ĐỪNG ĐỂ LÒNG MÌNH VẮNG MẶT TRONG BỮA TIỆC THIÊN CHÚA

Thứ sáu - 09/10/2026 19:22

Có những cánh cửa vẫn mở mà chúng ta không bước vào. Có những bàn ăn đã dọn sẵn mà chiếc ghế dành cho chúng ta cứ mãi trống không. Có những người kiên nhẫn chờ đợi chúng ta trở về, nhưng chúng ta lại dành hết thời gian cho những cuộc hẹn khác. Điều đau đớn nhất trong một tương quan nhiều khi không phải là một lời từ chối gay gắt, nhưng là sự dửng dưng kéo dài: người này tha thiết muốn gặp, người kia không thấy cuộc gặp ấy có gì đáng bận tâm; người này đã chuẩn bị bằng tất cả tình yêu, người kia coi đó chỉ là một việc có thể làm sau. Dụ ngôn tiệc cưới đặt chúng ta trước một sự thật vừa đẹp đẽ vừa đáng suy nghĩ: Thiên Chúa muốn con người được dự phần vào niềm vui của Người, nhưng con người có thể sống như thể niềm vui ấy chẳng liên quan gì đến mình. Một vị vua mở tiệc cưới cho con, mọi sự được chuẩn bị, những người được mời được nhắc lại lời mời, vậy mà họ không đến. Không phải vì bàn tiệc thiếu chỗ. Không phải vì chủ tiệc không muốn đón tiếp. Không phải vì niềm vui quá nhỏ bé. Vấn đề nằm ở chỗ lòng người đã ở nơi khác. Và khi nghe câu chuyện này, chúng ta rất dễ nhìn những người từ chối như những kẻ xa lạ, trong khi có thể chính mình cũng đang để chiếc ghế của mình trống trong những cuộc gặp gỡ mà Thiên Chúa dành cho mình mỗi ngày.
Trước khi hỏi con người đã đáp lại thế nào, chúng ta cần dừng lại trước điều Thiên Chúa đang muốn trao ban. Người mở một tiệc cưới. Hình ảnh ấy mang theo niềm vui, sự gắn bó, tình thân và một khởi đầu mới. Trong một đám cưới, người ta không chỉ đến để ăn, nhưng đến để chia sẻ hạnh phúc của những người mình yêu quý. Sự hiện diện của khách mời làm cho niềm vui được lan rộng. Một người cha chuẩn bị tiệc cưới cho con không chỉ tính toán số mâm, số món, số chỗ ngồi; ông mong thấy những gương mặt thân thuộc, mong nghe lời chúc mừng, mong những người được mời bước vào niềm vui của gia đình. Khi dùng hình ảnh ấy để nói về Nước Trời, Đức Giê-su mở ra cho chúng ta một cách nhìn sâu xa về đời sống đức tin. Thiên Chúa không gọi chúng ta đến một cuộc sống trống rỗng, chỉ có những cấm đoán và nghĩa vụ. Người gọi chúng ta vào sự sống có tình yêu, vào một tương quan trong đó chúng ta được biết mình thuộc về ai, được nâng đỡ bởi ai, đang đi về đâu. Có người sống đạo nhiều năm nhưng trong lòng chỉ còn một danh sách những việc phải làm, những điều phải tránh, những bổn phận phải hoàn tất. Họ biết giờ lễ, biết kinh đọc, biết các ngày buộc, nhưng dần dần đánh mất cảm thức mình đang được yêu thương. Khi không còn nhận ra tình yêu ở phía sau lời mời, việc đến với Chúa dễ trở thành một gánh nặng. Khi nhận ra mình được chờ đợi, bước chân đến với Người bắt đầu có một sức sống khác.
Lời mời của Thiên Chúa chạm đến một nhu cầu rất sâu trong con người: nhu cầu được đón nhận. Có những người bề ngoài mạnh mẽ nhưng trong lòng luôn sợ mình không đủ tốt để được yêu. Có những người thành công nhưng vẫn sống trong cảm giác phải chứng minh giá trị của mình từng ngày. Có những người lớn lên giữa nhiều lời chê trách đến mức khi được đối xử tử tế, họ cũng khó tin rằng sự tử tế ấy là thật. Có người đã phạm sai lầm, đã làm tổn thương gia đình, đã xa nhà thờ, đã sống trong những lựa chọn khiến chính họ xấu hổ, và họ nghĩ Thiên Chúa chỉ còn nhìn mình bằng sự thất vọng. Dụ ngôn tiệc cưới mở ra một lối về cho những tâm hồn như thế. Lời mời được đưa đến những ngả đường, đến những người không có vị trí nổi bật, không có hồ sơ đẹp, không có lý do để tự nhận mình xứng đáng hơn người khác. Bàn tiệc không chỉ dành cho những người từ nhỏ đã quen bước vào nơi sang trọng. Những người đang ở bên lề cũng được tìm đến. Tuy nhiên, được đón nhận không có nghĩa là mọi vết thương và mọi sai lầm đều trở thành điều không đáng quan tâm. Chính vì Thiên Chúa yêu con người thật sự, Người muốn chữa lành những gì đang làm con người mất tự do. Người đón ta trong sự thật của đời ta, rồi dẫn ta đến một sự sống mới. Lời mời không buộc ta phải tự cứu mình trước khi đến, nhưng cũng không cho phép ta coi việc được cứu chữa là chuyện thừa.
