ĐỪNG ĐỂ LÒNG MÌNH VẮNG CHÚA GIỮA NHỮNG VIỆC LÀM CHO CHÚA

Chủ nhật - 04/10/2026 22:59

Có những ngày chúng ta làm rất nhiều việc mà lòng vẫn cảm thấy trống trải. Từ sáng sớm đến chiều tối, đôi tay không ngừng hoạt động, đôi chân không ngừng di chuyển, đầu óc không ngừng tính toán, nhưng khi đêm xuống, một câu hỏi âm thầm xuất hiện: hôm nay tôi đã thực sự sống hay chỉ cố gắng hoàn thành những điều đang chờ mình? Có những người suốt đời lo cho gia đình, nhưng càng lo lại càng cảm thấy không ai hiểu mình. Có những người rất nhiệt thành với công việc giáo xứ, nhưng càng phục vụ lại càng dễ buồn vì một lời nhận xét, dễ tổn thương vì một sự thiếu quan tâm, dễ giận dữ khi người khác không làm theo ý mình. Có những người dành cả ngày để chuẩn bị những điều thuộc về đời sống đạo, nhưng chính tâm hồn họ lại không có được một khoảng lặng để gặp Chúa. Sự bận rộn dần dần trở thành một căn phòng chật hẹp: chúng ta ở trong đó, xoay xở trong đó, thở khó nhọc trong đó, rồi nghĩ rằng mình không còn cách nào khác. Tin Mừng về cuộc gặp gỡ giữa Đức Giêsu với hai chị em Mácta và Maria mở ra một cánh cửa cho những tâm hồn như thế. Giữa những việc cần làm, những trách nhiệm không thể bỏ, những bổn phận không thể trốn tránh, Chúa đến để đặt lại một câu hỏi căn bản: điều gì đang dẫn dắt lòng con? Tình yêu hay nỗi sợ? Sự tín thác hay nhu cầu kiểm soát? Niềm vui được phục vụ hay sự khao khát được công nhận? Và trong tất cả những điều con đang làm, con có còn dành chỗ cho Đấng mà con muốn yêu mến hay không?
Mácta là một người đáng quý. Nếu chỉ nhìn chị bằng ánh mắt phê bình, chúng ta sẽ bỏ qua vẻ đẹp rất thật của một con người biết mở cửa, biết tiếp đón, biết lo lắng cho người khác. Một mái nhà có khách đến cần có người chuẩn bị. Một bữa ăn muốn được dọn ra cần có người vào bếp. Một cộng đoàn muốn quy tụ cần có người âm thầm chăm lo những việc không phải ai cũng thấy. Đằng sau một Thánh lễ trang nghiêm là những bàn tay lau chùi, sắp xếp, cắm hoa, chuẩn bị sách, kiểm tra âm thanh. Đằng sau một gia đình yên ấm là những người thức sớm, ngủ muộn, tính toán từng khoản chi tiêu, nhớ lịch học của con, nhớ thuốc của cha mẹ già, nhớ những việc nhỏ mà nếu không ai làm thì cả nhà sẽ trở nên xáo trộn. Mácta có thể là hình ảnh của người mẹ đang tất bật trước giờ cả nhà trở về, của người cha âm thầm gánh những áp lực ít khi được nói ra, của người giáo dân luôn có mặt mỗi khi giáo xứ cần người, của người tu sĩ bền bỉ chăm sóc những người đau yếu, của linh mục đi từ cuộc gặp này sang cuộc gặp khác mà chưa kịp ăn một bữa cho đàng hoàng. Không thể lấy câu chuyện này làm lý do coi thường lao động, xem nhẹ trách nhiệm hay tìm một chỗ ẩn nấp cho sự lười biếng. Tình yêu cần đôi tay. Đức tin cần được diễn tả bằng những việc cụ thể. Một lời cầu nguyện chân thành phải có khả năng đưa con người đến gần người đang cần được giúp đỡ. Nhưng đôi tay có thể tiếp tục làm việc trong khi trái tim đã dần đánh mất bình an. Đó là nơi chúng ta cần dừng lại để nhìn kỹ hơn.
