CON NGƯỜI LÀ CHỦ NGÀY SA-BÁT VÀ TỰ DO CỦA TÌNH YÊU

Thứ ba - 20/01/2026 08:54

Trong hành trình rao giảng Tin Mừng tại miền Ga-li-lê, Chúa Giê-su và các môn đệ thường xuyên đối diện với những quy luật khắt khe của truyền thống Do Thái giáo thời bấy giờ. Đoạn Tin Mừng theo thánh Mác-cô chúng ta suy niệm hôm nay mở ra một bối cảnh rất đời thường nhưng lại chứa đựng một cuộc tranh luận thần học sâu sắc về cốt lõi của lề luật. Đó là cảnh tượng Thầy trò đi băng qua cánh đồng lúa vào ngày Sa-bát, một ngày vốn được biệt riêng để thờ phượng Thiên Chúa và nghỉ ngơi tuyệt đối theo luật Mô-sê. Khi các môn đệ, vì đói bụng, đã bắt đầu bứt những bông lúa dọc đường, hành động này ngay lập tức lọt vào tầm mắt của những người Pha-ri-sêu – những người vốn được coi là "người canh gác lề luật". Đối với họ, việc bứt lúa bị coi là hành vi "gặt hái", một trong ba mươi chín hạng mục công việc bị cấm ngặt trong ngày Sa-bát. Câu hỏi họ đặt ra cho Chúa Giê-su không chỉ là một lời thắc mắc, mà là một lời cáo buộc trực diện về sự buông lỏng kỷ luật tôn giáo.
Chúa Giê-su không trực tiếp phủ nhận giá trị của luật Sa-bát, nhưng Người dùng chính Kinh Thánh – khí giới mà người Pha-ri-sêu tự hào nhất – để phản bác. Người nhắc lại sự kiện vua Đa-vít, trong cơn túng cực và đói khát, đã cùng thuộc hạ vào nhà Chúa và ăn bánh tiến – loại bánh vốn chỉ dành riêng cho tư tế. Bằng cách dẫn chứng này, Chúa Giê-su khẳng định một nguyên tắc ưu tiên tối thượng: sự sống và nhu cầu căn bản của con người vượt trên những quy định lễ nghi thuần túy. Nếu Đa-vít, vị vua vĩ đại nhất của dân Do Thái, được miễn trừ khỏi luật lệ để duy trì sự sống, thì các môn đệ của "Đấng vượt trội hơn Đa-vít" cũng hoàn toàn có quyền được hưởng sự khoan dung đó. Đây là một sự đảo lộn tư duy tôn giáo đầy táo bạo, chuyển từ cái nhìn nệ luật sang cái nhìn nhân bản và đầy lòng thương xót.
Điểm mấu chốt của bài giảng nằm ở lời tuyên bố mang tính cách mạng: "Ngày Sa-bát được tạo ra cho loài người, chứ không phải loài người cho ngày Sa-bát." Câu nói này của Chúa Giê-su định nghĩa lại mục đích của mọi lề luật trong Kitô giáo. Thiên Chúa ban lề luật không phải để trói buộc hay đè bẹp con người dưới sức nặng của những giáo điều cứng nhắc, nhưng là để phục vụ lợi ích, sự tự do và ơn cứu độ của con người. Luật pháp là phương tiện, còn con người là cùng đích. Ngày Sa-bát được lập ra để con người có thời gian nghỉ ngơi, phục hồi sức khỏe và hướng tâm hồn về Thiên Chúa trong niềm vui, chứ không phải để trở thành một "nhà tù tinh thần" nơi mỗi bước đi đều bị giám sát bởi nỗi sợ sai phạm.
Lời tuyên bố cuối cùng: "Con Người làm chủ luôn cả ngày Sa-bát" khẳng định thiên tính và uy quyền tuyệt đối của Chúa Giê-su. Người không chỉ là một vị ngôn sứ giải thích luật, mà Người chính là Đấng lập luật. Với tư cách là Con Thiên Chúa, Người có quyền thiết lập lại trật tự giá trị. Chúa Giê-su chính là "Ngày Sa-bát đích thực", nơi con người tìm thấy sự nghỉ ngơi cho tâm hồn. Khi chúng ta ở bên cạnh Người, chúng ta không còn bị nô lệ bởi những hình thức bề ngoài, mà được mời gọi bước vào mối tương quan yêu thương. Sự hiện diện của Chúa Giê-su biến mọi ngày thành ngày của Chúa, và mọi hành động yêu thương đều trở thành một hành vi thờ phượng đẹp lòng Ngài nhất.
