ÉP-PHA-THA: HÃY MỞ RA ĐỂ NGHE VÀ NÓI LỜI YÊU THƯƠNG

Thứ bảy - 21/03/2026 09:59

Trang Tin Mừng theo thánh Máccô hôm nay đưa chúng ta đi theo bước chân hành trình của Đức Giêsu qua những vùng đất ngoại đạo. Từ vùng Tia, qua Xi-đôn, rồi đến miền Thập Tỉnh, Chúa Giêsu không chỉ di chuyển về mặt địa lý mà Người đang mở rộng biên cương của lòng thương xót. Tại đây, một hoạt cảnh đầy cảm động đã diễn ra: người ta đem đến cho Người một người vừa điếc vừa ngọng. Đây không chỉ là một ca bệnh lý thể lý bình thường, nhưng trong nhãn giới của Thánh Kinh, điếc và ngọng còn tượng trưng cho tình trạng của một nhân loại mất khả năng giao tiếp với Thiên Chúa và với anh chị em mình. Người điếc không nghe được tiếng Chúa gọi, và người ngọng không thể thốt lên lời ngợi khen hay tuyên xưng đức tin một cách rõ ràng. Sự xuất hiện của Đức Giêsu tại vùng đất dân ngoại này mang một thông điệp mạnh mẽ: ơn cứu độ không còn bị giới hạn trong biên giới Israel, nhưng đang mở ra cho mọi dân tộc, cho mọi kẻ đang bị giam cầm trong sự thinh lặng đau khổ của tội lỗi và bệnh tật.
Đi sâu vào chú giải những hành động mang tính biểu tượng của Đức Giêsu, chúng ta thấy một sự ân cần kỳ lạ. Trước hết, Người "kéo riêng anh ta ra khỏi đám đông". Chúa Giêsu muốn thiết lập một mối tương quan cá vị, đối diện giữa Đấng Tạo Hóa và thụ tạo. Trong tiếng ồn ào của đám đông, người ta dễ dàng bị đánh mất bản sắc, nhưng khi đối diện riêng với Chúa, anh ta mới thực sự là chính mình với nỗi đau của mình. Tiếp đến là những cử chỉ: đặt ngón tay vào lỗ tai, nhổ nước miếng bôi vào lưỡi. Đây là những hành động mang tính "bí tích" sơ khai. Ngón tay Thiên Chúa – biểu tượng của quyền năng Chúa Thánh Thần – đang chạm vào nơi bị hư hỏng để tái tạo. Nước miếng, theo quan niệm cổ xưa, mang theo sinh khí của con người. Đức Giêsu đang dùng chính "nhân tính" thánh thiêng của Người để chữa lành cho anh ta. Đỉnh điểm của dấu lạ là khi Người "ngước mắt lên trời, thở dài". Cái thở dài của Đức Giêsu không phải là sự bất lực, mà là sự cảm thông sâu sắc với thân phận con người bị ma quỷ và bệnh tật khống chế. Đó là tiếng thở dài của Đấng gánh lấy nỗi đau của nhân loại vào lòng mình.
Từ "Ép-pha-tha" (Hãy mở ra) phát ra từ môi miệng Chúa Giêsu không đơn thuần là một mệnh lệnh y khoa, mà là một lời sáng tạo mới. Như thuở ban đầu Thiên Chúa phán một lời và mọi sự liền có, thì nay, lời "Hãy mở ra" đã phá tan sự bế tắc của các giác quan. Lập tức, tai anh mở ra và lưỡi anh hết bị buộc lại. Anh nói được "rõ ràng" (orthōs). Chi tiết này rất quan trọng, vì trước đó anh ta không chỉ ngọng mà còn nói không ra tiếng, giờ đây anh có thể diễn đạt sự thật về cuộc đời mình và về Thiên Chúa. Dù Chúa Giêsu cấm họ đồn ra để tránh những hiểu lầm về một Đấng Thiên Sai chính trị, nhưng lòng biết ơn quá lớn đã khiến họ không thể im lặng. Lời tung hô của đám đông: "Ông ấy làm việc gì cũng tốt đẹp cả" gợi lại điệp khúc trong sách Sáng Thế khi Thiên Chúa sáng tạo vũ trụ: "Thiên Chúa thấy mọi sự Người đã làm ra thật tốt đẹp". Chúa Giêsu chính là Đấng đang thực hiện cuộc sáng tạo mới, phục hồi phẩm giá cho những người bị lãng quên.