Điều làm Mácta đau khổ không chỉ là số lượng công việc. Có một nỗi khổ khác đang hình thành trong lòng chị: cảm giác mình phải làm một mình. Khi cảm giác ấy lớn lên, người đang phục vụ bắt đầu nhìn mọi sự qua lăng kính của sự thiệt thòi. Mình làm nhiều, người khác làm ít. Mình vất vả, người khác thảnh thơi. Mình nhớ mọi việc, người khác chẳng để tâm. Mình hy sinh, người khác xem đó là điều đương nhiên. Những suy nghĩ như thế có thể xuất hiện trong bất cứ gia đình hay cộng đoàn nào. Ban đầu chỉ là một chút buồn. Sau đó là một sự so sánh. Rồi sự so sánh biến thành lời trách. Cuối cùng, người mình đang phục vụ trở thành người mình muốn kết tội. Có khi ta vẫn tiếp tục làm mọi việc, nhưng mỗi việc làm đều mang theo một lời than phiền âm thầm. Ta dọn bữa ăn mà lòng chờ một lời khen. Ta chăm sóc người bệnh mà lòng chờ người khác nhìn thấy sự hy sinh. Ta nhận một trách nhiệm mà lòng chờ được đặt vào một vị trí tương xứng. Những nhu cầu ấy có phần rất con người, và chúng ta không cần giả vờ mình không có. Ai cũng cần được yêu thương, được lắng nghe, được nâng đỡ. Tuy nhiên, khi sự công nhận của người khác trở thành điều quyết định toàn bộ niềm vui của ta, việc phục vụ sẽ trở nên mong manh. Chỉ một người quên cảm ơn cũng có thể khiến ta muốn bỏ cuộc. Chỉ một lời góp ý vụng về cũng có thể khiến ta phủ nhận tất cả những điều tốt đẹp mình đã làm. Chúa muốn chữa lành nơi sâu kín ấy, nơi tình yêu đang bị trộn lẫn với nỗi đau chưa được gọi tên.
Chúng ta cần học cách nhận ra sự mệt mỏi trước khi nó biến thành cay đắng. Có người không bao giờ cho phép mình nói rằng mình đã quá sức. Họ cứ nhận thêm việc, cứ cố gắng thêm một chút, cứ tự nhủ mình phải chịu đựng, cho đến khi một chuyện rất nhỏ cũng làm họ nổi giận. Có người tưởng rằng người tốt thì không được có giới hạn, người có đức tin thì không được yếu đuối, người phục vụ Chúa thì phải luôn sẵn sàng trong mọi hoàn cảnh. Nhưng chúng ta là những con người bằng xương bằng thịt. Chúng ta cần ngủ, cần nghỉ, cần được chia sẻ, cần có người hỏi thăm. Sự thánh thiện không làm mất đi thân phận con người. Khi đã mệt, ta cần thành thật nhìn nhận mình mệt. Khi cần giúp đỡ, ta cần học cách xin giúp đỡ. Khi trách nhiệm đang phân chia bất công, ta cần bình tĩnh trao đổi để điều chỉnh. Một gia đình không thể bền vững nếu mọi việc cứ dồn lên vai một người rồi gọi sự im lặng của người ấy là hy sinh. Một cộng đoàn không thể trưởng thành nếu chỉ vài người luôn làm tất cả còn những người khác đứng ngoài nhận xét. Đón nhận Tin Mừng cũng có nghĩa là biết tổ chức đời sống sao cho tình yêu có thể được gìn giữ. Một lời đề nghị rõ ràng, một cuộc đối thoại chân thành, một sự phân chia công việc hợp lý đôi khi giúp chúng ta tránh được rất nhiều tổn thương. Nhưng ngay cả khi hoàn cảnh chưa thể thay đổi ngay, ta vẫn cần để Chúa chạm đến cách mình đang sống trong hoàn cảnh ấy, để sự vất vả không biến thành lý do làm đau những người mình yêu.