Điều khiến dụ ngôn trở nên gần gũi là những người từ chối có những việc rất quen thuộc để làm. Người đi thăm nông trại, người đi buôn. Đó là những công việc thuộc đời sống thường ngày. Chúng ta cũng có gia đình phải chăm sóc, công việc phải hoàn thành, những khoản tiền phải trả, những dự định phải theo đuổi. Không ai có thể sống mà không lo đến cơm áo. Người cha lo học phí cho con, người mẹ lo bữa ăn cho cả nhà, người lao động lo giữ việc, người kinh doanh lo trả nợ, người trẻ lo tìm một chỗ đứng: tất cả những điều ấy đều có sức nặng thật. Bởi vậy, vấn đề của dụ ngôn không thể được hiểu một cách hời hợt như thể làm việc là xấu hay lo cho gia đình là thiếu đức tin. Điều cần xét là những việc ấy đang chiếm vị trí nào trong lòng chúng ta. Một công việc tốt vẫn có thể trở thành nơi ta trốn tránh mọi câu hỏi về ý nghĩa đời mình. Một trách nhiệm chính đáng vẫn có thể bị dùng làm lý do để trì hoãn mãi việc cầu nguyện, hòa giải, sống trung thực. Có người nói mình làm tất cả vì gia đình, nhưng càng làm càng không còn thời gian nhìn vào mắt người thân. Có người nói mình kiếm tiền để con được hạnh phúc, nhưng con lại lớn lên trong cảm giác không bao giờ được cha mẹ thật sự lắng nghe. Có người nói khi nào ổn định sẽ sống đạo nghiêm túc hơn, nhưng sự ổn định cứ lùi xa như một đường chân trời. Chúng ta cần can đảm hỏi: những việc tôi đang làm có đang phục vụ sự sống, hay đang âm thầm lấy mất khả năng sống của tôi?
Sự dửng dưng thường phát triển rất chậm nên khó nhận ra. Hiếm khi một người thức dậy và quyết định từ hôm nay mình sẽ không cần Thiên Chúa nữa. Thường họ chỉ bỏ một lần cầu nguyện vì quá mệt, rồi thêm một lần vì quá bận, rồi nhiều lần vì không thấy có gì thay đổi. Họ bỏ qua một tiếng nhắc của lương tâm vì lợi ích trước mắt, rồi lần sau việc bỏ qua trở nên dễ dàng hơn. Họ nghe một người thân nói mình đang buồn nhưng nghĩ rằng chuyện ấy có thể để mai, rồi ngày mai lại có việc khác. Một đời sống xa Chúa có thể hình thành từ rất nhiều lần trì hoãn nhỏ. Cũng như một mái nhà không đổ ngay khi xuất hiện vết nứt đầu tiên, tâm hồn không trở nên chai cứng trong một ngày. Nó chai cứng khi liên tục từ chối cảm động, từ chối lắng nghe, từ chối sửa mình. Đến một lúc, lời mời vẫn vang lên nhưng không còn đánh thức được gì. Người ta có thể nghe bài giảng về lòng thương xót mà không nghĩ đến người mình đang làm tổn thương; nghe về sự thật mà không nghĩ đến điều mình đang che giấu; nghe về bác ái mà chỉ nghĩ đến việc người khác cần phải thay đổi. Bởi vậy, tỉnh thức không nhất thiết phải là chờ đợi một biến cố lớn. Tỉnh thức bắt đầu từ việc giữ cho lòng mình còn biết đáp lại điều tốt, còn biết xấu hổ trước điều xấu, còn biết cảm ơn, còn biết nhận lỗi, còn biết dừng lại khi nhận ra mình đang đi sai.
Một trong những cám dỗ tinh vi nhất là tưởng mình có thể hẹn Thiên Chúa vào lúc thuận tiện hơn. Khi công việc bớt áp lực, tôi sẽ cầu nguyện. Khi con cái lớn, tôi sẽ quan tâm đến đời sống tâm linh. Khi sức khỏe tốt hơn, tôi sẽ làm việc bác ái. Khi người kia xin lỗi trước, tôi sẽ hòa giải. Khi đã kiếm đủ tiền, tôi sẽ sống thanh thản. Những lời hẹn ấy nghe hợp lý, nhưng có thể che giấu một thói quen sâu hơn: ta chỉ muốn đáp lại khi không còn phải từ bỏ điều gì. Trong khi đó, tình yêu luôn đòi một sự hiện diện cụ thể giữa những giới hạn cụ thể. Người mẹ không chờ đến khi hết mệt mới ôm con. Người bạn không chờ đến khi lịch trống hoàn toàn mới đến bên người đang đau khổ. Người sống đức tin cũng không thể chờ đến khi cuộc đời hết xáo trộn mới bắt đầu gặp Chúa. Có những ngày lời cầu nguyện chỉ là vài phút chân thành giữa một ca làm việc dài. Có những ngày việc đáp lại Chúa là giữ một lời nói hiền hòa dù mình đang kiệt sức. Có những ngày đó là từ chối một lợi nhuận không ngay thẳng, dù gia đình đang rất cần tiền. Có những ngày đó là xin người khác giúp đỡ vì mình không còn đủ sức tự xoay xở. Thiên Chúa gặp chúng ta trong đời sống thật, nơi có tiếng trẻ khóc, có hóa đơn chưa trả, có bệnh tật, có những lo âu chưa được giải quyết. Người không đợi chúng ta trở thành những người không có vấn đề rồi mới yêu thương chúng ta.
