PHÁT BIỂU NGÀY KHÁNH THÀNH BIA TRI ÂN NGÀI ALEXANDRE DE RHODES, ISFHAN, IRAN, 5/11/2018

Chủ nhật - 12/11/2023 07:37
unnamed
unnamed
PHÁT BIU NGÀY KHÁNH THÀNH BIA TRI ÂN
NGÀI ALEXANDRE DE RHODES, ISFHAN, IRAN, 5/11/2018
GS Nguy
n Đăng Hưng

Vin Trưởng Vin Vinh Danh Ch Quc Ng và Bo tn Tiếng Vit, Đi hc Duy Tân Đà Nng
°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°
Kính thưa các v khách quý,
Basalame khanoomha va agkayan
Thưa các bn
Vn biết lúc ban đu các giáo s cơ đc ch mun to dng mt phương tin hu hiu đ truyn đo, nhưng tính cách nghiêm túc và khoa hc ca công trình ca h đã cho ra đi mt sn phm văn hóa tuyt vi giúp cho người Vit có cơ hi nhanh chóng hòa nhp vi thế gii văn minh, giúp các tr em Vit Nam có th nhanh chóng biết đc và biết viết, thoát ra nhng ri rm ca cách viết tượng hình vay mượn t Trung Hoa.
Các chí s yêu nước ca các phong trào canh tân đt nước như Duy Tân, Đông Kinh Nghĩa Thc đã sm ý thc được li thế này và đã chn ch quc ng làm phương tin truyn bá nhng tư tưởng dân ch tiến b, mưu cu gii phóng dân tc khi ách nô l ca thc dân Pháp.
S ra đi và ph biến ca ch quc có công sc ca nhiu người: Các giáo s B Đào Nha, Pháp, Ý, các cng tác viên người Vit, các hc gi người Vit: Trương Vĩnh Ký, Hunh Tnh Ca, Nguyn Văn Vĩnh, Phm Qunh, Phan Kế Bính, Nguyn Đ Mc, các chí s ca phong trào Duy Tân và Đông Kinh Nghĩa Thc: Phan Châu Trinh, Phan Bi Châu, Trn Quý Cáp, Trn Cao Vân, Lương văn Can, Nguyn Quyn, Ngô Đc Kế, Hunh Thúc Kháng các thành viên ch cht ca Hi Truyn Bá Ch Quc Ng: Nguyn Văn T, Hoàng Xuân Hãn, Bùi K, Vũ Đình Hòe, Nguyn Hu Đang.... H đã là nhng nhân t tích cc cho vic m mang dân trí, ph biến các tư tưởng tiến b cho toàn dân dn đến đc lp dân tc và thông nht đt nước Vit Nam.
Nhưng công đu có l thuc v cha Alexandre de Rhodes.
Năm 1651 sau khi b sung và hoàn thin các công trình tiếng Vit khi đu t các công trình ca các giáo s B Đào Nha (Francisco De Pina , Gaspar De Amaral, Antonio Barbosa) ngài cho ra đi ti Roma, quyn t đin T đin VitBLa (Dictionarium Annamiticum Lusitanum et Latinum), công b khoa hc đu tiên v Tiếng Vit và cách viết dùng ký t La Tinh.
Đây là c mt n lc, kh luyn cá nhân hiếm có. Cha ADR đã ghi li:
"Khi tôi va đến đàng trong VN và nghe người dân bn x nói, đc bit là ph n, tôi có cm tưởng mình đang nghe chim hót líu lo, và tôi đâm ra ngã lòng, vì nghĩ rng, có l không bao gi mình hc nói được mt ngôn ng như thế. Thêm vào đó, tôi thy hai cha Emmanuel Fernandez và Buzomi, khi ging, phi có người thông dch li. Ch có cha Francois Pina là hiu và nói được tiếng Vit, nên các bài ging ca cha Pina thường đem li nhiu li ích hơn là ca hai cha Fernandez và Buzomi. Do đó tôi t ép buc mình phi dn mi kh năng đ hc cho được tiếng Vit. Mi ngày tôi chăm ch hc tiếng Vit y như ngày xưa tôi hc môn thn hc Roma. Và nh ơn Chúa giúp, ch trong vòng 4 tháng, tôi hc biết đ tiếng Vit đ có th gii ti và sau 6 tháng, tôi có th ging được bng tiếng Vit. .."
Cha ADR đã góp phn to ln, giúp cho dân tc Vit Nam hòa nhp vi thế gii văn minh trước hơn 350 năm so vi các nước khác ti Á Châu!
Đây cũng là thành qu giao lưu văn hóa Âu-Á trong sáng và trường tn vào bc nht ca nhân loi. Có công trình giao lưu văn hóa nào ngay thế k 17 mà đã có hp tác ca đông đo các quc tch: B Đào Nha, Ý, Tây Ban Nha, Nht, Trung Hoa, Pháp và Vit Nam... đế sáng to, hình thành và đt kết qu m mãn như ch Quc Ng mà ta có ngày nay?
Hôm nay, chúng tôi, nhng phó thường dân t Vit Nam xa xôi, là hướng dn viên du lch, là chuyên gia nhiếp nh, là nhà báo, nhà thơ, nhà văn, nhà s hc, giáo sư đi hc, đến t Nam, Trung, Bc, có người đnh cư nước ngoài hi hương, chúng tôi vượt không gian trên 6000 km t tp v đây, nhân ngày gi th 358 ca ngài.
Chúng tôi kính cn đt bia tri ân, vi tư cách là người Vit Nam, nói tiếng Vit và s dng mi ngày Ch Quc Ng.
Chúng tôi ghi rõ lòng biết ơn ca chúng tôi lên bia đá:
“Tri ân Cha Alexandre de Rhodes đã đóng góp to ln trong vic to tác Ch Quc Ng - ch Vit viết theo ký t Latinh (We are very grateful to Father Alexandre de Rhodes who contributed greatly to the creation of Ch Quc Ng, Vietnamese script using the Latin alphabet).
Chúng tôi cũng mang sang đây mt tm bia ngn, cho khc in chân dung ngài và hình nh cun t đin tr danh ca ngài.
Chúng tôi tin tưởng rng t nay, tm bia đá ly t Qung Nam này, nơi ngài ln đu đt chân đến hc tiếng Vit, s mãi mãi đng dưới chân ngài, đem đến cho ngài hơi m ca lòng biết ơn sâu sc ca người Vit chúng tôi!
Tht vy, Ch Quc Ng đã quyn cùng tiếng Vit, thm vào hn người Vit và trong giai đon khó khăn đy bt trc hôm nay ca đt nước, chúng tôi tin tưởng không gì có th lay chuyn được được là
Vinh danh Ch Quc Ng chính là bo tn tiếng Vit, chính là bo v đt nước Vit Nam!
Xin cám ơn quý v
Sepas gozaram
GS Nguyn Đăng Hưng
Vin Trưởng Vin Vinh Danh Ch Quc Ng và Bo tn Tiếng Vit
Đi hc Duy Tân Đà Nng

 

Nguồn tin: GS Nguyễn Đăng Hưng

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá

Click để đánh giá bài viết

Thống kê

  • Đang truy cập23
  • Hôm nay14,714
  • Tháng hiện tại506,486
  • Tổng lượt truy cập33,384,621
Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây