CHẠM VÀO NỖI ĐAU – QUYỀN NĂNG CỦA LÒNG THƯƠNG XÓT VÀ SỰ THINH LẶNG CẦU NGUYỆN

Tin Mừng hôm nay mở ra trước mắt chúng ta một khung cảnh vừa bi thương vừa hào hùng, một cuộc gặp gỡ định mệnh giữa sự khốn cùng tột độ của kiếp người và quyền năng vô biên của Thiên Chúa. Thánh sử Lu-ca, với ngòi bút tinh tế của một lương y, đã không chỉ mô tả một phép lạ chữa bệnh đơn thuần, mà còn khắc họa một bức tranh thần học sâu sắc về sự cứu rỗi, về phẩm giá con người và về bí mật của đời sống nội tâm nơi Đức Giê-su. Câu chuyện về người phong hủi hôm nay không chỉ là câu chuyện của một cá nhân vô danh nào đó trong quá khứ, mà chính là câu chuyện của mỗi người chúng ta, của nhân loại đang quằn quại trong những vết thương sâu hoắm của tâm hồn và thể xác.

Hãy để trí tưởng tượng của chúng ta quay trở lại thời đại của Đức Giê-su, để cảm nhận sức nặng của hai chữ "phong hủi". Vào thời ấy, mắc bệnh phong không chỉ là một án tử về mặt thể lý, mà là một sự khai trừ tàn khốc về mặt xã hội và tôn giáo. Người phong hủi bị coi là ô uế, là kẻ bị Thiên Chúa trừng phạt. Họ phải sống lây lất bên ngoài các thành thị, trong những hang hốc hay nghĩa địa, tách biệt hoàn toàn với cộng đồng. Họ không được phép đến gần người lành, không được bước chân vào Đền Thờ, không được hưởng hơi ấm của tình thân gia đình. Luật Lê-vi quy định nghiệt ngã rằng, hễ đi đến đâu, họ phải xé áo, để tóc xõa, che râu và kêu lớn: "Ô uế! Ô uế!" để cảnh báo mọi người tránh xa. Tiếng kêu ấy nhưng là tiếng chuông báo tử, là lời tuyên án tự loại mình ra khỏi thế giới của người sống. Đối với người Do Thái, người phong hủi là một xác chết biết đi.

Thế nhưng, Tin Mừng hôm nay lại bắt đầu bằng một sự kiện chấn động: "Có một người toàn thân mắc bệnh phong vừa thấy Người, liền sấp mặt xuống". Thánh Lu-ca dùng cụm từ "toàn thân mắc bệnh phong", nghĩa là căn bệnh đã ăn sâu vào xương tủy, đã chiếm đoạt toàn bộ cơ thể anh ta. Anh không còn chỗ nào lành lặn, không còn chút hy vọng nào theo lẽ thường. Nhưng chính trong sự tuyệt vọng cùng cực ấy, một tia sáng đức tin đã bùng lên mãnh liệt. Anh ta đã dám vượt qua rào cản của lề luật, vượt qua sự mặc cảm ghê gớm của bản thân để "sấp mặt xuống" trước Đức Giê-su. Hành động sấp mặt sát đất không chỉ là sự van xin, mà là thái độ thờ phượng, là sự quy phục hoàn toàn của một tạo vật trước Đấng Tạo Hóa.

Lời cầu xin của anh ta xứng đáng trở thành một lời kinh mẫu mực cho mọi tín hữu: "Thưa Ngài, nếu Ngài muốn, Ngài có thể làm cho tôi được sạch". Anh không nói: "Xin hãy chữa tôi", anh cũng không than vãn về nỗi khổ của mình. Anh đặt trọn vẹn cuộc đời mình vào "cái muốn" của Thiên Chúa. Đây là đỉnh cao của đức tin. Anh tin vào quyền năng của Đức Giê-su – "Ngài có thể", nhưng anh cũng tôn trọng tuyệt đối chủ quyền của Người – "nếu Ngài muốn". Lời cầu nguyện này dạy chúng ta rằng, đức tin không phải là bắt Thiên Chúa làm theo ý mình, mà là tin rằng Thiên Chúa có quyền năng thay đổi mọi sự và phó thác cách giải quyết cho thánh ý nhiệm mầu của Ngài. Đó là sự khiêm nhường thẳm sâu của một tâm hồn đã bị nghiền nát bởi đau khổ nhưng vẫn giữ vững niềm trông cậy.

