7 SỰ THẬT THÚ VỊ VỀ THÁNH MARTIN DE PORRES — VỊ THÁNH DA ĐEN ĐẦU TIÊN CỦA CHÂU MỸ

Ảnh: Thánh Martin de Porres. | Nguồn: Tác giả ẩn danh, Phạm vi công cộng, thông qua Wikimedia Commons

“Tôi chữa lành cho họ, nhưng chính Chúa mới là Đấng chữa lành.” — Thánh Martin de Porres

Ngày 3 tháng 11, Giáo hội Công giáo mừng kính Thánh Martin de Porres, tu sĩ dòng Đa Minh (O.P.) người Peru, vị thánh da đen đầu tiên của Châu Mỹ. Ngài được ca tụng như mẫu gương của lòng khiêm nhường, bác ái và phục vụ âm thầm, là người đã đem tình yêu của Đức Kitô đến với những người nghèo khổ, bệnh tật và bị bỏ rơi.

1. Cha của ngài từ chối thừa nhận con trai mình

Martin de Porres chào đời tại Lima (Peru) năm 1579, là con của một quý tộc Tây Ban Nha, Don Juan de Porres, và một người phụ nữ da đen gốc Panama, bà Ana Velázquez.

Do định kiến chủng tộc thời đó, cha ông từ chối công khai thừa nhận Martin là con ruột vì màu da của mẹ. Chính hoàn cảnh này đã sớm khắc sâu trong lòng ngài tinh thần khiêm nhường, chịu đựng và lòng trắc ẩn đối với những ai bị loại trừ trong xã hội.

2. Học nghề y khi chưa đầy 13 tuổi

Ngay từ thuở nhỏ, Martin đã làm học việc cho một thầy thuốc. Trước tuổi 13, cậu bé đã thành thạo nghề y và nghề cắt tóc – khi ấy hai nghề này thường gắn liền với nhau, bao gồm cả việc chữa bệnh nhẹ, nhổ răng, khâu vết thương và làm thuốc dân gian. Chính kinh nghiệm này giúp ngài phục vụ người nghèo với đôi tay khéo léo và tấm lòng đầy nhân ái.

3. Bị phân biệt đối xử khi gia nhập Dòng Đa Minh

Năm 1603, Martin gia nhập Dòng Anh Em Thuyết Giáo (Đa Minh) tại Lima. Tuy nhiên, luật Peru thời đó cấm người lai chủng tộc khấn dòng. Ngài chỉ được phép sống như người giúp việc trong tu viện, chuyên lo dọn dẹp, nấu ăn, giặt giũ và chăm sóc bệnh nhân — nên được anh em trìu mến gọi là “Vị thánh cầm chổi”.

Bất chấp rào cản xã hội, nhờ lòng đạo đức và đức khiêm nhường, Martin được chính thức khấn dòng, rồi phụ trách bệnh xá của tu viện. Ngài tận tụy chữa bệnh, chăm sóc người nghèo, xin của bố thí cho kẻ khốn khổ, và sáng lập trại trẻ mồ côi cùng một vườn cây ăn trái để người nghèo có thể đến lấy lương thực mỗi ngày.

“Tôi chữa lành cho họ, nhưng chính Chúa mới là Đấng chữa lành.”
— Thánh Martin de Porres

4. Ngài được ban những đặc sủng phi thường

Các tu sĩ cùng thời kể lại rằng Thánh Martin thường được nhìn thấy bay lơ lửng trong lúc cầu nguyện hay hiện diện đồng thời ở nhiều nơi khác nhau (song trùng vị trí). Một số người còn khẳng định họ gặp ngài ở những vùng đất xa như Nhật Bản dù ngài chưa hề rời Peru. Những hiện tượng siêu nhiên ấy là dấu chỉ của tình yêu và kết hiệp sâu xa của ngài với Thiên Chúa.

5. Ngài yêu thương muôn loài và không ăn thịt

Thánh Martin nổi tiếng với lòng nhân hậu dành cho mọi sinh vật. Ngài từ chối ăn thịt, chăm sóc các con vật bị thương, và thậm chí mở một “bệnh viện thú y” nhỏ trong tu viện. Ngài thường được vẽ cùng mèo, chó, và cả chuột, biểu tượng cho tình yêu phổ quát của Thiên Chúa mà ngài phản chiếu.

6. Vị thánh bảo trợ của người lao động khiêm nhường

Vì đời sống phục vụ âm thầm và gắn bó với lao động tay chân, Thánh Martin được tôn kính làm bổn mạng của thợ cắt tóc, y tá, người lao công, người quét dọn, và người nghèo.

“Những công việc này thường không được đền đáp, nhưng qua sự phục vụ khiêm nhường, Thánh Martin đã đem lại phẩm giá cho lao động giản dị.”
— Lm. Juan Anguerri, Giám đốc Nhà tế bần Thánh Martin de Porres

7. Được tuyên thánh hơn 300 năm sau khi qua đời

Thánh Martin de Porres qua đời tại Lima ngày 3 tháng 11 năm 1639, hưởng thọ 60 tuổi. Ba thế kỷ sau, vào ngày 16 tháng 5 năm 1962, Đức Giáo hoàng Gioan XXIII tuyên phong ngài lên bậc hiển thánh, và trìu mến gọi ngài là “Martin Bác Ái” (Martin of Charity).

Ngài trở thành vị thánh da đen đầu tiên của Châu Mỹ, mẫu gương rực sáng của đức tin khiêm hạ và lòng thương xót phổ quát.

Thánh Martin de Porres nhắc nhở mọi người rằng sự thánh thiện không tuỳ thuộc địa vị, chủng tộc hay học vấn, nhưng phát sinh từ tình yêu và lòng phục vụ khiêm nhường.

Ngài là bằng chứng sống động cho lời dạy của Đức Giêsu Kitô:

“Ai muốn làm lớn giữa anh em thì phải làm người phục vụ anh em.” (Mt 20,26)

Xin Thánh Martin de Porres cầu bầu cho chúng ta biết sống bác ái, khiêm tốn và phục vụ mọi người trong tình yêu của Đức Kitô.

Biên tập: Jacob Stein - con sóng nhỏ chuyển ngữ