MÁU TỬ ĐẠO LÀ HẠT GIỐNG TRỔ SINH KI-TÔ HỮU: SỨ MẠNG TRUYỀN GIÁO VÀ CHỨNG TÁ TÌNH YÊU CỦA THÁNH PHAO-LÔ MI-KI VÀ CÁC BẠN

Thứ bảy - 21/03/2026 09:49

Lời kết thúc Tin Mừng theo thánh Mát-thêu mà chúng ta vừa nghe không chỉ là một bản di chúc thiêng liêng Chúa Giê-su để lại cho các môn đệ, mà còn là một lệnh truyền đầy quyền năng và hy vọng cho mọi thế hệ Kitô hữu. Trên ngọn núi tại Ga-li-lê, nơi Chúa Phục Sinh hiển linh, một chương mới của lịch sử nhân loại đã mở ra. Đó là chương của sự lên đường, của việc làm cho muôn dân trở thành môn đệ và của sự hiện diện huyền nhiệm nhưng đích thực của Thiên Chúa giữa trần gian cho đến tận thế. Sứ mạng này đã được viết tiếp bằng mồ hôi, nước mắt và đặc biệt là bằng dòng máu thắm của các vị tử đạo qua mọi thời đại. Hôm nay, khi Giáo hội mừng kính thánh Phao-lô Mi-ki và các bạn tử đạo tại Nhật Bản, chúng ta được mời gọi chiêm ngắm sự giao thoa tuyệt vời giữa Lệnh truyền truyền giáo của Chúa Giê-su và sự đáp trả anh dũng của những con người đã yêu mến Chúa cho đến giọt máu cuối cùng.
Nhìn vào bối cảnh của bài Tin Mừng, chúng ta thấy một hình ảnh rất thực về thân phận con người: "Khi thấy Người, các ông bái lạy, nhưng có mấy ông lại hoài nghi". Thật lạ lùng khi ngay trong giây phút trọng đại này, sự hoài nghi vẫn tồn tại bên cạnh niềm tin. Điều này cho thấy đức tin không phải là một trạng thái tâm lý tĩnh tại, mà là một cuộc chiến đấu liên lỉ. Chúa Giê-su không trách mắng sự hoài nghi đó, Người "đến gần" để xóa tan khoảng cách. Người khẳng định quyền năng tuyệt đối: "Thầy đã được trao toàn quyền trên trời dưới đất". Chính quyền năng này là nền tảng cho sứ mạng mà các môn đệ sắp lãnh nhận. Họ không lên đường bằng sức riêng, bằng tài năng thuyết phục hay bằng thế lực trần gian, nhưng bằng quyền năng của Đấng đã chiến thắng cái chết. Lệnh truyền "Hãy đi và làm cho muôn dân trở thành môn đệ" chính là hơi thở của Giáo hội. Một Giáo hội không truyền giáo là một Giáo hội đang chết dần.
Làm cho muôn dân trở thành môn đệ không đơn thuần là việc gia tăng quân số hay bành trướng một tổ chức, mà là dẫn đưa con người vào mối tương quan thiết thân với Ba Ngôi Thiên Chúa qua Bí tích Thánh tẩy. "Nhân danh Chúa Cha, và Chúa Con và Chúa Thánh Thần" – đó là ấn tín của sự thuộc về, là lời mời gọi con người bước vào sự hiệp thông tình yêu của Thiên Chúa. Sứ mạng này còn đi kèm với việc "dạy bảo họ tuân giữ mọi điều Thầy đã truyền". Những điều Chúa truyền không phải là những luật lệ hà khắc, mà là Hiến chương Nước Trời, là luật yêu thương. Để có thể dạy người khác tuân giữ, chính người môn đệ phải là người sống những điều đó trước tiên. Sứ mạng truyền giáo, vì thế, luôn gắn liền với sứ mạng làm chứng bằng chính đời sống của mình.