Maria ngồi lắng nghe. Hình ảnh ấy có vẻ rất đơn sơ, nhưng đối với con người hôm nay, đó lại là một điều khó thực hiện. Chúng ta có thể ngồi xuống mà tâm trí vẫn chạy. Có thể đứng trước bàn thờ mà trong đầu vẫn tính toán chuyện ngày mai. Có thể cầm tràng hạt mà lòng vẫn tranh luận với một người đã làm mình buồn. Có thể đọc hết một đoạn Tin Mừng mà không để một ý nào đi vào đời sống. Thân xác có mặt nhưng tâm hồn vắng mặt. Sự vắng mặt ấy không chỉ xảy ra trong cầu nguyện. Một người cha ngồi cạnh con nhưng đôi mắt luôn nhìn điện thoại. Một người chồng nghe vợ nói nhưng trong đầu đã chuẩn bị lời phản bác. Một người con ở chung nhà với mẹ già nhưng không biết mẹ đang lo điều gì. Chúng ta sống rất gần nhau mà vẫn có thể xa nhau. Chúng ta làm nhiều điều cho nhau mà vẫn có thể không thực sự gặp nhau. Maria gợi cho ta vẻ đẹp của một sự hiện diện trọn vẹn: ở đây, lúc này, trước Đấng đang đến với mình. Không vội vàng biến cuộc gặp thành một công việc phải hoàn thành. Không lập tức hỏi mình sẽ thu được điều gì. Không coi thời gian lắng nghe là khoảng trống cần được lấp đầy. Khi thực sự lắng nghe, ta trao cho người trước mặt một điều rất quý: quyền được bước vào lòng mình.
Trong đời sống thiêng liêng, lắng nghe Chúa đòi chúng ta từ bỏ một thói quen khó nhận ra: chỉ tìm nơi Chúa điều xác nhận cho ý riêng của mình. Chúng ta có thể cầu nguyện rất lâu mà vẫn chỉ muốn Chúa đồng ý với những điều mình đã quyết định. Ta trình bày kế hoạch, giải thích lý do, kể những khó khăn, rồi chờ Chúa giúp mọi sự diễn ra đúng như mình mong muốn. Cầu nguyện như vậy có sự chân thành, nhưng cần được mở rộng để có chỗ cho việc đón nhận. Có lúc điều Chúa muốn làm trước tiên là thay đổi cách ta nhìn người khác. Có lúc Chúa muốn ta ngừng một lời nói đang gây tổn thương. Có lúc Chúa muốn ta chấp nhận một giới hạn, sửa một sai lầm, xin lỗi một người, buông một sự cố chấp. Có lúc ta xin Chúa làm cho người khác hiểu mình, nhưng khi thinh lặng đủ lâu, ta nhận ra chính mình đã không muốn hiểu họ. Có lúc ta xin Chúa giải quyết một cuộc xung đột, nhưng ta vẫn giữ trong lòng nhu cầu phải thắng. Có lúc ta xin bình an, nhưng lại không chịu rời khỏi những thói quen khiến lòng mình ngày càng bất an. Lắng nghe là để cho Chúa có thể đưa ta đến một nơi mình chưa dự định. Lắng nghe là chấp nhận rằng tình yêu của Chúa lớn hơn khả năng hiểu biết của ta, và sự hướng dẫn của Người có thể đi qua những điều ban đầu khiến ta khó chịu.
Một tâm hồn biết lắng nghe sẽ dần thay đổi cách phục vụ. Người ấy vẫn làm việc, vẫn chịu trách nhiệm, vẫn chăm lo những điều cần thiết, nhưng bên trong bắt đầu có một sự tự do mới. Họ có thể làm một việc tốt mà không cần giữ lại nó như món nợ người khác phải trả. Họ có thể nhận một lời cảm ơn với niềm vui, nhưng không sụp đổ khi lời cảm ơn ấy không đến. Họ có thể vui khi người khác được khen, vì điều tốt của người khác không làm giảm giá trị của mình. Họ có thể đón nhận sự giúp đỡ mà không thấy mình thất bại. Họ có thể để người khác làm theo cách khác, miễn là điều đó phù hợp và có ích. Họ hiểu rằng mình không cần đứng ở trung tâm của mọi công việc. Đây là một cuộc giải thoát rất lớn. Nhiều nỗi khổ trong đời sống chung xuất phát từ việc chúng ta muốn vừa phục vụ vừa kiểm soát, vừa cho đi vừa giữ quyền quyết định, vừa nói mình hy sinh vừa đòi mọi người phải sống theo cách mình mong muốn. Khi trở về trước Chúa, ta học lại ý nghĩa của việc trao tặng. Điều đã được trao bằng tình yêu không cần phải biến thành sợi dây buộc người khác vào mình. Người mình giúp đỡ vẫn có tự do của họ. Người mình yêu thương vẫn có hành trình riêng của họ. Ta được mời gọi làm điều tốt với sự trung thành, rồi phó thác kết quả vào tay Chúa.
