THÁNH GIUSE, NGƯỜI CỦA THÁNG BA, LÀ GƯƠNG MẪU MÙA CHAY CỦA CHÚNG TA.

Cũng như Mẹ Maria dạy chúng ta cách sống Mùa Vọng, Thánh Giuse là biểu tượng và người bạn đồng hành của chúng ta trong Mùa Chay.

Theo truyền thống Giáo hội, tháng Ba được dành riêng cho Thánh Giuse, và trong lịch Giáo hội, Mùa Chay chủ yếu rơi vào tháng Ba. Điều đó khiến Thánh Giuse trở thành người hướng dẫn chúng ta trong Mùa Chay mỗi năm. Điều này rất hợp lý. Ngài là người hướng dẫn chúng ta trong Mùa Chay theo như cung cách Mẹ Maria là “Người phụ nữ của Mùa Vọng”. 

Mẹ Maria chỉ cho chúng ta cách đón nhận Chúa Kitô trong Mùa Vọng. 

Mùa Vọng là mùa đón nhận, và điều đó khiến Mẹ Maria trở thành “Đức Trinh Nữ của Mùa Vọng”, như Thánh Gioan Phaolô II đã nói. 

Trong khi mong đợi Chúa Kitô đến, Giáo hội liên tục hướng chúng ta đến các nhân đức của Mẹ Maria, với Lễ Đức Mẹ Vô Nhiễm Nguyên Tội vào ngày 8 tháng 12 để tôn vinh sự vô nhiễm tội lỗi của Mẹ, với lễ Đức Mẹ Loreto, mới được thiết lập, vào ngày 10 tháng 12 để tôn vinh ngôi nhà mà Mẹ đã dành cho Chúa Giêsu, và Lễ Đức Mẹ Guadalupa vào ngày 12 tháng 12, để tôn vinh cung cách mà Mẹ, vào năm 1531, đã chuẩn bị Tân Thế Giới cho Chúa Kitô.

Mẹ Maria cho chúng ta thấy cách chuẩn bị một chỗ cho Chúa Giêsu trong cuộc sống của chúng ta, giống như cách Mẹ đã làm trong thế gian. 

Nhưng nếu Mùa Vọng nói về “sự vắng mặt của Chúa Kitô”, khi chúng ta đọc về niềm khát khao Chúa Kitô của các tiên tri, thì Mùa Chay nói về “sự viên mãn của Chúa Kitô”, khi chúng ta sống cùng Chúa Giêsu Kitô trong sa mạc, cùng bước đi trên Con Đường Thập Giá và chuẩn bị cho chiến thắng cuối cùng của Ngài vào Lễ Phục Sinh. 

Tương tự như vậy, Thánh Giuse đã chỉ cho chúng ta cách giữ gìn Chúa Kitô trong Mùa Chay.

Mùa Vọng là mùa đón nhận, còn Mùa Chay là mùa giữ gìn, là thời gian chúng ta chăm sóc, bảo vệ và gìn giữ món quà tuyệt vời là Chúa Kitô trong cuộc sống. Chúng ta chờ đợi Chúa Kitô trong Mùa Vọng, nhưng chúng ta chờ đợi cùng Chúa Kitô trong Mùa Chay. Chúa Kitô đã đến, và Ngài đã mời gọi chúng ta ở lại với Ngài cho đến cùng. 

Không có tấm gương nào tốt hơn Thánh Giuse về điều đó. Ngày lễ Thánh Giuse 19 tháng 3 là ngày lễ Bạn Trăm Năm của Mẹ Maria, khi chúng ta tôn vinh người thợ mộc đến từ Nadarét, người đầu tiên phải thay đổi cuộc đời mình vì Chúa Giêsu đã đến thế gian. 

Khi Tin Mừng nói “Ngôi Lời đã trở nên xác thịt và cư ngụ giữa chúng ta”, thực tế tiếng Hy Lạp nói rằng Ngài “đã dựng lều tạm giữa chúng ta”. Nói cách khác, Ngôi Lời đã vào gia đình Giuse, sống trong nhà Giuse và phó thác chính mình cho sự chăm sóc của Giuse. Trong Cựu Ước, vua Đavít đã đề nghị xây nhà cho Thiên Chúa, nhưng Thiên Chúa đã từ chối. Thế mà Giuse thuộc dòng dõi Đavít đã xây một ngôi nhà cho Chúa Giêsu, và chính gia đình ngài đã trở thành Nơi Chí Thánh, nơi ngự trị của chính Thiên Chúa.