Thánh Phao-lô Mi-ki và 25 bạn tử đạo tại Nagasaki năm 1597 chính là những người đã thực thi lệnh truyền này một cách trọn hảo nhất. Giữa một xã hội Nhật Bản thời bấy giờ vốn xa lạ và đầy định kiến với Kitô giáo, các ngài đã "đi" và "làm cho muôn dân trở thành môn đệ". Thánh Phao-lô Mi-ki, một tu sĩ dòng Tên và là một nhà giảng thuyết tài năng, đã không ngừng rao giảng về tình yêu của Chúa Ki-tô. Ngay cả khi bị treo trên thập giá, trên đỉnh đồi Nishizaka, ngài vẫn tiếp tục bài giảng cuối cùng của mình. Ngài không giảng bằng những lý luận thần học khô khan, nhưng giảng bằng sự tha thứ. Ngài tha thứ cho những kẻ hành quyết, cho hoàng đế đã ra lệnh giết mình, giống như Thầy Chí Thánh đã tha thứ trên đồi Gôn-gô-tha năm xưa. Đó chính là đỉnh cao của việc "tuân giữ mọi điều Thầy đã truyền".
Sự hy sinh của các vị tử đạo Nhật Bản cho thấy rằng "làm chứng" (martyria) chính là cách truyền giáo hiệu quả nhất. Khi bị dẫn đi bộ quãng đường dài hàng trăm dặm từ Kyoto đến Nagasaki trong mùa đông giá rét, chịu cắt tai và chịu sự sỉ nhục của đám đông, các ngài vẫn hát thánh ca và cầu nguyện. Sự vui mừng trong đau khổ của các ngài đã làm cho những kẻ bắt bớ phải kinh ngạc. Người ta tự hỏi: Điều gì đã khiến những con người này coi nhẹ mạng sống mình như vậy? Câu trả lời nằm ở lời hứa cuối cùng của Chúa Giê-su trong bài Tin Mừng: "Và đây, Thầy ở cùng anh em mọi ngày cho đến tận thế". Các vị tử đạo đã cảm nghiệm được sự hiện diện sống động của Chúa Ki-tô bên cạnh mình. Họ không cô đơn trên thập giá, vì Chúa đang cùng vác, cùng đau và cùng chiến thắng với họ.
Lời hứa "Thầy ở cùng anh em" là liều thuốc an thần quý giá cho mọi Kitô hữu đang gặp thử thách. Trong những lúc đêm tối của đức tin, khi sự hoài nghi bủa vây hay khi phải đối diện với những bách hại ngấm ngầm của chủ nghĩa thế tục, chúng ta thường cảm thấy Chúa dường như vắng bóng. Nhưng Tin Mừng khẳng định rằng Người vẫn ở đó, ngay trong lòng những khốn khó. Sự hiện diện của Chúa không có nghĩa là Người cất đi thập giá, nhưng Người ban sức mạnh để chúng ta vác thập giá đến cùng. Thánh Phao-lô Mi-ki và các bạn đã tin vào lời hứa này một cách tuyệt đối, và chính niềm tin đó đã biến cái chết nhục nhã trên thập giá thành một khải hoàn ca của đức tin.
Gợi ý sống Tin Mừng cho chúng ta hôm nay, trước hết là lời mời gọi mỗi người trở thành một nhà truyền giáo trong chính môi trường sống của mình. Chúng ta có thể không được mời gọi đổ máu như các vị tử đạo Nhật Bản, nhưng chúng ta được gọi để "đổ mồ hôi" và "hy sinh cái tôi" vì Tin Mừng. Truyền giáo hôm nay đôi khi chỉ là việc dám sống thật giữa một thế giới đầy giả dối, dám sống thanh sạch giữa một xã hội đầy hưởng thụ, hay dám đứng về phía người nghèo khổ và bị bỏ rơi. Khi chúng ta sống theo các giá trị của Tin Mừng, chúng ta đang thực hiện lệnh truyền của Chúa Giê-su. Mỗi cử chỉ yêu thương, mỗi lời an ủi, mỗi sự tha thứ đều là một phép rửa "bằng tinh thần" mà chúng ta thực hiện cho những người xung quanh.
