Chủ tịch TP HCM Phan Văn Mãi yêu cầu thu hồi dự án gần 9.000 m2 đất gần Hồ Con Rùa, quận 3, do không thực hiện đúng chủ trương và có nhiều sai phạm.

Nội dung đề cập trong thông báo kết luận của Thanh tra TP HCM với dự án Trung tâm thương mại - văn phòng - khách sạn (số 1 Công trường Quốc tế, số 7 Phạm Ngọc Thạch, số 86 Nguyễn Thị Minh Khai (quận 3), do Công ty cổ phần thương mại dịch vụ Quảng trường Quốc tế làm chủ đầu tư, công bố ngày 31/12.

Khu đất này có diện tích hơn 8.921 m2, do 3 đơn vị quản lý gồm: Công ty May Sài Gòn, Công ty cổ phần vận tải biển Sài Gòn và Tổng công ty cấp nước Sài Gòn (Sawaco). Năm 2009, UBND TP HCM đồng ý cho Saigon Co.op hợp tác 3 đơn vị trên thành lập Công ty Quảng trường Quốc tế để thuê 50 năm, trả tiền một lần. Thành phố ra quyết định thu hồi khu đất trên do 3 đơn vị đang quản lý sử dụng, tạm giao cho Công ty Quảng trường Quốc tế thực hiện dự án.

Khu đất gần 9.000 m2 gần Hồ Con Rùa do Công ty Cổ phần Thương mại dịch vụ Quảng trường Quốc tế làm chủ đầu tư. Ảnh: Gia Minh

Công ty Quảng trường Quốc tế có vốn điều lệ 300 tỷ đồng, gồm 4 cổ đông sáng lập. Trong đó Saigon Co.op có 153 tỷ đồng (tỷ lệ 51%), Sawaco 90 tỷ đồng (30%), Công ty May Sài Gòn 3 có 45 tỷ đồng (15%), Công ty cổ phần vận tải biển Sài Gòn có 12 tỷ đồng (4%).

Theo giấy chứng nhận đầu tư, dự án gồm tòa nhà cao 25 tầng (khối tháp 5 tầng) và 2 tầng hầm... Kế hoạch, công trình được khởi công năm 2015 và đưa vào sử dụng năm 2018. Tuy nhiên đến nay Công ty Quảng trường Quốc tế (chủ đầu tư) vẫn chưa hoàn tất thủ tục để triển khai.

Sau khi được cấp giấy chứng nhận đầu tư và quyết định cho thuê đất, 3 cổ đông chiếm 70% vốn điều lệ Công ty Quảng trường Quốc tế là Saigon Co.op, Công ty May Sài Gòn và Công ty cổ phần vận tải biển đã chuyển nhượng toàn bộ cổ phần cho Công ty TNHH bất động sản Thiên Thanh để thu lợi. Việc này được xác định là không đúng chủ trương của UBND TP HCM.

Hiện, Công ty Quảng trường Quốc tế gồm 3 cổ đông là Công ty TNHH Bất động sản Thiên Thanh (giá trị cổ phần gần 210 tỷ đồng, chiếm gần 67% vốn điều lệ); Tổng công ty cấp nước Sài Gòn (giá trị cổ phiếu 90 tỷ đồng, chiếm 30% vốn điều lệ) và ông Đặng Thanh Hải - Chủ tịch HĐQT (giá trị cổ phiếu 0,1 tỷ đồng, chiếm 0,003 vốn điều lệ).

Bên cạnh đó, Công ty Quảng trường Quốc tế dùng mặt bằng khu đất dự án cho 9 đơn vị, cá nhân thuê thu được hơn 56 tỷ đồng trong khi chưa ký hợp đồng thuê đất, chưa được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất là vi phạm Luật đất đai.

Hồ Con Rùa ở vị trí giáp ranh quận 1 và 3, nơi được xem là "đất vàng" ở TP HCM. Ảnh: Google Maps

Chủ tịch UBND TP HCM Phan Văn Mãi giao Giám đốc Sở Tài nguyên và Môi trường chủ trì tham mưu, lập thủ tục thu hồi, hủy bỏ quyết định liên quan dự án và có phương án xử lý đối với khu đất này.

Sở Tài nguyên - Môi trường thành phố cũng được xác định phải chịu trách nhiệm do chưa thực hiện đầy đủ quyết định về xác định và thu tiền thuê đất của Công ty Quảng trường Quốc tế từ năm 2009 đến thời điểm ban hành kết luận thanh tra (trên 10 năm), làm ảnh hưởng nguồn thu ngân sách nhà nước. Tiền thuê đất từ tháng 7/2009 đến tháng 4/2015 là hơn 31,5 tỷ đồng nhưng Công ty Quảng trường Quốc tế chưa thực hiện.

Chủ tịch UBND TP HCM giao Cục Thuế thành phố xác định nghĩa vụ tài chính về sử dụng khu đất của Công ty Quảng trường Quốc tế để truy thu; thu hồi với số tiền cho thuê mặt bằng trái quy định hơn 56 tỷ đồng sau khi xem xét khấu trừ chi phí hợp lý. Bên cạnh đó, đơn vị này cũng được yêu cầu rà soát và đề xuất xử lý nghĩa vụ thuế của các cổ đông Saigon Co.op, Công ty May Sài Gòn 3, Công ty vận tải biển Sài Gòn trong việc chuyển nhượng cổ phần.

"Trường hợp Công ty Quảng trường Quốc tế và các đơn vị, cá nhân liên quan thực hiện không đầy đủ chỉ đạo, dẫn đến gây thất thoát, lãng phí UBND TP HCM chuyển hồ sơ vụ việc sang Cơ quan điều tra Công an để làm rõ, xử lý", ông Mãi yêu cầu.

