SỰ HỢP THÔNG VĨ ĐẠI VÀ HƯƠNG HOA THÁNG MƯỜI MỘT TRÊN CÁNH ĐỒNG CỦA CHÚA

tải xuống (7)

Tháng Mười Một đã về, mang theo hơi lạnh se sắt của cuối thu đầu đông, nhuốm màu trầm mặc và suy tư vào tâm hồn người tín hữu. Trong dòng chảy miên viễn của năm phụng vụ, Giáo Hội Công Giáo đã dành trọn vẹn ba mươi ngày này để thực thi một trong những cử chỉ bác ái sâu xa nhất: Cầu nguyện cách đặc biệt cho các linh hồn đã qua đời. Không phải ngẫu nhiên mà tháng Mười Một được đặt vào thời điểm này, như một lời nhắc nhở nhẹ nhàng nhưng dứt khoát về sự hữu hạn của đời người và sự vĩnh cửu của Tình Yêu. Nó khép lại một chu kỳ sống động của mùa màng, mùa lễ hội, để hướng tâm trí con người về cõi vô thường, nơi mà mọi sự vinh quang trần thế đều nhạt nhòa, chỉ còn lại giá trị của đức tin, cậy, mến mà ta đã gieo trồng. Giáo xứ nào cũng có phần đất thánh, nơi những hạt giống thân xác đang nằm yên chờ đợi một mùa gặt mới, và chính nơi ấy, vào những ngày đầu tháng, không khí trầm lặng thường nhật bỗng trở nên rộn ràng, ấm cúng lạ thường.

Đúng như lời bạn chia sẻ, Đất thánh những ngày này được quét dọn sạch sẽ, mọi bụi bặm, cỏ dại của những tháng ngày lặng lẽ bỗng được bàn tay con người chăm chút, làm cho không gian trở nên trang nghiêm và thanh thoát. Từng luống mộ, từng hàng bia đá, ngày nào còn nằm im lìm dưới nắng mưa, nay được khoác lên mình tấm áo mới của hoa muôn sắc. Hoa cúc vàng rực rỡ, hoa hồng thắm đỏ, hoa ly trắng tinh khôi, tất cả hòa quyện vào nhau, không chỉ là màu sắc trang trí mà còn là biểu tượng của niềm hy vọng và lòng tưởng nhớ tri ân. Mỗi cành hoa được cắm xuống, mỗi ngọn nến được thắp lên đều mang theo một lời kinh thầm thĩ, một tiếng lòng thổn thức, một đoạn ký ức yêu thương không thể phai mờ. Đất thánh không còn là "nghĩa địa" lạnh lẽo, mà trở thành một "cánh đồng của Chúa" thực sự, một vườn hoa thiêng liêng nơi tình người và tình Chúa gặp gỡ.

Sự thay đổi không chỉ nằm ở cảnh quan vật chất. Cái thay đổi sâu sắc nhất nằm ở chính tâm hồn những người hành hương ra vào viếng mộ. Lòng đìu hiu, cô quạnh của Đất thánh ngày thường đã được thay thế bằng một bầu khí ấm áp của sự sum họp. Dù người nằm dưới mộ đã yên nghỉ, nhưng sự hiện diện của người thân như một sợi dây liên kết vô hình, kéo họ trở về với cội nguồn, với gia đình. Tiếng kinh Kính Mừng, kinh Lạy Cha không còn là những lời đọc tụng đơn điệu, mà là những lời cầu nguyện chất chứa đầy cảm xúc, là lời biện hộ khẩn thiết cho linh hồn người thương. Nến cháy, hương bay, không chỉ là ánh sáng và mùi thơm, mà còn là biểu tượng của lời nguyện cầu không ngừng bay lên tới ngai Thiên Chúa. Dường như, trong khoảnh khắc đó, ranh giới giữa sự sống và cái chết đã được xóa nhòa, người sống và người đã khuất cùng chung một Hợp Thông, một đại gia đình trải dài từ trần gian đến Thiên Đàng và cả nơi Luyện Ngục thanh tẩy.