Thứ hai, chúng ta cần học nơi các vị tử đạo tinh thần hiệp nhất và đồng hành. Nhóm 26 vị tử đạo Nhật Bản gồm đủ mọi thành phần: linh mục, tu sĩ, giáo dân, cả những thiếu nhi như cậu bé Louis Ibaraki mới 12 tuổi. Họ đã cùng đi, cùng chịu khổ và cùng chết bên nhau. Điều này nhắc nhở chúng ta rằng sứ mạng truyền giáo không phải là việc của cá nhân, mà là của cả cộng đoàn Giáo hội. Trong một thế giới đang bị chia rẽ bởi chủ nghĩa cá nhân, sự hiệp thông và tình huynh đệ giữa các Kitô hữu chính là một lời chứng hùng hồn nhất về sự hiện diện của Thiên Chúa. Chúng ta hãy biết nâng đỡ đức tin của nhau, nhất là đối với những người đang trong tình trạng "hoài nghi" hay chao đảo trước những sóng gió cuộc đời.
Thứ ba, đừng sợ hãi trước những nghịch cảnh. Thánh Phao-lô Mi-ki đã nói trước khi chết: "Tôi vui mừng vì được chết vì danh Chúa Giê-su". Bí quyết của sự bình an trong đau khổ chính là tình yêu. Khi chúng ta yêu mến Chúa đủ nhiều, thập giá sẽ không còn là gánh nặng mà là nấc thang đưa chúng ta lên trời. Cuộc đời mỗi người đều có những "Nagasaki" riêng – những nơi của sự thử thách và hy sinh. Hãy nhìn lên các vị tử đạo để thấy rằng đau khổ không phải là ngõ cụt, mà là cửa ngõ dẫn vào vinh quang phục sinh. Sự hiện diện của Chúa Ki-tô là sự bảo đảm rằng cuối cùng, tình yêu sẽ chiến thắng hận thù, và ánh sáng sẽ đẩy lui bóng tối.
Cuối cùng, chúng ta hãy tự hỏi: Tôi đã làm gì để "muôn dân trở thành môn đệ"? Có lẽ "muôn dân" ở đây chính là những người bạn đồng nghiệp, là những người hàng xóm chưa biết Chúa, hay thậm chí là những người trong chính gia đình chúng ta nhưng đã xa rời đức tin. Chúng ta không cần phải nói những lời cao siêu, nhưng hãy cho họ thấy "mọi điều Thầy đã truyền" đang sống động nơi con người chúng ta. Hãy để cho cuộc đời mình trở thành một cuốn Tin Mừng thứ năm, một cuốn sách mà người ta có thể đọc được tình yêu của Thiên Chúa qua những hành động cụ thể hằng ngày. Máu các vị tử đạo đã trổ sinh hạt giống đức tin trên đất nước Phù Tang, thì ước gì sự hy sinh và lòng mến của chúng ta cũng làm trổ sinh những bông hoa đức tin trên chính quê hương và trong môi trường chúng ta đang sống.
Lạy Chúa Giê-su Phục Sinh, Ngài đã hứa ở cùng chúng con cho đến tận thế. Xin ban cho chúng con lòng can đảm của thánh Phao-lô Mi-ki và các bạn tử đạo, để chúng con không bao giờ lùi bước trước khó khăn, nhưng luôn kiên trì làm chứng cho tình yêu Chúa. Xin giúp chúng con nhận ra rằng sứ mạng truyền giáo bắt đầu từ chính trái tim tràn đầy niềm vui tin mừng của mình. Xin cho chúng con biết dùng đời sống thánh thiện và bác ái để dẫn đưa anh chị em về với Chúa, hầu cho danh Chúa được cả sáng và Nước Chúa được trị đến khắp nơi. Amen.

Nguồn tin: Lm. Anmai, CSsR