Trong gia đình, bài học này trở nên rất cụ thể. Một người mẹ có thể lo cho con từng bữa ăn, từng bộ quần áo, từng buổi học, nhưng nếu mọi cuộc trò chuyện chỉ xoay quanh việc con phải làm gì, phải đạt điều gì, phải tránh điều gì, thì đứa trẻ có thể lớn lên trong một ngôi nhà được chăm sóc đầy đủ mà vẫn thiếu cảm giác được lắng nghe. Một người cha có thể làm việc đến kiệt sức để bảo đảm cuộc sống, nhưng nếu vì mệt mỏi mà chỉ trở về nhà với sự im lặng hoặc nóng nảy, những người thân có thể không biết làm sao đến gần ông. Một người vợ có thể giữ cho nhà cửa gọn gàng mà lòng ngày càng xa chồng. Một người chồng có thể nghĩ rằng chu cấp là đã hoàn thành mọi bổn phận, trong khi người vợ đang cần một cuộc trò chuyện có sự chú tâm. Những nhu cầu vật chất rất quan trọng, nhưng con người còn cần sự hiện diện. Có những đứa trẻ nhớ suốt đời một buổi chiều cha ngồi nghe chúng kể chuyện. Có những người già được an ủi sâu xa vì một đứa cháu kiên nhẫn nghe lại câu chuyện đã kể nhiều lần. Có những cuộc hôn nhân được cứu khỏi sự lạnh nhạt nhờ hai người chịu đặt công việc sang một bên để nói thật về những điều đang diễn ra trong lòng. Thời gian dành để lắng nghe không làm tình yêu nghèo đi. Nó giúp những việc chúng ta làm cho nhau có được một khuôn mặt, một hơi ấm, một ý nghĩa.
Cũng cần để ý rằng có những người dùng công việc để tránh đối diện với chính mình. Khi còn bận rộn, họ không phải chạm vào một nỗi buồn. Khi còn nhận thêm trách nhiệm, họ không phải nghĩ đến một vết thương. Khi còn chạy từ nơi này sang nơi khác, họ không phải nhìn nhận một mối tương quan đang rạn nứt. Sự tất bật trở thành một cách trì hoãn cuộc gặp với sự thật. Chính vì thế, thinh lặng có thể khiến ta khó chịu. Vừa ngồi xuống, những điều lâu nay bị đẩy sang bên bắt đầu xuất hiện: một lỗi lầm chưa được sửa, một người chưa được tha thứ, một sự ghen tị chưa được nhận diện, một nỗi sợ chưa được chia sẻ. Ta muốn đứng dậy làm tiếp việc gì đó để không phải ở lại với những điều này. Nhưng nếu luôn chạy đi, lòng ta sẽ mãi mang theo những gánh nặng chưa được chữa lành. Đến với Chúa trong thinh lặng là cho phép mình được nhìn thấy rõ hơn, với niềm tin rằng Người không khinh chê sự yếu đuối của ta. Ta không cần trình diễn một tâm hồn hoàn hảo. Ta có thể đến với sự rối bời thật của mình, với những câu hỏi chưa có lời giải, với tình yêu còn pha nhiều ích kỷ. Điều cần thiết là sự chân thành. Một người thật lòng nhận mình đang khó yêu có thể bắt đầu học yêu. Một người thật lòng nhận mình đang kiệt sức có thể bắt đầu tìm sự nâng đỡ. Một người thật lòng nhận mình đang xa Chúa có thể bắt đầu trở về.
