QUYỀN NĂNG CỦA LÒNG THƯƠNG XÓT VÀ SỰ PHỤC HỒI PHẨM GIÁ CON NGƯỜI

Thứ sáu - 09/01/2026 08:45

Trong bối cảnh của một thành phố vô danh, giữa những ồn ào và náo nhiệt của cuộc sống thường nhật, Tin Mừng theo thánh Luca dẫn đưa chúng ta vào một cuộc gặp gỡ đầy ám ảnh nhưng cũng chan chứa hy vọng. Đó là cuộc đối mặt giữa Đấng Thánh thiện tuyệt đối và một con người bị coi là ô uế tận cùng. Hình ảnh người đàn ông "toàn thân mắc bệnh phong" không chỉ là một dữ kiện y khoa, mà là một bức tranh thảm khốc về thân phận con người khi bị tước đoạt mọi phẩm giá. Bệnh phong trong thế giới cổ đại không đơn thuần là một căn bệnh ngoài da; đó là một án tử hình treo lơ lửng, một sự tuyệt giao hoàn toàn với cộng đồng, tôn giáo và thậm chí là với chính gia đình mình. Người mắc bệnh phong phải sống vất vưởng bên lề xã hội, phải rên rỉ "ô uế, ô uế" để cảnh báo người khác tránh xa. Họ là những "xác chết biết đi", mang trong mình sự thối rữa của thể xác và sự cô độc đến cùng cực của tâm hồn. Thế nhưng, chính trong tận cùng của sự tuyệt vọng ấy, ánh sáng của đức tin đã bùng lên, và cuộc gặp gỡ định mệnh với Đức Giêsu đã thay đổi tất cả.
Khi nhìn thấy Đức Giêsu, người bệnh phong này đã không chạy trốn, không lẩn khuất như luật lệ quy định. Anh ta đã làm một việc vừa can đảm vừa liều lĩnh: sấp mặt xuống đất. Đây không chỉ là hành động cầu xin, mà là tư thế của sự thờ phượng, của sự quy phục hoàn toàn. Anh ta nhận ra rằng, trước mặt mình không chỉ là một thầy thuốc hay một ngôn sứ, mà là nguồn cội của sự sống và sự thánh thiện. Lời cầu xin của anh ta: "Thưa Ngài, nếu Ngài muốn, Ngài có thể làm cho tôi được sạch", là một trong những lời kinh đẹp nhất, thần học nhất trong trọn bộ Tin Mừng. Anh ta không nghi ngờ quyền năng của Chúa; anh ta tin chắc rằng Chúa "có thể". Điều anh ta băn khoăn chỉ là ý muốn của Ngài. Đây là một sự phó thác tuyệt đối, không đòi hỏi, không yêu sách, mà đặt trọn vẹn số phận hẩm hiu của mình vào lòng thương xót tự do của Thiên Chúa. Anh ta không xin "chữa lành" (healing) mà xin "được sạch" (cleansing). Điều này cho thấy nỗi đau lớn nhất của anh không phải là những vết lở loét trên da thịt, mà là vết nhơ ô uế đã tách anh ra khỏi cộng đồng giao ước, ra khỏi sự hiệp thông với Thiên Chúa và con người.
Và Đức Giêsu đã đáp lại như thế nào trước một đức tin khiêm hạ dường ấy? Ngài đã làm một điều chấn động, một hành động xé toạc mọi rào cản lề luật và định kiến thời bấy giờ: "Người giơ tay đụng vào anh". Chúng ta cần dừng lại thật lâu ở cử chỉ này. Theo luật Lê-vi, chạm vào người phong cùi đồng nghĩa với việc tự làm mình trở nên ô uế. Người ta ném đá, xua đuổi người phong từ xa, nhưng Đức Giêsu lại "đụng vào". Tại sao Ngài không chữa lành anh bằng một lời nói từ xa như Ngài đã từng làm? Tại sao Ngài lại chọn cách tiếp xúc trực tiếp đầy rủi ro như vậy? Bởi vì Đức Giêsu hiểu rằng, người đàn ông này không chỉ cần liều thuốc cho thể xác, mà anh ta đang khao khát hơi ấm của tình người. Đã bao nhiêu năm rồi không ai dám chạm vào anh? Đã bao lâu rồi anh chỉ nhận được những ánh nhìn ghê tởm và sợ hãi? Cái chạm của Đức Giêsu là cái chạm của tình yêu nhập thể. Ngài không sợ bị lây nhiễm sự ô uế của con người; trái lại, sự thánh thiện của Ngài mạnh mẽ đến mức nó lấn át và tiêu diệt sự ô uế. Khi Thiên Chúa chạm vào tội lỗi và bệnh tật, Ngài không bị vấy bẩn, mà chính tội lỗi và bệnh tật bị quét sạch. Cái chạm ấy nói lên rằng: Con không phải là đồ bỏ đi; con được yêu thương, con được chấp nhận, và con thuộc về Ta.
