ĐỨC GIÊSU KITÔ KHÔNG “TỈNH THỨC” ĐỂ TRỞ THÀNH THIÊN CHÚA – NGƯỜI LÀ CHÂN LÝ VĨNH CỬU ĐÃ LÀM NGƯỜI

Chủ nhật - 28/06/2026 23:09

Giữa một thế giới đang tràn ngập những trào lưu tâm linh pha trộn, người Kitô hữu cần tỉnh táo hơn bao giờ hết để không vô tình đánh mất khuôn mặt đích thực của Đức Giêsu Kitô. Ngày nay, người ta dễ dàng bắt gặp những cách diễn đạt nghe qua có vẻ sâu sắc, huyền nhiệm và hấp dẫn: Đức Giêsu là một bậc thầy đã đạt đến mức “tỉnh thức cao nhất”; Người đã từng bước nâng cấp ý thức; Người đã mở rộng tâm thức, gia tăng tần số rung động, tiếp nhận năng lượng vũ trụ và cuối cùng đạt đến trạng thái hợp nhất với thần tính. Có người còn cho rằng Đức Giêsu chỉ là một con người đặc biệt đã khám phá “Thiên Chúa bên trong mình”, rồi nhờ một hành trình tu luyện nào đó mà trở thành “Đấng Kitô”. Những lời ấy có thể được trang trí bằng những thuật ngữ nghe rất mới mẻ, tích cực và hiện đại, nhưng nếu đặt dưới ánh sáng của đức tin Công giáo, chúng không chỉ thiếu chính xác mà còn làm biến dạng căn tính của Chúa Giêsu, hạ thấp mầu nhiệm Nhập Thể và âm thầm phủ nhận chính nền tảng của Kitô giáo. Một vị Thiên Chúa toàn tri, đồng bản thể với Chúa Cha, không thể trải qua một tiến trình “tỉnh thức” để biết mình là ai, cũng không cần nâng cấp bất cứ “tần số năng lượng” nào để tiến đến sự hoàn thiện. Đức Giêsu không phải là một người đang lần mò đi tìm chân lý, bởi chính Người là Chân Lý. Người không phải là một tâm thức chưa hoàn chỉnh phải từng bước tiến hóa, bởi từ đời đời Người là Ngôi Lời hoàn hảo, là Con Một Thiên Chúa, là ánh sáng bởi ánh sáng, là Thiên Chúa thật bởi Thiên Chúa thật. Chính Người đã long trọng tuyên bố: “Thầy là Đường, là Sự Thật và là Sự Sống. Không ai đến được với Chúa Cha mà không qua Thầy” (Ga 14,6).
Đức tin Kitô giáo không khởi đi từ một hệ thống triết lý do con người sáng tạo, cũng không phải là kết quả của một cuộc tìm kiếm mơ hồ hướng về một năng lượng vô danh. Đức tin Kitô giáo khởi đi từ một biến cố: Thiên Chúa đã bước vào lịch sử con người. Ngôi Lời vốn có từ lúc khởi đầu, Ngôi Lời vẫn hướng về Thiên Chúa và Ngôi Lời là Thiên Chúa, đã trở nên người phàm và cư ngụ giữa chúng ta. Người không phải là một con người bình thường về sau mới được thần hóa. Người là Con Thiên Chúa từ đời đời đã mặc lấy bản tính nhân loại. Người không từ thấp đi lên để đạt đến thần tính, nhưng từ vinh quang thần linh đã tự hạ đi xuống, mang lấy thân phận con người để cứu chuộc nhân loại. Đây là điểm hoàn toàn khác biệt giữa mầu nhiệm Đức Kitô và những hệ thống tư tưởng cho rằng con người có thể tự nâng mình lên bằng một tiến trình khai mở tâm thức. Kitô giáo không công bố rằng con người tự leo lên để trở thành Thiên Chúa; Kitô giáo loan báo rằng Thiên Chúa đã cúi xuống để nâng con người lên. Không phải con người bằng sức riêng khám phá ra con đường về trời, nhưng chính Con Thiên Chúa đã từ trời xuống, trở nên con đường dẫn chúng ta về cùng Chúa Cha.
Khi nói Đức Giêsu “tỉnh thức”, người ta dễ tạo ra ấn tượng rằng trước đó Người đã sống trong một tình trạng vô minh hoặc chưa nhận biết trọn vẹn căn tính của mình. Một sự tỉnh thức theo nghĩa thông thường luôn hàm ý rằng trước đó có một tình trạng chưa biết, chưa thấy, chưa hiểu, rồi nhờ một biến cố hoặc tiến trình nào đó, người ta mới đạt được nhận thức cao hơn. Nhưng Đức Giêsu là Ngôi Lời vĩnh cửu của Chúa Cha. Người không đi từ bóng tối đến ánh sáng, bởi chính Người là ánh sáng thế gian. Người không đi từ vô minh đến hiểu biết, bởi nơi Người ẩn chứa mọi kho tàng của sự khôn ngoan và hiểu biết. Người không cần khám phá ra Thiên Chúa, bởi Người hằng ở nơi cung lòng Chúa Cha. Người không cần tìm hiểu Chúa Cha là ai, bởi “không ai biết rõ Người Con, trừ Chúa Cha; cũng như không ai biết rõ Chúa Cha, trừ Người Con và kẻ mà Người Con muốn mặc khải cho.” Giữa Chúa Cha và Chúa Con có một sự hiệp thông vĩnh cửu, trọn vẹn và không thể bị gián đoạn. Vì thế, bất cứ cách trình bày nào biến Đức Giêsu thành một người ban đầu chưa biết mình là ai, rồi dần dần thức tỉnh để nhận ra mình có thần tính, đều không phù hợp với đức tin mà Hội Thánh đã lãnh nhận từ các Tông đồ.
Điều này không có nghĩa là chúng ta phủ nhận nhân tính đích thực của Đức Giêsu. Trái lại, Hội Thánh tuyên xưng Người vừa là Thiên Chúa thật vừa là người thật. Người có một thân xác thật, một linh hồn nhân loại thật, một trí khôn nhân loại thật và một ý chí nhân loại thật. Người đã được sinh ra bởi Đức Trinh Nữ Maria, đã lớn lên trong một gia đình, đã học nói, học bước đi, đã lao động bằng đôi tay, đã biết đói, biết khát, biết mỏi mệt, biết xúc động, biết đau buồn và đã thực sự chịu chết. Tin Mừng nói rằng Hài Nhi Giêsu ngày càng lớn lên, thêm vững mạnh, đầy khôn ngoan và được ân nghĩa cùng Thiên Chúa. Tuy nhiên, sự tăng trưởng nhân loại ấy không có nghĩa là Ngôi Hai Thiên Chúa từ một hữu thể chưa hoàn thiện dần dần trở thành Thiên Chúa. Sự phát triển ấy thuộc về nhân tính thật mà Người đã tự nguyện mặc lấy. Đức Giêsu đã lớn lên theo thân xác và biểu lộ sự hiểu biết qua những giai đoạn phù hợp với đời sống con người, nhưng chủ thể của tất cả những hành động ấy vẫn là Ngôi Con vĩnh cửu. Người không phải là hai ngôi vị đứng cạnh nhau, một ngôi vị con người và một ngôi vị Thiên Chúa; Người là một Ngôi vị duy nhất, Ngôi vị Con Thiên Chúa, hiện hữu trong hai bản tính trọn vẹn: thần tính và nhân tính, không lẫn lộn, không thay đổi, không phân chia và không tách biệt.
Đây là một mầu nhiệm cao cả mà trí khôn con người không thể hiểu thấu hoàn toàn, nhưng không vì thế mà chúng ta được phép thay thế mầu nhiệm bằng những thuật ngữ mơ hồ. Khi Hội Thánh dùng các từ như “bản tính”, “ngôi vị”, “đồng bản thể”, Hội Thánh không muốn làm cho đức tin trở nên khô khan hay xa lạ, nhưng muốn bảo vệ sự thật về Đấng Cứu Độ. Chỉ một từ dùng sai cũng có thể dẫn đến một hình ảnh sai về Chúa Giêsu. Nếu Đức Giêsu chỉ là một con người đã “tỉnh thức” hơn người khác, thì Người chỉ có thể là một bậc thầy tâm linh, một mẫu gương đạo đức hoặc một người khai sáng. Khi ấy, Người không còn là Đấng Cứu Độ duy nhất. Thập giá không còn là hy lễ cứu chuộc của Con Thiên Chúa, nhưng chỉ là cái chết bi thương của một nhà cải cách. Phục Sinh không còn là chiến thắng thực sự trên tội lỗi và sự chết, nhưng chỉ là một biểu tượng cho sự biến đổi ý thức. Bí tích Thánh Thể không còn là Mình và Máu thật của Đức Kitô được trao ban cho nhân loại, nhưng chỉ còn là một nghi thức tưởng niệm một bậc thầy đã qua đời. Toàn bộ đức tin Kitô giáo khi ấy sẽ bị rút cạn khỏi nội dung cốt lõi của mình.