Và rồi, phản ứng của Đức Giê-su đã làm đảo lộn mọi trật tự, mọi quy tắc sạch - dơ của thời đại ấy. "Người giơ tay đụng vào anh". Chúng ta hãy dừng lại thật lâu ở cử chỉ này. Đức Giê-su có thể chữa lành anh ta bằng một lời nói từ xa, như Người đã từng làm. Nhưng không, Người đã chọn "đụng vào". Đối với luật Do Thái, chạm vào người phong hủi là tự làm cho mình bị ô uế. Nhưng Đức Giê-su, Đấng là Sự Thánh Thiện tuyệt đối, đã không sợ bị lây nhiễm sự ô uế. Trái lại, khi bàn tay yêu thương của Người chạm vào làn da lở loét kia, thì sự ô uế không truyền sang Người, mà sự thánh thiện và sức sống từ Người đã tuôn trào sang anh ta. Cái chạm ấy không chỉ chữa lành căn bệnh thể xác, mà còn chữa lành vết thương tâm hồn sâu hoắm của sự cô độc và bị ruồng bỏ. Đã bao nhiêu năm rồi không ai dám chạm vào anh? Đã bao nhiêu năm anh chỉ nhận được những ánh mắt ghê tởm và xua đuổi? Cái chạm của Đức Giê-su là cái chạm của tình người, cái chạm khôi phục phẩm giá, cái chạm nói lên rằng: "Con không phải là đồ bỏ đi, con là con người, con được yêu thương".

Lời đáp của Đức Giê-su vang lên như một bản tuyên ngôn của lòng thương xót: "Tôi muốn, anh hãy được sạch". "Tôi muốn" – đó là ý định ngàn đời của Thiên Chúa. Thiên Chúa không bao giờ muốn con người phải đau khổ, bệnh tật hay chết chóc. Ý muốn của Thiên Chúa luôn là sự sống, là sự chữa lành và phục hồi. Ngay lập tức, bệnh phong biến khỏi anh. Phép lạ diễn ra trong tích tắc, nhưng ý nghĩa của nó thì vang vọng ngàn thu. Sự chữa lành của Thiên Chúa luôn toàn diện: Người trả lại cho anh làn da lành lặn, và đồng thời trả lại cho anh vị trí trong cộng đồng xã hội và tôn giáo qua mệnh lệnh: "Hãy đi trình diện tư tế".

Tại sao Đức Giê-su lại bảo anh đi trình diện tư tế và dâng của lễ như ông Mô-sê truyền? Điều này cho thấy Đức Giê-su không đến để phá hủy Lề Luật nhưng để kiện toàn nó. Việc trình diện tư tế là thủ tục pháp lý để một người phong hủi được công nhận là đã sạch và được tái hòa nhập vào cộng đồng. Đức Giê-su muốn anh được sống lại một cuộc đời bình thường, được trở về với gia đình, được bước vào Đền Thờ để ca tụng Chúa. Ngài quan tâm đến cả đời sống xã hội và tôn giáo của anh. Hơn nữa, việc này còn là "để làm chứng cho người ta biết". Chứng tá hùng hồn nhất về Thiên Chúa không phải là những lý luận cao siêu, mà là một cuộc đời được đổi thay, một con người từ cõi chết trở về, từ tuyệt vọng bước sang hy vọng.

Tuy nhiên, câu chuyện không dừng lại ở tiếng reo vui của người được chữa lành. Thánh Lu-ca dẫn chúng ta đi sâu hơn vào mầu nhiệm của Đức Giê-su qua một chi tiết dường như mâu thuẫn: "Tiếng đồn về Người ngày càng lan rộng... Nhưng Người lui vào những nơi hoang vắng mà cầu nguyện". Thông thường, khi thành công vang dội, khi được đám đông tung hô và tìm kiếm, con người ta dễ bị cuốn vào vòng xoáy của danh vọng và quyền lực. Người ta sẽ tận dụng cơ hội để bành trướng ảnh hưởng. Nhưng Đức Giê-su thì ngược lại. Càng được tung hô, Người càng lùi lại. Càng bận rộn, Người càng tìm về nơi hoang vắng.

