TIẾNG GỌI TỪ ĐỈNH NÚI: MẦU NHIỆM CỦA SỰ TUYỂN CHỌN VÀ SỨ VỤ TÔNG ĐỒ TRONG GIÁO HỘI

Thứ năm - 22/01/2026 19:25

Ở LẠI VỚI CHÚA TRONG BUỔI SÁNG
Lạy Chúa Giê-su,
khi bình minh vừa chạm ngõ đời con, con dừng lại giữa những tất bật sắp bắt đầu để hướng lòng về Chúa. Con nhớ đến hình ảnh Chúa lên núi và gọi những kẻ Chúa muốn. Trước mặt Chúa, con không mang theo thành tích, cũng chẳng có gì để tự hào, chỉ có một trái tim còn nhiều ngổn ngang. Vậy mà Chúa vẫn gọi, vẫn mời, vẫn chờ con bước đến. Xin cho con can đảm đáp lại tiếng gọi ấy bằng một lời “dạ” đơn sơ, chân thành, không điều kiện.
Lạy Chúa,
Tin Mừng kể rằng Chúa lập Nhóm Mười Hai trước hết để các ông ở với Chúa. Con chợt hiểu: trước khi làm bất cứ điều gì cho Chúa, con được mời gọi ở lại bên Chúa. Xin cho con biết dành chỗ cho Chúa trong ngày sống của mình: một khoảng lặng giữa công việc, một phút thinh lặng giữa ồn ào, một lời thì thầm cầu nguyện giữa lo toan. Xin cho con học cách ở với Chúa không phải vì nghĩa vụ, mà vì yêu mến, vì con cần Chúa như hơi thở cần không khí.
Lạy Chúa Giê-su,
Chúa không chọn những con người hoàn hảo. Trong Nhóm Mười Hai có những tính cách khác nhau, những giới hạn khác nhau, thậm chí có cả những yếu đuối và sai lầm. Điều đó giúp con bớt sợ hãi chính mình. Xin cho con hiểu rằng Chúa gọi con không phải vì con xứng đáng, nhưng vì Chúa yêu. Xin cho con biết chấp nhận bản thân, kiên nhẫn với những thiếu sót của mình, và để Chúa từng ngày uốn nắn, thanh luyện con theo thánh ý Ngài.
Lạy Chúa,
sau khi cho các môn đệ ở với Chúa, Chúa mới sai các ông đi rao giảng và ban cho các ông quyền năng. Con hiểu rằng sứ mạng không bắt đầu từ khả năng của con, mà từ sự kết hiệp với Chúa. Xin cho con ra đi trong ngày hôm nay với trái tim đã được chạm đến bởi Chúa. Nơi gia đình, nơi công việc, nơi những gặp gỡ rất đời thường, xin cho con biết mang theo sự hiền lành, lòng trung thực và niềm hy vọng. Xin cho con trở thành một lời rao giảng sống động, dù không bằng lời nói, thì bằng chính cách con sống.
Lạy Chúa Giê-su,
con phó thác ngày mới này trong tay Chúa. Xin ở lại với con, nâng đỡ con, và sai con đi theo ý Chúa. Dù con yếu đuối, xin cho con luôn nhớ rằng con đã được Chúa gọi tên. Và chỉ cần ở lại trong tình yêu ấy, cuộc đời con đã có ý nghĩa. Amen.