Người Kitô hữu không tin Đức Giêsu chỉ vì Người nói những điều khôn ngoan. Lịch sử nhân loại đã có nhiều nhà hiền triết nói những lời cao đẹp. Chúng ta tin Đức Giêsu bởi Người là Con Thiên Chúa hằng sống. Người không chỉ chỉ cho chúng ta một con đường; Người chính là Con Đường. Người không chỉ truyền đạt một số chân lý; Người chính là Sự Thật. Người không chỉ dạy một phương pháp để sống thanh thản; Người chính là Sự Sống. Người không nói: “Ta đã tìm thấy ánh sáng”; Người nói: “Ta là ánh sáng thế gian.” Người không nói: “Ta đã vươn đến Chúa Cha”; Người nói: “Ta và Chúa Cha là một.” Người không nói: “Hãy noi theo kỹ thuật tâm linh của Ta để đạt cùng một tầng rung động”; Người nói: “Ai thấy Thầy là thấy Chúa Cha.” Những lời ấy không thể được thu nhỏ thành ngôn ngữ của một nhà khai sáng đang chia sẻ kinh nghiệm nội tâm. Đó là những lời chỉ có thể hiểu được trong ánh sáng của căn tính thần linh của Người.
Cũng cần phân định rõ cách dùng khái niệm “năng lượng”. Trong đời sống thường ngày và trong khoa học, năng lượng là một khái niệm có ý nghĩa cụ thể. Nhưng trong nhiều trào lưu tâm linh, từ “năng lượng” được sử dụng một cách rất mơ hồ, đôi khi để chỉ cảm xúc tích cực, đôi khi để chỉ một sức mạnh vô hình, một trường rung động của vũ trụ, một thần tính không ngôi vị hoặc một chất liệu thiêng liêng bao trùm mọi sự. Từ đó, người ta nói về năng lượng cao, năng lượng thấp, tần số yêu thương, tần số giác ngộ, rồi đưa Đức Giêsu vào trong cùng hệ thống ấy như một người đã đạt “rung động cao nhất”. Nhưng Thiên Chúa của mặc khải Kitô giáo không phải là một dạng năng lượng. Thiên Chúa là Đấng Hằng Hữu, là Đấng có trí tuệ và ý chí, là Đấng tự do yêu thương, nói với con người, kêu gọi con người và thiết lập giao ước với con người. Người không phải là một lực vô danh để chúng ta khai thác, điều khiển hoặc hấp thụ. Người là Chúa, là Cha, là Đấng Tạo Hóa, còn chúng ta là thụ tạo được Người yêu thương.
Nếu Thiên Chúa chỉ là năng lượng, thì cầu nguyện dễ bị biến thành một phương pháp điều chỉnh tần số để thu hút điều mình muốn. Tội lỗi dễ bị giản lược thành “năng lượng tiêu cực”. Ơn cứu độ dễ bị hiểu như một quá trình chữa lành rung động. Sám hối không còn là quay về với Thiên Chúa, nhưng chỉ là thay đổi trạng thái ý thức. Thánh giá không còn là nơi Đức Kitô vâng phục Chúa Cha và hiến mình vì tội lỗi nhân loại, nhưng chỉ là một biểu tượng cho sự chuyển hóa năng lượng. Khi ấy, mối tương quan sống động giữa con người và Thiên Chúa bị thay thế bằng một cơ chế lạnh lùng: nghĩ tích cực để thu hút điều tích cực, nâng tần số để nhận được điều mong muốn, phát ra năng lượng nào thì vũ trụ trả lại năng lượng ấy. Nhưng Tin Mừng không dạy một thứ kỹ thuật để điều khiển vũ trụ. Tin Mừng mời gọi con người bước vào tương quan với Thiên Chúa, biết thưa “xin vâng”, biết từ bỏ mình, vác thập giá và bước theo Đức Kitô.
Thiên Chúa không phải là một quy luật vô cảm phản chiếu lại những gì chúng ta phát ra. Người là Cha giàu lòng thương xót. Người yêu chúng ta không phải vì chúng ta đạt đến một tần số xứng đáng, nhưng ngay khi chúng ta còn là tội nhân, Đức Kitô đã chết vì chúng ta. Người con hoang đàng trở về không cần phải thanh lọc năng lượng trước khi bước vào nhà cha; người cha đã chạy ra ôm lấy anh khi anh còn đầy bụi đường và mang theo dấu vết của những năm tháng lầm lạc. Người trộm lành trên thập giá không có thời gian để hoàn tất một tiến trình nâng cao ý thức; ông chỉ khiêm tốn nhìn nhận tội lỗi và phó mình cho lòng thương xót của Đức Giêsu. Người thu thuế đứng cuối Đền Thờ không trình bày một tâm thức đã được khai mở; ông đấm ngực và thưa: “Lạy Thiên Chúa, xin thương xót con là kẻ tội lỗi.” Chính con người ấy ra về và được nên công chính. Ơn cứu độ không phải là phần thưởng dành cho những ai đã đạt đến một tầng tâm linh ưu việt, nhưng là ân huệ nhưng không Thiên Chúa trao cho người nghèo khó biết mở lòng đón nhận.
Khi Đức Giêsu chịu phép rửa tại sông Giođan, Người không trải qua khoảnh khắc giác ngộ để lần đầu tiên khám phá mình là Con Thiên Chúa. Tiếng Chúa Cha từ trời phán: “Đây là Con yêu dấu của Ta” không trao cho Người một căn tính mới, nhưng mặc khải cho nhân loại biết căn tính vốn có của Người. Khi Đức Giêsu lên núi và biến hình trước mặt các môn đệ, Người không được nâng cấp thành một hữu thể thần linh cao hơn. Vinh quang vốn thuộc về Người được hé mở trong chốc lát để củng cố đức tin của các môn đệ trước cuộc khổ nạn. Khi Người sống lại từ cõi chết, Người không trở thành Thiên Chúa nhờ vượt qua một ngưỡng tiến hóa. Chính Con Thiên Chúa đã chết trong nhân tính và đã chiến thắng sự chết. Phục Sinh là sự tỏ hiện quyền năng thần linh nơi nhân tính được tôn vinh, không phải là lễ tốt nghiệp của một con người đã hoàn tất hành trình tự thần hóa.
Ngay cả trong vườn Ghếtsêmani, khi Đức Giêsu đau buồn đến chết được và cầu nguyện: “Lạy Cha, nếu có thể được, xin cho con khỏi uống chén này, nhưng xin đừng theo ý con, mà xin theo ý Cha,” chúng ta không thấy một vị thần giả dạng con người, cũng không thấy một con người đang cố gắng nâng cao tần số để thoát khỏi đau khổ. Chúng ta thấy Con Thiên Chúa thực sự mang lấy sự yếu đuối của thân phận con người, thực sự bước vào nỗi kinh hoàng của đau khổ và cái chết, nhưng vẫn hoàn toàn vâng phục Chúa Cha. Chính nơi ấy, vẻ đẹp của mầu nhiệm Nhập Thể tỏa sáng: Đấng toàn năng không cứu con người bằng cách đứng ngoài đau khổ, nhưng bước vào tận đáy đau khổ của con người. Người không dạy chúng ta phủ nhận đau đớn như một thứ năng lượng thấp cần loại bỏ; Người thánh hóa đau khổ bằng tình yêu vâng phục. Người không đưa ra một kỹ thuật để trốn khỏi thập giá; Người biến thập giá thành con đường dẫn đến Phục Sinh.
