KHI TRỜI CAO Ở GẦN CHÚNG TA

Thứ ba - 29/09/2026 08:30

Lễ các Tổng lãnh thiên thần Mi-ca-en, Gáp-ri-en và Ra-pha-en
Có những ngày con người thấy mình sống trong một thế giới quá chật. Chật vì công việc chưa xong, vì những khoản phải lo, vì bệnh tật, vì một cuộc hôn nhân đang nguội lạnh, vì đứa con đã lâu không chịu nói chuyện với cha mẹ, vì nỗi buồn không biết kể cùng ai. Ta thức dậy, nhìn vào điện thoại, nghe tin chiến tranh, tai nạn, lừa dối và chia rẽ; rồi bước vào một ngày mà lòng đã mỏi trước khi đôi chân kịp ra khỏi nhà. Chính giữa cuộc sống ấy, Hội Thánh mừng lễ ba Tổng lãnh thiên thần Mi-ca-en, Gáp-ri-en và Ra-pha-en. Lễ này không mời chúng ta trốn khỏi mặt đất để mơ về một thế giới xa xăm. Lễ này nhắc rằng mặt đất chúng ta đang đi qua không bị Thiên Chúa bỏ mặc. Có những thực tại mắt thường không thấy, nhưng không vì thế mà chúng không có thật. Có một Thiên Chúa đang yêu thương, đang dẫn dắt lịch sử và đang sai các sứ giả của Người đến phục vụ kế hoạch cứu độ. Khi tuyên xưng Thiên Chúa tạo dựng muôn vật hữu hình và vô hình, chúng ta tuyên xưng rằng đời mình rộng hơn phần mắt thấy và sâu hơn những gì mình có thể đo đếm. Nhưng ngay từ đầu, ta cũng cần nhớ: các thiên thần không đứng ở trung tâm đức tin. Đức Giê-su Ki-tô mới là trung tâm. Các thiên thần đưa chúng ta đến với Người; mọi lời loan báo, bảo vệ và chữa lành của các ngài đều nằm trong tình yêu cứu độ của Thiên Chúa.
Tin Mừng ngày lễ kể rằng Đức Giê-su nhìn thấy Na-tha-na-en trước cả khi ông đến gặp Người. Na-tha-na-en tưởng mình đang đi tìm một vị thầy để xem lời giới thiệu của Phi-líp-phê có đáng tin hay không; ông không ngờ Đấng mình sắp gặp đã biết mình từ trước. Đó là một khoảnh khắc rất đẹp của đời sống đức tin: ta đến với Chúa cùng những câu hỏi, dè dặt, có khi cả thành kiến; còn Chúa đón ta bằng ánh nhìn đã ở đó trước mọi nỗ lực của ta. Người biết ta dưới “cây vả” của riêng mình: nơi ta ngồi một mình, nơi ta giấu nỗi lo, nơi ta không phải tỏ ra mạnh mẽ. Na-tha-na-en được hứa sẽ thấy trời rộng mở và các thiên thần của Thiên Chúa lên xuống trên Con Người. Lời hứa ấy hướng ánh mắt ông về chính Đức Giê-su. Nhờ Người, trời cao không còn là một cõi đóng kín trước tiếng kêu của con người. Thiên Chúa không đợi ta trèo lên bằng sức riêng để gặp Người; trong Đức Ki-tô, Người đã đến gần chúng ta. Bởi vậy, mừng lễ các Tổng lãnh thiên thần cũng là mừng vì trời cao đã mở trên cuộc đời tưởng như chỉ có đất thấp, bụi đường và nước mắt. Có thể hôm nay ta chưa nhìn thấy thiên thần nào; nhưng ta có thể bắt đầu nhận ra Chúa vẫn đang gọi mình, gìn giữ mình và mời mình bước theo Người.
Tên của ba Tổng lãnh thiên thần giống như ba lời nhắc mà con tim con người luôn cần nghe. Mi-ca-en đặt trước ta câu hỏi: Ai bằng Thiên Chúa? Gáp-ri-en nhắc đến sức mạnh của Thiên Chúa. Ra-pha-en gợi lên ơn chữa lành của Thiên Chúa. Trong truyền thống Hội Thánh, tên các ngài gắn với sứ mạng các ngài thi hành; các ngài không mang con người đến một quyền lực độc lập, nhưng hướng chúng ta về Đấng đã sai các ngài.
