ĐÂY LÀ CHIÊN THIÊN CHÚA: MẦU NHIỆM TÌNH YÊU TỰ HIẾN VÀ CHỨNG TÁ CỦA SỰ KHIÊM NHƯỜNG THEO BƯỚC CHÂN CỨU THẾ -

Thứ sáu - 02/01/2026 10:36

Trong bầu khí linh thánh của lịch sử cứu độ, bên bờ sông Gio-đan cuộn chảy những dòng nước của sự thống hối, một lời tuyên xưng đã vang lên làm rung động cả không gian và thời gian, một lời nói không chỉ gói gọn niềm hy vọng của dân tộc Ít-ra-en mà còn mở ra chân trời cứu độ cho toàn thể nhân loại. "Đây là Chiên Thiên Chúa, đây Đấng xoá bỏ tội trần gian". Lời giới thiệu ấy của Thánh Gio-an Tiền Hô không đơn thuần là một chỉ dẫn mang tính lễ nghi, nhưng là một sự mạc khải sâu thẳm về bản thể và sứ mạng của Đức Giê-su Ki-tô, Đấng Cứu Thế mà muôn dân hằng mong đợi. Để hiểu thấu được chiều kích bao la của lời tuyên xưng này, chúng ta cần để tâm hồn mình trầm lắng trong Thần Khí, bước đi trong sự dẫn dắt của Lời Chúa, và cảm nếm tình yêu lân tuất của Thiên Chúa, Đấng đã chấp nhận trở nên yếu thế để nâng loài người trỗi dậy từ bùn đen tội lỗi.
Hình ảnh con chiên trong tâm thức Do Thái không xa lạ, nhưng lại mang một sức nặng thần học vô cùng to lớn. Từ lễ vượt qua trong hành trình thoát khỏi ách nô lệ Ai Cập, máu chiên bôi trên khung cửa đã trở thành dấu chỉ của sự sống, sự bảo vệ và sự giải thoát. Con chiên hiền lành, không mở miệng khi bị dẫn đi sát tế, đã được ngôn sứ I-sai-a dùng để phác họa chân dung Người Tôi Trung chịu đau khổ. Khi Gio-an Tẩy Giả chỉ tay về phía Đức Giê-su và gọi Người là "Chiên Thiên Chúa", ông đã quy tụ tất cả những dòng chảy của Cựu Ước vào một điểm duy nhất: Đức Giê-su chính là lễ vật vĩnh cửu, là hiến tế tối hậu làm đẹp lòng Chúa Cha. Người không đến như một vị vua chinh phạt với gươm giáo và quyền uy trần thế, nhưng đến trong hình hài một "Chiên con" khiêm hạ, sẵn sàng dùng chính mạng sống mình để chuộc lại sự sống cho nhân thế. Đó là mầu nhiệm của một tình yêu tự hiến, một tình yêu mà thánh An-phong-sô luôn nhắc nhở chúng ta rằng nó điên rồ vì quá tha thiết đối với con người.
Sự trổi vượt của Đức Giê-su mà Gio-an Tiền Hô nhắc tới: "Người trổi hơn tôi, vì có trước tôi", đưa chúng ta vào chiều kích tiền hữu của Ngôi Lời. Đức Giê-su không bắt đầu tồn tại từ lúc thụ thai trong cung lòng Đức Trinh Nữ Ma-ri-a theo bản tính Thiên Chúa, nhưng Người là Ngôi Hai hằng hữu. Gio-an, dù lớn tuổi hơn về mặt huyết thống và đã có tiếng vang lẫy lừng trong dân chúng, vẫn tự nguyện lui bước, tự nguyện trở nên nhỏ bé trước Đấng là "Alpha và Omega". Đây là bài học lớn lao về sự khiêm nhường trong đời sống đức tin. Một tâm hồn muốn đón nhận Chiên Thiên Chúa phải là một tâm hồn biết dọn sạch những gồ ghề của lòng kiêu căng, biết nhận ra vị trí đích thực của mình trước nhan thánh Chúa. Gio-an đã làm chứng không phải cho chính mình, mà cho Ánh Sáng. Ông hiểu rằng sứ mạng của mình chỉ là tiếng kêu trong hoang địa, là nhịp cầu dẫn đưa tội nhân về với Đấng Cứu Độ.