Các trào lưu đề cao “tỉnh thức” thường hứa hẹn rằng khi con người đạt đủ hiểu biết, họ sẽ vượt qua mọi đối nghịch, không còn cần đến tín điều, tôn giáo, bí tích hay một Đấng Cứu Độ bên ngoài. Người ta được mời gọi khám phá “vị thần bên trong” và tự giải thoát mình bằng nhận thức. Nhưng Tin Mừng cho thấy vấn đề sâu xa nhất của con người không chỉ là thiếu hiểu biết. Con người bị tổn thương bởi tội lỗi, bị chia cắt khỏi Thiên Chúa, bị trói buộc bởi sự ích kỷ, kiêu ngạo, dục vọng và sự chết. Chúng ta không chỉ cần được cung cấp thêm kiến thức; chúng ta cần được cứu chuộc. Một người có thể hiểu rất nhiều điều nhưng vẫn không đủ sức thoát khỏi tội lỗi. Thánh Phaolô đã diễn tả kinh nghiệm đau đớn ấy: điều thiện tôi muốn thì tôi không làm, còn điều ác tôi không muốn thì tôi lại cứ làm. Con người không thể tự kéo mình ra khỏi vực sâu chỉ bằng cách thay đổi nhận thức. Chúng ta cần một bàn tay từ bên ngoài đưa xuống. Bàn tay ấy là bàn tay bị đóng đinh của Đức Kitô.
Đức Giêsu không đến để chỉ đánh thức trong ta một tiềm năng vốn đã đủ khả năng tự cứu mình. Người đến để ban cho ta một sự sống mới mà ta không thể tự tạo ra. Người tha tội, chữa lành, giải thoát, tái sinh và cho ta được làm con Thiên Chúa. Qua bí tích Rửa Tội, chúng ta không chỉ được khuyến khích suy nghĩ tích cực hơn; chúng ta thực sự được kết hợp với cái chết và sự phục sinh của Đức Kitô. Qua bí tích Hòa Giải, chúng ta không chỉ trút bỏ cảm xúc tiêu cực; tội lỗi thực sự được tha nhờ công nghiệp của Đức Kitô. Trong bí tích Thánh Thể, chúng ta không chỉ tiếp nhận một loại năng lượng thiêng liêng; chúng ta đón nhận chính Đức Kitô, Mình, Máu, linh hồn và thần tính của Người. Trong lời cầu nguyện, chúng ta không gửi tín hiệu đến vũ trụ; chúng ta thưa chuyện với Chúa Cha, nhờ Chúa Con, trong Chúa Thánh Thần.
Chúa Thánh Thần cũng không phải là một nguồn năng lượng vô ngã. Người là Ngôi Ba Thiên Chúa, là Đấng Bảo Trợ, là Thần Khí sự thật, là Đấng nói, hướng dẫn, thánh hóa, ban ân sủng và xây dựng Hội Thánh. Người có thể tác động sâu xa đến tâm hồn, biến đổi con người, ban bình an, sức mạnh và ánh sáng, nhưng không thể giản lược Người thành “năng lượng vũ trụ”. Khi một Kitô hữu nói rằng mình được đầy tràn Chúa Thánh Thần, điều ấy không có nghĩa là người đó tích lũy một lượng năng lượng cao hơn người khác. Điều ấy có nghĩa là người ấy mở lòng cho một Ngôi vị thần linh đến cư ngụ, hướng dẫn và uốn nắn mình theo hình ảnh Đức Kitô. Hoa trái của Chúa Thánh Thần không phải là cảm giác mình thuộc một tầng ý thức cao cấp, nhưng là bác ái, hoan lạc, bình an, nhẫn nhục, nhân hậu, từ tâm, trung tín, hiền hòa và tiết độ. Ai càng thuộc về Thánh Thần thì càng khiêm nhường, càng yêu thương, càng sẵn sàng phục vụ, chứ không phải càng tự xem mình vượt trên những người “chưa thức tỉnh”.
Một trong những nguy hiểm của ngôn ngữ “tỉnh thức” là nó dễ tạo ra một thứ kiêu ngạo tinh vi. Người ta phân chia nhân loại thành những người đã thức tỉnh và những người còn đang ngủ, những người có tần số cao và những người có năng lượng thấp. Người tự xem mình đã thức tỉnh dễ coi thường người khác, cho rằng những ai đau khổ, bệnh tật hoặc gặp thất bại là vì họ đã phát ra năng lượng tiêu cực. Cách nhìn ấy không chỉ sai về thần học mà còn thiếu lòng thương xót. Chúa Giêsu không đứng trước người mù bẩm sinh và nói rằng anh bị mù vì tần số của anh quá thấp. Người bác bỏ cách quy kết đơn giản rằng bệnh tật luôn là hậu quả trực tiếp của tội cá nhân. Người không trách người phong cùi vì đã không đủ tích cực; Người chạm vào họ. Người không bảo chị em Mácta và Maria rằng nỗi đau mất em là một rung động cần vượt qua; Người đã khóc trước mộ Ladarô. Người không nhìn đám đông đói khát bằng một lý thuyết lạnh lùng; Người chạnh lòng thương và cho họ ăn.
Đức tin Công giáo không phủ nhận rằng con người cần thức tỉnh khỏi sự vô cảm, tội lỗi và mê muội. Chính Thánh Phaolô cũng kêu gọi: “Tỉnh giấc đi, hỡi người còn đang ngủ! Từ chốn tử vong, trỗi dậy đi nào! Đức Kitô sẽ chiếu sáng ngươi.” Nhưng sự tỉnh thức theo nghĩa Kitô giáo không phải là tự khám phá mình vốn là Thiên Chúa. Đó là tỉnh thức để nhận ra mình là thụ tạo được yêu thương, là tội nhân cần lòng thương xót, là người con được mời gọi trở về. Đó là thức dậy khỏi sự thờ ơ để nhận ra Chúa đang đến. Đó là mở mắt trước nỗi đau của người nghèo. Đó là nhận ra những ngẫu tượng đang chiếm chỗ của Thiên Chúa trong lòng mình. Đó là từ bỏ tội lỗi, đón nhận Tin Mừng và sống trong ánh sáng Đức Kitô. Sự tỉnh thức ấy luôn dẫn đến khiêm nhường, sám hối và bác ái, chứ không dẫn đến lời tuyên bố rằng con người và Thiên Chúa chỉ là một theo bản tính.
Người Kitô hữu thực sự được mời gọi nên giống Thiên Chúa và được thông phần bản tính Thiên Chúa, nhưng điều đó không có nghĩa là chúng ta trở thành Thiên Chúa theo bản thể. Chúng ta được thần hóa nhờ ân sủng, chứ không phải tự mình vốn là thần linh nhưng đã quên mất. Chúng ta mãi là thụ tạo, nhưng được đưa vào sự sống của Thiên Chúa như người con được nhận vào gia đình. Một thanh sắt đặt trong lửa có thể trở nên đỏ rực, tỏa sáng và tỏa nhiệt như lửa, nhưng nó không vì thế mà trở thành lửa theo bản tính. Cũng vậy, nhờ kết hợp với Đức Kitô, con người được biến đổi, được thánh hóa, được sống sự sống thần linh, nhưng không hòa tan vào Thiên Chúa, không mất căn tính riêng và không trở thành một phần của một đại dương năng lượng vô danh. Tình yêu đòi hỏi sự hiệp nhất, nhưng sự hiệp nhất đích thực không xóa bỏ sự khác biệt giữa Đấng yêu và người được yêu.
Mầu nhiệm Đức Giêsu Kitô đẹp hơn rất nhiều so với mọi câu chuyện về nâng cấp tần số. Vẻ đẹp của Người không nằm ở việc một con người đã chạm đến đỉnh cao của vũ trụ, nhưng ở việc Thiên Chúa cao cả đã hạ mình đến tận cùng vì yêu nhân loại. “Đức Giêsu Kitô vốn dĩ là Thiên Chúa mà không nghĩ phải nhất quyết duy trì địa vị ngang hàng với Thiên Chúa, nhưng đã hoàn toàn trút bỏ vinh quang, mặc lấy thân nô lệ, trở nên giống phàm nhân.” Người không cần leo lên, bởi Người vốn ở trên cao; Người đã đi xuống. Người không cần chiếm lấy thần tính, bởi thần tính là bản tính đời đời của Người; Người đã che giấu vinh quang ấy dưới thân phận một người tôi tớ. Người không tìm kiếm quyền lực, nhưng rửa chân cho các môn đệ. Người không dùng sức mạnh để thống trị, nhưng để chữa lành. Người không cứu thế giới bằng việc truyền một bí quyết tâm linh, nhưng bằng cách hiến mạng sống mình trên thập giá.