Câu trả lời của Đức Giêsu vang lên như một bản tuyên ngôn của lòng thương xót: "Tôi muốn, anh hãy được sạch." Hai từ "Tôi muốn" xác định yếu tính của Thiên Chúa. Thiên Chúa không phải là một đấng vô cảm, dửng dưng trước nỗi đau của nhân loại. Ý muốn của Thiên Chúa luôn là sự sống, là sự phục hồi và là sự thánh thiện. Ngay lập tức, bệnh phong biến khỏi anh. Sự chữa lành diễn ra trong tích tắc, nhưng ý nghĩa của nó lại vang vọng mãi. Nó khẳng định rằng không có bất kỳ sự dữ nào, không có bất kỳ tội lỗi hay sự ô uế nào có thể kháng cự lại quyền năng của Thiên Chúa khi con người biết mở lòng ra đón nhận. Phép lạ này không chỉ khôi phục làn da của anh, mà còn tái sinh anh trong tư cách là một con người, một đứa con của Giao Ước.
Tuy nhiên, câu chuyện không dừng lại ở phép lạ. Đức Giêsu ra lệnh cho anh: "Hãy đi trình diện tư tế, và dâng của lễ như ông Mô-sê đã truyền". Tại sao Chúa lại quan tâm đến những nghi thức lề luật cũ kỹ ấy sau khi đã thực hiện một phép lạ siêu nhiên? Điều này cho thấy sự tinh tế và chu đáo của Đức Giêsu. Ngài không đến để phá hủy Lề Luật nhưng để kiện toàn nó. Việc trình diện tư tế là cách duy nhất để người bệnh phong được xã hội công nhận là đã sạch, được cấp "giấy thông hành" để trở về với gia đình, được bước vào Đền Thờ, được tham gia các sinh hoạt cộng đồng. Đức Giêsu không chỉ chữa lành bệnh lý, Ngài còn chữa lành các mối quan hệ xã hội. Ngài muốn anh ta được phục hồi trọn vẹn phẩm giá, không còn phải sống chui lủi như một bóng ma. Điều này nhắc nhở chúng ta rằng, ơn cứu độ của Chúa không tách rời con người ra khỏi thực tại cuộc sống, mà giúp con người sống trọn vẹn hơn, ý nghĩa hơn trong chính cộng đồng của mình.
Một chi tiết đáng suy ngẫm khác là mệnh lệnh "không được nói với ai". Đây là chủ đề "Bí mật Đấng Mêsia" thường thấy trong Tin Mừng. Đức Giêsu không muốn người ta hiểu lầm sứ vụ của Ngài. Ngài không đến để trở thành một thầy phù thủy nổi tiếng, một người làm trò ảo thuật để mua vui hay một lãnh tụ chính trị được tung hô nhờ những phép lạ giật gân. Ngài biết rằng sự tung hô của đám đông thường hời hợt và chóng qua. Nếu họ chỉ đến với Ngài vì phép lạ, họ sẽ bỏ Ngài khi Ngài bước lên Thập Giá. Sự im lặng mà Chúa đòi hỏi là để bảo vệ tính chất thiêng liêng của sứ vụ, để hướng người ta vào chiều sâu của đức tin chứ không phải bề nổi của sự hiếu kỳ. Thế nhưng, trớ trêu thay, "tiếng đồn về Người ngày càng vang xa". Sự lan truyền này không xuất phát từ sự bất tuân ác ý, mà từ niềm vui không thể kìm nén của những kẻ được chữa lành. Tin Mừng, tự bản chất, là một tin vui có sức lan tỏa mãnh liệt mà không một mệnh lệnh nào có thể giam hãm.
