Trong bầu khí thánh thiêng của ngày lễ nhớ Thánh Phan-xi-cô đờ Xan, Giám mục, Tiến sĩ Hội Thánh, chúng ta được mời gọi bước vào một không gian của sự dịu dàng và tình yêu thuần khiết. Tin Mừng Gio-an mà chúng ta vừa nghe không chỉ là một bài giảng, mà là lời tâm huyết cuối cùng của Chúa Giê-su trước khi bước vào cuộc khổ nạn. Đó là "di chúc tình yêu". Đối với Thánh Phan-xi-cô đờ Xan, vị thánh của sự hiền hậu, những lời này không chỉ là bản văn để đọc, mà là hơi thở để sống. Ngài đã dành cả cuộc đời để minh chứng rằng: "Thước đo của tình yêu là yêu không chừng mực."

Trước hết, chúng ta cần đi sâu vào chú giải bản văn Tin Mừng Gio-an (15, 9-17). Đây là đoạn văn nằm trong diễn từ tiệc ly, nơi Chúa Giê-su thiết lập một trật tự mới cho mối quan hệ giữa Thiên Chúa và con người. Động từ "ở lại" (menein) được lặp lại nhiều lần, nhấn mạnh đến một sự kết hợp hữu thể, không đơn thuần là sự hiện diện thể lý mà là một sự gắn kết trong tình yêu. Chúa Giê-su thiết lập một "chuỗi tình yêu": bắt đầu từ Chúa Cha, tuôn đổ qua Chúa Con, và dừng lại nơi các môn đệ. "Chúa Cha đã yêu mến Thầy thế nào, Thầy cũng yêu mến anh em như vậy." Đây là một khẳng định gây chấn động, vì nó đặt tình yêu của con người vào trong lòng của tình yêu Thiên Chúa Ba Ngôi.

Điểm cốt lõi của chú giải này nằm ở điều kiện để "ở lại": đó là tuân giữ điều răn. Tuy nhiên, Chúa Giê-su không trình bày điều răn như một gánh nặng luật pháp. Ngài liên kết việc giữ điều răn với "niềm vui trọn vẹn". Trong thần học của Gio-an, niềm vui không phải là một cảm xúc hời hợt, mà là kết quả của việc tìm thấy vị trí đích thực của mình trong Thiên Chúa. Khi con người yêu thương theo cách của Chúa, họ không còn là "tôi tớ" – những kẻ vâng lời vì sợ hãi hoặc vì nghĩa vụ – mà trở thành "bạn hữu" – những người chia sẻ cùng một nhịp đập trái tim với Chủ nhân của mình.

Thánh Phan-xi-cô đờ Xan đã nắm bắt trọn vẹn tinh thần này trong tác phẩm "Khảo luận về Tình yêu Thiên Chúa". Ngài dạy rằng mọi sự thánh thiện đều hệ tại ở lòng mến. Đối với ngài, việc giữ đạo mà thiếu lòng mến thì giống như một cái xác không hồn. Ngài quan niệm rằng Thiên Chúa là Đấng "dịu dàng vô biên", và vì thế, con đường dẫn đến Ngài cũng phải là con đường của sự dịu dàng. Trong bối cảnh lịch sử đầy rẫy những tranh chấp tôn giáo khắc nghiệt thời bấy giờ, Phan-xi-cô đờ Xan đã dùng "ngọn bút tẩm mật đào" để chinh phục tâm hồn các tín hữu và cả những người lầm lạc. Ngài chứng minh rằng một giọt mật thu hút được nhiều ruồi hơn là một thùng giấm.

Gợi ý mục vụ đầu tiên từ gương sáng của vị thánh này là sự thánh thiện trong đời sống thường ngày. Thánh nhân thường nói: "Hãy là chính mình, và hãy là chính mình một cách tốt đẹp nhất." Đây là một thông điệp mục vụ cực kỳ quan trọng cho Giáo hội hôm nay. Chúng ta không cần phải làm những điều phi thường hay tìm kiếm những sự lạ lùng để nên thánh. Việc nên thánh nằm ở cách chúng ta thực hiện những công việc tầm thường với một tình yêu phi thường. Một bà nội trợ nội trợ với lòng mến, một công nhân làm việc với sự công chính, hay một linh mục phục vụ với sự tận tụy... tất cả đều là cách "ở lại trong tình thương của Thầy".

Tiếp đến, trong mục vụ gia đình và cộng đoàn, lời mời gọi "yêu thương nhau như Thầy đã yêu" đòi hỏi một sự hy sinh tự hạ. Chúa Giê-su nói: "Không có tình thương nào cao cả hơn tình thương của người hy sinh tính mạng vì bạn hữu." Hy sinh tính mạng không chỉ là chết một lần trên thập giá, mà là "chết đi" mỗi ngày cho cái tôi ích kỷ, cho sự nóng nảy và những định kiến. Thánh Phan-xi-cô đờ Xan là bậc thầy về sự tự chủ. Ngài vốn có tính khí nóng nảy bẩm sinh, nhưng nhờ ơn Chúa và sự rèn luyện, ngài đã trở thành biểu tượng của sự hiền hòa. Bài học mục vụ ở đây là: sự thánh thiện không phải là không có khuyết điểm, mà là nỗ lực không ngừng để để tình yêu Chúa biến đổi những khuyết điểm đó.