Những hình ảnh nghiêm khắc trong dụ ngôn khiến chúng ta phải dừng lại. Có sự xúc phạm, có bạo lực, có phán xét, có bóng tối. Không thể lấy các chi tiết ấy để hợp thức hóa sự hung hăng của con người, cũng không thể dùng chúng để nuôi lòng khinh miệt đối với một dân tộc hay một nhóm người. Khi nghe Tin Mừng, điều trước tiên cần làm là để lời ấy xét soi lòng mình. Dụ ngôn cho thấy việc từ chối tình yêu không phải chuyện hoàn toàn vô hại. Có những lựa chọn tạo nên hậu quả lâu dài. Một người cứ từ chối sự thật sẽ ngày càng bị ràng buộc bởi những điều phải che giấu. Một người cứ nuôi oán hận sẽ làm cho cả những ngày bình thường cũng trở nên cay đắng. Một người cứ coi người khác là phương tiện sẽ dần mất khả năng có những tương quan chân thành. Sự dữ không chỉ nằm ở một hành động đã qua; nó có thể trở thành môi trường sống nếu ta liên tục cho nó chỗ đứng. Thiên Chúa cảnh tỉnh vì Người coi tự do của chúng ta là điều nghiêm túc. Tình yêu của Người không biến con người thành những kẻ không cần chịu trách nhiệm. Ta không thể vừa mong sống trong hiệp thông vừa quyết tâm giữ những điều phá hủy hiệp thông. Ta không thể mong được chữa lành mà mãi bảo vệ vết thương bằng cách từ chối mọi sự chăm sóc. Lời cảnh tỉnh đánh thức chúng ta trước khi sự khép kín trở thành một thói quen quá sâu.
Sau những lời từ chối, các đầy tớ được sai đi đến các ngả đường. Chi tiết ấy mở ra một chân trời mục vụ rất rộng. Những người ở ngả đường có thể là những người không biết mình nên đi đâu, những người chỉ đang tìm cách sống qua ngày, những người chưa từng nghĩ mình có chỗ trong một bữa tiệc lớn. Trong đời sống hôm nay, những ngả đường ấy hiện diện ngay quanh chúng ta. Đó là phòng trọ của người di dân, căn nhà có người bệnh nằm lâu năm, góc phố của người bán hàng rong, gia đình có một cuộc hôn nhân đang rạn vỡ, tâm hồn của một người trẻ thấy mình vô dụng, đời sống của một người từng bị cộng đoàn làm tổn thương. Một giáo xứ có thể có nhà thờ rất đẹp mà vẫn có những người ở gần đó không bao giờ cảm thấy mình được mong đợi. Một cộng đoàn có thể tổ chức nhiều sinh hoạt mà vẫn chưa biết tên những người âm thầm ngồi ở hàng ghế cuối. Một gia đình có thể treo ảnh đạo khắp nhà mà vẫn khiến một thành viên thấy mình không có quyền nói ra nỗi đau. Đi ra các ngả đường trước hết là bước ra khỏi những tương quan tiện lợi, khỏi thói quen chỉ gần gũi người giống mình, khỏi cách nghĩ rằng người khác phải tự tìm đến nếu họ thật sự cần. Có những người cần một lời chào trước khi đủ can đảm bước vào. Có những người cần được lắng nghe trước khi có thể hiểu một lời khuyên. Có những người cần thấy một gương mặt hiền hòa để tin rằng cánh cửa ấy thật sự mở cho mình.
Cả người xấu lẫn người tốt đều được tập hợp vào phòng tiệc. Điều ấy phá vỡ sự tự mãn của những ai muốn biến đời sống tôn giáo thành một câu lạc bộ của những người tự nhận mình tốt. Chúng ta dễ yêu thích một cộng đoàn không có người khó tính, không có người chậm hiểu, không có người mắc lỗi, không có người mang những vấn đề phức tạp. Nhưng cộng đoàn ấy chỉ tồn tại trong trí tưởng tượng. Trong thực tế, mỗi người đều mang theo một lịch sử có ánh sáng và bóng tối. Người rất quảng đại có thể vẫn dễ nóng giận. Người siêng năng đi lễ có thể vẫn khó tha thứ. Người từng sống xa Chúa có thể đang học sự chân thành bằng những bước nhỏ nhưng rất thật. Người làm nhiều việc tốt có thể vẫn cần được chữa lành khỏi nhu cầu kiểm soát người khác. Chúng ta không nhìn thấy hết những cuộc chiến âm thầm trong lòng nhau. Vì thế, việc đón nhận cần đi cùng sự khiêm tốn. Không ai được phép tự coi mình là chủ của bàn tiệc, tự quyết ai đáng được ngồi gần, ai phải đứng xa. Tuy nhiên, sự đón nhận cũng cần có sự thật và trách nhiệm. Cộng đoàn phải bảo vệ người yếu thế, sửa chữa điều sai, ngăn những hành vi gây hại. Thương xót không có nghĩa là để người bị tổn thương tiếp tục chịu đựng. Một cộng đoàn trưởng thành vừa mở đường cho người có lỗi hoán cải, vừa chăm sóc người đã bị lỗi lầm ấy làm đau.
