ÁNH SÁNG BỪNG LÊN TRONG CÕI U MINH: TIẾNG GỌI SÁM HỐI VÀ SỨ VỤ MANG ƠN CỨU CHUỘC ĐẾN VÙNG NGOẠI VI –

Thứ hai - 05/01/2026 02:22

Trong dòng chảy của lịch sử cứu độ, mỗi bước chân của Đức Giê-su Ki-tô đều mang một ý nghĩa mầu nhiệm, đánh dấu sự can thiệp trực tiếp của Thiên Chúa vào thân phận lầm than của con người. Bản văn Tin Mừng theo thánh Mát-thêu mà chúng ta vừa lắng nghe không chỉ là một tường thuật về sự khởi đầu sứ vụ công khai của Chúa Giê-su, mà còn là một bản tuyên ngôn về hy vọng, một lời mời gọi thiết tha dẫn đưa nhân loại từ bóng tối của sự chết bước vào ánh sáng huy hoàng của Nước Trời. Khi bóng tối phủ xuống trên cuộc đời của Gio-an Tiền Hô qua việc ông bị tống ngục, tưởng chừng như tiếng nói của công lý và sự thật bị dập tắt, thì chính lúc đó, Ánh Sáng Thật đã bừng lên tại miền Ga-li-lê. Chúa Giê-su không chọn Giê-ru-sa-lem hoa lệ, nơi có đền thờ nguy nga và các tư tế học thức, để khởi đầu vương quốc của Ngài. Ngài đã chọn Ga-li-lê – một vùng đất bị coi thường, một ngã tư đường của các dân ngoại, một nơi mà bóng tối của sự pha tạp đạo đức và áp bức chính trị đang đè nặng. Đây chính là khởi điểm của mầu nhiệm Cứu Chuộc dư đầy, nơi Thiên Chúa tìm đến những kẻ bị bỏ rơi nhất để ban tặng sự sống mới.
Lời ngôn sứ I-sai-a được thánh Mát-thêu nhắc lại như một minh chứng cho sự trung tín của Thiên Chúa đối với lời hứa của Ngài. Đất Dơ-vu-lun và Náp-ta-li, vùng ven biển hồ và tả ngạn sông Gio-đan, vốn là những nơi chịu nhiều tang thương trong lịch sử, nay trở thành địa chỉ của ân sủng. "Đoàn dân đang ngồi trong cảnh tối tăm đã thấy một ánh sáng huy hoàng". Hình ảnh "ngồi" trong bóng tối gợi lên một trạng thái bất lực, tuyệt vọng, khi con người không còn phương hướng và bị bao vây bởi tử thần. Bóng tối ấy không chỉ là sự thiếu vắng ánh sáng vật lý, mà là bóng tối của tội lỗi, của sự thiếu vắng Thiên Chúa, của những đam mê mù quáng và sự ích kỷ làm chai đá tâm hồn. Giữa cảnh u minh ấy, Chúa Giê-su hiện đến như vầng đông rực rỡ. Ánh sáng của Ngài không gây chói lòa để hủy diệt, nhưng là ánh sáng dịu dàng của chân lý, chiếu rọi vào tận thâm sâu của lương tâm, sưởi ấm những con tim giá lạnh và chỉ ra con đường dẫn tới sự tự do đích thực của con cái Thiên Chúa.
"Anh em hãy sám hối, vì Nước Trời đã đến gần". Lời rao giảng đầu tiên của Đức Giê-su vang lên như một hồi chuông thức tỉnh nhân thế. Sám hối (Metanoia) theo ngôn ngữ Công giáo không đơn thuần là một cảm xúc hối tiếc về những sai lầm trong quá khứ, hay một sự dằn vặt nội tâm vô ích. Sám hối đích thực là một cuộc hoán cải tận căn, một sự thay đổi hoàn toàn hướng đi của cuộc đời, là quay lưng lại với cái tôi ích kỷ để hướng trọn vẹn về phía Thiên Chúa. Nước Trời không phải là một vương quốc xa vời trên chín tầng mây, hay một thực tại chính trị trần thế, nhưng Nước Trời chính là sự hiện diện của Thiên Chúa ở giữa con người. Khi Chúa Giê-su đến, Nước Trời đã chạm vào mặt đất. Để đón nhận vương quốc ấy, tâm hồn con người cần được dọn dẹp sạch sẽ những gồ ghề của lòng kiêu ngạo, những hố sâu của sự hận thù và những quanh co của sự giả trá. Sám hối là điều kiện tiên quyết để ánh sáng của Chúa có thể xuyên thấu và cư ngụ trong chúng ta, biến đổi chúng ta trở nên những công dân của triều đại yêu thương.