Đây là bài học vô giá cho đời sống tâm linh của chúng ta. Giữa những bận rộn của sứ vụ, giữa những áp lực của đám đông đang khao khát được chữa lành, Đức Giê-su vẫn ưu tiên tuyệt đối cho mối tương quan với Chúa Cha. "Nơi hoang vắng" không phải là sự trốn chạy trách nhiệm, mà là nơi nguồn mạch sức mạnh được tái tạo. Chính trong sự thinh lặng và cầu nguyện, Đức Giê-su kính múc sức mạnh và sự khôn ngoan để tiếp tục con đường thập giá. Nếu không có những giây phút "lui vào" ấy, hoạt động tông đồ sẽ dễ dàng trở thành sự náo động rỗng tuếch, và người phục vụ sẽ sớm cạn kiệt nguồn lực yêu thương. Sự thinh lặng cầu nguyện chính là linh hồn của mọi hoạt động tông đồ. Đức Giê-su dạy chúng ta rằng, chúng ta không thể cho người khác cái mà chúng ta không có. Để có thể "chạm" vào nỗi đau của người khác bằng tình yêu chữa lành, chúng ta phải thường xuyên để Thiên Chúa "chạm" vào mình trong những giờ phút cầu nguyện riêng tư và sâu lắng.

Nhìn vào người phong hủi trong bài Tin Mừng, có lẽ mỗi chúng ta cũng thấy thấp thoáng hình ảnh của chính mình. Có thể chúng ta không mắc bệnh phong cùi trên thân xác, nhưng ai trong chúng ta dám vỗ ngực xưng mình hoàn toàn sạch sẽ trước mặt Chúa? Có những căn bệnh phong hủi của tâm hồn còn đáng sợ hơn cả bệnh phong thể lý. Đó là căn bệnh của sự kiêu ngạo, khiến ta tự cô lập mình khỏi anh em; căn bệnh của lòng ghen ghét, làm lở loét các mối tương quan; căn bệnh của sự dửng dưng vô cảm, làm tê liệt trái tim biết yêu thương; hay căn bệnh của những đam mê tội lỗi thầm kín đang ngày đêm gặm nhấm linh hồn ta. Những thứ "phong hủi" thiêng liêng ấy cũng khiến ta trở nên ô uế, cũng tách biệt ta ra khỏi ân sủng của Thiên Chúa và sự hiệp thông với Hội Thánh.

Chúng ta thường che giấu những vết thương ấy dưới lớp vỏ bọc hào nhoáng của địa vị, của sự thành đạt hay của những nụ cười xã giao. Nhưng trước mặt Chúa, mọi sự đều trần trụi. Liệu chúng ta có đủ can đảm như người phong hủi kia, dám "sấp mặt xuống", dám đối diện với sự thật về bản thân và thốt lên: "Lạy Chúa, nếu Chúa muốn, Chúa có thể làm cho con được sạch"? Chúng ta có tin rằng Chúa vẫn đang muốn chữa lành ta, vẫn đang khao khát chạm vào những góc khuất tăm tối nhất, nhơ nhớp nhất của lòng ta không? Đừng sợ sự ô uế của mình làm dơ bẩn Chúa, bởi vì lòng thương xót của Ngài lớn hơn mọi tội lỗi. Chỉ cần một cái chạm của ân sủng, mọi sự sẽ được đổi mới.

Hơn thế nữa, là những người Ki-tô hữu, chúng ta được mời gọi trở thành "cánh tay nối dài" của Đức Giê-su trong thế giới hôm nay. Xung quanh chúng ta vẫn còn vô số những người "phong hủi" theo nghĩa mới. Đó là những người nghèo khổ bị xã hội bỏ rơi, những người già cô đơn không nơi nương tựa, những người lầm lỡ bị cộng đồng xa lánh, hay thậm chí là những người thân trong gia đình đang bị chúng ta "cách ly" bằng sự lạnh nhạt và định kiến. Chúng ta có dám "giơ tay đụng vào" họ không? Chúng ta có dám vượt qua những rào cản của sự sợ hãi, của sự an toàn cá nhân để đem đến cho họ một hơi ấm, một sự ủi an, một niềm hy vọng không? "Đụng vào" nỗi đau của người khác có thể làm chúng ta bị tổn thương, bị hiểu lầm, hay bị vấy bẩn bởi những phiền toái. Nhưng đó chính là con đường của Thập Giá, con đường của Tình Yêu Nhập Thể.