Nhưng giữa lúc danh tiếng nổi như cồn, giữa lúc "đám đông lũ lượt kéo đến", Đức Giêsu đã làm gì? Ngài không mở một chiến dịch truyền thông, không tổ chức đại hội chữa lành để thu hút thêm tín đồ. Ngài "lui vào nơi hoang vắng mà cầu nguyện". Đây là điểm nhấn quan trọng nhất, là chìa khóa giải mã sức mạnh của Đức Giêsu. Ngài không để mình bị cuốn vào vòng xoáy của thành công hay sự tung hô của đám đông. Ngài luôn tìm về nguồn cội sức mạnh của mình là Chúa Cha. Nơi hoang vắng không phải là nơi trốn chạy, mà là nơi của sự gặp gỡ thân mật, nơi Ngài múc lấy sự sống và định hướng cho sứ vụ. Hình ảnh Đức Giêsu cầu nguyện nơi hoang vắng dạy cho chúng ta bài học đắt giá về sự cân bằng giữa hoạt động và chiêm niệm. Nếu không có đời sống cầu nguyện sâu sắc, mọi hoạt động tông đồ, mọi công tác từ thiện, mọi nỗ lực mục vụ sẽ sớm cạn kiệt và trở nên rỗng tuếch. Chỉ khi biết lui vào "nơi hoang vắng" của cõi lòng để gặp gỡ Thiên Chúa, chúng ta mới có đủ năng lượng và tình yêu để quay lại phục vụ con người mà không bị tha hóa.
Nhìn lại người bệnh phong trong bài Tin Mừng, chúng ta thấy hình ảnh của chính mình. Có thể chúng ta không mắc bệnh phong trên thân xác, nhưng ai trong chúng ta dám vỗ ngực xưng mình hoàn toàn sạch sẽ trước mặt Chúa? Có những căn bệnh phong của tâm hồn còn đáng sợ hơn: căn bệnh của sự kiêu ngạo, của lòng ghen ghét, của sự dửng dưng vô cảm, của những đam mê tội lỗi đang gặm nhấm linh hồn chúng ta từng ngày. Những căn bệnh này làm chúng ta xa cách Chúa, xa cách anh em, và biến tâm hồn ta thành một nấm mồ hoang lạnh. Chúng ta cũng thường che giấu những vết thương ấy dưới lớp vỏ bọc hào nhoáng của địa vị, của tiền bạc, của những nụ cười xã giao. Nhưng sâu thẳm bên trong, chúng ta cũng khao khát được chữa lành, được gột rửa, được ai đó thấu hiểu và chấp nhận con người thật của mình.
Bài Tin Mừng hôm nay mời gọi chúng ta hãy có can đảm như người bệnh phong: hãy đến với Chúa Giêsu, hãy sấp mình xuống trong sự khiêm nhu chân thành nhất. Đừng sợ phơi bày những vết thương lòng, những góc khuất tăm tối nhất của cuộc đời mình trước ánh sáng của Ngài. Hãy thưa với Ngài lời kinh của sự phó thác: "Lạy Chúa, nếu Chúa muốn, Chúa có thể làm cho con được sạch". Chúa không bao giờ ghê tởm chúng ta. Ngài đang chờ đợi để được "đụng" vào chúng ta. Ngài đụng vào chúng ta qua các Bí tích, đặc biệt là Bí tích Hòa Giải và Thánh Thể. Trong toà giải tội, khi chúng ta xưng thú những tội lỗi nhơ nhuốc nhất, chính là lúc bàn tay từ ái của Chúa chạm vào linh hồn ta, phán lời tha thứ và tái tạo. Trong Bí tích Thánh Thể, Ngài không chỉ chạm vào mà còn đi vào trong ta, hòa tan sự thánh thiện của Ngài vào máu thịt ta.
