Trong dòng chảy hối hả của cuộc sống hiện đại, nơi mọi thứ dường như đều được đo lường bằng giá trị vật chất, bằng những con số trên tài khoản ngân hàng hay những khoản thưởng hậu hĩnh, hai chữ "không lương" thường gợi lên ngay lập tức hình ảnh của sự thiếu thốn, của nỗi vất vả và đôi khi là sự bất công. Nhiều người vội vã nghĩ đến việc không có tiền công xứng đáng, không có thù lao cho những giờ phút lao động miệt mài, không có đãi ngộ xứng đáng với công sức bỏ ra. Đó là một cách nhìn quen thuộc, gần gũi với thực tế đời thường, nơi con người ta phải vật lộn với cơm áo gạo tiền để tồn tại và phát triển. Tuy nhiên, nếu chúng ta chỉ dừng lại ở bề mặt nông cạn ấy, chỉ nhìn qua lăng kính của đồng tiền và lợi ích vật chất, thì chúng ta đã hiểu quá hẹp hòi, quá hạn chế về bản chất sâu xa của một ơn gọi thiêng liêng như vai trò của một Huynh Trưởng.
"Không lương" ở đây không hề đồng nghĩa với sự vô giá trị hay thiếu thốn. Ngược lại, đó chính là một hình thức "lương" cao quý nhất, tinh túy nhất – một thứ lương mà không đồng bạc nào trên thế gian này có thể mua được hay thay thế. Đó là lương của tình yêu thương vô điều kiện, của sự hy sinh thầm lặng, của những giá trị tinh thần vĩnh cửu được nuôi dưỡng từ đức tin Kitô giáo. Trong bối cảnh của Phong trào Thiếu Nhi Thánh Thể hay các tổ chức giáo dục đức tin tương tự, Huynh Trưởng không phải là một nghề nghiệp thông thường, mà là một sứ mệnh, một lời mời gọi từ Thiên Chúa để đồng hành cùng thế hệ trẻ, giúp các em xây dựng nền tảng đạo đức vững chắc. Hãy cùng khám phá sâu hơn về khái niệm này, để thấy rằng "không lương" không phải là gánh nặng, mà là ân sủng, là phần thưởng lớn lao nhất mà một con người có thể nhận lãnh trong hành trình cuộc đời.
1. Huynh Trưởng là gì? – Không phải lãnh đạo, mà là người đồng hành và hy sinh
Trước hết, chúng ta cần làm rõ khái niệm cốt lõi: Huynh Trưởng là ai? Trong ngôn ngữ đời thường, nhiều người có thể nhầm lẫn Huynh Trưởng với một vị chỉ huy, một người lãnh đạo đứng trên bục cao để ra lệnh và kiểm soát. Hoặc tệ hơn, coi họ như những giáo viên nghiêm khắc, luôn sẵn sàng dạy dỗ và sửa phạt. Nhưng không, Huynh Trưởng không phải là người chỉ đạo với quyền lực cứng nhắc, không phải là kẻ ra lệnh để ép buộc sự tuân phục, cũng chẳng phải là bậc thầy đứng trên cao để ban phát kiến thức một cách bề trên.
Thay vào đó, Huynh Trưởng là người đi trước – một người anh, người chị lớn tuổi hơn, giàu kinh nghiệm hơn, luôn dẫn dắt bằng chính tấm gương sống động của mình. Họ đi trước để các em thiếu nhi có một hình mẫu để noi theo, một con đường sáng để bước theo mà không lạc lối giữa những cám dỗ của thế gian. Hãy tưởng tượng một con đường rừng tối tăm, nơi Huynh Trưởng cầm ngọn đuốc soi sáng phía trước, không phải để khoe khoang, mà để các em có thể an tâm tiến bước. Họ là người cúi xuống – cúi xuống để lắng nghe những tâm tư non nớt của trẻ thơ, cúi xuống để nâng đỡ những em đang vấp ngã trong cuộc sống, cúi xuống để chia sẻ gánh nặng của những nỗi lo âu mà các em chưa biết gọi tên. Trong cử chỉ cúi xuống ấy, không có sự hạ mình giả tạo, mà là tình yêu chân thành, giống như Chúa Giêsu đã cúi xuống rửa chân cho các môn đệ, dạy chúng ta bài học về sự khiêm nhường và phục vụ.