Ba tên gọi ấy chạm đến ba kinh nghiệm rất thật: ta bị cám dỗ đặt một điều gì khác lên chỗ của Chúa; ta sợ mình không đủ sức đáp lại tiếng Người; và ta mang những vết thương cần được chữa lành. Vì thế, lễ hôm nay có thể đi vào đời sống mỗi người một cách gần gũi. Người đang mải miết tìm chỗ đứng cần nghe câu hỏi của Mi-ca-en. Người đang sợ một lời mời gọi cần nhớ đến sứ điệp Gáp-ri-en đã mang tới. Người đang dò dẫm qua đau khổ cần biết hành trình của Ra-pha-en. Cả ba đều nói với ta: hãy quay về với Thiên Chúa, bởi Người vẫn đang hành động giữa cuộc đời con.
“Ai bằng Thiên Chúa?” Thoạt nghe, đó có vẻ là câu hỏi chỉ thuộc về một cuộc chiến trên trời. Nhưng cuộc chiến ấy cũng soi sáng những cuộc giằng co âm thầm trong lòng ta. Mỗi lần ta nghĩ rằng đời mình chỉ có giá trị nếu được người khác ngưỡng mộ, ta đang trao cho ánh nhìn của người đời một quyền quá lớn. Mỗi lần ta sẵn sàng làm tổn thương ai đó để bảo vệ danh tiếng mình, ta đang để cái tôi ngồi vào chỗ không thuộc về nó. Mỗi lần tiền bạc trở thành lý do để ta bỏ quên sự thật, mỗi lần quyền lực khiến ta không còn nghe được tiếng khóc của người yếu thế, câu hỏi của Mi-ca-en lại vang lên: ai mới thật sự là Thiên Chúa của đời con? Không phải mọi tham vọng đều xấu, cũng không phải mọi mong muốn được nhìn nhận đều sai. Con người cần làm việc, cần trách nhiệm, cần trưởng thành và cống hiến. Điều đáng sợ là khi những điều tốt ấy dần chiếm hết trái tim, đến mức ta không còn tự do để nói một lời xin lỗi, làm một việc lành kín đáo, hoặc chấp nhận mình không phải trung tâm của mọi câu chuyện. Lòng kiêu ngạo thường không đến với tiếng động lớn. Nó len vào một lời kể luôn dành phần đúng cho mình, một sự khó chịu khi người khác được khen, một thái độ coi nhẹ người không có địa vị. Và rồi, trước khi nhận ra, ta đã xây quanh mình một thế giới trong đó ai cũng phải phục vụ sự yên ổn của cái tôi.
Mi-ca-en giúp ta nhìn cuộc chiến thiêng liêng với sự tỉnh táo. Sách Khải Huyền nói đến cuộc giao chiến với con rồng và gọi nó là kẻ tố cáo anh em. Ta có thể cảm thấy sức nặng của sự tố cáo ấy trong đời thường. Có thứ tiếng nói liên tục bảo một người rằng họ chỉ là lỗi lầm tồi tệ nhất họ từng phạm. Có thứ tiếng nói đẩy người khác đến chỗ tuyệt vọng: “Con không thể thay đổi; con không còn đáng được yêu.” Cũng có thứ tiếng nói khiến ta chỉ chăm chăm kết án người bên cạnh và quên rằng chính mình cũng sống nhờ lòng thương xót. Bởi vậy, cầu xin thánh Mi-ca-en bảo vệ không có nghĩa là đi tìm một đối thủ bằng xương bằng thịt để căm ghét. Đó là xin được đứng vững trước điều ác, trước lời dối trá về Thiên Chúa, về tha nhân và về chính mình. Ta chống lại điều ác bằng cách trở về với sự thật, chọn điều lành dù phải trả giá, xưng thú tội mình, bảo vệ người bị chèn ép và từ chối làm công cụ cho sự chia rẽ. Một người dám nhận lỗi trước mặt con cái; một người có trách nhiệm nhưng không dùng chức vụ để làm nhục cấp dưới; một người bị xúc phạm mà vẫn tìm cách nói lời chân thật không gieo thêm thù hận: những chọn lựa ấy có thể rất nhỏ trong mắt thế gian, nhưng chúng cho thấy lòng người đang nghiêng về phía ánh sáng.
