Tại sao người Công giáo không cử hành Lễ Chúa Thăng Thiên cùng một ngày?

  Sinh thời, Đức Phanxicô, cùng với các tín hữu tại Ý, Ireland và Ba Lan, cử hành Lễ trọng Chúa Thăng Thiên vào Chúa nhật, muộn hơn ba ngày so với nhiều quốc gia khác như Pháp hay Đức (năm nay vào ngày 14/5), nơi lễ này được cử hành vào thứ Năm. Sự khác biệt tưởng chừng khó hiểu ấy thực ra đã được Giáo hội dự liệu và quy định từ lâu.

  Ngay phần mở đầu sách Công vụ Tông đồ, thánh Luca thuật lại rằng ngài đã viết Tin Mừng về cuộc đời Chúa Giêsu “cho đến ngày Người được cất lên trời” (x. Cv 1,1-2). Sau đó, tác giả tiếp tục kể rằng sau cuộc khổ nạn, Đức Kitô đã hiện ra với các môn đệ trong bốn mươi ngày và nói với họ về Nước Thiên Chúa.

  Chính trình thuật này là nền tảng cho việc Giáo hội cử hành Lễ Chúa Thăng Thiên vào bốn mươi ngày sau lễ Phục Sinh. Con số bốn mươi mang ý nghĩa biểu tượng sâu xa trong Kinh Thánh: trận Đại Hồng Thủy kéo dài bốn mươi ngày; ông Môsê ở trên núi Sinai bốn mươi ngày; dân Israel lang thang trong sa mạc bốn mươi năm; và chính Đức Giêsu cũng ăn chay bốn mươi ngày trong hoang địa trước khi khởi đầu sứ vụ công khai.

  Vì lễ Phục Sinh luôn được cử hành vào Chúa nhật, nên theo cách tính truyền thống, ngày thứ bốn mươi sau Phục Sinh sẽ rơi vào thứ Năm. Tuy nhiên, trong những thế kỷ đầu, việc cử hành lễ này chưa hoàn toàn thống nhất. Sử gia Eusebiô thành Caesarea, vào thế kỷ IV, cho biết Lễ Thăng Thiên từng được cử hành cùng với lễ Ngũ Tuần, tức là vào Chúa nhật thứ bảy sau Phục Sinh.

  Từ thế kỷ V trở đi, Lễ Thăng Thiên dần được tách riêng khỏi lễ Ngũ Tuần và được ấn định vào đúng ngày thứ bốn mươi sau Phục Sinh, tức thứ Năm. Trong truyền thống phụng vụ Công giáo, đây là một trong những “lễ trọng buộc”, nghĩa là các tín hữu có bổn phận tham dự Thánh Lễ.

  Thế nhưng ngày nay, không phải quốc gia nào cũng cử hành lễ này vào thứ Năm. Tại Ý, Ireland, Bồ Đào Nha và một số giáo phận ở Hoa Kỳ, lễ được chuyển sang Chúa nhật kế tiếp. Nguyên nhân chủ yếu liên quan đến lịch nghỉ lễ dân sự của từng quốc gia.

  Tại Pháp chẳng hạn, nhờ thỏa thuận giữa Đức Piô VII và Napoléon Bonaparte, Lễ Thăng Thiên trở thành ngày nghỉ quốc gia và vẫn được giữ vào thứ Năm. Một số quốc gia khác cũng duy trì truyền thống này. Ngược lại, ở những nơi thứ Năm Lễ Thăng Thiên không phải ngày nghỉ, Hội đồng Giám mục địa phương có thể xin Tòa Thánh cho phép chuyển lễ sang Chúa nhật tiếp theo, để nhiều tín hữu có điều kiện tham dự Thánh Lễ hơn.

  Quy định này không chỉ áp dụng cho Lễ Thăng Thiên. Tại Pháp, lễ Mình và Máu Thánh Chúa Kitô vốn được cử hành vào thứ Năm sau Chúa nhật Lễ Chúa Ba Ngôi, nhưng cũng được chuyển sang Chúa nhật kế tiếp theo quyết định của các giám mục Pháp. Trong khi đó, tại Ba Lan, ngày thứ Năm của lễ này vẫn là ngày nghỉ quốc gia nên truyền thống cũ được duy trì.

  Một chi tiết đáng chú ý là dù tại Vatican, thứ Năm Lễ Thăng Thiên là ngày nghỉ chính thức, các Đức Giáo hoàng vẫn cử hành lễ này theo lịch của Giáo hội tại Ý. Điều đó xuất phát từ quyết định của Hội đồng Giám mục Ý năm 1977 chuyển lễ sang Chúa nhật, nhằm giúp đông đảo các tín hữu có thể tham dự việc cử hành phụng vụ trọng đại này.

  Sau cùng, dù được cử hành vào thứ Năm hay Chúa nhật, ý nghĩa thần học của Lễ Chúa Thăng Thiên vẫn không thay đổi: Đức Giêsu Kitô phục sinh trở về cùng Chúa Cha, khai mở niềm hy vọng cho toàn thể nhân loại và mời gọi Hội Thánh tiếp tục sứ mạng loan báo Tin Mừng giữa trần gian.

con sóng nhỏ chuyển ngữ