Thập giá là nơi mọi thứ ngôn ngữ hời hợt về “năng lượng tích cực” bị chất vấn. Trên đồi Canvê không có vẻ đẹp dễ chịu, không có cảm giác hưng phấn, không có dấu hiệu của thành công theo cách thế gian. Chỉ có một thân xác bị đánh đập, đôi tay bị đóng đinh, sự chế nhạo, bóng tối và tiếng kêu đau đớn. Nếu đánh giá bằng cảm xúc, đó là một khoảnh khắc “năng lượng thấp” nhất. Nhưng chính nơi ấy tình yêu Thiên Chúa được mặc khải trọn vẹn. Điều cao cả nhất đôi khi không mang lại cảm giác dễ chịu nhất. Điều thánh thiện nhất đôi khi đi qua khổ đau. Đức tin không dựa trên việc hôm nay ta cảm thấy năng lượng tốt hay xấu, nhưng dựa trên sự trung tín của Thiên Chúa. Chúa vẫn hiện diện khi ta bình an và cả khi ta khô khan. Người vẫn yêu ta khi ta mạnh mẽ và cả khi ta kiệt quệ. Người vẫn hành động ngay cả khi mọi cảm giác thiêng liêng biến mất.
Người ta có thể gọi mọi điều dễ chịu là tích cực và mọi đau khổ là tiêu cực, nhưng Tin Mừng cho thấy không phải mọi điều dễ chịu đều dẫn đến sự sống, và không phải mọi đau khổ đều vô nghĩa. Một lời sửa dạy chân thành có thể làm ta khó chịu nhưng cứu ta khỏi lầm đường. Một sự từ bỏ có thể gây đau nhưng giải thoát ta khỏi xiềng xích. Một thập giá được đón nhận trong tình yêu có thể trở thành nguồn ân phúc cho nhiều người. Trái lại, một cảm giác dễ chịu có thể che giấu ích kỷ, tự mãn hoặc trốn tránh sự thật. Vì thế, người Kitô hữu không phân định dựa trên tiêu chuẩn đơn giản rằng điều gì làm mình thấy dễ chịu thì đến từ ánh sáng, còn điều gì làm mình đau thì đến từ bóng tối. Chúng ta phân định dựa trên chân lý đã được mặc khải, hoa trái của Thánh Thần, giáo huấn của Hội Thánh và sự phù hợp với Tin Mừng Đức Kitô.
Đức Giêsu là Chân Lý, vì thế chúng ta không có quyền nhào nặn Người theo sở thích của từng thời đại. Mỗi thế hệ đều có cám dỗ tạo ra một Đức Giêsu theo hình ảnh của mình. Có thời người ta chỉ muốn một Đức Giêsu làm cách mạng chính trị. Có người chỉ muốn một Đức Giêsu chữa lành và ban thành công. Có người muốn một Đức Giêsu hiền lành đến mức không bao giờ nói về tội lỗi hay phán xét. Có người muốn một Đức Giêsu như huấn luyện viên giúp họ khai phá tiềm năng. Có người biến Người thành một bậc thầy năng lượng trong số nhiều bậc thầy khác. Nhưng Đức Giêsu thật luôn vượt khỏi những chiếc khuôn ấy. Người dịu dàng nhưng cũng đòi hỏi. Người đầy lòng thương xót nhưng không thỏa hiệp với tội lỗi. Người chữa lành thân xác nhưng quan tâm trước hết đến ơn cứu độ linh hồn. Người ăn uống với người tội lỗi nhưng mời gọi họ hoán cải. Người là Chiên Thiên Chúa hiền lành, đồng thời là Chúa và là Thẩm Phán.
Không thể vừa tuyên xưng Đức Giêsu là một trong nhiều bậc thầy, vừa giữ nguyên đức tin Công giáo. Chính Người nói không ai đến được với Chúa Cha mà không qua Người. Các Tông đồ đã loan báo rằng dưới gầm trời này không có một danh nào khác được ban cho nhân loại để chúng ta phải nhờ vào danh đó mà được cứu độ. Điều ấy không phát xuất từ sự kiêu căng hay thái độ khinh miệt những người thuộc truyền thống khác. Đó là lòng trung thành với căn tính của Đức Kitô. Người Công giáo được mời gọi tôn trọng mọi người, đối thoại chân thành, nhận ra những hạt giống chân lý nơi các nền văn hóa và tôn giáo, nhưng không vì thế mà đặt Đức Giêsu ngang hàng với các nhà sáng lập tôn giáo hay những bậc hiền triết. Không một thụ tạo nào có thể đứng cùng bình diện với Ngôi Lời nhập thể.
Nếu Đức Giêsu chỉ là một con người đã đạt mức ý thức cao, thì việc thờ lạy Người là thờ một thụ tạo và trở thành ngẫu tượng. Nhưng ngay từ đầu, các môn đệ đã thờ lạy Người. Tôma quỳ xuống tuyên xưng: “Lạy Chúa của con, lạy Thiên Chúa của con!” Đức Giêsu không sửa ông, không bảo ông rằng mọi người đều là Thiên Chúa như nhau. Người đón nhận lời tuyên xưng ấy. Các Kitô hữu đầu tiên đã cầu khẩn danh Người, chịu chết vì Người, quy tụ để cử hành Thánh Thể nhân danh Người. Họ không làm thế vì kính trọng một bậc thầy đã giác ngộ, nhưng vì xác tín Đấng chịu đóng đinh và sống lại chính là Chúa.
Đức Giêsu không “học” về chân lý như một học trò học từ một nguồn cao hơn. Trong nhân tính, Người thực sự học hỏi và biểu lộ sự hiểu biết phù hợp với đời sống nhân loại; Người biết đọc Kinh Thánh, làm nghề thợ mộc và sống trong văn hóa của dân tộc mình. Nhưng trong căn tính sâu xa, Người là Ngôi Lời, là sự tự mặc khải trọn vẹn của Thiên Chúa. Mọi ngôn sứ trước Người đều nói: “Đức Chúa phán thế này.” Còn Đức Giêsu nói: “Còn Thầy, Thầy bảo anh em.” Người không chỉ chuyển tiếp một lời đến từ bên ngoài; lời của Người có quyền năng thần linh. Người truyền cho gió biển và chúng im lặng. Người tha tội, một quyền thuộc về Thiên Chúa. Người gọi người chết ra khỏi mồ. Người nói về ngày phán xét khi chính Người sẽ ngự đến trong vinh quang để phân tách muôn dân. Những hành động ấy không phải là biểu hiện của một người đã khai mở tiềm năng tâm linh, nhưng là dấu chỉ của Thiên Chúa đang hiện diện giữa dân Người.
Khi lên mười hai tuổi, Đức Giêsu ở lại trong Đền Thờ và nói với Đức Maria và thánh Giuse: “Cha mẹ không biết là con có bổn phận ở nhà của Cha con sao?” Người không vừa mới khám phá ra rằng mình có một sứ mạng đặc biệt. Lời ấy cho thấy ý thức độc nhất của Người về mối tương quan với Chúa Cha. Tuy nhiên, Người vẫn trở về Nadarét và hằng vâng phục cha mẹ. Đây không phải là sự mâu thuẫn, nhưng là vẻ đẹp của mầu nhiệm Nhập Thể. Đấng là Con vĩnh cửu của Chúa Cha đã tự nguyện sống sự vâng phục trong gia đình nhân loại. Người không dùng căn tính thần linh để tránh né những bổn phận bình thường. Ba mươi năm ẩn dật tại Nadarét cho thấy sự thánh thiện không nhất thiết nằm trong những trải nghiệm phi thường, nhưng trong lòng trung thành mỗi ngày.