Hơn nữa, Huynh Trưởng là người chấp nhận mệt mỏi – chấp nhận những đêm thức trắng chuẩn bị bài học, những cuối tuần hy sinh để tổ chức trò chơi, những chuyến đi xa để đồng hành cùng các em trong các buổi tĩnh tâm hay cắm trại. Họ mệt để các em được vui, được cười đùa hồn nhiên, được khám phá vẻ đẹp của đức tin qua những hoạt động gần gũi với cuộc sống. Và cuối cùng, Huynh Trưởng là người lặng lẽ hy sinh – hy sinh mà không cần ai biết, không cần lời khen ngợi, chỉ để đức tin được nảy mầm và lớn lên trong tâm hồn non trẻ của các em. Giống như một cây nến tự đốt cháy chính mình, Huynh Trưởng không ồn ào, không phô trương, không đòi hỏi sự chú ý. Nhưng ánh sáng từ sự hy sinh ấy lan tỏa, sưởi ấm cả một thế hệ, giúp các em trở thành những con người tử tế, biết yêu thương và sống theo Lời Chúa. Trong bối cảnh xã hội ngày nay, nơi thiếu niên dễ bị cuốn vào vòng xoáy của mạng xã hội, vật chất và ích kỷ, vai trò của Huynh Trưởng càng trở nên quan trọng, như một ngọn hải đăng dẫn dắt các em vượt qua bão tố.
2. "Không Lương" – Nhưng nhận được những phần thưởng vô giá từ tình yêu và đức tin
Vậy thì, nếu Huynh Trưởng "không lương" theo nghĩa đen, nghĩa là không nhận thù lao tài chính, thì họ nhận được gì? Câu trả lời không nằm ở những con số trên hóa đơn, mà ở những giá trị tinh thần sâu lắng, những khoảnh khắc thiêng liêng khiến trái tim rung động. Huynh Trưởng không nhận lương tiền, nhưng nhận được những "lương" khác, cao quý hơn, bền vững hơn, và đầy ắp ân sủng từ Thiên Chúa.
Trước hết, đó là "nụ cười của các em, trong veo và chân thành" – những nụ cười không pha tạp chất, không toan tính, chỉ đơn thuần là niềm vui từ trái tim trẻ thơ. Hãy tưởng tượng sau một buổi sinh hoạt, khi các em chạy ùa đến ôm chầm lấy Huynh Trưởng, cười rạng rỡ vì đã học được một bài học quý giá về lòng bác ái. Nụ cười ấy là phần thưởng, xóa tan mọi mệt mỏi, nhắc nhở rằng công sức đã không uổng phí. Tiếp theo, là "một ánh mắt tin tưởng, khi các em gọi: 'Anh ơi… Chị ơi…'" – ánh mắt ấy chứa đựng sự kính trọng, sự phụ thuộc, và niềm tin rằng Huynh Trưởng là chỗ dựa vững chắc. Trong thế giới đầy hoài nghi ngày nay, được ai đó nhìn với ánh mắt tin tưởng là một món quà vô giá, khẳng định giá trị của sứ mệnh.
Hơn nữa, Huynh Trưởng nhận được "niềm vui sâu thẳm, khi thấy một em nhỏ biết cầu nguyện, biết yêu thương, biết sống tử tế". Đó là khoảnh khắc chứng kiến sự biến đổi: một đứa trẻ từng ích kỷ nay biết chia sẻ, một em từng thờ ơ với đức tin nay siêng năng tham dự Thánh Lễ. Niềm vui ấy không phải là thoáng qua, mà là sự mãn nguyện lâu dài, biết rằng mình đã góp phần xây dựng một thế hệ tốt đẹp hơn. Và cuối cùng, là "ơn Chúa âm thầm, lớn lên từng ngày qua những việc rất nhỏ" – những ơn phúc từ Thiên Chúa, như sức mạnh để vượt qua thử thách, bình an nội tâm giữa bão tố cuộc đời, hay sự trưởng thành trong đức tin qua việc phục vụ. Đó là lương của tình yêu, lương của sự cho đi mà không mong nhận lại, lương của Thánh Giá – nơi Chúa Giêsu đã dạy chúng ta rằng hy sinh chính là con đường dẫn đến vinh quang.
