Người đàn ông tự thiêu (hình ảnh đã được làm mờ vì lý do tôn trọng người đã mất)

Đoạn băng hình lan truyền trên mạng xã hội quay lại cảnh một người đàn ông ngồi trong đống lửa, kèm với tiếng người dân nhốn nháo hô lấy nước để dập.

Theo tìm hiểu của Đài Á châu Tự do, sự việc xảy ra vào tối ngày 31 tháng 1 năm 2022 tại đường Bãi Sậy, Phường 1, Quận 6, thành phố Hồ Chí Minh. 

Nạn nhân là ông Văn Quốc Quang, sinh năm 1974, ông có nhà nằm trên đường Bãi Sậy thuộc diện giải toả cho dự án cải tạo, khơi thông kênh Hàng Bàng. 

Thời điểm xảy ra sự việc là khoảng 8 giờ 30 tối, theo phản ánh của người dân sống gần đó thì ban đầu thấy ông này đứng ở trước nhà lớn tiếng mắng mỏ, sau đó tự đổ xăng lên người và châm lửa. 

Người dân xung quanh xông vào dập lửa, người từ công an và Ủy ban phường sau đó xuống hiện trường để đưa ông Quang đi bệnh viện và điều tra vụ việc, tuy nhiên ông này qua đời vào sáng ngày hôm sau, tức ngày 1 tháng 2 năm 2022. 

Theo như lời người thân của nạn nhân nói với đài RFA, thì buổi chiều hôm xảy ra sự việc, ông Văn Quốc Quang đã tới trụ sở UBND Phường 1 và có xảy ra cự cãi với cán bộ của phường về vấn đề đền hỗ trợ và đền bù giải phóng mặt bằng. 

Người thân cho biết ông Văn Quốc Quang bị tâm thần nhẹ đã tự nguyện dỡ căn nhà rộng khoảng 68 mét vuông vào tháng 11 năm 2021, sau khi người của phường dọa rằng nếu để họ cưỡng chế thì mất hết, chứ không bán được gì từ xác căn nhà, và phường cũng hứa sẽ hỗ trợ tiền. 

Tuy nhiên, vì sau khi phá nhà rồi mà vẫn không nhận được tiền đền bù lẫn tiền hỗ trợ nên ông Quang không rời đi, mà quyết định ở lại trên nền gạch còn sót lại của căn nhà để biểu tình từ đó cho đến ngày xảy ra việc tự thiêu. 

Cũng theo gia đình, sở dĩ đến nay nạn nhân vẫn chưa nhận được tiền đền bù do bên phía Ban đền bù và giải phóng mặt bằng cho hay, ngôi nhà mà ông này đã ở trên 40 năm có tranh chấp. 

Tranh chấp với ai và cơ sở pháp lý nào của phía bên tranh chấp thì gia đình không được thông báo. 

Một đoạn băng hình khác người dân quay lại khi nhập quan cho nạn nhân, thì công an và những người trong trang phục bảo hộ y tế giăng dây, chặn ba con đường dẫn vào nhà ông Quang. 

Phóng viên của Đài Á châu Tự do gọi điện thoại cho ông Trần Kiều Mộng Sanh, Trưởng Công an Phường 1, Quận 6, TPHCM để xác minh sự việc. Tuy nhiên sau khi nghe câu hỏi từ phóng viên thì ông này từ chối trả lời, và nói liên hệ với quận. 

Phóng viên sau đó nhiều lần gọi cho bà Lê Thị Thanh Thảo, Chủ tịch UBND Quận 6, nhưng bà này không nhấc máy. 

Báo chí nhà nước sau hơn một tuần lễ sự việc diễn ra nhưng chưa có tờ báo nào đề cập đến sự việc nghiêm trọng này. 

Tuy nhiên, hồi tháng 11 năm ngoái, mạng báo Zing có viết về dự án này và cho biết trên quãng đường dài khoảng 750 mét kẹp giữa đường Phan Văn Khỏe - Bãi Sậy, có khoảng 160 hộ trên tổng số 474 hộ gia đình chưa chấp nhận phương án đền bù giải tỏa, tái định cư. 

Sở dĩ như vậy là do khu vực dân cư này nằm cạnh chợ Bình Tây, kế sinh nhai của nhiều gia đình gắn liền với chợ, cho nên phần lớn người chưa chấp nhận phương án tái định cư là do nơi ở mới không thuận lợi cho việc buôn bán, mưu sinh. 

Người dân ở đây phải sống giữa những bãi đất trống, các ngôi nhà đập dang dở, con kênh nghẹt rác bốc mùi hôi thối và hệ thống dây điện không được chỉnh trang do dự án bị treo nhiều năm qua.