Lm. Anmai, CSsR

TIẾNG GỌI TỪ ĐỈNH NÚI: MẦU NHIỆM CỦA SỰ TUYỂN CHỌN VÀ SỨ VỤ TÔNG ĐỒ TRONG GIÁO HỘI
Kính thưa cộng đoàn phụng vụ, trong dòng chảy của lịch sử cứu độ, chúng ta luôn bắt gặp những khoảnh khắc mang tính quyết định, những thời điểm mà Thiên Chúa can thiệp vào dòng thời gian để thiết lập một trật tự mới, một dân mới. Bài Tin Mừng theo thánh Mác-cô mà chúng ta vừa lắng nghe ghi lại một trong những khoảnh khắc thiêng liêng và trọng đại nhất ấy: việc Chúa Giê-su thiết lập Nhóm Mười Hai. Đây không đơn thuần là việc tổ chức nhân sự cho một phong trào, cũng không phải là việc tuyển dụng nhân viên cho một công ty, mà là khởi điểm của mầu nhiệm Giáo hội, là sự tiếp nối cánh tay của Thiên Chúa vươn dài ra thế giới. Thánh Mác-cô mô tả khung cảnh này bằng những nét vẽ vừa hùng vĩ vừa thân tình: Đức Giê-su lên núi, và tại đó, giữa trời và đất, Người gọi những kẻ Người muốn. Hành động này mở ra cho chúng ta một chân trời suy tư sâu thẳm về bản chất của ơn gọi, về mầu nhiệm của Giáo hội và về sứ mạng mà mỗi người chúng ta, dù là giáo sĩ, tu sĩ hay giáo dân, đều đang gánh vác trên vai.
Trước hết, chúng ta hãy chiêm ngắm sáng kiến của Thiên Chúa trong việc rao giảng Tin Mừng. Chúa Giê-su là Con Thiên Chúa, là Ngôi Lời nhập thể, Người có thừa quyền năng để tự mình làm tất cả mọi sự. Người có thể dùng các thiên thần, hoặc dùng chính quyền năng vô song của mình để biến đổi thế giới trong nháy mắt mà không cần đến sự cộng tác vụng về của con người. Thế nhưng, Người đã không làm như vậy. Trong việc rao giảng Tin Mừng, Chúa Giê-su không muốn làm việc một mình mà muốn cho con người cộng tác vào công việc quan trọng này. Đây là sự khiêm hạ của Thiên Chúa và là vinh dự của con người. Người muốn chia sẻ sứ mạng, muốn con người trở thành những đồng nghiệp, những người bạn đường. Vì thế, Người đã tuyển chọn Nhóm Mười Hai. Con số Mười Hai này không phải là một con số ngẫu nhiên, mà mang đậm tính biểu tượng của lịch sử cứu độ. Nếu ngày xưa, dân tộc Ít-ra-en được hình thành từ mười hai người con của tổ phụ Gia-cóp, tạo nên mười hai chi tộc của Dân Chúa, thì nay, Chúa Giê-su chọn mười hai Tông đồ để thiết lập một Ít-ra-en mới, một Dân Mới của Thiên Chúa là Giáo hội. Nhóm Mười Hai này sẽ là cột trụ, là nền tảng Giáo hội mà Người sẽ thiết lập sau này; họ là những viên đá sống động được xây trên nền tảng là chính Đức Ki-tô. Vì tầm quan trọng ấy, Đức Giê-su đã dành cho họ một sự huấn luyện đặc biệt. Người phải để các ông luôn ở với Người, gần kề Người, để Người "đúc khuôn" họ theo hình ảnh của Người. Người tin tưởng họ và trao cho họ sứ mệnh cao cả này, một sứ mệnh vượt quá sức lực tự nhiên của họ, nhưng lại hoàn toàn khả thi trong ân sủng của Người.