Đời sống cầu nguyện vì thế cần có một chỗ thật trong ngày sống. Nếu ta chỉ cầu nguyện khi mọi việc đã xong, rất có thể ta sẽ luôn thiếu thời gian cầu nguyện, bởi công việc hiếm khi thực sự kết thúc. Luôn có một điều cần giải quyết, một cuộc gọi cần trả lời, một tin nhắn cần đọc, một kế hoạch cần chuẩn bị. Ta cần lựa chọn một thời điểm có thể gìn giữ được, dù ban đầu rất ngắn. Buổi sáng, trước khi chạm vào điện thoại, có thể dành vài phút để đặt ngày sống trước mặt Chúa. Giữa trưa, khi tâm trí bị kéo đi bởi nhiều việc, có thể dừng lại một chút để nhận ra mình đang sống với thái độ nào. Buổi tối, trước khi ngủ, có thể nhìn lại những người đã gặp, những lời đã nói, những điều đã làm, những điều còn khiến lòng nặng nề. Một đoạn Tin Mừng được đọc chậm và giữ lại trong lòng có thể trở thành ánh sáng cho một quyết định. Một lời xin ơn chân thành có thể giúp ta bước vào cuộc đối thoại khó với sự hiền hòa hơn. Một phút nhớ đến sự hiện diện của Chúa có thể ngăn một cơn giận trở thành lời xúc phạm. Không cần chờ đến khi có cảm xúc mạnh mới cầu nguyện. Có những ngày cầu nguyện khô khan, nhưng sự trung thành vẫn làm lòng người có khả năng trở về. Cây không lớn chỉ trong những lúc ta nhìn thấy nó lớn. Tình yêu với Chúa cũng được nuôi dưỡng trong những thời gian âm thầm như thế.
Tuy nhiên, việc giữ giờ cầu nguyện cần đi cùng sự tỉnh táo và lòng bác ái. Nếu có người đang gặp nguy hiểm, cần đưa đi cấp cứu, cần được bảo vệ, thì ta phải đáp lại điều cấp thiết ấy. Nếu một đứa trẻ đang cần sự chăm sóc, nếu người đau yếu đang cần được giúp, thì sự hiện diện của ta lúc ấy có thể là trách nhiệm phải thực hiện ngay. Đời sống thiêng liêng không miễn trừ ta khỏi những đòi hỏi cụ thể của tình yêu. Vấn đề là biết phân biệt giữa điều thực sự cấp thiết và thói quen tự làm mình bận rộn. Có những việc cần làm ngay; cũng có những việc có thể chờ. Có những trách nhiệm thuộc về ta; cũng có những trách nhiệm cần được chia sẻ. Có những nhu cầu cần đáp ứng; cũng có những mong đợi không hợp lý mà ta phải biết trao đổi. Người trưởng thành trong đức tin học cách phân định để đời sống có một trật tự giúp tình yêu lớn lên. Trật tự ấy cần sự linh hoạt, nhưng cũng cần sự trung thành. Nếu mọi tiếng động đều có quyền kéo ta đi, lòng ta sẽ không bao giờ có nơi để nghỉ. Nếu mọi yêu cầu đều được xem là tuyệt đối, ta sẽ dần đánh mất khả năng nhận ra điều Chúa thực sự đang mời gọi mình làm.
Đối với những người phục vụ trong Hội Thánh, lời mời gọi trở về càng cần được đón nhận nghiêm túc. Có thể chúng ta nói về Chúa nhiều đến mức tưởng rằng mình luôn ở gần Chúa. Có thể chúng ta chuẩn bị các sinh hoạt đạo đức nhiều đến mức tưởng rằng tâm hồn mình đương nhiên được nuôi dưỡng. Có thể chúng ta quen với ngôn ngữ đức tin, quen với những công việc thánh, quen với những bài giảng và bài hát, nhưng sự quen thuộc ấy chưa chắc đã trở thành một cuộc gặp sâu xa. Một linh mục vẫn cần những giờ cầu nguyện không nhằm chuẩn bị điều gì để nói với người khác. Một tu sĩ vẫn cần đứng trước Chúa với thân phận của người cần được yêu thương và tha thứ. Một giáo lý viên vẫn cần để Lời Chúa soi sáng chính đời sống mình trước khi giải thích cho học viên. Một người tham gia ca đoàn vẫn cần cầu nguyện bằng tâm hồn, bên cạnh việc hát đúng và hát hay. Một người làm công tác bác ái vẫn cần giữ cho lòng mình khỏi chai cứng trước những hoàn cảnh lặp đi lặp lại. Công việc thuộc về Hội Thánh có thể rất phong phú, nhưng người phục vụ vẫn có nguy cơ cạn kiệt. Khi ấy, ta dễ dùng sự nóng nảy để điều hành, dùng lời trách để thúc đẩy, dùng thành tích để đo giá trị, dùng sự so sánh để đánh giá anh chị em. Những dấu hiệu này mời gọi ta chăm sóc lại đời sống bên trong, trước khi sự khô cằn làm tổn thương cộng đoàn.