"Tôi đã không biết Người", lời thú nhận này của Gio-an thoạt nghe có vẻ lạ lùng, vì theo lẽ thường họ là họ hàng gần gũi. Tuy nhiên, cái "biết" mà Gio-an nói tới ở đây vượt lên trên những liên hệ huyết thống hay sự quen biết nhân loại. Đó là sự nhận biết mầu nhiệm Thiên Tính ẩn giấu trong hình hài một con người bình thường giữa đám đông tội nhân đang chờ chịu phép rửa. Chỉ khi có sự tác động của Chúa Thánh Thần, chỉ khi "thấy Thần Khí tựa chim bồ câu từ trời xuống và ngự trên Người", Gio-an mới thực sự "biết" Đức Giê-su là ai. Điều này nhắc nhở mỗi Kitô hữu rằng, chúng ta không thể chạm tới mầu nhiệm Thiên Chúa chỉ bằng lý trí hay những suy luận trần tục. Chúng ta cần một ơn soi sáng từ trời cao, cần một sự tiếp xúc cá vị với Chúa Thánh Thần để có thể tuyên xưng cách xác tín rằng Đức Giê-su là Chúa, là Đấng làm phép rửa trong Thánh Thần.
Việc Đức Giê-su chịu phép rửa tại sông Gio-đan là một hành động tự hạ sâu thẳm. Đấng thánh thiện vô ngần lại đứng chung hàng với những tội nhân, gánh lấy thân phận tội lỗi của chúng ta. Hình ảnh chim bồ câu và tiếng phán từ trời không chỉ xác nhận thiên tính của Người mà còn đánh dấu một kỷ nguyên mới: kỷ nguyên của ân sủng. Nếu như phép rửa của Gio-an chỉ dừng lại ở nước để thúc giục lòng sám hối, thì phép rửa của Đức Giê-su là phép rửa trong Thánh Thần và lửa, một phép rửa tái sinh con người từ trong cốt lõi, biến đổi chúng ta từ nô lệ của tội lỗi trở thành nghĩa tử của Thiên Chúa. Chiên Thiên Chúa đã dìm mình xuống dòng nước để thánh hóa nguồn nước, và từ đó, mọi Kitô hữu khi được dìm mình vào bí tích Thánh Tẩy cũng được dự phần vào chiến thắng của Người trên sự chết.
Trong linh đạo của Dòng Chúa Cứu Thế, chúng ta tôn thờ mầu nhiệm Cứu Chuộc dư đầy (Copiosa Apud Eum Redemptio). Việc nhìn ngắm Chiên Thiên Chúa chính là nhìn ngắm lòng thương xót vô biên của Ngài. Đấng "xóa bỏ tội trần gian" không chỉ xóa đi những lỗi lầm riêng lẻ, mà Ngài nhổ tận gốc rễ sự kiêu ngạo và chia rẽ vốn là căn nguyên của tội lỗi. Ngài gánh lấy tội không phải như một gánh nặng ép buộc, nhưng như một cử chỉ yêu thương tự nguyện để giải thoát chúng ta. Trên đồi Can-vê, hình ảnh Chiên Thiên Chúa sẽ đạt tới đỉnh cao khi Người bị treo trên thập giá. Giờ đây, tại sông Gio-đan, Gio-an Tiền Hô đã nhìn thấy trước cái kết cục vinh quang và đau khổ ấy. Máu của Chiên Thiên Chúa sẽ đổ ra không phải để trả thù, nhưng để tẩy rửa, để hàn gắn mối thông hiệp đã bị đứt gãy giữa Thiên Chúa và con người từ thuở hồng hoang.