Chú giải Tin Mừng về mặt văn hóa và lịch sử cho thấy bánh tiến (bánh diện đối) gồm mười hai ổ bánh tượng trưng cho mười hai chi tộc Ít-ra-en, được đặt trên bàn thờ mỗi tuần. Việc Chúa Giê-su nhắc đến Thượng tế A-bi-a-tha thay vì A-hi-me-léc (như trong sách Sa-mu-ên) có thể là một cách nhấn mạnh đến thời kỳ huy hoàng của vương triều Đa-vít và thẩm quyền tư tế gắn liền với Đấng Mê-si-a. Điều này cho thấy Chúa Giê-su đang thực hiện một cuộc xuất hành mới, dẫn đưa dân Chúa ra khỏi sự nô lệ của lề luật để tiến vào miền đất hứa của ân sủng. Những người Pha-ri-sêu đã quá chú trọng đến "chữ viết" mà quên đi "thần khí" của lề luật, họ yêu mến lề luật của Chúa hơn là yêu mến chính Chúa của lề luật.
Gợi ý mục vụ cho đời sống hôm nay mời gọi mỗi Kitô hữu tự vấn về cách chúng ta giữ đạo. Đôi khi chúng ta cũng rơi vào thái độ Pha-ri-sêu khi coi trọng việc đi lễ, giữ các kinh kệ như một nghĩa vụ hình thức nhưng lại thiếu lòng bác ái với anh chị em. Ngày Chúa Nhật (Ngày Sa-bát mới) không chỉ là ngày để đi nhà thờ, mà còn là ngày để thực thi lòng thương xót, thăm viếng người đau yếu, giúp đỡ kẻ nghèo hèn. Nếu việc giữ luật mà làm cho tâm hồn chúng ta trở nên khô cằn, xét đoán và thiếu bao dung, thì chúng ta đang đi ngược lại tinh thần của Chúa Giê-su. Chúng ta cần học cách ưu tiên con người hơn là công việc, ưu tiên tương quan hơn là những quy tắc cứng nhắc trong gia đình và cộng đoàn.
Sứ điệp của Chúa Giê-su cũng nhắc nhở các nhà lãnh đạo cộng đoàn và những người làm cha làm mẹ về cách áp dụng kỷ luật. Kỷ luật là cần thiết để thăng tiến, nhưng kỷ luật không có tình thương sẽ trở thành bạo lực tinh thần. Mỗi khi đặt ra một quy định, chúng ta cần hỏi: "Quy định này có giúp con người sống triển nở và hạnh phúc hơn không?". Hãy để lòng thương xót là kim chỉ nam cho mọi hành động. Khi chúng ta đặt Thiên Chúa và hạnh phúc của tha nhân làm trung tâm, chúng ta sẽ thấy rằng "gánh của Chúa thì êm ái và ách của Ngài thì nhẹ nhàng". Đó chính là sự tự do đích thực của con cái Thiên Chúa mà Chúa Giê-su muốn mang lại cho mỗi chúng ta.
Cuối cùng, chúng ta được mời gọi trở thành "người làm chủ ngày Sa-bát" trong chính cuộc đời mình bằng cách không để cho những lo âu cơm áo gạo tiền hay những áp lực xã hội cướp mất sự bình an nội tâm. Hãy dành thời gian để "nghỉ ngơi trong Chúa", để Người bồi dưỡng sức lực cho chúng ta qua Lời Chúa và Bí tích Thánh Thể. Khi chúng ta biết dừng lại để bẻ bánh cuộc đời mình chia sẻ cho người khác như các môn đệ bứt lúa trên đồng, chúng ta đang làm cho vương quốc Thiên Chúa hiện diện ngay giữa thế gian này. Xin Chúa cho chúng ta luôn biết chọn lựa tình yêu làm luật sống tối thượng, để mỗi ngày sống của chúng ta đều là một ngày Sa-bát thánh thiện và tràn đầy niềm vui cứu độ.

Nguồn tin: Lm. Anmai, CSsR