Nhiều người hôm nay khao khát những điều huyền bí, những cảm giác đặc biệt, những trạng thái tâm thức khác thường, nhưng lại xem nhẹ đời sống bí tích, bổn phận gia đình, việc phục vụ người nghèo và cuộc chiến âm thầm chống lại tội lỗi. Họ tìm một kinh nghiệm “năng lượng cao” nhưng không muốn tha thứ cho người đã làm mình đau. Họ nói về tình yêu vũ trụ nhưng không kiên nhẫn với người thân. Họ nói về ánh sáng bên trong nhưng không muốn bước ra khỏi bóng tối của một thói quen xấu. Họ nói về hợp nhất nhưng lại xa rời cộng đoàn Hội Thánh. Thế nhưng dấu chỉ của một đời sống thiêng liêng thật không nằm ở những cảm giác phi thường mà ở sự biến đổi cụ thể của con tim. Người thật sự gặp Chúa sẽ trở nên khiêm nhường hơn, trung thực hơn, biết hy sinh hơn, biết nhận lỗi hơn và biết yêu thương người khó yêu hơn.
Đức tin Công giáo có một chiều sâu huyền nhiệm vô cùng phong phú, vì thế người tín hữu không cần chạy theo những lý thuyết pha trộn để tìm cảm giác mới lạ. Trong truyền thống Hội Thánh có cả một kho tàng về đời sống chiêm niệm, kết hợp với Thiên Chúa, thanh luyện tâm hồn và biến đổi trong ân sủng. Các thánh Gioan Thánh Giá, Têrêsa Avila, Têrêsa Hài Đồng Giêsu, Phanxicô Assisi, Augustinô và biết bao vị thánh đã đi vào sự hiệp thông sâu xa với Thiên Chúa. Nhưng không ai trong các ngài tuyên bố rằng mình đã nâng tần số để nhận ra mình vốn là Thiên Chúa. Càng đến gần Thiên Chúa, các ngài càng nhận ra sự nhỏ bé của mình và lòng thương xót vô biên của Người. Kinh nghiệm thần bí đích thực không làm con người phình to cái tôi, nhưng làm cái tôi trở nên trong suốt để Đức Kitô sống trong họ.
Thánh Phaolô có thể nói: “Tôi sống, nhưng không còn phải là tôi, mà là Đức Kitô sống trong tôi.” Ngài không có ý nói mình đã biến thành Đức Kitô theo bản thể. Ngài nói về một sự hiệp thông sâu xa nhờ đức tin và ân sủng, đến mức ý nghĩ, ước muốn và cuộc đời ngài được uốn theo Đức Kitô. Ngài vẫn là Phaolô, vẫn mang sự yếu đuối, vẫn chịu đau khổ, nhưng không còn sống cho chính mình. Đó là đích điểm của hành trình Kitô hữu: không phải tự tôn mình thành thần, nhưng để Đức Kitô chiếm lấy và biến đổi mình; không phải khám phá một quyền năng bí mật để kiểm soát đời sống, nhưng phó thác đời mình cho Chúa; không phải tránh mọi thập giá để giữ tần số cao, nhưng kết hợp thập giá của mình với thập giá Đức Kitô.
Khi nghe một lời giảng, đọc một cuốn sách hoặc xem một nội dung tâm linh, người Công giáo cần tự hỏi: Nội dung này nói gì về Đức Giêsu? Người có còn là Con Thiên Chúa duy nhất, Ngôi Lời nhập thể, Đấng đã chết và sống lại để cứu độ chúng ta không? Hay Người chỉ còn là một bậc thầy trong số nhiều bậc thầy? Nội dung ấy nói gì về tội lỗi? Tội lỗi có còn là sự khước từ tình yêu và thánh ý Thiên Chúa không, hay chỉ là năng lượng tiêu cực? Nội dung ấy nói gì về ơn cứu độ? Ơn cứu độ có còn là ân sủng do Đức Kitô ban không, hay trở thành thành quả của việc tự nâng cao ý thức? Nội dung ấy dẫn con người đến với bí tích, Lời Chúa, Hội Thánh, đời sống sám hối và bác ái không, hay dẫn con người khép lại trong cái tôi và những trải nghiệm riêng?
Không phải bất cứ điều gì dùng những từ như yêu thương, ánh sáng, bình an và chữa lành đều tự động phù hợp với Kitô giáo. Ma quỷ không nhất thiết luôn xuất hiện bằng những điều thô bạo và đáng sợ; đôi khi sự sai lạc đến trong lớp áo rất đẹp, sử dụng một phần sự thật để che giấu một sai lầm sâu xa. Đúng là Chúa là tình yêu, nhưng tình yêu ấy không tách khỏi chân lý. Đúng là Chúa chữa lành, nhưng sự chữa lành sâu xa nhất là giải thoát khỏi tội lỗi. Đúng là Chúa ban bình an, nhưng bình an ấy không phải là tránh mọi xung đột; đôi khi trung thành với chân lý sẽ khiến người Kitô hữu bị chống đối. Đúng là ánh sáng Chúa chiếu trong lòng chúng ta, nhưng ánh sáng ấy đến từ Đức Kitô, không phải từ một thần tính tự hữu nằm sẵn trong con người.
Chúng ta cũng cần phân biệt giữa việc dùng một hình ảnh như ẩn dụ và việc biến ẩn dụ thành tín điều. Có thể có người dùng từ “năng lượng” theo nghĩa bình dân để nói đến sức sống, bầu khí hoặc cảm xúc mà không có ý phủ nhận Thiên Chúa. Không nên vội vàng kết án mọi cách nói thiếu chuẩn xác. Tuy nhiên, khi “năng lượng” được trình bày như bản chất của Thiên Chúa, khi Đức Giêsu bị mô tả là người đã đạt tần số cao, khi cầu nguyện bị biến thành kỹ thuật thu hút, khi con người được bảo rằng mình vốn là thần linh, thì chúng ta phải nhận ra một ranh giới thần học đã bị vượt qua. Lòng bác ái không đòi chúng ta im lặng trước sai lầm. Trái lại, yêu thương người khác là giúp họ gặp được Đức Kitô thật, chứ không phải một Đức Kitô được pha trộn theo thị hiếu thời đại.
Bảo vệ chân lý về Đức Giêsu không phải là tranh thắng trong những cuộc cãi vã trên mạng xã hội. Người Kitô hữu cần nói chân lý trong tình yêu, với sự bình tĩnh và khiêm nhường. Chúng ta không cần chế nhạo những người đang tìm kiếm, bởi đằng sau việc chạy theo các trào lưu tâm linh có thể là một cơn khát rất thật: khát bình an, khát chữa lành, khát ý nghĩa, khát được yêu. Nhiệm vụ của chúng ta không chỉ là nói cho họ biết điều gì sai, nhưng còn phải chỉ cho họ thấy vẻ đẹp của điều đúng. Nếu một người tìm đến những học thuyết năng lượng vì họ chưa từng cảm nghiệm một cộng đoàn Kitô hữu đầy lòng thương xót, chúng ta cũng cần tự vấn. Nếu họ nghĩ đức tin chỉ là luật lệ khô cứng, có thể bởi đời sống của chúng ta chưa biểu lộ niềm vui của Tin Mừng. Câu trả lời thuyết phục nhất cho những linh đạo giả không chỉ là những lập luận đúng, nhưng là những Kitô hữu thực sự sống trong Đức Kitô.
Chúng ta phải cho thế giới thấy rằng trong Đức Giêsu có một sự bình an sâu hơn mọi kỹ thuật thư giãn, một sự chữa lành sâu hơn mọi liệu pháp tâm linh, một sự tự do lớn hơn mọi lời hứa tự khai mở. Bình an của Đức Kitô có thể tồn tại giữa nước mắt. Sự chữa lành của Người có thể bắt đầu ngay cả khi bệnh tật thể lý chưa biến mất. Sự tự do Người ban không phụ thuộc vào hoàn cảnh thuận lợi. Người không hứa rằng ai theo Người sẽ luôn thành công, khỏe mạnh và cảm thấy tích cực. Người hứa ở cùng họ mọi ngày cho đến tận thế. Người không hứa cất hết thập giá, nhưng biến thập giá thành nơi gặp gỡ. Người không hứa giúp chúng ta kiểm soát mọi sự, nhưng mời gọi chúng ta tin tưởng ngay cả khi không hiểu.