Nếu Mi-ca-en nhắc ta nhớ Thiên Chúa là ai, thì Gáp-ri-en đưa ta đến trước một cánh cửa. Ngài được sai đến với Đức Ma-ri-a, mang theo lời loan báo về một điều vượt quá mọi dự tính của con người. Ta thường hình dung giờ truyền tin trong vẻ đẹp tĩnh lặng của những bức tranh: ánh sáng dịu, gương mặt thanh thản, khung cảnh bình yên. Nhưng lời Thiên Chúa bước vào một đời người bao giờ cũng chạm đến những câu hỏi có thật. Đức Ma-ri-a đã lắng nghe, đã hỏi, rồi đã thưa lời xin vâng. Lời xin vâng ấy không phải là phản ứng của người đã thấy hết con đường phía trước. Đó là sự phó thác của người tin Đấng gọi mình là Đấng trung tín. Gáp-ri-en loan báo sức mạnh của Thiên Chúa bằng một biến cố khởi đầu nơi sự nhỏ bé: một thiếu nữ, một ngôi làng, một lời đáp không ai trên phố nghe thấy. Thiên Chúa đã chọn đi vào lịch sử bằng cách ấy. Người không coi thường sự tự do của Đức Ma-ri-a; Người mời gọi, và Mẹ mở lòng. Nhìn vào đó, ta hiểu rằng những điều lớn lao của Chúa nhiều khi bắt đầu bằng một tiếng “vâng” rất khẽ.
Có lẽ tiếng “vâng” Chúa đang chờ nơi ta hôm nay cũng không giống một việc phi thường. Nó có thể là quyết định trở về nhà để thực sự nghe người thân nói, thay vì vừa nghe vừa nhìn màn hình. Có thể là đến thăm một người bệnh mình đã trì hoãn quá lâu. Có thể là thôi nuôi một lời bịa đặt vì lời ấy đang giúp mình được lòng người khác. Có thể là một người cha học cách ôm đứa con vừa thất bại, một người mẹ bớt trách mình vì đã không thể làm mọi điều hoàn hảo, một người trẻ tìm can đảm bước ra khỏi mối quan hệ đang làm mình đánh mất phẩm giá. Có thể là người mục tử nhận ra mình phải đến với một gia đình đã lâu không thấy họ ở nhà thờ, để hỏi thăm trước khi khuyên bảo. Chúa không luôn giải thích cho ta mọi chặng đường trước khi mời ta bước. Người trao đủ ánh sáng cho một bước chân trung thành. Ta hay thưa: “Lạy Chúa, xin cho con chắc chắn rồi con mới làm.” Nhưng nhiều khi chính trong lúc làm điều phải làm, ta mới nhận ra Chúa đã nâng đỡ mình. Gáp-ri-en nhắc ta rằng sức mạnh của Thiên Chúa không chỉ biểu lộ nơi những chiến thắng khiến mọi người kinh ngạc; sức mạnh ấy còn ở trong sự can đảm âm thầm của người dám đón nhận lời Người.
Ra-pha-en lại đến gần những ai đang đi đường mà không biết hành trình sẽ đưa mình đến đâu. Sách Tô-bi-a kể một câu chuyện đầy nỗi lo rất đời thường: một gia đình gặp thử thách, một người cha bị mù, một người trẻ phải lên đường, một người phụ nữ mang những đau đớn không dễ kể ra. Ra-pha-en đồng hành với Tô-bi-a trên đường và gắn với những biến cố chữa lành trong gia đình ấy.
