NƯỚC TRỜI LÀ KHO BÁU VÀ DI SẢN CỦA TÌNH YÊU: SUY NIỆM LỄ THÁNH A-NÊ, TRINH NỮ TỬ ĐẠO

Thứ ba - 20/01/2026 22:31

Trong bầu khí thánh thiêng của phụng vụ hôm nay, Giáo hội mời gọi chúng ta chiêm ngắm dung mạo của một thiếu nữ trẻ tuổi nhưng mang trong mình một đức tin sắt đá và một tình yêu nồng cháy dành cho Đức Kitô: Thánh A-nê, trinh nữ tử đạo. Hình ảnh một thiếu nữ chỉ mới mười hai, mười ba tuổi đầu nhưng đã can đảm đối diện với án tử, từ chối mọi vinh hoa phú quý và những lời đường mật của thế gian để bảo vệ vẹn toàn lòng trinh bạch cho Đấng Phu Quân Thần Linh, chính là một minh chứng sống động nhất cho dụ ngôn "Kho báu chôn giấu trong ruộng" mà chúng ta vừa nghe trong Tin Mừng theo thánh Mát-thêu. Thánh A-nê đã tìm thấy kho báu ấy, và ngài đã không ngần ngại "bán tất cả những gì mình có", kể cả mạng sống quý giá của tuổi thanh xuân, để chiếm hữu cho bằng được Nước Trời.
Để đi sâu vào mầu nhiệm này, trước hết chúng ta cần dừng lại để chú giải và thấu hiểu ý nghĩa của dụ ngôn ngắn ngủi nhưng đầy súc tích này. Thánh Mát-thêu đặt dụ ngôn kho báu trong bối cảnh Đức Giêsu đang mặc khải về bản chất của Nước Trời cho các môn đệ. Hình ảnh "kho báu chôn giấu trong ruộng" không phải là một điều xa lạ trong bối cảnh xã hội Do Thái thời cổ đại. Vì chiến tranh và loạn lạc xảy ra liên miên, người ta thường chôn giấu tài sản quý giá xuống lòng đất để bảo vệ. Đôi khi, chủ nhân của kho báu qua đời hoặc đi xa không trở về, khiến kho báu ấy nằm lại trong lòng đất như một bí mật chờ được khám phá. Đức Giêsu dùng hình ảnh này để khẳng định rằng Nước Trời là một thực tại có thật, vô cùng quý giá, nhưng không phải lúc nào cũng hiển hiện trước mắt người đời một cách ồn ào. Nó đòi hỏi một sự nhạy bén, một tâm hồn khao khát tìm kiếm để có thể nhận ra sự hiện diện của Thiên Chúa ngay trong những mảnh ruộng đời thường của mỗi người.
Điểm mấu chốt của dụ ngôn nằm ở phản ứng của người gặp được kho báu: "liền chôn giấu lại, rồi vui mừng đi bán tất cả những gì mình có mà mua thửa ruộng ấy". Ở đây, chúng ta thấy một sự dứt khoát tuyệt đối. Người này không hề do dự, không hề tính toán thiệt hơn. Sự "vui mừng" là động lực chính yếu thúc đẩy ông hành động. Nước Trời không phải là một gánh nặng của lề luật, cũng không phải là một sự cưỡng bách, mà là một niềm hạnh phúc lớn lao đến mức khiến mọi sở hữu khác trở nên thứ yếu. Việc "bán tất cả" tượng trưng cho sự từ bỏ triệt để. Để có được cái tuyệt đối, người ta phải buông bỏ cái tương đối. Để chiếm được Nước Trời, con người phải sẵn sàng từ bỏ cái tôi ích kỷ, những đam mê trần thế và cả những an toàn giả tạo để đặt trọn vẹn niềm tin vào Thiên Chúa.
Nhìn vào cuộc đời của Thánh A-nê, chúng ta thấy dụ ngôn này được hiện thực hóa một cách huy hoàng. A-nê sống vào thế kỷ thứ IV, trong một thời kỳ mà Kitô giáo bị bách hại dữ dội dưới thời hoàng đế Diocletianus. Theo truyền thuyết, vì vẻ đẹp và sự giàu sang của gia đình, ngài đã được nhiều thanh niên quyền quý theo đuổi, trong đó có con trai của vị quan toàn quyền thành Roma. Họ hứa hẹn cho ngài vinh quang, lụa là và một cuộc sống vương giả. Thế nhưng, đối với A-nê, tất cả những thứ đó chỉ là rơm rác so với kho báu mà ngài đã tìm thấy: đó là tình yêu của Đức Giêsu Kitô. Ngài đã dâng hiến trinh tiết cho Chúa và coi Ngài là Đấng Phu Quân duy nhất. Khi bị đe dọa tước đoạt mạng sống, A-nê không hề run sợ, trái lại, ngài coi cái chết như một ngày cưới để được kết hợp vĩnh viễn với Đấng mình yêu mến.
