết lập rõ ràng, qua đó Đức Phaolô VI, vào ngày 21 tháng 11 năm 1964, tại phiên bế mạc Phiên họp thứ III của Công đồng Vatican II, đã tuyên bố Đức Trinh Nữ Maria là “Mẹ Giáo Hội, nghĩa là Mẹ của toàn thể dân Kitô giáo, cả tín hữu lẫn mục tử, những người gọi Mẹ là Mẹ rất yêu thương”, và thiết lập rằng “Mẹ Thiên Chúa phải được toàn thể dân Kitô giáo tiếp tục tôn kính và kêu cầu qua danh xưng dịu hiền này”.

Các bước phát triển phụng vụ

Do đó, Tòa Thánh, nhân dịp Năm Thánh Hòa giải (1975), đã đề xuất một Thánh Lễ để tôn kính Đức Maria, Mẹ Giáo Hội, được đưa vào Sách Lễ Rôma. Tòa Thánh cũng cho phép thêm lời kêu cầu danh xưng này vào Kinh Cầu Đức Bà Loreto (1980) và công bố các công thức phụng vụ khác trong Tuyển tập các Thánh Lễ kính Đức Trinh Nữ Maria (1986). Một số quốc gia, giáo phận, và dòng tu đã thỉnh cầu Tòa Thánh được phép thêm lễ kính này vào lịch phụng vụ riêng của họ.

Quyết định của Đức Giáo hoàng

Sau khi xem xét kỹ lưỡng việc thúc đẩy lòng sùng kính này có thể khuyến khích sự phát triển ý thức làm mẹ của Giáo hội nơi các mục tử, tu sĩ, và tín hữu, cũng như tăng trưởng lòng đạo đức Marian chân chính, Đức Phanxicô đã quyết định rằng lễ nhớ Đức Trinh Nữ Maria, Mẹ Giáo Hội, phải được ghi vào Lịch Phụng vụ Rôma Tổng quát vào thứ Hai sau lễ Chúa Thánh Thần Hiện Xuống và được cử hành hằng năm.

Lễ kính này sẽ giúp chúng ta nhớ rằng sự phát triển trong đời sống Kitô hữu phải được neo giữ vào mầu nhiệm Thập giá, vào hiến lễ của Chúa Kitô trong Bàn Tiệc Thánh Thể, và vào Đức Maria, Mẹ của Đấng Cứu Chuộc và Mẹ của những người được cứu chuộc, Đấng dâng hiến mình cho Thiên Chúa.

Do đó, lễ nhớ này phải được ghi vào tất cả các Lịch Phụng vụ và sách phụng vụ để cử hành Thánh Lễ và Giờ Kinh Phụng Vụ. Các văn bản phụng vụ liên quan được đính kèm với sắc lệnh này, và các bản dịch của chúng, do các Hội đồng Giám mục chuẩn bị và phê chuẩn, sẽ được công bố sau khi được Bộ này xác nhận.

Kết luận

Nơi nào lễ kính Đức Trinh Nữ Maria, Mẹ Giáo Hội, đã được cử hành vào một ngày có cấp bậc phụng vụ cao hơn, được phê chuẩn theo chuẩn mực luật riêng, thì trong tương lai, lễ này vẫn có thể được cử hành theo cách tương tự. Bất kể điều gì trái ngược.

Từ Bộ Phụng tự và Kỷ luật Bí tích, ngày 11 tháng 2 năm 2018, lễ nhớ Đức Trinh Nữ Maria Lộ Đức.

— Hồng y Robert Sarah, Tổng trưởng
— Đức Tổng Giám mục Arthur Roche, Thư ký.