Điều khiến câu chuyện chạm đến lòng ta là sự đồng hành ấy diễn ra giữa một hành trình cụ thể, qua những bước chân cụ thể. Thiên Chúa không chỉ quan tâm đến linh hồn theo một nghĩa mơ hồ. Người quan tâm đến đôi mắt không còn thấy rõ, đến nỗi sợ trước tương lai, đến một mái nhà đang chịu cảnh cách xa, đến tình yêu cần được gìn giữ. Ta có thể cầu xin thánh Ra-pha-en cho người bệnh, cho những ai chăm sóc họ, cho các gia đình đang đi qua thương tích. Nhưng lời cầu ấy cũng mời ta hỏi: hôm nay mình có thể trở thành một người bạn đường cho ai? Một bữa cơm đưa đến nhà người vừa mất thân nhân, một chuyến xe chở người già đi khám bệnh, một cuộc gọi đủ kiên nhẫn để nghe hết câu chuyện của người đang kiệt sức, đôi khi là những cách rất thật để tình thương chữa lành chạm tới một đời người.
Có những vết thương không lành nhanh. Có những cuộc điều trị kéo dài, những đổ vỡ không thể sửa bằng một lời khuyên, những mất mát ta phải học cách mang theo suốt đời. Vì vậy, nói đến Ra-pha-en không phải là hứa với nhau rằng cứ cầu nguyện thì mọi bệnh tật sẽ biến mất vào ngày mai. Người đau khổ không cần bị đặt thêm gánh nặng phải chứng tỏ mình tin đủ mạnh để được khỏi bệnh. Họ cần được yêu thương, được chăm sóc, được cầu nguyện cùng và được giúp tìm sự nâng đỡ thích hợp. Ơn chữa lành của Thiên Chúa có khi đến qua việc thân xác hồi phục; có khi đến qua sức bền để sống một ngày nữa, qua sự hòa giải sau nhiều năm im lặng, qua đôi mắt bắt đầu nhận ra mình vẫn có người ở bên. Chúng ta thường xin Chúa cất đi bóng tối; trong khi cầu xin như thế, ta cũng có thể xin Người giữ bàn tay mình khỏi buông tay người đang ở trong bóng tối. Có những người chưa thấy được lối ra, nhưng họ đã bớt cô độc vì có ai đó chịu đi cùng. Từ hành trình của Ra-pha-en, ta học rằng lòng thương xót biết bước đi: nó không đứng xa nhìn nỗi đau, cũng không sốt ruột bắt người đau phải mau chóng vui trở lại.
Ba Tổng lãnh thiên thần còn dạy ta một điều chung: càng gần Thiên Chúa, càng biết phục vụ. Ta thường sợ rằng dành thời gian cầu nguyện sẽ khiến mình xa những nhu cầu cấp thiết của cuộc đời. Nhưng nếu lời cầu nguyện thật sự mở lòng ta cho Chúa, nó sẽ làm mắt ta sáng hơn trước nhu cầu của anh chị em. Người cầu nguyện mà chỉ tìm cảm giác bình an cho riêng mình có thể chưa nghe hết lời Chúa. Người phục vụ đến kiệt sức mà không còn biết trở về trước mặt Chúa cũng dễ đánh mất nguồn yêu thương của mình. Các thiên thần gợi cho ta một nhịp sống đẹp: hướng về Thiên Chúa và đến gần con người. Trong Tin Mừng, hình ảnh các thiên thần lên xuống trên Con Người đặt cả chuyển động ấy nơi Đức Giê-su.
Chính Người đã ở giữa chúng ta, chạm vào người phong hủi, ngồi ăn với người bị khinh chê, khóc bên mộ bạn mình, cúi xuống rửa chân cho môn đệ và hiến mạng sống trên thập giá. Mọi phục vụ của các thiên thần đều dẫn ta về với tình yêu của Người. Và khi đi theo Người, ta không cần có cánh để mang một tin vui, nâng đỡ một người yếu đuối hay bảo vệ một người đang bị tổn thương.