Đức Giêsu không đến để giúp con người trở thành phiên bản quyền năng nhất của cái tôi cũ. Người đến để cái tôi cũ chết đi và một con người mới được sinh ra. “Ai muốn theo Thầy, phải từ bỏ chính mình, vác thập giá mình hằng ngày mà theo.” Lời ấy hoàn toàn đi ngược với một nền tâm linh chỉ nhằm khẳng định bản thân, thu hút thành công và tối đa hóa tiềm năng. Từ bỏ mình không có nghĩa là khinh ghét bản thân, nhưng là từ bỏ cái tôi ích kỷ muốn đặt mình làm trung tâm. Khi Đức Kitô trở thành trung tâm, con người không mất chính mình nhưng tìm lại chính mình trong sự thật. Hạt lúa không biến mất trong vô nghĩa khi rơi xuống đất; nó sinh nhiều bông hạt.
Một vị Thiên Chúa toàn tri không cần học Chân Lý. Chính Người là Chân Lý. Một vị Thiên Chúa toàn năng không cần hấp thụ thêm năng lượng. Chính Người là nguồn mọi hiện hữu. Một vị Thiên Chúa hoàn hảo không cần nâng cấp bản thân. Nơi Người không có biến chuyển hay bóng dáng của sự đổi thay. Một vị Thiên Chúa đồng bản thể với Chúa Cha không cần khám phá ra thần tính của mình. Từ đời đời, Chúa Con được sinh ra bởi Chúa Cha, không phải được tạo thành. Người hiện hữu trước mọi thời đại. Nhờ Người, muôn vật được tạo thành. Người không thuộc về vũ trụ như một phần cao cấp nhất của vũ trụ; chính vũ trụ được dựng nên nhờ Người và cho Người.
Và thật lạ lùng biết bao: chính Đấng không cần gì lại đã trở nên nghèo khó vì chúng ta. Đấng không cần học đã ngồi trong hội đường lắng nghe và đặt câu hỏi. Đấng ban lương thực cho muôn loài đã chịu đói. Đấng là nguồn nước hằng sống đã thưa: “Ta khát.” Đấng nâng đỡ vũ trụ đã để Đức Maria bồng ẵm. Đấng là sự sống đã bước vào cái chết. Những điều ấy không phải là dấu hiệu của một thần tính chưa trưởng thành, nhưng là sự tự hạ tự nguyện của tình yêu. Người có thể từ bỏ việc biểu lộ vinh quang, nhưng không bao giờ ngừng là Thiên Chúa. Người có thể mang thân phận tôi tớ, nhưng căn tính Con Thiên Chúa không hề thay đổi. Người có thể chết trong nhân tính, nhưng thần tính không thể bị tiêu diệt.
Chính vì Người là Thiên Chúa thật, cái chết của Người có giá trị cứu độ phổ quát. Chính vì Người là người thật, Người có thể đại diện cho nhân loại và thực sự chịu đau khổ thay cho chúng ta. Nếu thiếu thần tính, Người không thể cứu toàn thể nhân loại. Nếu thiếu nhân tính, Người không thể thực sự chia sẻ và chữa lành thân phận chúng ta. Vì thế, Hội Thánh đã kiên quyết bảo vệ hai chân lý này qua bao thế kỷ, đôi khi phải đối diện với những lạc thuyết rất tinh vi. Có lạc thuyết phủ nhận thần tính của Đức Kitô, xem Người là thụ tạo cao cả nhất. Có lạc thuyết phủ nhận nhân tính thật, xem thân xác Người chỉ là vẻ bề ngoài. Có lạc thuyết tách Người thành hai chủ thể. Có lạc thuyết trộn lẫn hai bản tính. Ngày nay, những lạc hướng cũ có thể trở lại bằng ngôn ngữ mới như tiến hóa tâm thức, năng lượng Kitô, tần số Đức Giêsu hoặc ý thức hợp nhất. Tên gọi thay đổi, nhưng vấn đề căn bản vẫn là làm lu mờ chân lý về Ngôi Lời nhập thể.
Người tín hữu không nhất thiết phải biết mọi thuật ngữ thần học phức tạp, nhưng cần bám chắc vào lời tuyên xưng của Hội Thánh: Tôi tin kính một Chúa Giêsu Kitô, Con Một Thiên Chúa, sinh bởi Đức Chúa Cha từ trước muôn đời; Người là Thiên Chúa bởi Thiên Chúa, ánh sáng bởi ánh sáng, Thiên Chúa thật bởi Thiên Chúa thật; được sinh ra mà không phải được tạo thành, đồng bản thể với Đức Chúa Cha; nhờ Người mà muôn vật được tạo thành. Chính lời Kinh Tin Kính mà chúng ta đọc mỗi Chúa nhật là hàng rào bảo vệ tâm hồn khỏi những quan niệm sai lạc. Đừng đọc Kinh Tin Kính như một công thức vô hồn. Đó là lời tuyên xưng được trả giá bằng nước mắt, tranh đấu và cả máu của nhiều thế hệ Kitô hữu, để hôm nay chúng ta biết mình đang tin vào ai.
Khi tuyên xưng Đức Giêsu “đồng bản thể với Chúa Cha”, chúng ta khẳng định rằng Người không giống Thiên Chúa theo một mức độ cao hơn các thụ tạo. Người chính là Thiên Chúa, cùng một bản tính thần linh duy nhất với Chúa Cha và Chúa Thánh Thần. Ba Ngôi không phải là ba vị thần, cũng không phải ba dạng năng lượng. Chỉ có một Thiên Chúa duy nhất trong ba Ngôi vị phân biệt. Mầu nhiệm ấy vượt quá trí hiểu, nhưng không phi lý. Thiên Chúa không phải sự cô độc; trong chính sự sống duy nhất của Người có sự hiệp thông tình yêu đời đời. Chúa Cha yêu Chúa Con, Chúa Con yêu Chúa Cha, và Chúa Thánh Thần là Ngôi vị tình yêu được trao ban. Con người được tạo dựng theo hình ảnh Thiên Chúa Ba Ngôi, vì thế chúng ta chỉ thực sự tìm thấy mình trong tương quan yêu thương, không phải trong việc khép kín và thần thánh hóa cái tôi.
Chân lý về Đức Kitô không giam hãm con người, nhưng giải phóng con người. Khi biết Đức Giêsu là Chân Lý, ta không còn phải lang thang bất tận giữa vô số học thuyết, luôn lo sợ mình chưa tìm được kỹ thuật bí mật. Khi biết Người là Đường, ta không cần tự vạch một lối lên trời bằng sức riêng. Khi biết Người là Sự Sống, ta không cần bám víu tuyệt vọng vào mọi lời hứa kéo dài tuổi trẻ hoặc đạt trạng thái bất tử tâm linh. Chúng ta bước theo một Ngôi vị, không phải một công thức. Chúng ta đặt niềm tin vào một Đấng đã yêu và hiến mình vì ta, không phải vào khả năng tự hoàn thiện của bản thân.
Điều ấy đem lại một sự khiêm nhường bình an. Tôi không phải là Thiên Chúa, và tôi không cần phải là Thiên Chúa. Tôi không phải kiểm soát mọi điều. Tôi không phải hiểu hết mọi biến cố. Tôi không phải luôn giữ một trạng thái cảm xúc cao. Tôi có thể yếu đuối, khóc lóc, cầu cứu và thú nhận rằng mình cần được cứu. Tôi có một Thiên Chúa. Tôi có một Đấng Cứu Độ. Tôi có thể đặt gánh nặng xuống dưới chân thập giá. Đây là tin vui lớn lao, bởi khát vọng tự trở thành thần minh cuối cùng chỉ làm con người kiệt sức. Con rắn xưa đã cám dỗ nguyên tổ bằng lời hứa: “Các ngươi sẽ nên như những vị thần.” Nhưng con đường cứu độ lại bắt đầu khi con người khiêm tốn thưa: “Lạy Chúa, con cần Ngài.”
Đức Maria là mẫu gương tuyệt vời của sự tỉnh thức Kitô giáo. Mẹ không tuyên bố mình đã đạt ý thức thần linh. Mẹ nhận biết mình là nữ tỳ của Chúa: “Này tôi là nữ tỳ của Chúa, xin Chúa cứ làm cho tôi như lời sứ thần nói.” Mẹ được đầy ân sủng, nhưng tất cả đều là hồng ân Thiên Chúa. Mẹ không thu hút Ngôi Lời bằng năng lượng tích cực; Mẹ đón nhận Người bằng đức tin và sự vâng phục. Mẹ không kiểm soát kế hoạch của Thiên Chúa; Mẹ để kế hoạch ấy đi qua cuộc đời mình, kể cả khi phải đứng dưới chân thập giá. Chính sự khiêm nhường ấy đã làm Mẹ nên cao trọng. Mẹ càng nhận mình nhỏ bé, quyền năng Thiên Chúa càng tỏa sáng nơi Mẹ.