3. Vì sao gọi là "không lương"? – Bởi động lực không phải từ vật chất, mà từ tình yêu thiêng liêng
Tại sao lại gọi là "không lương"? Câu hỏi này dẫn chúng ta đến cốt lõi của ơn gọi. Nếu ai đó làm Huynh Trưởng chỉ để nhận lương tiền, họ sẽ sớm mệt mỏi, vì công việc này đòi hỏi sự dấn thân liên tục mà không có giờ giấc cố định hay nghỉ ngơi đầy đủ. Nếu làm để được khen ngợi, họ sẽ dễ dàng bỏ cuộc khi gặp phải những lời chỉ trích hay thờ ơ từ cộng đồng. Nếu làm để được ghi nhận công lao, họ sẽ thất vọng sâu sắc khi thấy rằng phần lớn sự hy sinh diễn ra trong thầm lặng, không ai hay biết.
Nhưng nếu động lực là vì Chúa, vì các em, vì một thế hệ sống đức tin chân thật, thì mọi chuyện khác hẳn. Dù không ai thấy, dù không ai trả công bằng vật chất, Huynh Trưởng vẫn tiếp tục – vì trái tim họ đã được "trả lương" rồi, bằng tình yêu Chúa và niềm vui phục vụ. Đó là lý do "không lương" không phải là sự thiếu hụt, mà là lời nhắc nhở về sự tự do khỏi ràng buộc vật chất, giúp họ tập trung vào sứ mệnh thiêng liêng. Trong Kinh Thánh, Chúa Giêsu đã nói: "Ai muốn theo Ta, phải từ bỏ chính mình, vác thập giá mình mà theo" (Mt 16,24). "Không lương" chính là cách vác thập giá ấy, với niềm tin rằng Chúa sẽ ban thưởng xứng đáng.
4. Huynh Trưởng – Một ơn gọi thầm lặng giữa hy sinh và bình an
Làm Huynh Trưởng có phải là một ơn gọi thầm lặng? Đúng vậy, và không phải ai cũng đủ sức để đáp lời. Không phải ai cũng đủ kiên nhẫn để lắng nghe hàng giờ những câu chuyện vụn vặt của trẻ em, đủ hy sinh để bỏ qua những sở thích cá nhân, đủ dũng cảm để chọn con đường cho đi mà không đòi nhận lại. Làm Huynh Trưởng là chấp nhận "hy sinh thời gian riêng" – những cuối tuần lẽ ra dành cho gia đình hay nghỉ ngơi nay trở thành thời gian cho các em. Là "bỏ qua tiện nghi cá nhân" – chấp nhận dãi nắng dầm mưa trong các hoạt động ngoài trời, hay thức khuya dậy sớm để chuẩn bị. Là "chấp nhận hiểu lầm, mệt mỏi, đôi khi là cô đơn" – hiểu lầm từ phụ huynh, mệt mỏi từ áp lực, cô đơn khi không ai hiểu hết nỗi lòng.
Nhưng chính trong những hy sinh ấy, Chúa đang "trả lương" – bằng bình an nội tâm, bằng sự trưởng thành tinh thần, bằng một trái tim ngày càng giống trái tim Chúa hơn. Đó là hành trình biến đổi bản thân, từ một con người bình thường thành một tông đồ thực thụ, giống như các thánh tử đạo hay các vị mục tử thầm lặng trong lịch sử Giáo Hội.
Phần thưởng lớn lao nhất – Được tham dự vào công trình của Thiên Chúa
Tóm lại, Huynh Trưởng "không lương" không phải là người không được trả công, mà là người nhận được phần thưởng lớn lao hơn bất kỳ đồng tiền nào. Đó là được tham dự vào công trình của Thiên Chúa, được cộng tác với Ngài trong việc gieo mầm đức tin trong lòng thế hệ trẻ, trong Phong trào Thiếu Nhi Thánh Thể hay bất kỳ tổ chức nào tương tự. Đó là sống một đời ơn gọi đầy hy sinh, đầy yêu thương, đầy ý nghĩa. Và có lẽ, đến một ngày kia, khi nhìn lại hành trình đã qua, Huynh Trưởng sẽ mỉm cười và thầm thì: "Con không nhận lương tiền... Nhưng con đã được Chúa trả công bằng cả một đời đầy ơn sủng". Đó chính là vẻ đẹp của ơn gọi này – một vẻ đẹp thầm lặng nhưng rực rỡ, mãi mãi khắc sâu trong lịch sử đức tin của nhân loại.