Rồi vị vua bước vào nhìn các thực khách và gặp một người không mặc y phục lễ cưới. Từ đây, dụ ngôn đi sâu vào một vấn đề mà những người đã bước vào đời sống đạo không thể né tránh: có mặt bên ngoài chưa chắc đã là đáp lại bên trong. Một người có thể ở trong phòng tiệc mà lòng không có chút tương quan nào với niềm vui đang diễn ra. Một người có thể ngồi trong nhà thờ mà tâm hồn vẫn cố tình đóng kín trước Chúa. Một người có thể thuộc về một hội đoàn, giữ một trách nhiệm, tham gia nhiều sinh hoạt, nhưng không cho phép Tin Mừng sửa đổi cách mình đối xử với người khác. Chiếc áo cưới đặt ra câu hỏi về sự phù hợp giữa điều ta tuyên xưng và điều ta sống. Không nên thu nhỏ hình ảnh ấy thành giá tiền của bộ quần áo hay sự sang trọng bên ngoài. Người nghèo mặc bộ đồ đã bạc màu vẫn có thể đến với Chúa bằng tất cả sự kính trọng và tình yêu. Người lao động vừa hết ca, người mẹ vất vả chăm con, người bệnh không thể chuẩn bị như ý mình vẫn có thể mang một tâm hồn rất đẹp. Đương nhiên, khi có thể, chúng ta nên chuẩn bị sự hiện diện của mình cách xứng hợp, nhưng sự trang trọng sâu nhất phải đi vào lương tâm. Một bộ áo được là phẳng không thể thay thế một đời sống trung thực. Một vẻ ngoài nghiêm trang không thể che lấp việc cố tình làm hại người khác. Chiếc áo cưới của tâm hồn đòi chúng ta để ân sủng chạm đến con người thật của mình.
Con người thường quen làm đẹp phần người khác nhìn thấy. Chúng ta chú ý đến ảnh chụp, cách xuất hiện, lời giới thiệu, những thành tích có thể kể ra. Điều ấy không phải lúc nào cũng sai, nhưng rất dễ dẫn đến một khoảng cách giữa hình ảnh và thực tại. Có người càng được khen là đạo đức càng khó nhận lỗi, vì việc nhận lỗi làm họ sợ mất hình ảnh. Có người càng có trách nhiệm trong cộng đoàn càng thấy mình phải luôn tỏ ra đúng. Có người giúp đỡ người khác rất nhiều nhưng ở nhà lại khiến người thân phải sống trong căng thẳng. Một đời sống như thế làm tâm hồn mệt mỏi, vì ta phải liên tục bảo vệ một con người mà mình đang trình diễn. Thiên Chúa muốn giải thoát chúng ta khỏi sự mệt mỏi ấy bằng sự thật. Đứng trước Người, ta có thể thôi giả vờ rằng mình không ghen tị, không ích kỷ, không sợ hãi, không tổn thương. Ta có thể gọi tên điều đang xảy ra trong lòng mình mà không tuyệt vọng. Khi dám nhận mình đang cần được chữa lành, ta bắt đầu có một chỗ cho ân sủng. Khi còn quyết tâm che giấu mọi yếu đuối, ta dễ biến cả việc đạo đức thành một lớp áo bảo vệ cái tôi. Chiếc áo cưới không phải lớp vỏ giúp ta tránh bị nhận ra. Đó là dấu chỉ của một đời sống đang được đổi mới, có thể còn nhiều giới hạn nhưng đã thật sự quay về phía tình yêu.
Sự đổi mới ấy bắt đầu từ ân sủng. Chúng ta không tự tạo ra sự sống của Thiên Chúa bằng cố gắng riêng, không mua được chỗ trong Nước Trời bằng số lượng việc tốt, không có quyền đòi Thiên Chúa trả công như người trả một món nợ. Mọi đáp trả chân thành đều được nâng đỡ bởi tình yêu đi trước của Người. Nhưng ân sủng cần được đón nhận trong tự do. Một bàn tay đang nắm chặt không thể nhận thêm điều gì nếu không chịu mở ra. Một tâm hồn quyết giữ sự gian dối sẽ khó sống niềm vui của sự thật. Một người cứ bảo vệ quyền được trả thù sẽ khó hiểu thế nào là bình an của tha thứ. Việc hoán cải không làm cho tình yêu Thiên Chúa bắt đầu tồn tại; việc hoán cải giúp chúng ta thật sự sống trong tình yêu vốn đang được trao ban. Vì thế, có hai sai lầm cần tránh trong đời sống đức tin. Một là nghĩ mọi sự tùy vào sức mình, rồi kiệt sức vì không bao giờ thấy mình đủ tốt. Hai là nghĩ Chúa thương nên mình chẳng cần thay đổi, rồi để những thói quen xấu tiếp tục chi phối cuộc đời. Con đường trưởng thành là vừa tin tưởng vừa cộng tác: xin ơn, đón nhận ơn, tập sống điều tốt, đứng lên khi ngã, tìm sự giúp đỡ khi cần, và không lấy yếu đuối của mình làm lý do để ngừng cố gắng.