Các thánh cũng thế. Không vị thánh nào nên thánh bằng cách tự nâng cấp bản thân. Họ nên thánh vì để ân sủng Chúa biến đổi mình. Phêrô trở thành đá tảng không phải vì ông luôn có năng lượng mạnh mẽ; ông từng sợ hãi, chìm xuống biển, hiểu lầm Chúa và ba lần chối Thầy. Nhưng ông đã để ánh mắt thương xót của Chúa chữa lành. Phaolô không trở thành Tông đồ vì tự khai mở tâm thức; ông bị quật ngã trên đường Đamát và nghe tiếng Đấng Phục Sinh gọi tên mình. Augustinô không tìm thấy bình an nhờ quay vào trong để nhận ra mình là thần linh, nhưng nhờ gặp Đấng sâu thẳm hơn nơi sâu thẳm của lòng ông và cao cả hơn mọi đỉnh cao của ông. Têrêsa Hài Đồng không theo đuổi những trải nghiệm vĩ đại; chị chọn con đường thơ ấu thiêng liêng, tin tưởng phó thác trong vòng tay Chúa Cha.
Vì thế, khi nghe ai nói rằng Đức Giêsu đã phải trải qua một hành trình thức tỉnh, người Kitô hữu cần bình tĩnh trả lời: Đức Giêsu có một lịch sử nhân loại thật, có sự tăng trưởng nhân loại thật, nhưng Người không đi từ vô minh đến thần tính. Người là Con Thiên Chúa từ đời đời. Khi nghe rằng Người nâng tần số năng lượng để làm phép lạ, hãy nhớ rằng Tin Mừng trình bày các phép lạ như dấu chỉ của Nước Thiên Chúa và quyền năng thần linh, không phải kết quả của một kỹ thuật rung động. Khi nghe rằng mọi người đều có thể trở thành “Kitô” giống như Người, hãy phân biệt: chúng ta được nên đồng hình đồng dạng với Đức Kitô nhờ ân sủng, nhưng Đức Kitô vẫn là Con Một duy nhất, Đấng Trung Gian duy nhất và Đấng Cứu Độ duy nhất.
Không ai trong chúng ta có thể nói: “Tôi là Đường, là Sự Thật và là Sự Sống.” Chúng ta chỉ có thể chỉ về Đức Giêsu và nói: Người là Đường của tôi, Chân Lý của tôi, Sự Sống của tôi. Không ai có thể tự mình ban sự sống đời đời. Không ai có thể dùng quyền riêng tha thứ mọi tội lỗi. Không ai có thể tuyên bố rằng trước khi Abraham hiện hữu, “Tôi Hằng Hữu”. Những lời ấy thuộc về Đức Kitô vì căn tính của Người là độc nhất. Đặt Người ngang hàng với mọi nhà khai sáng không phải là tôn vinh nhân loại, nhưng là tước mất khỏi nhân loại chính Đấng duy nhất có thể cứu nó.
Trong một thời đại yêu thích những lời nói dễ chịu, việc khẳng định sự độc nhất của Đức Kitô có thể bị xem là hẹp hòi. Nhưng chân lý không trở thành thiếu yêu thương chỉ vì nó rõ ràng. Một người bác sĩ yêu bệnh nhân không thể nói rằng mọi chẩn đoán đều đúng như nhau. Một người dẫn đường yêu khách bộ hành không thể nói rằng mọi con đường đều dẫn đến cùng một nơi. Tình yêu không phải là làm cho mọi khác biệt biến mất, nhưng là kiên nhẫn đưa người khác đến điều thật sự đem lại sự sống. Người Kitô hữu không ép buộc ai tin, không khinh thường ai, nhưng cũng không được xấu hổ về Tin Mừng. Chúng ta đã gặp một kho báu và muốn mọi người cùng được hưởng niềm vui ấy.
Có thể một số người cảm thấy cách nói “Đức Giêsu là Thiên Chúa” quá quen thuộc đến mức không còn rung động. Vì thế họ tìm những thuật ngữ mới để làm Người trở nên hấp dẫn hơn. Nhưng điều chúng ta cần không phải là thay đổi Đức Giêsu, mà là khám phá lại chiều sâu vô tận của chính đức tin mình. Hãy ngồi trước hang đá và suy ngắm: Hài Nhi bé nhỏ kia là Đấng dựng nên các vì sao. Hãy nhìn vào Thánh Thể: tấm bánh khiêm hạ kia là Vua vũ trụ đang tự hiến. Hãy đứng dưới thập giá: con người bị treo giữa trời đất kia là Con Thiên Chúa đang mang lấy tội trần gian. Hãy nhìn vào ngôi mộ trống: Đấng bị giết đã sống lại và sự chết không còn tiếng nói cuối cùng. Không một câu chuyện về năng lượng nào có thể sâu thẳm hơn mầu nhiệm ấy.
Đức Giêsu không phải là một người đã thức tỉnh để rồi nhận ra mình là ánh sáng. Người là Ánh Sáng đã đến đánh thức chúng ta. Người không phải là một kẻ tìm kiếm đã khám phá ra Chân Lý. Người là Chân Lý đã đi tìm những kẻ lạc đường. Người không phải là một con người đã nâng mình lên tới Thiên Chúa. Người là Thiên Chúa đã hạ mình xuống với con người. Người không đến để nói rằng chúng ta không cần được cứu. Người đến chính vì chúng ta không thể tự cứu mình. Người không đến để vuốt ve mọi ảo tưởng của cái tôi. Người đến để giải phóng chúng ta khỏi dối trá và dẫn vào tự do của con cái Thiên Chúa.
Đứng trước Đức Giêsu, câu hỏi quan trọng nhất không phải là: “Người đã đạt đến tầng ý thức nào?” nhưng là: “Người là ai?” Câu hỏi ấy đã được Người đặt cho các môn đệ tại Xêdarê Philípphê: “Còn anh em, anh em bảo Thầy là ai?” Phêrô trả lời: “Thầy là Đấng Kitô, Con Thiên Chúa hằng sống.” Mỗi thế hệ phải trả lời lại câu hỏi ấy. Mỗi người Kitô hữu phải trả lời không chỉ bằng môi miệng, nhưng bằng cả cuộc đời. Nếu Người thực sự là Chúa, ta không thể chỉ dành cho Người một góc nhỏ. Nếu Người là Chân Lý, ta phải để Lời Người sửa đổi suy nghĩ của mình. Nếu Người là Sự Sống, ta không thể tìm sự sống ở những ngẫu tượng. Nếu Người là Đấng Cứu Độ, ta phải khiêm tốn đón nhận ơn cứu độ thay vì tự xem mình đủ sức.
Lạy Đức Giêsu Kitô, Con Một Thiên Chúa, xin gìn giữ chúng con khỏi những hình ảnh sai lạc về Ngài. Xin đừng để chúng con biến Ngài thành một bậc thầy theo sở thích của thời đại, một công cụ để đạt bình an tâm lý hay một biểu tượng cho sự phát triển bản thân. Xin cho chúng con nhận biết Ngài như Hội Thánh đã tuyên xưng: Thiên Chúa thật và người thật, Ngôi Lời nhập thể, Chiên Thiên Chúa xóa tội trần gian, Đấng đã chịu chết và sống lại, Chúa của kẻ sống và kẻ chết. Xin ban cho chúng con một đức tin đơn sơ nhưng vững chắc, một trí khôn biết phân định và một trái tim khiêm nhường trước mầu nhiệm.
Xin cho chúng con không chạy theo những lời hứa hào nhoáng mà quên mất kho tàng đang có trong Tin Mừng và các bí tích. Xin cho chúng con biết tìm ánh sáng nơi Lời Chúa, tìm sức mạnh nơi Thánh Thể, tìm sự chữa lành nơi bí tích Hòa Giải, tìm sự hướng dẫn nơi Hội Thánh và tìm bình an trong việc thi hành thánh ý Chúa. Xin cho chúng con luôn nhớ rằng sự thánh thiện không phải là nâng mình lên một tầng cao hơn người khác, nhưng là để Ngài cúi xuống nâng chúng con lên; không phải là tự làm cho mình trở nên thần linh, nhưng là sống như những người con nhờ được kết hợp với Ngài.