Điều này dẫn chúng ta đến một chân lý cơ bản nhất mà chúng ta phải tuyên xưng trước tiên khi nói về Giáo hội: đó là Giáo hội là một mầu nhiệm. Trong thế giới ngày nay, người ta thường có xu hướng nhìn Giáo hội như một tổ chức từ thiện quốc tế, một thế lực chính trị, hay một tập đoàn tôn giáo với những cơ cấu hành chính chặt chẽ. Nhưng không, đó chỉ là cái vỏ bên ngoài. Bản chất sâu xa của Giáo hội là một mầu nhiệm bắt nguồn từ Thiên Chúa Ba Ngôi, do đó, chúng ta không thể so sánh hay xếp Giáo hội vào bất cứ một tổ chức trần thế nào. Tin Mừng hôm nay như muốn đưa chúng ta vào trong bản chất mầu nhiệm của Giáo hội ấy qua hành động thiết lập Nhóm Mười Hai. Chúa Giê-su trao ban cho các ông quyền năng mà chính Ngài đã từng sử dụng. Hãy để ý, quyền năng này không phát xuất từ tài năng hay sự rèn luyện của các ông, mà là sự "trao ban" từ Thầy. Chỉ có các Tông đồ mới có quyền trừ quỷ, mới có quyền cử hành các bí tích, và chỉ những ai mà các ông trao quyền cho mới được cử hành các bí tích. Đây là trật tự thánh thiêng mà Chúa thiết lập. Chúa Giê-su trao phó cho các Tông đồ kho tàng mạc khải, tức là Lời Thiên Chúa và các mầu nhiệm Nước Trời. Chỉ có các ông, và sau này là những người kế vị các ông là các Giám mục hiệp thông với Giáo hoàng, mới có khả năng và có quyền giải thích kho tàng ấy và giảng dạy đúng ý muốn của Chúa. Trong Nhóm Mười Hai ấy, Chúa Giê-su đặt Phê-rô làm thủ lãnh. Dù Phê-rô yếu đuối, nhưng Chúa vẫn chọn ông để cai trị và trở thành mối giây hữu hình liên kết sự hiệp nhất trong Giáo hội. Quyền bính trong Giáo hội là quyền bính để phục vụ, để giữ gìn sự thật và tình yêu. Và điều an ủi lớn nhất là Chúa không bỏ mặc Giáo hội cho sự yếu hèn của con người quản lý. Ngài hứa ở với Giáo hội mỗi ngày cho đến tận thế: như Ngài đã ở với các Tông đồ ngay từ buổi đầu trên những nẻo đường Ga-li-lê, thì hơn 2000 năm qua, Ngài vẫn tiếp tục ở với và trong Giáo hội, chèo lái con thuyền Giáo hội vượt qua muôn ngàn sóng gió của lịch sử.
Nhìn sâu vào danh sách những người được chọn, chúng ta không khỏi kinh ngạc về tiêu chuẩn tuyển lựa của Chúa Giê-su. Trong việc lựa chọn này, Chúa chọn họ là những người bình thường, nếu không muốn nói là tầm thường. Họ không giàu có, không danh tiếng, không có địa vị xã hội cao sang. Họ cũng chẳng là người có thế lực trong chính quyền hay tôn giáo thời bấy giờ. Họ không là những học giả uyên bác làu thông kinh sách, mà chỉ là những người bình dân, đơn sơ, thậm chí bị coi là "thất học và dốt nát" trước mắt giới lãnh đạo Do Thái. Chọn làm Tông đồ là Chúa Giê-su đã muốn làm thay đổi cả thế giới, nhưng cách thay đổi của Người hoàn toàn khác với logic của con người. Nếu chúng ta muốn thành lập một tổ chức để thay đổi thế giới, chúng ta sẽ tuyển những giáo sư, tiến sĩ, những nhà tài phiệt, những chính trị gia lỗi lạc. Nhưng công việc của Chúa Giê-su không đặt trong tay những người mà thế giới cho là những vĩ nhân, nhưng ở trong tay những người bình thường như các Tông đồ. Tại sao vậy? Thánh Phao-lô đã giải thích điều này: "Những gì thế gian cho là điên dại, thì Thiên Chúa đã chọn để hạ nhục những kẻ khôn ngoan, và những gì thế gian cho là yếu kém, thì Thiên Chúa đã chọn để hạ nhục những kẻ hùng mạnh". Chúa chọn những chiếc bình sành dễ vỡ để chứa đựng kho tàng vô giá, hầu cho người ta thấy rằng sức mạnh phi thường kia là của Thiên Chúa chứ không phải của con người.