Gợi ý sống Tin Mừng cho chúng ta hôm nay nằm ở chính mệnh lệnh "Ép-pha-tha" mà mỗi chúng ta đã từng được nghe trong ngày lãnh nhận Bí tích Rửa tội. Chúng ta có thể không điếc về mặt thể lý, nhưng đôi khi chúng ta mắc chứng "điếc tâm linh". Chúng ta có tai nhưng không nghe thấy tiếng than vãn của người nghèo, không nghe thấy lời mời gọi của Chúa trong thâm tâm, hoặc tệ hơn, chúng ta chỉ chọn nghe những lời nịnh hót, những tiếng ồn ào của danh lợi. Chúng ta cũng có thể mắc chứng "ngọng tâm linh" khi miệng lưỡi chúng ta chỉ dùng để nói những lời cay nghiệt, vu khống, chia rẽ, thay vì dùng để an ủi và tuyên xưng chân lý. Lời Chúa hôm nay mời gọi chúng ta hãy để Người "kéo riêng ra", tách mình khỏi những ồn ào của mạng xã hội, của những lo toan phù phiếm, để Chúa chạm vào tai và lưỡi chúng ta một lần nữa. Chỉ khi biết lắng nghe Thiên Chúa trong thinh lặng, chúng ta mới có thể nói được những lời "rõ ràng" mang lại sự sống cho anh chị em.
Sống sứ điệp này cũng có nghĩa là trở thành những "người mang bệnh nhân đến với Chúa". Hãy nhìn vào đám đông trong Tin Mừng, họ không chỉ đứng nhìn mà đã chủ động đưa người điếc đến và xin Chúa đặt tay trên anh. Trong cuộc sống hằng ngày, xung quanh chúng ta có biết bao người đang bị "điếc" vì sự tuyệt vọng, bị "ngọng" vì nỗi sợ hãi không dám nói lên sự thật. Chúng ta có sẵn lòng đưa họ đến với Chúa qua lời cầu nguyện, qua những hành động bác ái và sự đồng hành chân thành không? Đừng để sự dửng dưng biến chúng ta thành những người điếc trước nỗi đau của đồng loại. Mỗi Kitô hữu phải là một cánh tay nối dài của Đức Giêsu, để lặp lại lời "Ép-pha-tha" trong môi trường mình sống, mở ra những nhịp cầu đối thoại và hàn gắn những rạn nứt trong các mối tương quan gia đình và xã hội.
Cuối cùng, hãy để lòng kinh ngạc trước những việc tốt đẹp Chúa làm trở thành động lực cho cuộc sống hằng ngày. Thay vì than vãn về những khó khăn, hãy học cách nhìn thấy những "phép lạ" nhỏ bé mà Chúa vẫn đang thực hiện: một lời cảm thông, một sự hòa giải, một sức mạnh để vượt qua cám dỗ. Khi tai chúng ta được mở ra để nghe Lời Chúa và lưỡi được tháo cởi để ca tụng Người, cuộc đời chúng ta sẽ trở thành một bài ca "tốt đẹp" góp phần vào chương trình sáng tạo của Thiên Chúa. Xin Chúa Giêsu, Đấng chữa lành mọi tật nguyền, đặt ngón tay của Người vào linh hồn chúng ta, để chúng ta không còn sống trong sự khép kín ích kỷ, nhưng luôn sẵn sàng "mở ra" để đón nhận ân sủng và tỏa lan tình yêu đến tận cùng trái đất.

Nguồn tin: Lm. Anmai, CSsR