Xin cho các nhà giảng thuyết, những người làm truyền thông và những ai hướng dẫn đời sống thiêng liêng biết cẩn trọng trong từng lời nói về Ngài. Xin đừng để khát vọng trở nên hiện đại khiến chúng con pha loãng đức tin. Xin đừng để mong muốn thu hút người nghe khiến chúng con thay thế ngôn ngữ của Tin Mừng bằng những khái niệm mơ hồ. Xin cho chúng con đủ can đảm nói sự thật, nhưng nói với lòng bác ái; đủ vững vàng để không chạy theo mọi luồng gió giáo thuyết, nhưng đủ khiêm nhường để đối thoại với những người đang chân thành tìm kiếm.
Lạy Chúa Giêsu, Ngài không cần thức tỉnh, vì Ngài là Ánh Sáng đời đời không bao giờ ngủ quên. Ngài không cần học chân lý, vì Ngài là Chân Lý phát xuất từ Chúa Cha. Ngài không cần nâng cấp quyền năng, vì mọi quyền năng trên trời dưới đất đã được trao cho Ngài. Ngài không cần tìm đường về với Thiên Chúa, vì Ngài hằng ở trong Chúa Cha và Chúa Cha ở trong Ngài. Chính chúng con mới là những kẻ cần được đánh thức. Chính chúng con đang ngủ mê trong tội lỗi, ích kỷ, kiêu ngạo và những ảo tưởng về bản thân. Xin gọi chúng con ra khỏi bóng tối. Xin chiếu ánh sáng Ngài vào những vùng kín đáo mà chúng con không muốn đối diện. Xin đánh thức lương tâm chúng con, nhưng cũng chữa lành chúng con bằng lòng thương xót.
Xin đừng để chúng con chỉ tranh luận đúng về thần tính của Ngài mà lại sống như thể Ngài không phải là Chúa. Có thể chúng con tuyên xưng Ngài đồng bản thể với Chúa Cha, nhưng lại không dành thời gian cầu nguyện. Có thể chúng con bảo vệ giáo lý về Ngài, nhưng lại không yêu người nghèo, không tha thứ và không sống trung thực. Có thể môi miệng chúng con gọi Ngài là Chân Lý, nhưng cuộc đời lại thỏa hiệp với gian dối. Xin cho lời tuyên xưng đức tin trở thành máu thịt trong đời sống. Xin cho chúng con quỳ trước Thánh Thể với lòng thờ lạy thật sự, vì Đấng hiện diện nơi đó không phải là một biểu tượng năng lượng, nhưng là Chúa của trời đất đang tự hiến vì yêu chúng con.
Và khi thế giới hỏi chúng con Đức Giêsu là ai, xin cho chúng con không chỉ đưa ra một định nghĩa, nhưng chỉ cho họ thấy một cuộc đời đã được Ngài biến đổi. Xin cho người khác nhận ra Ngài qua cách chúng con yêu thương, phục vụ, chịu đựng, tha thứ và hy vọng. Xin cho họ thấy rằng đức tin vào thần tính của Đức Kitô không làm chúng con xa rời con người, nhưng giúp chúng con yêu con người sâu sắc hơn, bởi mỗi người đều đã được Ngài mang lấy trong mầu nhiệm Nhập Thể và cứu chuộc bằng Máu Thánh.
Một vị Thiên Chúa toàn tri không thể trải qua một tiến trình giác ngộ từ vô minh đến hiểu biết. Một vị Thiên Chúa đồng bản thể với Chúa Cha không thể từ từ nâng cấp mình để đạt thần tính. Ngài không học về Chân Lý; Ngài là Chân Lý. Ngài không tìm thấy ánh sáng; Ngài là Ánh Sáng. Ngài không đạt được sự sống đời đời; Ngài là nguồn Sự Sống. Ngài không tiến hóa để trở thành Con Thiên Chúa; từ đời đời Ngài là Con Một yêu dấu của Chúa Cha. Và chính vì Ngài là tất cả những điều ấy, chúng ta mới có thể đặt trọn niềm tin nơi Ngài, thờ lạy Ngài, yêu mến Ngài và phó thác cho Ngài cả sự sống lẫn sự chết của mình.
Giữa muôn tiếng nói hỗn độn của thời đại, xin cho Hội Thánh tiếp tục tuyên xưng không chút sợ hãi: Đức Giêsu Kitô hôm qua, hôm nay và mãi mãi vẫn là một. Người là Thiên Chúa thật bởi Thiên Chúa thật, đã vì loài người chúng ta và để cứu độ chúng ta mà từ trời xuống thế. Người đã chịu đóng đinh, chịu chết, được mai táng và ngày thứ ba đã sống lại. Người sẽ lại đến trong vinh quang để phán xét kẻ sống và kẻ chết, và Nước Người sẽ không bao giờ cùng. Đó không phải là một lý thuyết cũ kỹ cần được thay thế bằng những thuật ngữ thời thượng. Đó là Tin Mừng đời đời, là niềm hy vọng không làm thất vọng, là nền đá vững chắc cho mọi tâm hồn đang tìm kiếm.
Xin cho chúng ta đừng bao giờ đổi Chúa Giêsu thật lấy một Đức Giêsu dễ chịu do trí tưởng tượng tạo ra. Đừng đổi thập giá cứu độ lấy những lời hứa thành công. Đừng đổi ân sủng lấy kỹ thuật. Đừng đổi cầu nguyện lấy việc phát tín hiệu cho vũ trụ. Đừng đổi Chúa Thánh Thần lấy một nguồn năng lượng vô danh. Đừng đổi ơn làm con Thiên Chúa lấy ảo tưởng rằng mình vốn là Thiên Chúa. Đừng đổi Chân Lý có khuôn mặt, có trái tim và có những bàn tay mang dấu đinh lấy một hệ thống mơ hồ không thể yêu, không thể tha thứ và không thể chết vì chúng ta.
Bởi chỉ có Đức Giêsu Kitô mới có thể nhìn vào một tội nhân và nói: “Tội của con đã được tha.” Chỉ có Người mới có thể đứng trước một ngôi mộ và gọi người chết bước ra. Chỉ có Người mới có thể trao chính Mình làm lương thực trường sinh. Chỉ có Người mới có thể từ cõi chết sống lại bằng quyền năng của mình. Chỉ có Người mới có thể đưa nhân loại vào cung lòng Chúa Cha. Người không phải một chiếc thang mà con người tự dựng lên để leo đến thần tính. Người là Con Thiên Chúa đã xuống tận vực sâu để vác chúng ta trên vai và đưa về Nhà Cha.
Vì thế, lạy Chúa Giêsu, xin cho chúng con được ở lại trong Ngài. Khi những lý thuyết mới lạ làm chúng con bối rối, xin cho chúng con trở về với Tin Mừng. Khi cái tôi muốn tự tôn mình thành trung tâm, xin cho chúng con nhìn lên thập giá. Khi chúng con muốn kiểm soát mọi sự, xin dạy chúng con phó thác. Khi chúng con khao khát những trải nghiệm phi thường, xin cho chúng con nhận ra Ngài đang hiện diện trong những điều rất bình thường: trong Thánh lễ, trong Lời Chúa, trong người nghèo, trong bổn phận hằng ngày, trong sự thinh lặng và trong từng hành động yêu thương.
Xin cho chúng con không chỉ nói: “Chúa là Chân Lý,” nhưng dám sống trong chân lý. Không chỉ nói: “Chúa là Đường,” nhưng thực sự bước theo đường thập giá. Không chỉ nói: “Chúa là Sự Sống,” nhưng biết bảo vệ sự sống và trao ban sự sống cho người khác. Xin cho đến ngày cuối cùng, khi mọi hệ thống tư tưởng, mọi thành tựu, mọi cảm giác và mọi vẻ hào nhoáng qua đi, chúng con vẫn có thể thưa với niềm tin đơn sơ của Tông đồ Tôma: “Lạy Chúa của con, lạy Thiên Chúa của con.”

Nguồn tin: Lm. Anmai, CSsR