Vì sao các bậc Thánh hiền thường cô độc?

Thứ bảy - 01/01/2022 23:12
tải xuống
tải xuống
Câu nói nổi tiếng: “Từ xưa đến nay, các bậc thánh hiền đều cô độc” đã được  lưu  truyền  trong  một  thời  gian  dài.  Tuy nhiên, có mấy ai hiểu được ý vị chân thực của sự cô độc đó?Trong  cuốn  “U  song  tiểu  ký”  có  câu đối  rằng: “Sủng  nhục  bất kinh, khán đình tiền hoa khai hoa lạc; Khứ lưu vô ý, vọng thiên không vân quyển vân thư”, nghĩa là: ‘Không quan tâm điều hơn lẽ thiệt, ngắm trước sân hoa nở hoa tàn; Tùy ý ra đi hay ở lại, nhìn khung trời mây tụ mây tan’.Câu đối  này đã  nói  lên  cảnh  giới  siêu  phàm  thoát  tục  của  các bậc  cao  nhân:  Nếu  có  thể  xem  vinh  nhục  cũng  nhẹ  nhàng  nhưđóa  hoa  sớm  nở  tối  tàn,  thì  mới  có  thể  giữ  cho  nội  tâm được bình lặng. Và  nếu  có  thể  xem  công  danh  lợi  lộc đến  rồi đi  cũng  thất thường như mây tụ mây tan, thì mới có thể giữ nội tâm được vô vi thanh tịnh. Do đó, được mà không hoan hỉ, mất cũng không ưu phiền, vinh mà không kinh động, nhục cũng không bận lòng. Lý Bạch, người được coi là bậc “thi tiên” đắc Đạo, từng để lại hai câu thơ trong bài “Thương tiến tửu” như sau: “Cổ lai thánh hiền  giai  tịch  mịch; Duy  hữu ẩm  giả  lưu  kỳ  danh”.  Tạm dịch: ‘Thánh  hiền  xưa  nay đều  tịch  mịch;  Chỉ  phường  thánh rượu mới lưu danh’.Vì sao các bậc thánh hiền tự cổ chí kim đều “tịch mịch”? Ấy là bởi họđã coi nhẹ mọi sự trên thế gian, lánh xa cõi hồng trần ô trọc để tâm thái tĩnh lặng tựa mặt hồ. Danh,  lợi  và  tình  rất  dễ  khiến  con  người  ta  bị  sa  ngã.  Nhưng những bậc Thánh nhân sẽ không lạc vào trong những vùng vẫy
187bất tận này. Trong dòng chảy cuộc đời, họ vẫn giữđược sự liêm chính và không chấp nhận hạ thấp bản thân mình, vậy nên thỉnh thoảng khó tránh sựđơn độc. Trong  quá  khứ,  BồĐềĐạt  Ma đã  ngồi  quay  mặt  vào  vách đá hết  9  năm  trước  khi  ông  khai  ngộ.  Những  vị  Giác  Giả  như  thếsẽ  không  bịảnh  hưởng  bởi  những ảo  tưởng  trong  thế  giới  con người; cũng sẽ không chạy theo những sở thích tầm thường hay những  vui  sướng  nhất  thời.  Họ  là  những  người  quyết  tâm  theo đuổi ý nghĩa chân chính của cuộc đời. Mọi thứ trong thế gian này chỉ là tạm bợ, không trường tồn. Do đó, bậc trí giả  không  bao giờ coi hạnh phúc, đau khổ, được và mất  là  quan  trọng.  Họ  hiểu  rằng “vạn  sự  vạn  vật đều  có  nhân duyên”. Tuy nhiên, vì họ có những cách nhìn khác biệt về mọi sự trên thế gian, trong con mắt của người thường, những bậc trí giả này dường như thật khác thường và cô đơn. Dưới  con  mắt  của  các  bậc  trí  giả,  mọi  thứ  trong  thế  gian  con người đều có nhân duyên. Do vậy, họ  không vui  mừng hay ưu phiền về những thứ này. Họ tĩnh như nước vậy. Mặc dù vậy, họvẫn  có  công  việc  trong  xã  hội,  gia đình  và  bạn  bè,  nhưng  tâm của họđã vượt ra khỏi thế giới trần tục. Họ có hiếu với cha mẹ, nghĩa  hiệp  với  bạn  bè,  cung  kính  với  người  thân,  và  làm  tốt công việc của họ. Chúng  ta  thường  nói  rằng “mỗi  người đều  có  chí  hướng  khác nhau” hay “mỗi người đều có số phận khác nhau” – về cơ bản, chính là có cách sống khác nhau. Tuy nhiên, đôi khi rất khó cho người thường hiểu được cách tư duy như vậy. Một số người đã ngộ  ra được điều  gì đó  huy  hoàng  và  vĩnh  hằng  hơn  là  những thứ của người thường. Ngộ ra được chân lý vĩđại hơn, họ thấy rằng mọi chúng sinh đều đang đau khổ, và từđó phát sinh lòng từ bi với chúng sinh.
188Lão  Tử  có  câu: “Thượng  thiện  nhược  thủy”, ý  rằng  cảnh  giới cao nhất của cái thiện cũng giống như nước vậy. Chỉ có những bậc  cao  nhân  khi đã  thấu  hiểu  mọi  sự  trên đời,  minh  tỏ  mọi  lẽthế gian mới có thểđiềm nhiên mà đối mặt với tất cả. Trung Quốc cổ xưa có rất nhiều bậc  cao nhân như thế. Ví nhưĐào  Tiềm  trồng  hoa  cúc  và  hoa  sen.  Lý  Bạch  uống  rượu  và thưởng  thức  ánh  trăng.  Tô  Thức  chợp  mắt  trên  chiếc  giường mây. Còn ở  Việt  Nam,  Nguyễn  Trãi  lui  vềởẩn,  làm  bạn  với  thiên nhiên: “Láng giềng một áng mây bạc, Khách khứa hai ngàn núi xanh”.  Nguyễn  Bỉnh  Khiêm  lánh đời,  xa  rời  nơi  thế  sự: “Ta dại, ta tìm nơi vắng vẻ; Người khôn, người đến chốn lao xao”...Thế gian náo nhiệt, cuộc sống tưng bừng, hết thảy mọi vật đều lôi  cuốn  con  người  ta  vào  cái  vòng  xoáy  bất  tận  mà  không  thểnào thoát ra được. Trăm  năm  trôi  qua  trong  nháy  mắt, đến  khi  mọi  sự  qua đi  rồi con người ta mới nhận ra rằng tâm hồn mình đã bị che mờ bởi bụi hồng trần, bị chất nặng bởi những cám dỗ trong thế giới vật chất này. Trong  sự  hỗn  loạn ấy,  chỉ  có  tâm  tĩnh  lặng  của  các  bậc  thánh nhân mới có thể vượt lên cái si mê cuồng dại của con người thếgian.

Nguồn tin: Tuệ Tâm (t/h)

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá

Click để đánh giá bài viết

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn

Thống kê

  • Đang truy cập32
  • Máy chủ tìm kiếm4
  • Khách viếng thăm28
  • Hôm nay12,335
  • Tháng hiện tại27,641
  • Tổng lượt truy cập27,058,273
Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây