CUỘC PHÁN XÉT CUỐI CÙNG: BẢN KIỂM TRA CỦA TÌNH YÊU VÀ LÒNG TRẮC ẨN

Thứ tư - 25/03/2026 09:39

Bước vào tuần thứ nhất của Mùa Chay, Giáo hội đặt chúng ta trước một viễn cảnh vừa huy hoàng vừa đáng sợ: ngày cánh chung của nhân loại. Trang Tin Mừng Mát-thêu hôm nay không chỉ là một bức tranh về ngày tận thế, mà còn là một bản "hướng dẫn sử dụng" cuộc đời để đạt được hạnh phúc vĩnh cửu. Chúa Giê-su hiện ra trong vinh quang của một vị Vua, nhưng tiêu chuẩn để Ngài phân định "chiên" và "dê", người lành và kẻ dữ, lại không nằm ở những kiến thức thần học cao siêu hay những nghi lễ rình rang. Tiêu chuẩn ấy lạ lùng thay, lại nằm ở cách chúng ta đối xử với những con người bằng xương bằng thịt, những người "bé nhỏ nhất" đang sống ngay bên cạnh chúng ta. Mùa Chay là thời gian thuận tiện để chúng ta duyệt xét lại bảng điểm yêu thương của mình trước khi đứng trước ngai tòa Thiên Chúa.
Hình ảnh mục tử tách biệt chiên với dê là một hình ảnh rất quen thuộc với người Do Thái thời bấy giờ. Ban ngày, chiên và dê có thể ăn chung một cánh đồng, nhưng khi đêm xuống, người mục tử sẽ tách chúng ra vì đặc tính khác nhau của mỗi loài. Chúa dùng hình ảnh này để nói về sự thật của lòng người. Trong cuộc sống trần thế, chúng ta sống lẫn lộn giữa thiện và ác, giữa ánh sáng và bóng tối. Tuy nhiên, ngày phán xét sẽ là lúc sự thật được phơi bày. Điều thú vị là cả hai nhóm người – nhóm được chúc phúc và nhóm bị nguyền rủa – đều ngạc nhiên. Nhóm người công chính hỏi: "Lạy Chúa, có bao giờ chúng con thấy Chúa... mà chúng con đã giúp đâu?". Họ làm việc thiện một cách tự nhiên, không tính toán, không nhắm tới phần thưởng, đơn giản vì họ rung cảm trước nỗi đau của đồng loại. Chính sự "vô tư" trong tình yêu đã biến họ trở thành những người thuộc về Nước Trời.
Chú giải sâu hơn về lời phán của Đức Vua, chúng ta chạm đến một mầu nhiệm cực kỳ quan trọng: Mầu nhiệm Chúa Giê-su nhập thể nơi những người nghèo khổ. "Mỗi lần các ngươi làm như thế cho một trong những anh em bé nhỏ nhất của Ta đây, là các ngươi đã làm cho chính Ta vậy". Thiên Chúa đã đồng hóa mình với người đói, người khát, khách lạ, người trần truồng, người đau yếu và kẻ ngồi tù. Đây là một cuộc cách mạng về tâm linh. Thiên Chúa không còn là Đấng xa xôi ngự trị trên chín tầng mây, mà Ngài đang hiện diện trong hình hài của một cụ già neo đơn, một trẻ em mồ côi hay một người bệnh tật đang rên rỉ trên giường bệnh. Khi chúng ta chạm tay vào những vết thương của anh chị em mình, chúng ta đang chạm tay vào chính những thương tích của Chúa Giê-su. Tội nặng nhất trong ngày phán xét không phải là những hành động ác độc công khai, mà là tội "thiếu sót" – tội không nhìn thấy Chúa nơi người khác và không làm gì để giúp đỡ họ.