Thánh A-nê đã "bán tất cả" theo nghĩa đen nhất của từ này. Ngài từ bỏ tương lai tươi sáng theo mắt người đời, từ bỏ quyền được lập gia đình, và cuối cùng là từ bỏ hơi thở của chính mình. Sự hy sinh của A-nê cho thấy một chân lý: Nước Trời đáng giá hơn cả mạng sống. Đối với những kẻ bách hại, A-nê là một kẻ khờ dại, một thiếu nữ bướng bỉnh đi vào chỗ chết. Nhưng đối với đức tin, A-nê là một nhà đầu tư khôn ngoan nhất, người đã đổi cái hữu hạn để lấy cái vô hạn, đổi cái chóng qua để lấy cái trường tồn. Kho báu mà ngài chôn giấu trong thửa ruộng của lòng tin chính là sự kết hợp mật thiết với Thiên Chúa, một kho báu mà không gươm giáo nào có thể chạm tới và không ngọn lửa nào có thể thiêu rụi.
Áp dụng vào thực hành đời sống hôm nay, chúng ta tự hỏi: "Thửa ruộng" của chúng ta là gì và chúng ta có đang tìm kiếm kho báu trong đó không? Mỗi chúng ta đều có một thửa ruộng riêng, đó là hoàn cảnh sống, là công việc hằng ngày, là những mối quan hệ gia đình và xã hội. Nước Trời không ở đâu xa xôi trên chín tầng mây, nhưng nó đang nằm ẩn giấu ngay trong những trách nhiệm tầm thường nhất. Kho báu có thể là sự kiên nhẫn khi đối diện với nghịch cảnh, là lòng bao dung đối với người lầm lỗi, hay là sự công chính trong kinh doanh. Đôi khi chúng ta quá mải mê nhìn sang thửa ruộng của người khác mà quên mất rằng kho báu đang nằm ngay dưới chân mình. Thánh A-nê đã tìm thấy Chúa ngay trong sự bách hại tại Roma; còn chúng ta, chúng ta phải tìm thấy Ngài ngay trong lòng phố thị ồn ào hay trong sự lặng lẽ của gia đình.
Để chiếm hữu được kho báu Nước Trời, chúng ta cần học cách "bán đi" những thứ không cần thiết. Trong một xã hội tiêu thụ, chúng ta bị vây quanh bởi quá nhiều "sở hữu" – không chỉ là vật chất mà còn là những thành kiến, lòng tự ái và sự kiêu ngạo. Những thứ này khiến tâm hồn chúng ta trở nên nặng nề, không còn đủ nhanh nhẹn để chạy đến với Chúa. "Bán đi" ở đây có nghĩa là thực hiện một cuộc thanh lọc nội tâm. Chúng ta cần buông bỏ thói quen phàn nàn để thay bằng lời tạ ơn; buông bỏ sự ích kỷ để thay bằng lòng quảng đại. Sự từ bỏ Kitô giáo không phải là một sự mất mát đau đớn, nhưng là một sự hoán đổi tràn đầy niềm vui, vì chúng ta biết rằng những gì chúng ta nhận được quý giá hơn gấp bội những gì chúng ta cho đi.
Bài học từ Thánh A-nê còn là bài học về sự trung tín. Trong một thế giới mà các cam kết thường dễ dàng bị phá vỡ, sự kiên trung của một thiếu nữ 13 tuổi trước án chết là một lời chất vấn mạnh mẽ. Chúng ta có sẵn sàng bảo vệ đức tin và các giá trị Tin Mừng khi bị thế gian chế giễu hay áp bức không? Đôi khi chúng ta không bị bách hại bằng gươm giáo như thời thánh nữ, nhưng lại bị bách hại bằng sự dửng dưng, bằng lối sống hưởng thụ và chủ nghĩa thế tục. Giữ mình khiết tịnh, giữ lòng trung thực, giữ sự công bằng chính là cách chúng ta đang "tử đạo" hằng ngày để bảo vệ kho báu Nước Trời. Thánh A-nê dạy chúng ta rằng sức mạnh không nằm ở tuổi tác hay quyền lực, nhưng nằm ở sự kết hợp mật thiết với Chúa.
Niềm vui của người gặp kho báu là một chi tiết rất quan trọng. Đức tin không phải là một khuôn mặt ủ dột, sầu khổ. Nếu chúng ta theo Chúa mà luôn cảm thấy nặng nề, có lẽ chúng ta chưa thực sự gặp được "kho báu", mà mới chỉ thấy "thửa ruộng" khô cằn. Thánh A-nê đi ra pháp trường với khuôn mặt rạng rỡ như đi dự tiệc cưới. Đó là niềm vui của một người biết mình đã thuộc trọn về Chúa. Khi chúng ta thực hành đức ái, khi chúng ta hy sinh cho người khác, hãy làm điều đó với niềm vui. Niềm vui ấy chính là dấu chỉ cho thế gian thấy rằng chúng ta đã tìm được ý nghĩa đích thực của cuộc đời. Một Kitô hữu buồn bã là một Kitô hữu chưa thấu hiểu giá trị của Tin Mừng.
