Đăng ngày: 19/08/2021 - 13:23

Thứ trưởng Ngoại Giao Mỹ Wendy Sherman phát biểu về tình hình Afghanistan tại bộ Ngoại Giao ở Washington, Hoa Kỳ, ngày 18/08/2021. REUTERS - POOL
 

Một quan chức cao cấp bộ Ngoại Giao Mỹ hôm qua, 18/08/2021 đã khẳng định rằng về Afghanistan, Washington có cùng mục tiêu với cả Bắc Kinh lẫn Matxcơva. Tuyên bố này được đưa ra trong bối cảnh Trung Quốc và Nga, hai nước bị Hoa Kỳ xem đối thủ, đều coi việc Mỹ rút chân ra khỏi Afghanistan là cơ hội để tăng cường ảnh hưởng bằng cách hợp tác với chế độ Taliban.

Theo hãng tin Pháp AFP, phát biểu với các phóng viên tại Washington, bà Wendy Sherman, thứ trưởng Ngoại Giao Mỹ đã đề cập đến một tuyên bố chung của Hội Đồng Bảo An Liên Hiệp Quốc ngày 16/08 vừa qua, kêu gọi “thành lập, thông qua các cuộc đàm phán mở rộng, một chính phủ thống nhất và mang tính đại diện rộng rãi” tại Kabul.

Theo bà Sherman, tuyên bố đó “cho thấy tất cả chúng ta đều có chung một lập trường, trong đó có việc kêu gọi Taliban đảm bảo công lý, quyền bình đẳng và hội nhập, không để xảy ra bạo lực, để mọi người có thể rời đi nếu họ muốn”.

Trên cơ sở đó, thứ trưởng Ngoại Giao Mỹ kết luận là “hiện đang có một sự đồng thuận rất mạnh mẽ” trên vấn đề Afghanistan.

Về hình thức, việc Trung Quốc và Nga, hai trong số 5 thành viên có quyền phủ quyết tại Hội Đồng Bảo An, tán đồng bản tuyên bố về Afghanistan có nghĩa là họ đồng ý với những gì được nêu trong văn kiện.

Nhưng trong thực tế, theo AFP, vào lúc Hoa Kỳ và nhiều nước phương Tây rút ra khỏi Afghanistan, cả Trung Quốc lẫn Nga đều duy trì đại sứ quán của họ ở Kabul, và gia tăng các cuộc tiếp xúc với lực lượng Taliban để tìm cách gia tăng ảnh hưởng tại nước này.

Ngoài ra, nếu Mỹ và đồng minh phương Tây còn cân nhắc việc có nên công nhận chế độ Taliban hay không, thì Bắc Kinh và Matxcơva đều như đã xem Taliban là ông chủ mới của Afghanistan..

Iran “sẵn sàng” làm việc với Nga và Trung Quốc để “ổn định” Afghanistan

Cùng một quan điểm với Trung Quốc và Nga còn có Iran. Tổng thống Iran Ebrahim Raïssi hôm qua đã tiếp xúc trực tuyến với hai đồng nhiệm Nga Vladimir Putin và chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình.

Trong cả hai cuộc hội đàm, lãnh đạo Iran đều xác định rằng Teheran sẵn sàng hợp tác với Bắc Kinh và Matxcơva để tái lập “ổn định và hòa bình” ở Afghanistan, nơi phe Taliban đã giành lại được chính quyền.

Thái độ của Iran đối với Taliban cũng thay đổi hoàn toàn. Vốn có quan hệ căng thẳng với Taliban từ năm 1996 đến 2001 khi phe này năm quyền tại Afghanistan, Iran chưa bao giờ công nhận chế độ Taliban.

Tuy nhiên, trong những tháng gần đây, Teheran đã cho rằng Taliban phải là "một phần của giải pháp tương lai" ở Afghanistan. Hôm 16/08, thậm chí tân tổng thống Iran Raïssi còn khẳng định rằng “thất bại quân sự” của Hoa Kỳ ở Afghanistan phải biến thành “cơ hội cho hòa bình” ở nước láng giềng, đồng thời nói thêm rằng Teheran rất mong muốn một “quan hệ láng giềng tốt với Afghanistan”.

IMF đình chỉ viện trợ cho Afghanistan do tình hình bất ổn

Trong lãnh vực kinh tế, Quỹ Tiền Tệ Quốc Tế IMF hôm qua thông báo đình chỉ viện trợ cho Afghanistan do tình hình còn bất ổn tại nước này. Trên nguyên tắc, FMI sẽ phải cấp cho Afghanistan một khoản viện trợ cuối cùng trị giá 105,6 triệu đô la theo một chương trình được phê duyệt vào ngày 6 tháng 11 năm 2020 với tổng trị giá là 370 triệu đô la.

Là một trong những quốc gia nghèo nhất trên thế giới, Afghanistan rất phụ thuộc vào viện trợ quốc tế. Ngoài Quỹ Tiền Tệ Quốc Tế, Ngân Hàng Thế Giới có khoảng 20 dự án phát triển đang được tiến hành ở Afghanistan và đã cung cấp 5,3 tỷ đô la kể từ năm 2002, chủ yếu là viện trợ không hoàn lại. Tương lai của các chương trình này không rõ ràng, trong bối cảnh định chế tài chính quốc tế này đang khẩn trương rút nhân viên của họ khỏi Afghanistan.