Đó chính là nhiệm vụ Mùa Chay của chúng ta: trở thành những người gìn giữ tốt hơn ơn ban của Chúa Kitô, bằng cách xây dựng ngôi nhà của chúng ta phù hợp với những gì Ngài cần đến.

Thánh Giuse cũng là hình mẫu cho sự hy sinh của Chúa Kitô.

Trọng tâm chính khác của Mùa Chay là Cuộc Khổ Nạn của Chúa Kitô. Khi chúng ta vác thập giá và theo Chúa Giêsu, Thánh Giuse lại một lần nữa là mẫu mực cho chúng ta. Toàn bộ cuộc đời Ngài dành trọn cho sự hy sinh, cầu nguyện và hiến dâng bản thân, khi ngài sống đời sống độc thân đúng nghĩa, tập trung vào Chúa Kitô và vâng phục Chúa, Đấng đã nhiều lần kêu gọi Ngài.

Nhưng theo Mẹ Têrêsa, thánh Giuse còn là một tấm gương về sự khổ nạn theo một cách khác nữa. Thánh nhân nói: “Thánh Giuse là tấm gương tuyệt vời nhất! Khi Ngài nhận ra Mẹ Maria mang thai, Ngài chỉ cần làm một việc: Đến gặp người lãnh đạo, gặp tư tế và nói, ‘Vợ tôi có con, không phải con tôi.’… Họ hẳn đã ném đá bà ấy; đó là lề luật.” Theo Mẹ Têrêsa, thay vào đó, “Ngài quyết định, ‘Tôi sẽ bỏ đi.’ Và lề luật là… nếu Ngài bỏ trốn và bỏ mặc người vợ mang thai, họ sẽ ném đá Ngài.”

Nếu đó là điều mà Giuse đã nghĩ đến, và điều đó hoàn toàn hợp lý, thì mỗi khi tháng Ba đến, chúng ta tưởng nhớ thánh Giuse trong cuộc đời Chúa Giêsu, người đã nêu gương về việc gánh lấy tội lỗi của những người thân yêu của mình.

Cuối cùng, Thánh Giuse là hình mẫu của một con người nhân đức mà Mùa Chay nhắm giúp chúng ta trở thành.

Sách Tin Mừng Mátthêu mô tả Thánh Giuse là một người “công chính” hay “người ngay thẳng”. Đức Giáo Hoàng Bênêđíctô XVI chỉ ra rằng độc giả Do Thái của Mátthêu hẳn đã biết thế nào là một “người công chính” theo như tác giả thánh vịnh nói: “chẳng nghe theo lời bọn ác nhân, chẳng bước vào đường quân tội lỗi, không nhập bọn với phường ngạo mạn kiêu căng, nhưng vui thú với lề luật Chúa, nhẩm đi nhẩm lại suốt đêm ngày” (Tv 1: 1-2).

Hãy nghĩ đến điều đó như một lời mô tả về Thánh Giuse, một người mạnh mẽ, im lặng và kiên định, người không làm lu mờ Mẹ Maria và Chúa Giêsu mà còn bổ sung cho các đấng ấy, “tựa cây trồng bên dòng nước, cứ đúng mùa là hoa quả trổ sinh” (Tv 1: 3).

Đức Phanxicô, khi viết về Thánh Giuse, ca ngợi tất cả những ai, giống như Thánh Giuse, là: “những con người bình thường, những con người ít ai để ý. Những con người không xuất hiện trên mặt báo, hay trên chương trình truyền hình mới đây nhất, nhưng trong những ngày này rõ ràng họ đang làm nên những sự kiện quyết định cho lịch sử chúng ta” (Tông thư Patris Corde, ngày 8 tháng 12 năm 2020, phần mở đầu).

Mùa Chay là thời gian để chúng ta uốn nắn tâm hồn theo các nhân đức của Thánh Giuse, xây dựng tương lai mà không cần phải phô trương ầm ĩ, vì Chúa Kitô.

Tom Hoopes, https://aleteia.org