Hơn thế nữa, khi đã được Chúa chạm vào và chữa lành, chúng ta được mời gọi trở nên "cánh tay nối dài" của Ngài để chạm vào những nỗi đau của thế giới hôm nay. Xung quanh chúng ta còn biết bao nhiêu người đang mắc "bệnh phong" của thời đại mới: những người bị gạt ra bên lề vì nghèo đói, vì thất bại, vì dị biệt; những người già cô đơn, những đứa trẻ bị bỏ rơi, những người đang chìm đắm trong tuyệt vọng. Liệu chúng ta có dám vượt qua những rào cản của định kiến, của sợ hãi, của sự an toàn cá nhân để "giơ tay đụng vào" họ không? Một cái nắm tay cảm thông, một lời nói khích lệ, một ánh mắt tôn trọng đôi khi có sức mạnh chữa lành hơn cả ngàn liều thuốc. Chúng ta không thể chữa lành họ bằng quyền năng phép lạ, nhưng chúng ta có thể chữa lành họ bằng quyền năng của tình yêu thương, bằng sự hiện diện đầy trắc ẩn.
Sứ điệp của bài Tin Mừng cũng cảnh tỉnh chúng ta về thái độ đối với luật lệ và hình thức bề ngoài. Đạo Chúa không phải là một mớ luật lệ khô cứng trói buộc con người, nhưng luật lệ phải phục vụ cho sự sống và phẩm giá con người. Sự vâng phục của người bệnh phong khi đi trình diện tư tế cho thấy đức tin chân chính không bao giờ tách rời khỏi sự hiệp thông với Hội Thánh. Một đức tin tự mãn, cho rằng mình chỉ cần "quan hệ trực tiếp" với Chúa mà coi thường các kỷ luật và hướng dẫn của Giáo Hội là một đức tin lệch lạc. Sự chữa lành của cá nhân phải dẫn đến sự xây dựng cộng đoàn. Chúng ta được cứu độ không phải để sống ích kỷ một mình, mà để trở thành những viên đá sống động xây nên ngôi nhà Thiên Chúa, nơi mọi người đều được chào đón và yêu thương.
Cuối cùng, hãy nhìn vào sự rút lui của Chúa Giêsu. Trong một thế giới ồn ào, nơi con người bị ám ảnh bởi việc đánh bóng tên tuổi, bởi những lượt "like" và "share" ảo, Chúa mời gọi chúng ta tìm về giá trị của sự thinh lặng. Chúng ta cần những khoảng lặng trong ngày sống để "reset" lại tâm hồn. Nếu không có cầu nguyện, chúng ta sẽ dễ dàng biến mình thành trung tâm, dễ dàng kiêu ngạo khi thành công và tuyệt vọng khi thất bại. Cầu nguyện là cái neo giữ con thuyền đời ta không bị trôi dạt giữa biển đời đầy sóng gió. Hãy học cách tìm một "nơi hoang vắng" giữa lòng thành phố, một góc nhỏ trong tâm hồn để ở lại với Chúa, để lắng nghe tiếng Ngài thì thầm: "Ta muốn, con hãy được sạch". Chỉ khi đó, chúng ta mới có thể ra đi và làm chứng cho Ngài, không phải bằng những lời nói sáo rỗng, mà bằng một cuộc đời đã được biến đổi tận căn.
Nguyện xin Chúa Giêsu, Đấng đầy lòng trắc ẩn, chạm vào những vết thương sâu kín nhất trong tâm hồn mỗi người chúng ta hôm nay. Xin Ngài rửa sạch mọi ô nhơ tội lỗi, mọi mặc cảm và sợ hãi, để chúng ta được phục hồi trong phẩm giá làm con cái Chúa. Và xin cho chúng ta, một khi đã cảm nghiệm được quyền năng chữa lành của Chúa, cũng biết trở nên những sứ giả của lòng thương xót, dám dang tay chạm vào những nỗi đau của anh chị em mình, để mang tình yêu và hy vọng của Chúa đến cho thế giới đang rất cần sự chữa lành này. Amen.

Nguồn tin: Lm. Anmai, CSsR