Một cộng đoàn trưởng thành cần biết quý cả công việc được nhìn thấy lẫn sự hiện diện âm thầm. Người đứng trước cộng đoàn và người chuẩn bị phía sau đều có phần trách nhiệm đáng trân trọng. Người khỏe mạnh và người đau yếu đều cần có chỗ trong lòng Hội Thánh. Người có khả năng tổ chức và người chỉ có thể cầu nguyện trong căn phòng nhỏ của mình đều có giá trị. Khi chỉ nhìn con người qua mức độ đóng góp, ta có thể vô tình khiến người già, người bệnh, người khuyết tật hay người đang gặp khủng hoảng cảm thấy mình là gánh nặng. Nhưng phẩm giá của họ không giảm đi khi sức khỏe giảm đi. Họ vẫn là những người cần được gặp gỡ, được lắng nghe, được yêu thương. Chính việc đến thăm một người không còn khả năng làm gì để đáp lại có thể giúp ta thanh luyện động lực phục vụ. Ta đến vì họ đáng được yêu, vì sự sống của họ quý giá, vì nỗi cô đơn của họ cần được chia sẻ. Không phải mọi cuộc gặp đều tạo ra kết quả có thể báo cáo. Không phải mọi việc có ý nghĩa đều có thể đếm được. Có khi một giờ ngồi bên người bệnh, một cuộc trò chuyện với người đang tuyệt vọng, một lần kiên nhẫn nghe người cao tuổi nói đã là một điều rất lớn trong ngày sống của ta.
Một trong những điều khó nhất là chấp nhận mình vẫn đáng được yêu khi chưa làm được nhiều. Chúng ta thường quen với việc phải chứng minh giá trị: phải giỏi hơn, phải nhanh hơn, phải thành công hơn, phải hữu ích hơn. Khi không thể đáp ứng những đòi hỏi ấy, ta thấy xấu hổ hoặc lo sợ mình bị bỏ lại. Nỗi sợ này có thể đi vào cả đời sống đạo. Ta nghĩ mình phải làm thật nhiều việc tốt thì mới có quyền đến gần Chúa. Ta nghĩ nếu cầu nguyện mà chưa thay đổi ngay, Chúa sẽ thất vọng về mình. Ta nghĩ khi yếu đuối, mình nên trốn đi cho đến lúc trở nên tốt hơn. Nhưng chính lúc yếu đuối là lúc ta cần đến với Người. Tình yêu của Chúa đi trước những thành tích của chúng ta. Ân sủng mở ra khả năng sống tốt, nâng đỡ những cố gắng sửa mình, giúp ta bắt đầu lại sau vấp ngã. Đón nhận tình yêu ấy không khiến ta thụ động; nó cho ta một nền tảng vững hơn để hành động. Khi biết mình được yêu, ta có thể làm điều tốt với lòng biết ơn. Khi biết mình có thể được tha thứ, ta có can đảm nhận lỗi. Khi biết đời mình không bị thu hẹp vào một thất bại, ta có sức đứng dậy. Có những người cần rất nhiều thời gian để học điều này, vì họ đã quen sống trong cảm giác phải xứng đáng ở mọi nơi. Trước Chúa, họ được mời gọi mở lòng để nhận ra mình là người con đang được đón chờ.
Từ nền tảng ấy, ta cũng học cách đối xử dịu dàng hơn với chính mình và với người khác. Không phải mọi sự chưa hoàn hảo đều là thất bại. Một bữa cơm đơn sơ vẫn có thể chứa đựng nhiều tình yêu. Một sinh hoạt giáo xứ ít người tham dự vẫn có thể giúp vài tâm hồn được nâng đỡ. Một bài giáo lý chưa thật trôi chảy vẫn có thể gieo một ý tốt vào lòng học viên. Một cuộc thăm viếng ngắn vẫn có thể làm người cô đơn cảm thấy mình được nhớ đến. Sự nghiêm túc và cố gắng là cần thiết, nhưng nếu cứ đòi mọi việc phải đạt mức hoàn hảo mới cho phép mình bình an, ta sẽ biến đời sống thành một cuộc kiểm tra không kết thúc. Ta cũng dễ đặt gánh nặng ấy lên người khác: con cái phải hoàn hảo, vợ chồng phải luôn hiểu nhau, người cộng tác phải không bao giờ sai, cộng đoàn phải luôn đáp ứng mọi kỳ vọng. Khi trở về với Chúa, ta được mời gọi sống trách nhiệm với lòng khiêm tốn. Ta làm hết sức trong khả năng của mình, sẵn sàng học hỏi và sửa chữa, đồng thời chấp nhận rằng sự lớn lên cần thời gian. Một người vừa cố gắng vừa biết cảm thông thường giúp người khác tiến bộ tốt hơn một người chỉ biết gây áp lực. Một gia đình có chỗ cho việc xin lỗi và bắt đầu lại sẽ có nhiều hy vọng hơn một gia đình chỉ có chỗ cho sự đúng đắn bề ngoài.