Tháng Mười Một mời gọi chúng ta đào sâu hơn vào mầu nhiệm của Sự Hợp Thông Các Thánh. Giáo lý này dạy rằng tất cả những ai đã được rửa tội, dù còn sống trên trần gian, đã hoàn tất cuộc đời nơi Thiên Đàng, hay đang trong tiến trình thanh luyện ở Luyện Ngục, đều liên kết với nhau trong Thân Thể Mầu Nhiệm của Chúa Kitô. Do đó, việc cầu nguyện cho các linh hồn Luyện Ngục không chỉ là một cử chỉ đẹp, mà còn là một bổn phận, một hành động cứu độ mang tính hỗ tương. Những người đã khuất không thể tự giúp mình khỏi sự thanh tẩy, nhưng lời cầu nguyện, việc lành và nhất là Thánh Lễ của chúng ta có thể thúc đẩy tiến trình đó, đưa họ sớm về hưởng nhan Thánh Chúa. Và khi họ đã vào Thiên Đàng, chính họ sẽ trở thành những người chuyển cầu mạnh mẽ cho chúng ta, những người còn đang lữ hành trên dương thế. Đó là một vòng tròn yêu thương không bao giờ kết thúc, một giao ước vĩnh cửu của lòng bác ái.

Khi đứng trước một ngôi mộ, đặc biệt là mộ của người thân yêu, ta không chỉ thấy một phiến đá lạnh lẽo hay một nấm đất vô tri. Ta thấy cả một cuốn phim ký ức ùa về. Những nụ cười, những lời răn dạy, những bữa cơm gia đình, những khó khăn đã cùng nhau vượt qua. Nơi Đất thánh, sự im lặng không phải là khoảng trống, mà là sự lắng đọng của mọi âm thanh cuộc đời. Ta có thời gian để thực sự đối diện với cái chết, không phải là một sự hủy diệt, mà là một Lễ Vượt Qua như Chúa Kitô đã dạy. Cái chết, đối với người Kitô hữu, là cánh cửa dẫn vào sự sống mới. Thân xác được an táng trong lòng đất như hạt giống gieo xuống, mang trong mình niềm hy vọng kiên vững về ngày Phục Sinh vinh hiển, ngày mà Thiên Chúa sẽ lau khô mọi giọt nước mắt và biến mọi tang tóc thành niềm vui bất tận. Chính niềm tin vào sự Phục Sinh này đã biến nỗi đau của sự chia ly thành niềm an ủi, biến Đất thánh thành nơi trồng trọt chứ không phải là nơi chôn vùi.

Và không chỉ là mộ người thân, tháng Mười Một còn là dịp để chúng ta mở rộng vòng tay cầu nguyện cho tất cả các linh hồn mồ côi, những người không còn ai nhớ đến, không còn ai viếng thăm, hoặc đã chết trong cô đơn, không được hưởng những lời kinh tha thiết. Lòng bác ái Kitô giáo không cho phép chúng ta quên lãng bất cứ ai trong dòng lịch sử cứu độ. Mỗi ngôi mộ vô danh hay ngôi mộ xa lạ trong nghĩa trang đều là một người anh em, một người chị em đang cần đến sự trợ giúp của chúng ta. Hành động thắp lên một ngọn nến trên một ngôi mộ không quen biết chính là đỉnh cao của đức ái vô vị lợi, là cách ta thể hiện lòng thương xót của Thiên Chúa đối với những người kém may mắn hơn trong cái chết. Đó cũng là cách ta tích lũy kho tàng ơn phúc trên Thiên Đàng, nơi mà việc làm thầm lặng nhất cũng được Thiên Chúa ghi nhận.

Tháng Mười Một cũng là lời nhắc nhở mạnh mẽ về ý nghĩa của cuộc đời hiện tại. Khi ta viếng mộ người đã khuất, ta ý thức rõ ràng hơn về số phận đang chờ đợi chính mình. Mọi người đều sẽ nằm xuống. Thế nên, việc chuẩn bị cho giờ chết không phải là một hành động bi quan hay sợ hãi, mà là một hành động khôn ngoan và thực tế. Cuộc đời là một chuyến hành hương ngắn ngủi, và mọi hành động, lời nói, suy nghĩ của ta đều đang tích lũy hoặc hao mòn hành trang cho chuyến đi cuối cùng ấy. Thấy cỏ dại được nhổ sạch, thấy hoa tươi được cắm mới, ta tự hỏi lòng mình: "Tâm hồn mình đã được dọn dẹp sạch sẽ chưa? Những việc lành, việc thiện mình đã làm có đủ để tô điểm cho nấm mộ tâm linh của mình không?" Những câu hỏi đó thúc đẩy ta sống mỗi ngày một cách ý nghĩa hơn, làm trọn bổn phận của mình với Chúa và với tha nhân.

