TIỀN BẠC VÀ TINH THẦN NGHÈO KHÓ CỦA CHÚA

Người đời vẫn bảo: "Lạnh như tiền". Tiền bạc vốn dĩ chẳng có hơi ấm, chẳng có linh hồn, chẳng có tình nghĩa. Nhưng mọi người đều có tình cảm với nó. Chính nó khiến bao tâm hồn lạnh giá, bao trái tim chai cứng, bao cuộc đời ngập chìm trong tăm tối. Tiền chẳng quen ai, nhưng ai cũng quen tiền. Từ đứa bé cho đến cụ già tóc bạc, khi được cầm trên tay vài tờ bạc, dường như đều thấy mình "an tâm" hơn, "được nở mặt" hơn.

Đứa trẻ chưa hiểu thế nào là vất vả, chưa biết thế nào là toan tính, vậy mà khi được cho tiền đã reo lên thích thú. Một lão nông quanh năm bán mặt cho đất, bán lưng cho trời, có khi cả đời chưa cầm đến con chữ, nhưng đố ai thấy ông tính toán sai một đồng. Làm nên bữa tiệc, những "phi vụ", những mối lợi ngọt ngào, thậm chí là những buổi chiêu đãi trên thân xác người khác, kể cả những trẻ non dại… tất cả chỉ vì tiền. Có lẽ trong đời sống này, ít có thứ gì vừa gần gũi, vừa xa xôi, vừa đáng tin, vừa đáng ngờ như tiền.

Nhưng than ôi, bao nhiêu thảm kịch của kiếp người cũng từ tiền mà ra: Biết bao nhà giáo đánh mất thiên chức; cán bộ thành sâu mọt; phiên tòa biến công lý thành trò hề; thậm chí, không ít tu sĩ, vốn đã một lần chọn lý tưởng dâng hiến, cũng có khi vấp ngã, lạc lối chỉ vì sa vào cạm bẫy đồng tiền... Từ tuổi thơ ngây đến người già sắp lìa đời, ai thấy tiền cũng vui. Người ta mua vé số, đánh bạc, lô đề… tất cả đều không thoát khỏi ma lực của đồng tiền...

Người trí thức như Nguyễn Du đã phải ngậm ngùi thốt lên: "Một ngày lạ thói sai nha, làm cho khốc hại chẳng qua vì tiền". Đám trẻ con thì hát vè: "Tiền là tiên là Phật, là sức bật của lò xo, là thước đo lòng người..., là cái đà danh vọng, là cái lộng che thân, là cán cân công lý…". Còn người đời thì chẳng ngần ngại chúc nhau vào dịp Tết: "Tiền vô như nước, tiền ra nhỏ giọt".

Tiền vốn vô tri. Nhưng con người lại dành cho nó quá nhiều tình cảm. Có khi tình cảm ấy còn lớn hơn tình ruột thịt, tình đồng bào, tình nghĩa bạn bè. Người ta có thể bán rẻ lương tâm, chà đạp tình người, thậm chí phản bội cả Thiên Chúa, miễn là giữ được tiền.

1. CẢNH BÁO TỪ LỜI CHÚA.

Chính vì thế, Lời Chúa hôm nay, trước hết là một tiếng chuông cảnh tỉnh. Qua đó răn dạy: tiền bạc không chỉ là thử thách, mà còn là cơ hội để bày tỏ niềm tin, lòng trung thành, và tinh thần nghèo khó của người con Chúa.

Tiên tri Amos không ngần ngại lên án gay gắt kẻ làm giàu bất chính: "Chúng làm cân giả, giảm đấu đong, tăng giá, thậm chí lấy tiền bán cả người nghèo khó". Lời Amos còn nguyên tính thời sự, bởi ngay giờ này, đâu thiếu cảnh kẻ giàu bóc lột người nghèo, người quyền thế chèn ép kẻ yếu thế, những gian lận thương trường, những đồng tiền bất chính đang hoành hành khắp nơi.

Trong thư thứ I gởi thánh Timôthê, thánh Phaolô mời gọi các tín hữu hãy cầu nguyện cho mọi người, cho những người cầm quyền, để thế giới được sống trong hòa bình và công lý. Lời mời gọi ấy nhắc nhở chúng ta: Đừng để lòng chỉ quy về tiền bạc, nhưng hãy biết quy hướng về Thiên Chúa.

Còn dụ ngôn người quản lý bất lương, Chúa Giêsu kể, ông ta gian lận, mánh khóe, lợi dụng của chủ để mưu cầu lợi ích riêng. Chúa không khen sự bất lương, nhưng chỉ ra một bài học: Nếu kẻ bất lương còn biết tận dụng mọi cơ hội để lo cho tương lai chóng qua, thì con cái sự sáng cũng phải biết khôn khéo, tận dụng mọi ơn huệ Chúa ban để lo cho tương lai vĩnh cửu.