Sứ mạng chứng thực của Gio-an: "Tôi đã thấy, nên xin chứng thực rằng Người là Đấng Thiên Chúa tuyển chọn" là một lời mời gọi khẩn thiết cho mỗi chúng ta hôm nay. Giữa một thế giới đang dần mất đi cảm thức về tội lỗi, giữa một xã hội đầy dẫy những thần tượng giả tạo, Kitô hữu được gọi để trở thành những "Gio-an mới", dùng cuộc đời mình để chỉ cho anh chị em chung quanh thấy: "Đây là Chiên Thiên Chúa". Chúng ta không chỉ làm chứng bằng lời nói, nhưng bằng một lối sống phản chiếu sự khiêm hạ, hy sinh và yêu thương của Chúa Ki-tô. Làm chứng cho Chúa đôi khi đòi hỏi chúng ta phải chấp nhận "nhỏ bé lại" để Chúa được "lớn lên", phải chấp nhận những thiệt thòi, những "sát tế" nho nhỏ trong bổn phận hằng ngày để mầu nhiệm cứu độ được lan tỏa.
Trong đời sống Phụng vụ, mỗi khi linh mục giơ cao Mình Thánh Chúa và thốt lên: "Đây Chiên Thiên Chúa, đây Đấng xóa tội trần gian...", đó chính là giây phút trời và đất giao hòa. Chúng ta không chỉ nhìn lại một sự kiện lịch sử tại sông Gio-đan hơn hai ngàn năm trước, nhưng chúng ta đang đối diện với chính Đấng Phục Sinh đang hiện diện thực sự dưới hình bánh và hình rượu. Lời mời gọi "Phúc cho ai được mời đến dự tiệc Chiên Thiên Chúa" vang lên như một lời hứa về hạnh phúc vĩnh cửu. Chúng ta đến với bàn tiệc không phải vì chúng ta xứng đáng, nhưng vì chúng ta cần Chiên Thiên Chúa chữa lành và bổ sức. Chính Ngài là nguồn lương thực thần thiêng nuôi dưỡng linh hồn chúng ta trên hành trình tiến về quê trời, giúp chúng ta đủ sức chiến thắng những cám dỗ của thế gian và xác thịt.
Mầu nhiệm Chiên Thiên Chúa cũng mời gọi chúng ta nhìn vào thực tại của sự đau khổ và sự chết dưới một nhãn quan mới. Nếu Đấng là Thiên Chúa đã chọn con đường của một Chiên con hiền lành để cứu độ thế giới, thì đau khổ không còn là một ngõ cụt, và cái chết không còn là sự chấm dứt. Qua sự tự hiến của Đức Giê-su, đau khổ trở thành con đường thanh luyện và thập giá trở thành cây gậy của mục tử dẫn đưa đoàn chiên đến đồng cỏ xanh tươi. Chúng ta học nơi Ngài cách đón nhận những thử thách trong cuộc sống với niềm tín thác tuyệt đối vào sự quan phòng của Chúa Cha. Khi chúng ta kết hợp những đau khổ của mình với hy tế của Chiên Thiên Chúa, chúng ta đang cộng tác vào công trình cứu chuộc thế giới, mang lại ơn cứu độ cho chính mình và cho tha nhân.