Chiếc áo cưới được nhận ra rõ nhất trong đức mến. Đức mến không chỉ là một cảm xúc ấm áp khi ta gặp những người dễ thương. Nó trở thành cụ thể khi ta biết tôn trọng người đang khác ý mình, giữ lời hứa khi không có ai kiểm tra, bảo vệ danh dự người vắng mặt, trả công công bằng cho người lao động, nhường một phần tiện nghi để người khác bớt thiếu thốn. Có những người tưởng mình yêu thương vì họ dễ xúc động trước những câu chuyện buồn, nhưng lại rất khó kiên nhẫn với người già trong nhà. Có những người quảng đại trong một cuộc quyên góp nhưng không muốn trả khoản nợ mình đang thiếu. Có những người nói nhiều về hòa bình nhưng mỗi lần bất đồng đều tìm cách khiến người khác mất mặt. Đức mến cần đi qua những mâu thuẫn ấy để trở nên thật. Nó hỏi chúng ta đang sử dụng quyền lực thế nào, đang nói năng ra sao, đang đối xử với người không thể đem lại lợi ích cho mình bằng cách nào. Một người chồng tập nghe hết câu nói của vợ trước khi phản bác đang để tình yêu sửa đổi mình. Một người mẹ ngừng so sánh con với đứa trẻ khác đang bảo vệ phẩm giá của con. Một người có trách nhiệm nhận lỗi công khai khi mình đã làm sai đang mở đường cho cộng đoàn được lành mạnh hơn. Những việc ấy có thể không gây chú ý, nhưng làm cho cuộc sống mang hình dáng của Tin Mừng.
Gia đình là nơi chiếc áo ấy được thử thách mỗi ngày. Trong nhà, chúng ta ít có thể giữ mãi vẻ đẹp của một hình ảnh được chuẩn bị kỹ. Sự mệt mỏi, tính khí, nỗi lo, những nhu cầu chưa được đáp ứng đều bộc lộ. Chính ở đó, đời sống đức tin cần trở thành sự dịu dàng có trách nhiệm. Một gia đình cầu nguyện không chỉ là gia đình đọc kinh đều, mà còn là gia đình tập để lời cầu nguyện thay đổi cách nói chuyện với nhau. Sau giờ kinh, nếu cha mẹ vẫn xúc phạm con, vợ chồng vẫn dùng im lặng để trừng phạt nhau, anh chị em vẫn cố tình chia rẽ nhau, thì gia đình ấy đang cần một bước hoán cải rất cụ thể. Có khi bước ấy là giảm giọng nói. Có khi là ngừng nhắc lại một lỗi cũ để thắng trong cuộc cãi vã. Có khi là đặt điện thoại xuống trong bữa ăn. Có khi là nhìn nhận rằng người kia đã làm nhiều việc âm thầm mà mình chưa từng cảm ơn. Có khi là tìm người tư vấn hoặc người đồng hành đáng tin cậy vì những xung đột đã vượt quá khả năng tự giải quyết. Đức tin không đòi gia đình phải trình diễn sự hoàn hảo. Đức tin giúp gia đình dám đi vào sự thật mà vẫn giữ được hy vọng. Một mái nhà biết xin lỗi, biết sửa sai và biết bảo vệ nhau có thể làm chứng cho tình yêu Thiên Chúa cách rất sâu xa, ngay giữa những khó khăn chưa chấm dứt.
Trong cộng đoàn cũng vậy, có mặt đông đủ chưa đủ để tạo nên hiệp thông. Một phòng họp đầy người vẫn có thể thiếu sự lắng nghe. Một buổi lễ long trọng vẫn có thể có những người đang bị xem thường. Một chương trình bác ái lớn vẫn có thể làm người nhận cảm thấy bị hạ thấp nếu cách trao ban thiếu tôn trọng. Chúng ta cần xét lại những điều rất cụ thể: ai thường xuyên bị ngắt lời, ai luôn phải làm phần việc nặng, ai không bao giờ được hỏi ý kiến, ai bị gắn nhãn chỉ vì một lần mắc lỗi, ai đang rút lui dần mà không được ai quan tâm. Có những cộng đoàn không thiếu người tài nhưng thiếu người sẵn lòng nhường chỗ. Không thiếu hoạt động nhưng thiếu sự chăm sóc. Không thiếu những lời nói về phục vụ nhưng thiếu khả năng cộng tác mà không tranh hơn thua. Chiếc áo cưới của cộng đoàn được dệt bằng những tương quan được thanh luyện khỏi sự ganh đua và lòng chiếm hữu. Người có trách nhiệm phải học rằng công việc chung không phải tài sản riêng của mình. Người cộng tác phải học rằng bất đồng không cho phép mình phá hoại. Người bị góp ý cần có cơ hội được lắng nghe, và người góp ý cần giữ sự tôn trọng. Khi một cộng đoàn biết cùng nhau sửa điều sai mà không hủy hoại con người, cộng đoàn ấy đang trở thành nơi người khác có thể nhận ra niềm vui của bàn tiệc.