Xã hội hiện đại đang mắc một căn bệnh trầm trọng, đó là "bệnh phong của sự cô đơn". Con người kết nối với nhau qua mạng internet toàn cầu nhưng lại đứt gãy kết nối với người ngồi ngay bên cạnh. Chúng ta sợ chạm vào nhau, sợ trách nhiệm, sợ sự ràng buộc. Chúng ta xây dựng những bức tường phòng vệ kiên cố. Lời Chúa hôm nay mời gọi chúng ta phá đổ những bức tường ấy. Hãy để lòng chạnh thương chiến thắng sự sợ hãi. Một cái nắm tay, một ánh mắt cảm thông, một lời hỏi han chân thành, một sự hiện diện thinh lặng bên cạnh người đau khổ... tất cả đều có thể là phép lạ chữa lành mà Chúa muốn thực hiện qua chúng ta.

Cuối cùng, bài Tin Mừng nhắc nhở chúng ta về sự cân bằng cần thiết trong đời sống. Chúng ta đang sống trong một thế giới ồn ào và vội vã. Chúng ta bị cuốn đi bởi công việc, bởi những lo toan cơm áo gạo tiền, và đôi khi bởi cả những công việc phục vụ nhà Chúa. Chúng ta làm việc nhiều, nhưng hiệu quả thiêng liêng lại ít, bởi vì chúng ta thiếu chiều sâu nội tâm. Hình ảnh Đức Giê-su lui vào nơi hoang vắng để cầu nguyện là lời cảnh tỉnh cho mỗi người. Nếu Con Thiên Chúa mà còn cần những giây phút riêng tư với Cha để nạp lại năng lượng, thì phương chi là chúng ta, những thụ tạo mỏng manh yếu đuối.

Hãy tìm cho mình những "nơi hoang vắng" trong dòng chảy xô bồ của cuộc sống. Đó có thể là một góc nhỏ trong căn nhà, một giờ chầu Thánh Thể, hay đơn giản là vài phút thinh lặng trước khi đi ngủ. Hãy để cho tâm hồn lắng xuống, để nghe được tiếng Chúa nói, để cảm nhận được tình yêu của Ngài, và để sắp xếp lại những lộn xộn trong lòng mình. Chỉ khi biết quỳ gối cầu nguyện, chúng ta mới có thể đứng vững để phục vụ. Chỉ khi biết chìm sâu trong Chúa, chúng ta mới có thể đi xa đến với anh em. Sự thánh thiện không nằm ở việc làm được những điều phi thường, mà nằm ở việc để cho Thiên Chúa chiếm đoạt và hướng dẫn mọi hoạt động của mình.

Lạy Chúa Giê-su, chúng con cảm tạ Chúa vì tấm gương tuyệt vời của lòng thương xót và đời sống cầu nguyện. Xin Chúa hãy nhìn đến những vết thương phong hủi trong tâm hồn chúng con. Chúng con xin sấp mình trước nhan thánh Chúa và van xin: "Lạy Chúa, nếu Chúa muốn, xin cho con được sạch". Xin hãy chạm vào con tim chai đá của chúng con, để biến nó thành con tim bằng thịt biết yêu thương. Và xin Chúa cũng ban cho chúng con sự khao khát tìm kiếm Chúa trong thinh lặng, để mỗi ngày sống của chúng con trở thành một hy lễ tạ ơn sống động, làm chứng cho quyền năng chữa lành của Chúa giữa lòng thế giới hôm nay. Xin cho chúng con, sau khi đã được Chúa chạm vào, cũng biết mạnh dạn vươn đôi tay của mình ra để chạm vào và chữa lành những vết thương của anh chị em đồng loại, để Nước Chúa được lan rộng và vinh quang Chúa được tỏ hiện. Amen.