Thần Khí xuống và ngự trên Người – đây là một chi tiết then chốt. Đức Giê-su được xức dầu bởi Chúa Thánh Thần để thi hành sứ mạng ngôn sứ, tư tế và vương đế. Chúng ta, những người đã nhận bí tích Thêm Sức, cũng được mang trong mình ấn tín của cùng một Thần Khí ấy. Sứ mạng của chúng ta là tiếp nối bước chân của Chiên Thiên Chúa trong việc mang tin mừng cho người nghèo khó, băng bó những tâm hồn đau thương và loan báo năm hồng ân của Chúa. Đời sống Kitô hữu chỉ thực sự có ý nghĩa khi chúng ta để Thần Khí hướng dẫn, khiến chúng ta trở nên những khí cụ bình an và nhân ái của Chúa giữa lòng đời. Đừng để ngọn lửa của Thần Khí lịm tắt trong sự thờ ơ hay ích kỷ, nhưng hãy để Ngài đốt cháy chúng ta bằng tình yêu đối với Chiên Thiên Chúa.
Mỗi ngày, khi đối diện với những yếu đuối và vấp ngã của bản thân, chúng ta hãy nhớ rằng Chiên Thiên Chúa vẫn đang đứng đó, kiên nhẫn và đầy lòng xót thương. Ngài không đến để lên án, nhưng để xóa tội. Ngài không mỏi mệt trong việc tìm kiếm con chiên lạc, và Ngài vui mừng khi một tội nhân hối cải. Hãy chạy đến với bí tích Hòa Giải, nơi mà máu và nước từ cạnh sườn Chiên Thiên Chúa vẫn tiếp tục tuôn đổ để tẩy sạch tâm hồn chúng ta. Đừng sợ hãi trước sự yếu hèn của mình, vì sức mạnh của Chúa được biểu lộ trọn vẹn trong sự yếu đuối. Chỉ cần chúng ta có can đảm thưa lên như thánh Phê-rô: "Lạy Chúa, Chúa biết mọi sự, Chúa biết con yêu mến Chúa", thì Chiên Thiên Chúa sẽ nâng chúng ta dậy và cho chúng ta bắt đầu lại từ đầu.
Nhìn vào gương sống của các vị thánh trong Giáo hội, đặc biệt là các thánh trong Dòng Chúa Cứu Thế, chúng ta thấy các ngài đã say mê mầu nhiệm Chiên Thiên Chúa đến dường nào. Thánh An-phong-sô đã dành cả cuộc đời để loan báo lòng thương xót Chúa qua các tác phẩm tu đức và các chuyến đại phúc. Thánh Giê-ra-đô, một tu sĩ bình dị, đã sống trọn vẹn tinh thần khiêm hạ của Chiên con trong những phục vụ nhỏ bé nhất. Các ngài là những minh chứng sống động rằng con đường của Chiên Thiên Chúa là con đường dẫn đến sự thánh thiện đích thực. Chúng ta được mời gọi đi trên con đường đó, không phải bằng những bước chân thần kỳ, nhưng bằng những nỗ lực bền bỉ trong đức tin, đức cậy và đức mến mỗi ngày.
Cuối cùng, mầu nhiệm "Đây là Chiên Thiên Chúa" dẫn đưa chúng ta tới hy vọng về ngày cánh chung, khi toàn thể tạo thành sẽ quy tụ quanh ngai của Chiên Con trong vương quốc ánh sáng. Sách Khải Huyền đã vẽ nên một bức tranh huy hoàng về chiến thắng cuối cùng của Chiên Con đã bị sát tế nhưng nay đang sống hiển trị. Đó là đích điểm của hành trình trần thế, là nơi không còn nước mắt, không còn sự chết, chỉ còn niềm vui bất tận trong sự chiêm ngưỡng nhan thánh Thiên Chúa. Ước gì mỗi chúng ta, sau khi đã cùng đi với Chiên Thiên Chúa trên đường thập giá, cũng được cùng Ngài dự tiệc cưới đời đời. Hãy để lời của Gio-an Tẩy Giả hằng ngày vang vọng trong tâm hồn, nhắc nhở chúng ta về cùng đích của cuộc đời và thôi thúc chúng ta sống xứng đáng với tình yêu cao vời mà Thiên Chúa đã dành cho chúng ta qua Con Một của Ngài. Amen.

Nguồn tin: Lm. Anmai, CSsR