Việc tham dự Thánh lễ đặt những câu hỏi này vào trung tâm đời sống Kitô hữu. Chúng ta đến để gặp Chúa, để được nuôi dưỡng, để cùng cộng đoàn dâng cuộc đời mình trong sự kết hợp với Đức Kitô. Vì thế, sự chuẩn bị không chỉ diễn ra trong vài phút trước khi bước qua cửa nhà thờ. Nó có liên quan đến cả tuần sống. Tôi mang đến bàn thờ một tuần đã đối xử với người khác thế nào? Tôi đang giữ trong lòng điều gì mà chưa muốn để Chúa chạm đến? Tôi có một lỗi lầm cần nhìn nhận, một người cần xin lỗi, một khoản tiền cần trả lại, một sự thật cần nói ra không? Có thể ta chưa giải quyết được mọi chuyện trước khi đến lễ, nhưng ít nhất ta có thể đến với một lòng không cố tình khước từ sự đổi mới. Việc tham dự cũng cần được nhìn trong sự thật của hoàn cảnh mỗi người. Người đau bệnh, người chăm sóc bệnh nhân, người gặp trở ngại thực sự không thể bị đánh đồng với người cố tình dửng dưng. Một cộng đoàn biết yêu thương phải tìm cách nâng đỡ những người ấy, thăm viếng, giúp họ giữ sự hiệp thông, mang đến cho họ sự chăm sóc phù hợp. Còn đối với chúng ta, khi có điều kiện tham dự, cần xét xem mình đang đến bằng tâm tình nào. Có thể thân xác ta hiện diện nhưng lòng vẫn chạy theo việc khác. Khi nhận ra điều ấy, ta hãy nhẹ nhàng quay về, lắng nghe, đặt những lo âu trước Chúa, xin Người giúp mình thật sự có mặt.
Tâm hồn được chuẩn bị không phải tâm hồn chưa từng phạm lỗi. Đó là tâm hồn không còn muốn coi lỗi lầm là nơi ở lâu dài của mình. Có những người rất sợ nhìn lại đời sống vì nghĩ rằng việc ấy chỉ dẫn đến tự trách và buồn khổ. Nhưng sự xét mình trong ánh sáng tình yêu giúp con người phân biệt rõ: tôi đã làm điều sai, nhưng tôi vẫn được mời gọi trở về; tôi phải chịu trách nhiệm, nhưng tôi không bị đồng nhất hoàn toàn với sai lầm; tôi cần sửa chữa, nhưng tôi có thể xin được giúp đỡ. Bí tích Hòa giải là một con đường quý giá để người tín hữu đem đời sống thật của mình đến với lòng thương xót. Điều quan trọng là sự chân thành: thôi kể lỗi của người khác để né lỗi của mình, thôi tìm một lời giải thích khiến điều sai trở nên vô hại, thôi hứa thay đổi cách chung chung mà không đụng đến hành vi cụ thể. Nếu đã nói xấu, hãy tập ngừng lại và sửa điều mình có thể sửa. Nếu đã gian dối, hãy tìm cách trả lại sự thật. Nếu đã làm người thân sợ hãi, hãy nhìn nhận mức độ nghiêm trọng của hành vi và tìm sự trợ giúp cần thiết để không lặp lại. Sám hối trở nên đáng tin khi nó đi vào lựa chọn. Lời xin lỗi có sức chữa lành hơn khi phía sau là một nỗ lực bền bỉ, không phải chỉ là cảm xúc của một buổi tối.
Có người nghe về chiếc áo cưới và lập tức lo lắng rằng mình không bao giờ đủ tốt. Họ nhìn những yếu đuối kéo dài, những lần đã quyết tâm rồi lại thất bại, những thói quen khó sửa, và nghĩ mình chẳng có hy vọng. Cần nhớ rằng đời sống thiêng liêng có những tiến trình chậm. Một người đang học kiềm chế nóng giận có thể còn vấp ngã, nhưng việc họ biết dừng lại sớm hơn, biết xin lỗi thật hơn, biết tìm nguyên nhân và học một cách phản ứng khác là điều đáng quý. Một người từng sống gian dối có thể phải mất nhiều thời gian để học lại sự trung thực trong những chuyện nhỏ. Một người bị tổn thương sâu có thể chưa thể tha thứ ngay, nhưng họ có thể bắt đầu bằng việc không trả thù, tìm sự chữa lành và bảo vệ mình khỏi việc tiếp tục bị gây hại. Thiên Chúa không nhầm một cuộc chiến chân thành với sự ngoan cố muốn ở mãi trong điều xấu. Chúng ta cũng đừng nhầm hai điều ấy khi nhìn người khác. Có những tâm hồn đang cố gắng nhiều hơn chúng ta biết. Có những bước tiến rất nhỏ nhưng phải trả bằng nhiều nước mắt. Điều cần giữ là hướng đi: tôi có còn để Chúa dẫn mình về phía sự thật và tình yêu không? Tôi có sẵn lòng nhận sự giúp đỡ không? Tôi có đang đứng lên, dù chậm, hay đang dùng thất bại để biện minh cho việc từ bỏ?