Chúng ta cần lưu ý rằng, sáu việc lành được nhắc đến trong Tin Mừng (cho ăn, cho uống, tiếp rước, cho mặc, thăm viếng, hỏi han) đều là những việc rất giản đơn mà ai cũng có thể làm được. Chúa không đòi hỏi chúng ta phải làm những phép lạ vĩ đại hay xây dựng những công trình đồ sộ. Ngài chỉ cần một ly nước cho người khát, một bộ quần áo cũ cho người lạnh, hay một chút thời gian để thăm người đau ốm. Sự thánh thiện trong Mùa Chay không nằm ở trên cao, mà nằm ở "tầm mắt" của chúng ta. Nếu chúng ta quá bận rộn nhìn lên cao để tìm kiếm vinh quang cá nhân mà quên cúi xuống để thấy những nhu cầu của người lân cận, chúng ta đang đi chệch khỏi con đường cứu độ. Lời phán xét của Chúa là một lời nhắc nhở rằng: con đường ngắn nhất để đến với Thiên Chúa chính là đi qua trái tim của tha nhân.
Ngược lại, bi kịch của những người ở "bên trái" là sự mù lòa tâm linh. Họ cũng hỏi: "Lạy Chúa, có bao giờ chúng con thấy Chúa... mà không phục vụ đâu?". Họ không cố ý xúc phạm Chúa, nhưng họ đã bỏ lỡ Chúa vì họ chỉ tìm Ngài trong những nơi sang trọng, trong những cảm xúc tôn giáo hời hợt, mà lướt qua Ngài nơi những kẻ bé mọn. "Quân bị nguyền rủa kia, đi đi cho khuất mắt Ta". Lời này thật nặng nề, nhưng nó là hậu quả tất yếu của một đời sống ích kỷ, khép kín. Hỏa ngục không phải là nơi Chúa dựng nên để hành hạ con người, mà là trạng thái của một tâm hồn đã tự chọn cách tách biệt khỏi tình yêu một cách vĩnh viễn. Khi chúng ta không có tình yêu, chúng ta đã tự đặt mình vào "chỗ tối tăm" ngay từ khi còn sống ở đời này.
Trong hành trình Mùa Chay năm nay, Lời Chúa mời gọi chúng ta thực hành một cuộc "kiểm kê" tâm hồn. Gợi ý sống Tin Mừng cụ thể cho chúng ta chính là: hãy tập thói quen nhìn thấy Chúa nơi những người chúng ta gặp gỡ hằng ngày. Thay vì phàn nàn về một người khó tính, hãy thử tìm xem Chúa đang ẩn mình nơi họ như thế nào. Hãy thực hiện ít nhất một "việc thương người" cụ thể mỗi ngày: một lời động viên cho người đang buồn sầu, một chút sẻ chia vật chất cho người thiếu thốn, hay đơn giản là sự kiên nhẫn lắng nghe một người đang gặp bế tắc. Đừng đợi đến khi có thật nhiều tiền mới làm từ thiện, vì "người bé nhỏ nhất" cần lòng trắc ẩn của bạn ngay lúc này. Hãy nhớ rằng, trong hoàng hôn của cuộc đời, chúng ta sẽ bị phán xét về tình yêu.
Lạy Chúa là Vua của lòng thương xót, Chúa đã ban cho chúng con một cơ hội quý báu là Mùa Chay này để tập luyện yêu thương. Xin mở mắt chúng con để chúng con thấy Chúa đang đói trong những người thiếu thốn, đang đau yếu trong những người bệnh tật và đang cô đơn trong những người bị bỏ rơi. Xin ban cho chúng con một trái tim bằng thịt biết rung động trước nỗi đau của anh chị em, để chúng con không sống cho riêng mình. Ước gì khi ngày cuối cùng đến, chúng con cũng được nghe lời chúc phúc êm ái của Chúa: "Nào những kẻ Cha Ta chúc phúc, hãy đến thừa hưởng Vương Quốc dọn sẵn cho các ngươi". Amen.

Nguồn tin: Lm. Anmai, CSsR