Một điểm đặc biệt quan trọng khác trong trình thuật ơn gọi này là sự chủ động tuyệt đối của Thiên Chúa. Chúa gọi và chọn họ, họ không tự cho mình được chọn hoặc ứng cử. "Người gọi những kẻ Người muốn". Cụm từ này khẳng định vị thế tối cao của Thiên Chúa. Chúa là trung tâm chứ không phải họ. Họ không có quyền lấy mình làm chuẩn, không có quyền ra điều kiện với Chúa. Như thế, điều kiện đầu tiên để trở thành Tông đồ là do được Chúa chọn. Không ai có thể tự phong cho mình chức vụ ngôn sứ hay tông đồ. Ơn gọi là một ân ban nhưng không, hoàn toàn do tình yêu tự do của Thiên Chúa. Điều này nhắc nhở chúng ta về sự khiêm tốn. Nếu chúng ta đang nắm giữ một vai trò nào đó trong Giáo hội, hãy nhớ rằng đó không phải do tài năng của ta, mà do Chúa thương chọn. Và khi đã được chọn, thánh Mác-cô ghi lại: "Các môn đệ ở lại với Người". Đây là một sự dịch chuyển mang tính hiện sinh. Họ được tách ra khỏi đám đông và đến với Người. Đám đông thì ồn ào, hiếu kỳ, đến rồi đi. Còn môn đệ thì được gọi đích danh, được tách riêng ra. Điều kiện thứ hai là khi được gọi, họ phải ở tách riêng ra, nghĩa là có sự thay đổi đời sống nên tốt hơn, thánh thiện hơn, thuộc về Chúa trọn vẹn hơn. Trong Giáo hội, việc được chọn làm công việc này, chức vụ nọ là do Chúa chọn qua sự tuyển lựa của Giáo hội, qua bề trên, qua cộng đoàn, chứ không phải cha truyền con nối hay mình ứng cử, vận động hành lang như ngoài xã hội. Vì thế, người môn đệ luôn phải đặt ý Chúa lên trên hết và dù sự sắp xếp ấy có hợp với ý riêng của chúng ta hay không thì cũng phải biết thuận theo ý Chúa, vì tin rằng Chúa có chương trình tốt đẹp nhất cho mình và cho Giáo hội.
Chúng ta hãy mở rộng tầm nhìn để so sánh cách tuyển chọn của Chúa Giê-su với các bậc vĩ nhân trong lịch sử nhân loại. Theo truyền thống, các bậc thầy bên phương Đông cũng như phương Tây, thường họ có một số môn đệ. Các môn đệ này được coi như các cán bộ nồng cốt để tuyên truyền cho học thuyết hay giáo thuyết của mình. Chẳng hạn như Soacrate, Platon, Aristote bên phương Tây; như Lão Tử, Khổng Tử, Đức Phật Thích Ca bên phương Đông. Tuy nhiên, có một sự khác biệt căn bản. Ở các bậc thầy trần thế, thường là trò đi tìm thầy, trò chọn thầy để học đạo. Còn ở đây, Thầy Giê-su đi tìm trò, Thầy chọn trò. Và mối quan hệ này không chỉ dừng lại ở việc truyền đạt kiến thức, mà là sự chia sẻ sự sống. Tại sao Chúa Giê-su không chọn cho mình nhiều hơn hay ít hơn? Có lẽ Ngài muốn chọn con số 12 tượng trưng cho 12 chi tộc Israel, để nói lên tính trọn vẹn và tính liên tục của lịch sử cứu độ. Nhưng nhìn vào thành phần nhân sự của con số 12 ấy, chúng ta mới thấy sự kỳ diệu của ân sủng.