Thánh A-nê còn nhắc nhở chúng ta về giá trị của sự khiết tịnh. Trong một thời đại mà các giá trị về thân xác và tình dục thường bị thương mại hóa và xuống cấp, đức khiết tịnh của A-nê tỏa sáng như một ngọn đèn hải đăng. Ngài dạy chúng ta rằng thân xác là đền thờ của Thánh Thần và là một lễ phẩm để dâng hiến cho Thiên Chúa. Dù ở bậc sống nào, chúng ta cũng được gọi để giữ tâm hồn trong sạch, không để những dục vọng thấp hèn làm vẩn đục kho báu thiêng liêng. Sự khiết tịnh giúp chúng ta có cái nhìn trong sáng về người khác và yêu thương họ bằng một tình yêu không chiếm hữu, giống như tình yêu của Đức Kitô dành cho Giáo hội.
Trong dụ ngôn, người đàn ông gặp kho báu "liền chôn giấu lại". Hành động này cho thấy sự kín đáo và khiêm nhường trong đời sống thiêng liêng. Kho báu Nước Trời là một mầu nhiệm giữa linh hồn và Thiên Chúa. Chúng ta không cần phải phô trương đức hạnh của mình cho thiên hạ xem, nhưng cần vun trồng nó trong sự thầm lặng của cầu nguyện và suy niệm. Thánh A-nê đã nuôi dưỡng đức tin của mình trong sự âm thầm của các hang toại đạo, để rồi khi thử thách đến, ngài có đủ nội lực để tỏa sáng. Đời sống thiêng liêng của chúng ta cần những khoảng lặng, những phút giây "chôn giấu" mình bên cạnh Thánh Thể để kín múc sức mạnh cho cuộc sống hằng ngày.
Nước Trời là một kho báu, nhưng nó cũng là một hồng ân được ban tặng nhưng không. Người trong dụ ngôn "gặp được" kho báu, chứ không phải ông ta tự tạo ra nó. Thiên Chúa luôn đi bước trước để mặc khải chính Ngài cho chúng ta. Thánh A-nê được ban ơn để nhận biết Chúa ngay từ thuở nhỏ. Tuy nhiên, hồng ân ấy đòi hỏi một sự đáp trả. Gặp được kho báu là một chuyện, nhưng có dám bán tất cả để mua ruộng hay không lại là chuyện khác. Chúa vẫn đang đi ngang qua thửa ruộng đời bạn, vẫn đang đặt để những kho báu của ân sủng trong các bí tích, trong Lời Chúa và trong những anh chị em đau khổ. Câu hỏi đặt ra là chúng ta có đủ nhạy bén để nhận ra và có đủ can đảm để chiếm hữu lấy Ngài hay không?
Cuối cùng, lễ Thánh A-nê là một lời kêu gọi chúng ta hãy sống một cuộc đời có mục đích. Kho báu đích thực không nằm ở những giá trị hữu hình vốn sẽ hư nát theo thời gian. Mọi danh vọng rồi sẽ tan biến, mọi tiền bạc rồi sẽ rời bỏ chúng ta. Duy chỉ có tình yêu và những gì chúng ta làm vì danh Chúa mới tồn tại mãi mãi. Thánh A-nê đã chọn cái vĩnh cửu và ngài đã thắng. Ước gì mỗi chúng ta, khi chiêm ngắm mẫu gương của thánh nữ, cũng biết thắp lên trong lòng mình một khao khát cháy bỏng về Nước Trời. Hãy sẵn sàng từ bỏ những gì cản trở chúng ta đến với Chúa, sẵn sàng chấp nhận những thiệt thòi trần thế để đổi lấy kho tàng vô giá trên trời.
Lạy Chúa, nhờ lời chuyển cầu của Thánh A-nê trinh nữ tử đạo, xin cho chúng con hiểu rằng Nước Trời là kho báu duy nhất xứng đáng để chúng con hy sinh tất cả. Xin cho chúng con biết trân trọng thửa ruộng đời mình, biết nhạy bén trước những ơn lành của Chúa và biết can đảm bước đi trên con đường từ bỏ để được thuộc trọn về Ngài. Chớ gì mỗi ngày sống của chúng con là một bước tiến gần hơn đến kho tàng vĩnh cửu, nơi Chúa đang chờ đón chúng con trong niềm vui viên mãn. Amen.

Nguồn tin: Lm. Anmai, CSsR