Mỗi ngày, chúng ta có thể tập một cách sống đơn sơ: nhận ra những khoảnh khắc lòng mình bắt đầu bị kéo ra khỏi tình yêu. Khi đang làm việc mà liên tục nghĩ đến sự hơn thua, ta cần dừng lại. Khi đang giúp đỡ mà muốn kể công, ta cần nhìn lại. Khi đang nói về một điều tốt mà lời nói ngày càng gay gắt, ta cần tự hỏi mình đang bảo vệ điều gì. Khi nghe người thân mà chỉ tìm chỗ sai để sửa, ta cần tập nghe thêm. Khi thấy người khác nghỉ ngơi mà lập tức khó chịu, ta cần xem có phải chính mình đang quá mệt và cần được nâng đỡ. Những câu hỏi ấy không nhằm làm ta nghi ngờ mọi hành động của mình. Chúng giúp ta giữ cho lòng tỉnh táo. Có khi chỉ cần nhận ra cơn giận đang đến là ta đã có thể không nói lời gây hại. Có khi chỉ cần thành thật nói mình cần giúp đỡ là sự căng thẳng đã giảm đi. Có khi chỉ cần trở lại một lời cầu nguyện rất ngắn là ta nhớ mình đang sống trước mặt Chúa. Cuộc hoán cải thường diễn ra trong những lựa chọn nhỏ như vậy. Ta không trở nên hiền hòa trong một ngày, nhưng mỗi lần kiềm lại một lời cay nghiệt, mỗi lần đón nhận một góp ý, mỗi lần giúp người khác với sự tự do hơn, lòng ta đang được uốn nắn.
Sự lựa chọn sâu xa nhất vẫn là dành cho Chúa một vị trí có thể định hướng tất cả những lựa chọn khác. Nếu Người chỉ có chỗ trong phần thời gian còn thừa, đời sống đức tin sẽ dễ bị đẩy ra bên lề. Nếu Người chỉ được nhớ đến khi khó khăn, ta sẽ thiếu sự gắn bó để nhận ra Người trong những ngày bình thường. Nếu Người chỉ xuất hiện trong những công việc bên ngoài, lòng ta có thể dần xa Người mà không nhận biết. Chúng ta cần một mối tương quan được gìn giữ bằng sự hiện diện, bằng cầu nguyện, bằng việc đón nhận Lời Chúa, bằng đời sống bí tích và bằng những hành động bác ái. Tất cả những điều ấy có thể đan vào nhau trong một ngày sống rất bình thường. Người mẹ cầu nguyện trước khi chuẩn bị bữa sáng. Người cha xin ơn bình tĩnh trước cuộc họp khó. Người trẻ suy nghĩ về một chọn lựa dưới ánh sáng đức tin. Người bệnh dâng lên Chúa nỗi đau và đón nhận sự chăm sóc. Người phục vụ giáo xứ dành một lúc để cầu nguyện trước khi bắt tay vào việc. Chúa có thể được đón tiếp trong chính những hoàn cảnh ấy, khi ta không để sự tất bật chiếm toàn bộ lòng mình. Điều cần thay đổi có khi rất nhỏ, nhưng nếu được giữ bằng lòng trung thành, nó sẽ dần làm ngày sống có một hướng đi mới.