Trong số 12 Tông đồ, chúng ta thấy một bức tranh đa dạng và đầy nghịch lý. Có Gio-an và Gia-cô-bê, những người trẻ nóng tính, được mệnh danh là "con của thiên lôi", sẵn sàng xin lửa trời xuống thiêu đốt dân làng Sa-ma-ri. Có Mát-thêu, một người thu thuế làm việc cho đế quốc La Mã, bị dân chúng coi là kẻ phản quốc, tay sai, ô uế. Ngược lại, có Si-mon, một thành viên của nhóm Nhiệt Thành (Zealot), là những người cuồng tín, chủ trương dùng bạo lực để đánh đuổi ngoại xâm La Mã. Theo lẽ thường, Mát-thêu và Si-mon là kẻ thù không đội trời chung, nếu gặp nhau ngoài đường có thể xảy ra án mạng. Và có Phê-rô, anh dân chài thất học, bộc trực nhưng nhát đảm. Những con người quá đỗi bình thường, thậm chí là tầm thường và đầy mâu thuẫn ấy có thể làm được gì lớn lao cho Chúa và cho đời? Bằng sức riêng, họ sẽ tan rã ngay lập tức. Nhưng Chúa Giê-su chọn họ để họ ở với Người và Người ở với họ. Chính sự "ở với" này là chìa khóa giải quyết mọi vấn đề. Khi họ cùng quy hướng về Chúa Giê-su, mọi khác biệt được xóa bỏ, mọi hận thù được hóa giải. Tình yêu của Thầy đã biến đổi họ, gắn kết họ thành một thân thể. Để từ một nhóm người bé nhỏ, tội lỗi, yếu đuối, tình yêu của Thiên Chúa được rao giảng, và qua lời rao giảng bằng chính sự hiệp nhất của họ, con người tìm được hạnh phúc thật. Đây chính là phép lạ lớn nhất: phép lạ của sự hiệp nhất trong tình yêu Chúa.
Suy niệm về bài Tin Mừng hôm nay, chúng ta rút ra được những bài học mục vụ thiết thực cho đời sống đức tin của mình. Thứ nhất là về ý nghĩa của ơn gọi "ở với Chúa". Thánh Mác-cô viết rất rõ mục đích Chúa gọi các ông là: "để các ông ở với Người, và để Người sai các ông đi rao giảng". Hai vế này không thể tách rời. Trước khi "làm" cho Chúa, phải "ở" với Chúa. Nhiều khi trong cuộc sống tông đồ, chúng ta quá hăng say với công việc: dạy giáo lý, làm từ thiện, xây dựng nhà thờ, tổ chức lễ hội... mà quên mất việc cầu nguyện, quên mất những giờ phút tĩnh lặng bên Thánh Thể. Chúng ta trở thành những cỗ máy hoạt động tôn giáo chứ không phải là chứng nhân. Nếu không "ở với Chúa", lời rao giảng của chúng ta sẽ rỗng tuếch, và quyền năng trừ quỷ - tức là khả năng đẩy lùi sự ác - sẽ biến mất. Ma quỷ không sợ những người hoạt động giỏi, nó chỉ sợ những người khiêm tốn cầu nguyện và gắn bó mật thiết với Giê-su. Vì thế, người tông đồ phải là người của cầu nguyện trước khi là người của hành động.
Thứ hai, chúng ta cần xác tín rằng Giáo hội là của Chúa, không phải của chúng ta. Chúng ta chỉ là những người thợ, những người quản lý được Chúa trao quyền. Đừng ai ảo tưởng về quyền lực hay vị trí của mình trong cộng đoàn. Dù là linh mục, hội đồng mục vụ hay giáo dân, tất cả đều được mời gọi để phục vụ. Sự tuyển chọn của Chúa không dựa trên công trạng, mà dựa trên lòng thương xót. Nhận ra điều này giúp chúng ta sống khiêm tốn, không kèn cựa, không tranh giành ảnh hưởng, và cũng không mặc cảm khi thấy mình yếu kém. Chúa dùng những "người bình thường" để làm việc phi thường, miễn là họ biết phó thác.