Chúa Giê-su đi khắp miền Ga-li-lê, giảng dạy trong các hội đường và rao giảng Tin Mừng. Hành động "đi khắp" cho thấy một vị Thiên Chúa năng động, một Đấng Mục Tử không ngồi yên chờ chiên tìm đến, nhưng chủ động lên đường tìm kiếm những con chiên lạc. Ngài mang Tin Mừng đến cho người nghèo khó, mang hy vọng đến cho kẻ tuyệt vọng. Lời giảng của Ngài có uy quyền vì nó đi đôi với hành động. Ngài không chỉ nói về tình thương, Ngài "chữa hết mọi kẻ bệnh hoạn tật nguyền trong dân". Đây chính là nét đặc sắc của sứ mạng cứu chuộc: một sự giải thoát toàn diện cả linh hồn lẫn thân xác. Thiên Chúa không khinh miệt thân xác yếu hèn của con người, nhưng Ngài đã mặc lấy nó và giờ đây Ngài chữa lành nó. Những kẻ bị quỷ ám, kinh phong, bại liệt – những người bị xã hội gạt ra bên lề, bị coi là kẻ bị chúc dữ – nay tìm thấy nơi Đức Giê-su một vòng tay đón nhận và một năng lực phục hồi kỳ diệu. Mỗi phép lạ chữa lành là một dấu chỉ cho thấy bóng tối đang lùi bước trước quyền năng của Đấng Cứu Thế, và Nước Trời đang thực sự hiển trị.
Nhìn vào bối cảnh thế giới hôm nay, trong những ngày đầu của năm 2026, lời mời gọi của Chúa Giê-su vẫn còn nguyên tính thời sự và khẩn thiết. Chúng ta đang sống trong một thời đại mà ánh sáng của khoa học kỹ thuật rực rỡ hơn bao giờ hết, nhưng bóng tối trong tâm hồn con người dường như cũng sâu thẳm hơn. Bóng tối của sự vô cảm trước nỗi đau của anh em, bóng tối của chủ nghĩa hưởng lạc bất chấp đạo lý, và bóng tối của sự tuyệt vọng khi con người mất đi chiều kích tâm linh. Ga-li-lê của thời đại này chính là những mảnh đời tan vỡ, những gia đình rạn nứt, những người trẻ đang lạc lối trong thế giới ảo, và những người già cô đơn trong các thành phố sầm uất. Chúa Giê-su vẫn đang mời gọi chúng ta – những Kitô hữu, những môn đệ của Ngài – hãy trở thành những phản chiếu của Ánh Sáng ấy. Chúng ta không thể rao giảng về Nước Trời nếu chúng ta không có một trái tim biết rung động và đôi tay biết chữa lành như Thầy Chí Thánh.
Sứ vụ tại Ga-li-lê còn dạy chúng ta về tinh thần khiêm hạ và dấn thân của người tông đồ. Chúa Giê-su bắt đầu từ nơi thấp kém nhất để nâng mọi sự lên cao nhất. Trong linh đạo của Dòng Chúa Cứu Thế, chúng ta được nhắc nhở phải yêu mến những người nghèo khổ và bị bỏ rơi nhất. Đó không chỉ là một lựa chọn mang tính xã hội, mà là một đòi hỏi của đức tin. Khi chúng ta đến với những vùng "ngoại vi" của cuộc đời, chúng ta gặp gỡ chính Chúa Giê-su đang hiện diện trong những người đau khổ. Danh tiếng của Ngài đồn ra khắp xứ không phải nhờ các phương tiện truyền thông hiện đại, nhưng nhờ sức mạnh tự thân của lòng nhân lành và quyền năng biến đổi cuộc đời. Khi một người bại liệt đứng dậy đi được, khi một kẻ bị quỷ ám được giải thoát, đó là lúc Tin Mừng được loan báo vang dội nhất. Mỗi chúng ta, qua Bí tích Thánh Tẩy, đều được xức dầu để trở thành ngôn sứ, tư tế và vương đế, để tiếp nối bước chân của Chúa trên nẻo đường Ga-li-lê của cuộc đời mình.
Hành trình đi theo Chúa Giê-su đòi hỏi một sự kiên trì và lòng tin sắt son. Tin Mừng ghi lại rằng "dân chúng lũ lượt kéo đến đi theo Người". Có những người đi theo vì tò mò, có người đi theo vì được chữa lành, nhưng cũng có những người đi theo vì nhận ra lời ban sự sống nơi Ngài. Việc "đi theo" Chúa Giê-su nghĩa là chấp nhận bước vào một cuộc phiêu lưu của đức tin, nơi mà chúng ta không còn làm chủ cuộc đời mình theo ý riêng, nhưng thuận theo thánh ý Thiên Chúa. Chúa không hứa cho chúng ta một con đường rải đầy hoa hồng, nhưng Ngài hứa sẽ ở cùng chúng ta mọi ngày cho đến tận thế. Trong những lúc gian nan, khi bóng tối của thử thách và bệnh tật bủa vây, chúng ta hãy nhớ lại hình ảnh ánh sáng bừng lên trên đất Dơ-vu-lun và Náp-ta-li. Ánh sáng ấy không bao giờ tắt, và quyền năng chữa lành của Chúa vẫn luôn tuôn chảy qua các Bí tích, đặc biệt là Bí tích Thánh Thể và Bí tích Hòa Giải.