TP HCM kiểm điểm tập thể, cá nhân vi phạm chuyển đổi đất công

Từ tháng 1/2022, TP HCM sẽ kiểm điểm tập thể Thường trực, Chủ tịch và Phó chủ tịch UBND thành phố liên quan vi phạm chuyển đổi đất công, quản lý đất đai.

Nội dung được đề cập trong kế hoạch tổ chức kiểm điểm, làm rõ vi phạm, xử lý trách nhiệm tập thể và cá nhân theo Kết luận số 757 của Thanh tra Chính phủ vừa được UBND TP HCM ban hành.

Theo Kết luận 757 (ban hành ngày 13/5/2021), Thanh tra Chính phủ chỉ ra những vi phạm trong việc chuyển đổi nhà, đất công vị trí đắc địa sang mục đích khác tại nhiều địa chỉ ở TP HCM. Những vi phạm được chỉ ra như: công nhận cho chủ đầu tư thuê, chuyển sử dụng đất và làm chủ đầu tư dự án không quá đấu giá quyền sử dụng đất; giao đất cho doanh nghiệp không qua đấu giá, phê duyệt giá trị quyền sử dụng đất khi chưa có quyết định giao đất...

Dự án khu phức hợp ở số 15 đường Thi Sách năm 2019. Ảnh: Thành Nguyễn.

Các dự án được xác định sai phạm gồm: dự án cao ốc Madison số 15 Thi Sách, do Công ty cổ phần xây dựng Bắc Nam 79 làm chủ đầu tư với tổng diện tích hơn 2.300 m2; dự án bất động sản tại 7-9 và 9-11 Tôn Đức Thắng (quận 1) được triển khai trên đất quốc phòng do Bộ Tư lệnh Hải quân quản lý; dự án ở số 3C Tôn Đức Thắng do Công ty TNHH Tiến Phước và Công ty 990 làm chủ đầu tư;

Khu dân cư số 168 đường Phan Văn Trị (quận Gò Vấp) do Công ty TNHH đầu tư địa ốc TP HCM làm chủ đầu tư rộng hơn 12 ha; dự án chung cư số 38 đường Kim Biên và số 88 đường Gò Công, quận 5, do Công ty cổ phần phát triển địa ốc Sài Gòn 5 làm chủ đầu tư; dự án số 39-39B Bến Vân Đồn (quận 4) do Công ty TNHH đầu tư và phát triển bất động sản Nova Phúc Nguyên làm chủ đầu tư.

Theo Thanh tra Chính phủ, trong số này, nhiều vụ việc đã được cơ quan tố tụng đưa ra xét xử như các vụ án liên quan Phan Văn Anh Vũ (Vũ Nhôm), Đinh Ngọc Hệ (Út Trọc), Nguyễn Văn Hiến và Công ty Hải Thành... Do đó việc xử lý sẽ được thực hiện theo bản án của tòa.

Đối với việc quản lý và thực hiện pháp luật trong quy hoạch, quản lý xây dựng đất đai, môi trường ở khu công nghiệp, khu đô thị, Thanh tra Chính phủ kết luận nhiều doanh nghiệp thuê đất trong các khu công nghiệp nhưng không khai thác, sử dụng lãng phí hơn 53.000 m2 (các khu công nghiệp Hiệp Phước, Đông Nam, Lê Minh Xuân, Tân Tạo, Vĩnh Lộc, Tân Phú Trung).

Ngoài ra, đối với khu công nghiệp Tây Bắc Củ Chi, UBND thành phố đã thiếu kiểm tra, đôn đốc và xử lý việc chủ đầu tư không thực hiện nghiêm các quy định về đầu tư và kinh doanh kết cấu hạ tầng; việc triển khai quy hoạch chậm 15 năm so với tiến độ đầu tư được Thủ tướng phê duyệt...

Đối với các khu đô thị, Thanh tra Chính phủ cũng chỉ ra nhiều thiếu sót, vi phạm tại dự án Khu dân cư Lacasa (phường Phú Thuận, quận 7), dự án Khu dân cư Tầm Nhìn (phường Tân Tạo A, quận Bình Tân), dự án Khu nhà ở Phước Long B, phường Phước Long B (quận 9, nay là TP Thủ Đức)...

Chính quyền thành phố yêu cầu việc kiểm điểm phải làm khẩn trương, nghiêm túc. Việc kiểm điểm tập thể tập trung công tác lãnh đạo, chỉ đạo và điều hành. Các cá nhân liên quan bị kiểm điểm vai trò và trách nhiệm người đứng đầu khi ký hoặc tham mưu các văn bản, chủ trương cho lãnh đạo thành phố trong việc để xảy ra những thiếu sót, vi phạm mà kết luận Thanh tra Chính phủ đã nêu.

UBND thành phố giao Sở Nội vụ phối hợp Văn phòng UBND thành phố, Thanh tra thành phố tham mưu Chủ tịch Ủy ban UBND chủ trì kiểm điểm tập thể Thường trực UBND thành phố và cá nhân liên quan tại thời điểm phát sinh vụ việc. Bên cạnh đó, thành phố yêu cầu các sở ngành, quận 7 và Bình Tân kiểm điểm các tập thể, cá nhân liên quan theo phân cấp quản lý.

Thời gian tổ chức kiểm điểm tập thể và cá nhân diễn ra từ tháng 12/2021 đến tháng 1/2022; từ tháng 1/2022 sẽ kiểm điểm tập thể Thường trực UBND thành phố, Chủ tịch và Phó chủ tịch UBND thành phố. Sau đó UBND TP HCM tổng hợp kết quả, báo cáo Thường trực Thành ủy, Thanh tra Chính phủ.