Thứ ba, bài học về sự hiệp nhất trong đa dạng. Nhìn vào Nhóm Mười Hai, chúng ta thấy hy vọng cho các cộng đoàn giáo xứ của mình. Chúng ta cũng gồm đủ mọi hạng người: người nóng tính, người trầm lặng, người giàu, người nghèo, người tri thức, người lao động, người miền Bắc, người miền Nam... Sự khác biệt chắc chắn sẽ gây ra những va chạm. Nhưng nếu chúng ta đặt Chúa Giê-su làm trung tâm, nếu chúng ta cùng "ở với Người", thì những khác biệt đó sẽ trở thành sự phong phú bổ túc cho nhau thay vì là nguyên nhân chia rẽ. Đừng loại trừ ai, vì Chúa không loại trừ ai (trừ khi họ tự loại mình ra như Giu-đa vì sự phản bội tuyệt vọng). Hãy học cách chấp nhận và yêu thương những người anh em "trái tính trái nết" trong cộng đoàn, vì biết đâu Chúa chọn họ để rèn luyện sự kiên nhẫn và đức ái của chúng ta.
Cuối cùng, mỗi người hãy tự vấn: "Chúa có gọi tôi không?". Câu trả lời là CÓ. Chúa không chỉ gọi 12 Tông đồ, mà qua Bí tích Rửa Tội, Chúa gọi tất cả chúng ta nên thánh và làm tông đồ trong bậc sống của mình. Chúa cần những người cha, người mẹ thánh thiện để xây dựng hội thánh tại gia. Chúa cần những bạn trẻ nhiệt huyết đem Tin Mừng vào môi trường học đường và mạng xã hội. Chúa cần những doanh nhân công giáo sống công bằng bác ái. Chúa vẫn đang đi dọc theo bờ biển cuộc đời và gọi tên từng người: "Hãy theo Thầy". Vấn đề là chúng ta có dám "tách ra khỏi đám đông", dám từ bỏ những quyến luyến tội lỗi, những thói quen xấu để "đến với Người" và "ở lại với Người" hay không. Ơn gọi luôn đòi hỏi sự từ bỏ, nhưng sự từ bỏ ấy để lãnh nhận một gia nghiệp lớn hơn gấp bội là chính Thiên Chúa.
Lạy Chúa Giê-su, cảm tạ Chúa đã tin tưởng và tuyển chọn những con người yếu đuối chúng con vào lòng Giáo hội. Chúa biết rõ chúng con chỉ là những bình sành dễ vỡ, những con người đầy giới hạn và tội lỗi, nhưng Chúa vẫn muốn dùng chúng con như những khí cụ của lòng thương xót. Xin cho chúng con ý thức sâu sắc rằng: sức mạnh của người tông đồ không nằm ở tài ăn nói hay tổ chức, mà nằm ở sự gắn bó mật thiết với Chúa. Xin giúp chúng con biết dành thời gian "ở với Chúa" mỗi ngày qua cầu nguyện và suy niệm Lời Chúa, để được Chúa huấn luyện, cắt tỉa và biến đổi. Chúa ơi, cho con ở với Chúa thật sâu, để con có sức mạnh mà thành người hữu ích cho đời. Xin đừng để con lao mình vào công việc mà quên mất Đấng là chủ mùa gặt. Xin cho con biết yêu thương và hiệp nhất với anh chị em trong cộng đoàn, để qua sự hiệp nhất ấy, thế gian nhận biết chúng con là môn đệ Chúa. Và lạy Chúa, xin tiếp tục sai chúng con đi, đến những nơi tăm tối của cuộc đời, để với quyền năng của Chúa, chúng con xua trừ bóng tối của sự dữ và thắp lên ánh sáng của Tin Mừng cứu độ. Amen.

Nguồn tin: Lm. Anmai, CSsR