Người không mặc áo cưới im lặng khi được hỏi. Sự im lặng ấy khiến chúng ta nghĩ đến những lúc không còn muốn nói thật với chính mình. Có một kiểu im lặng là khiêm tốn, nhưng cũng có một kiểu im lặng là đóng cửa. Người ta có thể tránh xét mình vì biết câu trả lời sẽ đòi mình thay đổi. Có thể tránh cầu nguyện sâu vì sợ phải nhìn nhận một sự rạn nứt. Có thể tránh trò chuyện với người thân vì biết mình đã làm họ tổn thương. Có thể tìm thật nhiều tiếng ồn để không phải nghe tiếng lương tâm. Trong một đời sống luôn đầy màn hình, thông báo, công việc và những cuộc trao đổi vội vàng, việc dành vài phút thinh lặng trở thành một lựa chọn có ý nghĩa. Ta có thể hỏi: hôm nay tôi đã làm ai nhẹ lòng, đã làm ai nặng lòng? Điều gì trong tôi đang cần được chữa lành? Tôi đang sợ mất điều gì đến mức không dám sống đúng? Những câu hỏi ấy không cần dẫn đến một bài tự kết án dài. Chúng cần dẫn đến một hành động. Có khi hành động là một cuộc điện thoại xin lỗi. Có khi là trả lại một món đồ. Có khi là ngừng một cuộc bàn tán. Có khi là đặt lịch gặp một người có thể giúp mình. Lương tâm được nuôi dưỡng khi ta đáp lại, chứ không chỉ khi ta nghe.
Lời cảnh tỉnh cuối dụ ngôn cũng không cho phép chúng ta lập danh sách những người chắc chắn ở ngoài Nước Trời. Việc phán xét con người thuộc về Thiên Chúa, Đấng biết trọn vẹn lịch sử, tự do, giới hạn và những chuyển động sâu kín của mỗi tâm hồn. Điều chúng ta được mời làm là sống có trách nhiệm với lời mời đã nhận. Danh xưng Kitô hữu không thay thế được sự hoán cải. Một quá khứ nhiều việc tốt không cho phép ta cố tình làm điều xấu hôm nay. Một chức vụ trong Giáo Hội không bảo đảm lòng mình luôn ở gần Chúa. Một gia đình có truyền thống đạo đức vẫn cần từng người đáp lại bằng tự do của mình. Và một quá khứ xa Chúa cũng không ngăn một người bắt đầu một đời sống mới. Bởi vậy, niềm hy vọng Kitô giáo đi cùng sự khiêm tốn. Ta không tự mãn vì những gì đã làm, cũng không tuyệt vọng vì những gì đã hỏng. Ta sống ngày hôm nay như một cơ hội có thật để yêu thương. Ta để lời mời của Thiên Chúa kéo mình ra khỏi sự trì trệ. Ta nhớ rằng đời sống có giới hạn, nên những điều cần làm không thể cứ bị đẩy vào một ngày chưa chắc sẽ đến.
Có những cuộc trở về bắt đầu bằng một việc rất nhỏ. Một người đã lâu không cầu nguyện ngồi xuống vài phút và thật lòng thưa với Chúa rằng mình đang mệt. Một người cha nhìn con và nhận ra đã nhiều tháng mình chỉ hỏi điểm số mà không hỏi con đang buồn điều gì. Một người vợ thôi dùng những lời châm chọc để diễn tả nỗi thất vọng và tìm một lúc bình tĩnh để nói điều mình cần. Một người có trách nhiệm trong giáo xứ chủ động gặp người đã rút lui để nghe họ, thay vì vội kết luận họ thiếu nhiệt thành. Một người trẻ xóa đi điều đang làm tâm trí mình nặng nề và tìm một người trưởng thành đáng tin cậy để trò chuyện. Một người kinh doanh quyết định sửa một cách làm không ngay thẳng dù lợi nhuận trước mắt giảm xuống. Không phải mọi việc ấy đều dễ, và không phải sau đó mọi vấn đề sẽ lập tức được giải quyết. Nhưng chúng là những bước chân thật về phía bàn tiệc. Tình yêu được đáp lại bằng một quyết định có thể nhìn thấy. Ân sủng đi vào thời gian, vào lời nói, vào việc sử dụng tiền bạc, vào cách ta chăm sóc thân xác và tâm hồn, vào thái độ đối với người yếu thế. Một đời sống mới được hình thành khi những bước nhỏ ấy được lặp lại trong sự trung thành.
Chúng ta cũng cần học niềm vui của người biết mình được mời. Có người sống đạo nghiêm túc nhưng lúc nào cũng như đang mang một bản án. Họ nhìn người khác bằng sự nghi ngờ, nhìn bản thân bằng sự khắc nghiệt, và nhìn Thiên Chúa như Đấng chỉ chờ họ sai. Một tâm hồn như thế cần được gặp lại sự dịu dàng của Chúa. Người cảnh tỉnh để cứu, sửa dạy để dẫn về sự sống, mời gọi để chúng ta được hiệp thông với Người. Niềm vui ấy không phải sự hời hợt phủ lên mọi đau khổ. Người đang bệnh vẫn có thể khóc. Người đang mất người thân vẫn có thể thấy lòng trống vắng. Người đang gánh trách nhiệm vẫn có thể mệt đến mức không biết nói gì. Nhưng giữa tất cả những điều ấy, họ có thể dần nhận ra mình không hoàn toàn đơn độc, cuộc đời mình không chỉ được đo bằng thành công, và tình yêu Thiên Chúa vẫn đang mở một lối đi. Một cộng đoàn sống niềm vui ấy sẽ bớt đòi nhau phải luôn tỏ ra mạnh mẽ. Họ biết ngồi bên người đau khổ, biết chia sẻ phần việc, biết đón một người trở lại mà không bắt người ấy sống mãi dưới bóng của quá khứ. Đó là niềm vui có chiều sâu, niềm vui của những người đã được thương xót nên học thương xót nhau.