Không gian Đất thánh trở thành một lớp học vô ngôn về đức khiêm nhường và sự vô thường. Dù khi sống họ là ai – giàu có hay nghèo hèn, quyền lực hay thất thế – tất cả đều nằm chung dưới nấm đất. Chiếc quan tài đã san bằng mọi danh vọng trần gian. Chính nơi đây, con người mới thực sự nhận ra giá trị cốt lõi của mình không nằm ở những gì mình sở hữu, mà ở những gì mình đã trao ban. Đây là nơi duy nhất mà sự im lặng còn nói lên nhiều điều hơn cả mọi lời hùng biện. Nó dạy ta không bám víu vào vật chất, không kiêu căng với quyền lực, nhưng biết sống một cuộc đời phó thác và yêu thương, vì chỉ có tình yêu mới là vĩnh cửu. Những giọt nước mắt rơi xuống mộ phần không chỉ là nước mắt của tiếc thương, mà còn là nước mắt của sự sám hối vì những điều chưa kịp nói, những điều chưa kịp làm cho người đã khuất khi họ còn tại thế.

Tháng Mười Một mang đến một sự kết nối sâu sắc với căn tính lịch sử của Giáo Hội. Cầu nguyện cho người chết là một truyền thống có từ những ngày đầu của Kitô giáo, một hành động được ghi lại trong Sách Macabê. Nó khẳng định niềm tin vào sự sống lại, vào sự công bằng của Thiên Chúa, và đặc biệt là vào lòng thương xót vô bờ bến của Ngài. Chính Đức Giêsu đã hứa: "Ai tin vào Thầy, thì dù đã chết cũng sẽ được sống" (Ga 11, 25). Lời hứa ấy là trụ cột nâng đỡ mọi lời kinh, mọi nén hương được thắp lên trong tháng cầu hồn. Nó giúp ta chấp nhận sự chia ly tạm thời này, không phải với sự tuyệt vọng của thế gian, mà với niềm tin tưởng mãnh liệt vào cuộc đoàn tụ trên Quê Trời.

Vào những chiều tà, khi ánh nắng vàng úa cuối ngày rọi qua hàng cây trong nghĩa trang, phủ lên những đóa hoa cúc, những ngọn nến lung linh, cảnh tượng ấy đẹp một cách bi tráng và thánh thiện. Mỗi gia đình quây quần bên mộ phần, đọc kinh chung, kể lại những kỷ niệm về người đã khuất, chính là tái hiện lại hình ảnh của Giáo Hội tại gia không bị gián đoạn bởi cái chết. Những đứa cháu nhỏ được dẫn ra mộ ông bà, cha mẹ, là cách giáo dục đức tin, giáo dục lòng biết ơn và ý thức về nguồn cội một cách trực quan và cảm động nhất. Đó là việc truyền lại ngọn lửa của ký ức và đức tin từ thế hệ này sang thế hệ khác.

Vì thế, tháng Mười Một không phải là tháng của tang thương, mà là tháng của lòng biết ơn và niềm hy vọng. Ta biết ơn những người đã đi trước, những người đã hy sinh, đã gieo mầm đức tin và cuộc sống cho ta. Ta biết ơn các linh hồn đang thanh luyện, vì sự đau khổ của họ cũng góp phần vào công cuộc cứu độ của Chúa Kitô. Và ta nuôi dưỡng niềm hy vọng mãnh liệt rằng một ngày nào đó, tất cả chúng ta, những người đã hoàn tất cuộc hành trình này và những người đang tiếp tục lữ hành, sẽ được sum vầy trong vinh quang vĩnh cửu của Thiên Chúa. Đất thánh trong tháng Mười Một, nhờ đó, trở thành một bằng chứng sống động của niềm tin vào sự chiến thắng của Sự Sống trên cái chết, của Tình Yêu trên sự chia ly. Đó là tháng mà Giáo Hội mở rộng cánh tay, ôm trọn quá khứ, hiện tại và tương lai, trong một cử chỉ hiệp thông đầy yêu thương và quyền năng. Chúng ta, những người còn tại thế, là nhịp cầu nối, là bàn tay nâng đỡ, là lời khẩn cầu không mệt mỏi cho những người đang trông chờ ngày được về nhà Cha.

 

Nguồn tin: Lm. Anmai, CSsR