Câu nói của Chúa như lưỡi dao sắc bén: "Anh em không thể vừa làm tôi Thiên Chúa, vừa làm tôi tiền của" (Lc 16, 13). Đây không là một gợi ý, mà là ranh giới dứt khoát. Chúa không muốn tín hữu được phép mập mờ. Hoặc chọn Chúa, hoặc chọn tiền. Hoặc sống cho tình yêu, hoặc cúi đầu trước ích kỷ.

2. TINH THẦN NGHÈO KHÓ CỦA CHÚA GIÊSU.

Chúa Giêsu vốn là Con Thiên Chúa, giàu sang vô ngần. Thế nhưng Chúa đã tự nguyện chọn con đường nghèo khó. Chúa không nghèo vì bất lực, nhưng vì yêu thương. Chúa không nghèo vì muốn tìm ảnh hưởng, nhưng để vâng phục thánh ý Cha. Chúa nghèo không để giữ cho mình, nhưng để trao ban tất cả. Chúa nghèo không vì thất thế, nhưng vì muốn nên giống con người mọi đàng, để nâng con người lên tới Thiên Chúa.

Tinh thần nghèo khó của Chúa là lời mời gọi:

- Hãy dùng tiền bạc như phương tiện, đừng coi nó là cứu cánh.

- Hãy biến của cải thành chiếc cầu nối tình người, đừng biến nó thành bức tường ngăn cách.

- Đừng coi người nghèo như gánh nặng, bởi chính họ là "tấm vé" để ta dễ dàng vào Nước trời. 

3. NHỮNG TẤM GƯƠNG TRONG SÁNG TRƯỚC TIỀN.

Cuối tháng 11.2013, em Bùi Duy Nhất, học sinh lớp 6 ở Tiên Lãng, Hải Phòng, nhặt được một chiếc ví có 30 triệu đồng. Dù gia cảnh khó khăn, Nhất không giữ cho riêng mình. Em kiên quyết tìm trả lại cho người đánh mất, và thậm chí từ chối số tiền thưởng một triệu đồng. Một cậu bé nông thôn, còn non dại, đã dạy cho người lớn bài học làm người, bài học về sự thanh sạch.

Hay như anh Hồ Văn Xê, nhân viên bảo vệ tại một siêu thị ở Quảng Nam, đã trả lại chiếc ví với gần 3 lượng vàng cùng nhiều giấy tờ quan trọng cho người đánh mất. Người phụ nữ khi nhận lại tài sản đã òa khóc. Nước mắt chị không chỉ vì tìm lại của cải, mà còn vì nhận ra: Lòng trung thực vẫn tồn tại, sự trong sáng vẫn rạng ngời giữa đời.

Những câu chuyện nhỏ, lại là minh chứng lớn: Giàu có không phải là nhiều của, mà là thanh sạch và quảng đại. Người giàu thật sự là người biết cho đi.

4. LỜI MỜI GỌI QUYẾT LIỆT NHƯNG ĐẦY YÊU THƯƠNG.

Chúng ta là những người quản lý Chúa đặt vào thế giới này. Chúa trao cho ta thời gian, sức khỏe, tài năng, của cải… như những nén bạc để ta sinh lời cho phần rỗi linh hồn mình và cho hạnh phúc tha nhân. Chúa mời gọi ta dùng chúng để làm lợi cho Nước Trời, để phục vụ Hội Thánh, để yêu thương anh chị em. 

Nếu ta trung thành, phần thưởng đời đời là chính Thiên Chúa - Nếu ta bất trung, nô lệ cho tiền bạc, ta mất tất cả. Nếu ta chỉ giữ cho mình, nghĩa là ta tự chọn sự bất hạnh khi không còn Thiên Chúa, không có anh em trong đời vĩnh cửu - Nếu ta biết cho đi, ta sẽ được chính Thiên Chúa là gia nghiệp, và được muôn đời chung hạnh phúc cùng triều thần thiên quốc.

Chúa Giêsu mời gọi chúng ta hãy khôn ngoan như con cái sự sáng. Hãy biết tận dụng của cải chóng qua để đầu tư cho Nước Trời. Hãy biến tiền bạc thành phương tiện của tình yêu, chứ đừng biến mình thành nô lệ cho nó. Tiền bạc có sức mạnh ghê gớm, nhưng nó không bao giờ mạnh hơn tình yêu Chúa. Chúng ta cần tỉnh thức trước cám dỗ. Hãy học lấy tinh thần nghèo khó thẳm sâu của Chúa Giêsu.

Xin cho mỗi người biết biến tiền thành những người bạn - qua chia sẻ, qua quảng đại, qua việc sống công chính. Xin cho ai đã trót yếu đuối vì tiền, sớm trở về với Chúa. Xin cho ai đang sống trung thành thì thêm lòng yêu mến Chúa nồng nàn. Và xin cho hết thảy chúng ta luôn nhớ: Một linh hồn quý hơn muôn vàn bạc vàng.