Ngày nào chúng ta cũng có thể tập chuẩn bị chiếc áo cưới của mình bằng những lựa chọn rất bình thường. Buổi sáng, dành một khoảnh khắc để nhớ rằng ngày hôm nay là một quà tặng. Trong công việc, giữ sự ngay thẳng ở cả những chỗ ít ai thấy. Trong gia đình, nói một lời làm người khác được nâng đỡ. Khi bất đồng, chậm lại trước khi dùng lời nói như một vũ khí. Khi có lỗi, nhận lỗi trước khi giải thích. Khi thấy ai bị bỏ quên, chủ động đến gần. Khi mệt, biết nghỉ ngơi và xin trợ giúp để sự kiệt sức không biến thành tổn thương cho người bên cạnh. Khi cầu nguyện, đem đến với Chúa cả điều đẹp lẫn điều chưa đẹp trong lòng mình. Khi đêm xuống, nhìn lại ngày sống bằng sự thật và phó thác. Những việc ấy không làm chúng ta trở thành người hoàn hảo ngay lập tức, nhưng giữ cho tâm hồn còn mềm, còn mở, còn có thể được hướng dẫn. Chiếc áo cưới của đời sống không được chuẩn bị chỉ bằng một khoảnh khắc xúc động. Nó lớn lên trong sự trung thành của những ngày thường, trong những lần âm thầm chọn điều tốt, trong những quyết tâm được bắt đầu lại sau thất bại.
Rồi sẽ đến ngày những công việc mà hôm nay ta cho là cấp bách không còn ở trong tay ta nữa. Người khác sẽ tiếp tục cuộc buôn bán, tiếp tục chăm mảnh đất, tiếp tục sử dụng những đồ vật ta từng quý trọng. Những cuộc tranh hơn thua từng khiến ta mất ngủ có thể trở nên rất nhỏ. Những lời khen từng làm ta tự hào có thể không còn được ai nhớ. Điều ấy không khiến đời sống hiện tại trở nên vô nghĩa; nó giúp chúng ta đặt mọi sự đúng vị trí. Công việc cần được làm tốt, nhưng người thân cần được yêu thương. Tiền bạc cần được quản lý, nhưng lương tâm cần được gìn giữ. Danh dự cần được tôn trọng, nhưng sự thật không thể bị hy sinh để bảo vệ một hình ảnh. Chúng ta không biết mình còn bao nhiêu thời gian, nhưng biết hôm nay vẫn có một lời mời. Hôm nay còn có thể cầu nguyện. Hôm nay còn có thể xin lỗi. Hôm nay còn có thể sống công bằng hơn, dịu dàng hơn, chân thật hơn. Hôm nay còn có thể ngừng một điều đang làm mình và người khác tổn thương. Đừng để sự bận rộn khiến ta quên mất cuộc đời đang trôi. Đừng để nỗi sợ thay đổi giữ ta ngoài niềm vui mà Thiên Chúa đã chuẩn bị. Và đừng để thân xác có mặt trong đời sống đạo mà lòng mình cứ mãi ở một nơi xa.
Lạy Chúa, xin cho chúng con nhận ra tình yêu trong lời Chúa mời gọi. Có những ngày chúng con quá bận để dừng lại, quá lo để tin tưởng, quá tự ái để nhận lỗi, quá quen với những lý do của mình để nhận ra mình đang trì hoãn. Xin đánh thức nơi chúng con khả năng lắng nghe. Xin cho chúng con thôi bảo vệ những điều đang làm tâm hồn khép kín. Xin dạy chúng con biết chăm sóc công việc mà không đánh mất gia đình, biết lo cho gia đình mà không bỏ quên Chúa, biết phục vụ cộng đoàn mà không nuôi lớn cái tôi. Xin cho những người đang đứng ở ngả đường cuộc đời gặp được một lời đón tiếp chân thành qua chúng con. Xin cho người nghèo không bị đo giá trị bằng áo quần, người có lỗi không bị tước mất cơ hội hoán cải, người bị tổn thương được bảo vệ và nâng đỡ, người đang cố gắng được khích lệ để tiếp tục đứng lên. Xin thanh luyện lòng chúng con khỏi sự giả dối, ganh tị và dửng dưng. Xin cho chiếc áo của đời sống chúng con mang sự hiền hòa trong lời nói, sự công bằng trong việc làm, lòng trung tín trong các tương quan và đức mến trong những lựa chọn hằng ngày. Khi chúng con vấp ngã, xin giúp chúng con trở về. Khi chúng con tự mãn, xin giúp chúng con biết khiêm tốn. Khi chúng con sợ hãi, xin giúp chúng con tin vào lòng thương xót. Và khi ngày sống của chúng con trên trần gian khép lại, xin cho chúng con được đến với Chúa bằng một tâm hồn đã học yêu thương, đã biết đón nhận ân sủng, đã thật sự đáp lại lời mời của Chúa bằng cả cuộc đời. Amen.

Nguồn tin: Lm. Anmai, CSsR.