Một khía cạnh mục vụ khác là sứ vụ truyền giáo qua đối thoại. Trong Tin Mừng, Chúa Giê-su nói Ngài "chọn và cắt cử" chúng ta ra đi để sinh hoa trái. Hoa trái bền vững nhất chính là những tâm hồn được hoán cải bởi tình yêu. Thánh Phan-xi-cô đờ Xan đã hoán cải hàng ngàn người trở lại với Giáo hội không bằng gươm giáo hay những lời lẽ lên án, nhưng bằng sự kiên trì giải thích và bày tỏ vẻ đẹp của đức tin. Trong một thế giới đầy chia rẽ và bạo lực ngôn từ như hiện nay, phương pháp của ngài – "nói bằng trái tim" (cor ad cor loquitur) – là liều thuốc chữa lành hữu hiệu nhất cho các sứ vụ mục vụ tại giáo xứ và trên các không gian mạng xã hội.

Nhìn sâu vào lời Chúa: "Anh em là bạn hữu của Thầy". Đây là một đặc ân phi thường. Tình bạn với Chúa Giê-su là nền tảng của mọi hoạt động tông đồ. Nếu một người làm công tác mục vụ mà không có đời sống nội tâm, không thực sự là "bạn" của Chúa, thì mọi hoạt động chỉ là những dự án khô khan. Thánh Phan-xi-cô đờ Xan nhấn mạnh đến việc "cầu nguyện bằng lòng mến". Ngài dạy chúng ta cách tìm thấy Chúa trong mọi sự, biến mỗi nhịp thở, mỗi công việc thành một lời cầu nguyện liên lỉ. Điều này giúp các Kitô hữu tránh được sự tách biệt giữa đời sống đạo và đời sống đời.

Chúng ta cũng cần suy ngẫm về khái niệm "niềm vui trọn vẹn" mà Chúa Giê-su hứa ban. Thánh Phan-xi-cô đờ Xan là vị thánh của niềm vui lạc quan. Ngài phản bác quan niệm cho rằng đạo đức là phải u sầu, buồn thảm. Trái lại, vì biết mình được yêu, người Kitô hữu phải là người hạnh phúc nhất. Trong mục vụ, chúng ta cần trình bày một dung mạo Giáo hội tươi vui, hy vọng. Niềm vui đó phát xuất từ cảm thức được "Thiên Chúa chọn lựa". Chúng ta không đi tìm Chúa, nhưng là Chúa đã tìm và chọn chúng ta trước. Ý thức được hồng ân này sẽ giúp chúng ta vượt qua những khủng hoảng, thất bại trong cuộc sống.

Lời truyền dạy "hãy yêu thương nhau" ở cuối đoạn Tin Mừng được lặp lại như một điệp khúc. Nó cho thấy tình yêu không phải là một lựa chọn tùy thích, mà là bản chất của người môn đệ. Thánh Phan-xi-cô đờ Xan đã cụ thể hóa điều này qua sự phục vụ người nghèo và sự tôn trọng tuyệt đối dành cho mỗi nhân vị. Ngài nhắc nhở rằng mỗi tâm hồn là một cung điện của Thiên Chúa. Do đó, mục vụ của chúng ta phải là một sự phục vụ trong sự kính trọng, không áp đặt, nhưng mời gọi bằng vẻ đẹp của đức ái.

Tóm lại, sứ điệp của Thánh Phan-xi-cô đờ Xan và Tin Mừng hôm nay là một lời mời gọi trở về với cốt lõi của Kitô giáo: Tình yêu. Một tình yêu bắt nguồn từ Thiên Chúa, được nuôi dưỡng trong sự kết hiệp với Đức Kitô, và trổ bông trong sự phục vụ anh chị em. Xin cho chúng ta, nhờ lời bầu cử của Thánh nhân, biết thắp lên ngọn lửa tình yêu dịu dàng trong gia đình, trong xứ đạo và trong thế giới hôm nay. Để qua sự hiền hậu và lòng mến của chúng ta, thế gian sẽ nhận biết họ cũng được Thiên Chúa yêu thương vô cùng.

Lạy Chúa, Chúa đã ban cho Thánh Giám mục Phan-xi-cô đờ Xan lòng nhiệt thành cứu độ các linh hồn và sự dịu dàng của trái tim Chúa. Xin cho chúng con cũng biết học nơi Ngài, để trong mọi biến cố của cuộc đời, chúng con luôn ở lại trong tình thương của Chúa và sinh nhiều hoa trái tốt lành. Xin niềm vui của Chúa ở trong chúng con, để chúng con trở thành những nhân chứng sống động cho Tin Mừng tình yêu giữa lòng thế giới hôm nay. Amen.