Sám hối cũng có nghĩa là học cách nhìn đời bằng đôi mắt của Chúa. Thay vì nhìn anh chị em bằng sự xét đoán, chúng ta nhìn họ bằng lòng lân tuất. Thay vì nhìn thế giới bằng sự bi quan, chúng ta nhìn nó như mảnh đất của hy vọng nơi Nước Trời đang nảy mầm. Chúa Giê-su đã chữa lành mọi kẻ bệnh hoạn, và Ngài cũng muốn chữa lành những vết thương tâm hồn của chúng ta: những vết thương của sự giận hờn, tị hiềm và tham vọng. Một tâm hồn được chữa lành là một tâm hồn tràn ngập bình an, và từ sự bình an đó, chúng ta mới có thể trở thành những sứ giả hòa bình cho thế giới. Việc rao giảng Tin Mừng không chỉ dành cho các linh mục hay tu sĩ, mà là trách nhiệm của mọi Kitô hữu. Bằng đời sống lương thiện, bằng sự tử tế trong giao tiếp, bằng sự trung thành trong bổn phận hằng ngày, chúng ta đang góp phần làm cho danh tiếng Chúa được vang xa.
Mầu nhiệm Nước Trời đã đến gần, và nó đang mời gọi chúng ta đáp trả bằng một thái độ dứt khoát. Đừng để ân sủng Chúa đi qua một cách vô ích. Hãy can đảm rũ bỏ những "ngôi nhà Na-da-rét" của sự an phận để đến với "Ca-phác-na-um" của sứ vụ. Hãy để cho Lời Chúa biến đổi tâm trí chúng ta, để chúng ta không còn ngồi trong bóng tối của tử thần, nhưng được đứng vững trong ánh sáng của sự sống phục sinh. Chúa Giê-su Ki-tô chính là Ánh Sáng huy hoàng, là Đấng xóa tan mọi sợ hãi và mang lại ý nghĩa cho sự tồn tại của con người. Khi chúng ta mở lòng đón nhận Ngài, cuộc đời chúng ta trở thành một bài ca tạ ơn, một minh chứng sống động cho tình yêu cứu chuộc dư đầy của Thiên Chúa.
Chúng ta hãy cầu nguyện xin cho mỗi Kitô hữu biết ý thức sâu sắc về căn tính của mình là con cái của ánh sáng. Xin cho chúng ta biết yêu mến và năng chạy đến với Chúa Giê-su, Đấng chữa lành tâm linh, để mỗi ngày chúng ta được thanh tẩy và trở nên tinh tuyền hơn. Xin Chúa chúc lành cho những nỗ lực của chúng ta trong việc xây dựng một thế giới công bằng và nhân ái hơn, nơi mà ánh sáng của Tin Mừng có thể chạm đến mọi ngõ ngách của tâm hồn nhân loại. Ước gì lời rao giảng của Chúa Giê-su tại Ga-li-lê năm xưa luôn vang vọng trong tâm khảm chúng ta, thôi thúc chúng ta sống thánh thiện và nhiệt thành loan báo ơn cứu độ cho đến tận cùng trái đất.
Lạy Chúa Giê-su, Chúa là Ánh Sáng bởi Ánh Sáng, là Thiên Chúa thật bởi Thiên Chúa thật. Chúa đã đến giữa chúng con để xua tan bóng tối tội lỗi và sự chết. Xin dạy chúng con biết sám hối chân thành, biết mở lòng đón nhận Nước Trời đang hiện diện giữa chúng con. Xin chữa lành những tật nguyền trong linh hồn và thể xác chúng con, để chúng con đủ sức mạnh mà bước theo Chúa trên con đường phục vụ. Xin cho ánh sáng của Chúa rạng ngời trên khuôn mặt và trong hành động của chúng con, để qua chúng con, mọi người nhận biết Chúa là Đấng Cứu Độ duy nhất của trần gian. Chớ gì mỗi ngày sống của chúng con là một bước tiến gần hơn tới vương quốc vĩnh cửu, nơi Chúa hằng sống và hiển trị cùng Chúa Cha và Chúa Thánh Thần đến muôn đời. Amen.

Nguồn tin: Lm. Anmai, CSsR