Lễ các Tổng lãnh thiên thần vì thế đặt trước cộng đoàn một câu hỏi rất gần: trong đời sống thường ngày, người khác gặp nơi chúng ta điều gì? Họ gặp thêm một lời tố cáo hay một sự thật được nói bằng lòng thương xót? Họ gặp một cánh cửa đóng kín hay một lời mời đủ dịu dàng để có thể bắt đầu lại? Họ gặp sự thờ ơ của người đi ngang hay một người sẵn lòng dừng bước? Một cộng đoàn có thể hát rất hay về các thiên thần, nhưng vẫn cần học cách không bỏ quên người ngồi một mình ở hàng ghế cuối. Một gia đình có thể treo ảnh thánh Mi-ca-en trong nhà, nhưng vẫn cần tập nói với nhau mà không dùng lời sắc nhọn làm vũ khí. Ta có thể xin thánh Gáp-ri-en chuyển cầu mỗi ngày, rồi cũng cần tự hỏi liệu mình có đang mang tin tốt cho người khác bằng đời sống của mình không. Ta có thể kêu cầu thánh Ra-pha-en bên giường người bệnh, rồi phải nhớ người bệnh ấy cần cả một bàn tay, một sự hiện diện, một sự chăm sóc không vội vàng. Lòng sùng kính trở nên sâu sắc khi nó mở lòng ta cho chính sứ mạng mà ta đang chiêm ngắm.
Và nếu hôm nay có ai cảm thấy mình quá nhỏ để làm được điều gì, xin hãy nhớ Đức Giê-su đã thấy Na-tha-na-en từ khi ông còn chưa biết Người. Chúa cũng thấy bạn. Người thấy người mẹ mệt lả vẫn thức bên con; thấy người cha âm thầm tìm việc; thấy người già lặng lẽ lần chuỗi trong căn phòng vắng; thấy người trẻ đã cố giữ lòng ngay thẳng giữa bao lời rủ rê; thấy cả người vừa sa ngã mà chưa biết làm sao đứng dậy. Thiên Chúa không chỉ nhìn những khoảnh khắc rực rỡ trước mặt đám đông. Người nhìn thấy lòng người, thấy cả điều thiện còn rất nhỏ, thấy tiếng cầu cứu chưa kịp thành lời. Trời cao mở ra trên Đức Ki-tô có nghĩa là đời ta được sống dưới ánh nhìn ấy. Khi sợ hãi, ta có thể xin thánh Mi-ca-en giúp mình đứng về phía sự thật của Chúa. Khi chần chừ trước điều thiện, ta có thể xin thánh Gáp-ri-en giúp mình lắng nghe và can đảm thưa vâng. Khi mang thương tích hoặc đi bên người mang thương tích, ta có thể xin thánh Ra-pha-en đồng hành. Nhưng sau mọi lời khẩn cầu, trái tim ta hãy trở về với Đức Giê-su: Đấng biết ta, gọi ta và mở đường cho ta đến với Chúa Cha.
Lạy Chúa Giê-su, giữa những ngày con chỉ thấy mặt đất nặng nề dưới chân mình, xin cho con nhớ rằng trời cao vẫn mở nơi Chúa. Khi lòng con muốn đặt mình lên trên người khác, xin cho câu hỏi của thánh Mi-ca-en đánh thức con: ai bằng Thiên Chúa? Khi con sợ tiếng Chúa gọi vì con thấy mình yếu đuối, xin cho con nhớ sức mạnh của Chúa đã nâng đỡ lời xin vâng của Đức Ma-ri-a. Khi con mệt mỏi vì những vết thương chưa lành, xin cho con nhận ra Chúa vẫn có thể gửi đến một người đồng hành, một bàn tay chăm sóc, một ánh sáng đủ cho hôm nay. Xin gìn giữ gia đình chúng con, cộng đoàn chúng con và những người đang phải chiến đấu trong cô đơn. Xin dạy chúng con biết làm người mang tin vui, người bảo vệ điều thiện và người ở lại bên cạnh những ai đau khổ. Nhờ lời chuyển cầu của các Tổng lãnh thiên thần Mi-ca-en, Gáp-ri-en và Ra-pha-en, xin dẫn chúng con đến gần Chúa hơn, để giữa cuộc đời này, chúng con sống với lòng khiêm nhường, can đảm và yêu thương. Amen.

Nguồn tin: Lm. Anmai, CSsR.

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn

KHI TRỜI CAO Ở GẦN CHÚNG TA

Tin tiêu điểm

Tin xem nhiều

Thống kê

Hình ảnh mới