Rồi sẽ đến những lúc chúng ta không còn làm được như trước. Tuổi tác, bệnh tật, hoàn cảnh gia đình, những biến cố bất ngờ có thể buộc ta dừng lại. Một người quen năng động bỗng phải nằm trên giường bệnh. Một người quen điều hành bỗng phải trao trách nhiệm cho người khác. Một người quen giúp đỡ bỗng trở thành người cần được giúp. Những thay đổi này có thể làm ta đau đớn, nhất là khi lâu nay ta gắn toàn bộ giá trị của mình với khả năng làm việc. Chính lúc ấy, đời sống gắn bó với Chúa trở thành một chỗ nâng đỡ sâu xa. Ta có thể học cách nhận sự chăm sóc mà không thấy mình mất phẩm giá. Ta có thể chấp nhận một ngày sống chậm hơn mà vẫn biết nó có ý nghĩa. Ta có thể cầu nguyện với những giới hạn của mình, tiếp tục yêu thương bằng sự kiên nhẫn, bằng lời động viên, bằng lòng biết ơn. Hành trình này không dễ và không cần bị tô hồng. Người bệnh vẫn có thể buồn, người già vẫn có thể sợ, người phải rời công việc vẫn có thể hụt hẫng. Nhưng trong những cảm xúc thật ấy, ta được mời gọi khám phá một nền tảng bền vững hơn: đời mình vẫn ở trong tình yêu của Chúa. Mình vẫn có thể thuộc về Người, vẫn có thể đón nhận và trao đi tình yêu, ngay cả khi đôi tay không còn mạnh như trước.
Hôm nay, có lẽ chúng ta không cần bắt đầu bằng một quyết tâm thật lớn. Có thể chỉ cần dành vài phút ngồi yên trước Chúa với tất cả sự chân thật của lòng mình. Không vội giải thích, không vội chứng minh, không vội kể mình đã làm được bao nhiêu. Hãy để những điều đang đè nặng được hiện ra: sự mệt mỏi, cảm giác không được hiểu, nỗi buồn vì bị quên, sự bực bội với người thân, nỗi lo về tương lai. Hãy xin Chúa giúp mình nhìn những điều ấy trong ánh sáng của Người. Sau đó, ta có thể bước ra với một lựa chọn cụ thể: nói nhẹ hơn với một người, xin giúp đỡ trong một việc, dành thời gian nghe con, thăm một người bệnh, sửa một lời đã nói sai, trở lại giờ cầu nguyện đã bỏ lâu ngày. Những bước nhỏ ấy làm cho cuộc gặp với Chúa đi vào đời sống. Bình an không nhất thiết đến ngay như một cảm giác rõ rệt. Có khi bình an bắt đầu từ việc ta không còn phải gồng mình để chứng minh tất cả. Có khi nó bắt đầu từ một lời xin lỗi. Có khi nó bắt đầu từ việc chấp nhận hôm nay mình chỉ làm được từng ấy. Có khi nó bắt đầu từ sự nhận biết rất đơn sơ rằng Chúa vẫn ở đây và mình có thể trở về.
Lạy Chúa Giêsu, xin đi vào ngày sống của chúng con, vào những căn nhà đầy việc phải lo, vào những cộng đoàn đang mang nhiều trách nhiệm, vào những tâm hồn đã mệt mà vẫn chưa dám dừng lại. Xin đón nhận những cố gắng chân thành của chúng con và thanh luyện những điều còn làm tình yêu trở nên nặng nề. Xin giúp chúng con biết nhận ra giới hạn, biết xin giúp đỡ, biết chia sẻ trách nhiệm, biết giữ lời nói khỏi làm tổn thương những người đang sống gần mình. Xin cho chúng con có một lòng lắng nghe, để khi cầu nguyện, chúng con có thể đón nhận sự hướng dẫn của Chúa; khi gặp người khác, chúng con có thể hiểu thêm nỗi lòng của họ; khi phục vụ, chúng con có thể trao đi với sự tự do và hiền hòa. Xin nâng đỡ những người đang âm thầm làm rất nhiều mà ít được biết đến. Xin an ủi những người đã kiệt sức, những người thấy mình bị bỏ quên, những người không còn khả năng làm việc như trước. Xin cho họ cảm nhận mình vẫn quý giá, vẫn được yêu thương, vẫn có chỗ trong lòng Chúa và trong cộng đoàn. Xin dạy chúng con giữ một khoảng lặng mỗi ngày để trở về, để nhìn lại, để nhận ơn tha thứ và sức mạnh bắt đầu lại. Và khi bước vào những bổn phận thường ngày, xin cho chúng con mang theo sự bình an đã nhận được, để đôi tay làm việc với sự chăm chỉ, lời nói có sự dịu dàng, ánh mắt có sự cảm thông, và trái tim luôn biết dành chỗ cho Chúa. Amen.

Nguồn tin: Lm. Anmai, CSsR.