ĐỨC TIN KHÔNG ĐẾN TỪ NHỮNG PHÉP LẠ NHÃN TIỀN

Thứ năm - 26/02/2026 08:10

Mặt hồ Galilê vẫn còn đó những dư âm của lòng thương xót khi năm ngàn, rồi bốn ngàn người được no nê từ những chiếc bánh bẻ ra bởi bàn tay lân tuất của Thầy Chí Thánh. Nhưng dường như, khi con thuyền vừa cập bến Đanmanutha, cái tĩnh lặng của sóng nước lập tức bị phá vỡ bởi những con sóng dữ dội hơn trong lòng người. Một nhóm Biệt phái và Sađucêu đã chực chờ sẵn. Họ không đến để tìm lời hằng sống, cũng chẳng đến để chiêm ngưỡng dung mạo của Đấng vừa hóa bánh ra nhiều. Họ đến để "tranh luận" và "thử thách". Cái bi kịch của con người nằm ở chỗ, khi đứng trước mặt Mặt Trời, họ lại nhắm mắt lại và đòi một bằng chứng rằng ánh sáng đang tồn tại. Họ đòi một "dấu lạ từ trời", một yêu sách ngạo mạn muốn đóng khung Thiên Chúa vào trong những sở thích và sự kiểm chứng của lý trí hẹp hòi.
Tiếng thở dài não nuột của Chúa Giêsu trong Tin Mừng Mác-cô không đơn thuần là một phản ứng tâm lý của sự mệt mỏi. Đó là tiếng thở dài của Thiên Chúa trước sự chai đá của tâm hồn con người. Ngài thở dài vì đau xót. Trước đó, Ngài đã dẹp yên bão táp bằng một lời truyền lệnh, đã trục xuất quân đoàn quỷ dữ, đã chạm vào người đàn bà loạn huyết để ban ơn chữa lành, và thậm chí đã đánh thức đứa con gái ông Giairô khỏi giấc ngủ ngàn thu. Những phép lạ ấy không phải là những màn trình diễn quyền năng, mà là những dấu chỉ rực rỡ minh chứng Ngài là Đấng từ trời xuống. Thế nhưng, đối với những kẻ cố tình nhắm mắt, thì dù mặt trời có rạng rỡ đến đâu, họ vẫn thấy bóng tối. Sự ngoan cố đã biến tâm hồn họ thành một pháo đài bất khả xâm phạm, nơi mà ngay cả ân sủng cũng bị đẩy lùi.
Chúng ta thường lầm tưởng rằng nếu Chúa làm một phép lạ nhãn tiền ngay trước mắt, chúng ta sẽ tin mãnh liệt hơn. Nhưng thực tế lịch sử cứu độ đã chứng minh điều ngược lại: phép lạ không sinh ra đức tin. Phép lạ chỉ là những biển báo chỉ đường, và người ta có thể nhìn thấy biển báo nhưng vẫn từ chối đi tiếp trên con đường đó. Nhóm Biệt phái đòi một dấu lạ từ trời, nghĩa là họ muốn một điều gì đó khủng khiếp, mang tính ép buộc lý trí, khiến họ không thể chối cãi. Nhưng Thiên Chúa của chúng ta là Thiên Chúa của tình yêu, mà bản chất của tình yêu là tự do. Ngài không bao giờ dùng quyền năng để cưỡng bách con người phải khuất phục. Ngài không muốn những nô lệ của phép lạ, Ngài muốn những người con của đức tin.
Sự kiện Chúa Giêsu từ chối ban dấu lạ cho nhóm Biệt phái là một bài học đắt giá về giá trị của sự thinh lặng trong đức tin. Ngài biết rằng, cho dù Ngài có dời non lấp biển ngay lúc đó, họ vẫn sẽ tìm ra một lý lẽ khác để khước từ. Khi lòng người đã đầy dẫy những định kiến và sự kiêu ngạo, thì phép lạ chỉ càng làm tăng thêm sự oán ghét. Tin Mừng sau đó vẫn ghi lại những phép lạ khác, nhưng Chúa làm cho người mù, người điếc, người phong hủi – những kẻ khiêm tốn nhận ra sự nghèo hèn của mình. Còn với những kẻ tự phụ là "kẻ thấy", phép lạ trở nên vô nghĩa. Phép lạ chỉ có giá trị cứu độ khi nó gặp được mảnh đất tốt của lòng khao khát, chứ không phải để thỏa mãn sự tò mò hay những cuộc tranh luận vô bổ.
Vấn đề cốt lõi mà chúng ta cần nhìn nhận là mối tương quan giữa dấu lạ và niềm tin. Trong đời sống Giáo hội, chúng ta không phủ nhận việc Thiên Chúa vẫn tiếp tục ban những ơn lạ qua các thánh địa như Lộ Đức, Fatima hay La Vang. Đó là những hồng ân nâng đỡ lòng tin yếu mến của chúng ta. Tuy nhiên, nếu một đời sống đạo chỉ đi tìm những cảm giác lạ lùng, chỉ chạy theo những sự kiện phi thường, thì đó là một đời sống đạo hời hợt và thiếu chiều sâu. Một đức tin dựa trên phép lạ là một đức tin xây trên cát; khi phép lạ không còn hoặc khi thử thách ập đến, ngôi nhà đức tin đó sẽ sụp đổ. Thánh Phaolô đã khẳng định một cách chí lý rằng: "Đã trông thấy rồi thì không còn là đức tin nữa." Đức tin chân chính bắt đầu từ nơi mà mắt trần không còn nhìn thấy, nơi mà mọi bằng chứng hữu hình đều rút lui để nhường chỗ cho sự phó thác tuyệt đối vào lời hứa của Thiên Chúa.
Thiên Chúa ban phép lạ là do lòng nhân hậu tự do của Ngài, nhằm phục vụ chương trình cứu độ, chứ không phải để chiều theo sở thích hay những đòi hỏi mang tính "mặc cả" của con người. Một đức tin trưởng thành không hệ tại ở việc được nhìn thấy các dấu lạ điềm thiêng, mà là sự kiên trì trong đêm tối của thử thách. Chính khi chúng ta không thấy gì, không cảm thấy gì, nhưng vẫn thưa "Xin vâng" với Chúa, thì lúc đó đức tin của chúng ta mới thực sự đạt tới độ tinh ròng. Đó là sự trung tín bền vững, là sức mạnh giúp linh hữu vượt qua những thăng trầm của thân phận làm người. Thiên Chúa không phải là một "vị thần đèn" để chúng ta sai khiến bằng những lời cầu nguyện mang tính đòi hỏi dấu lạ, Ngài là Cha, Đấng biết rõ chúng ta cần gì trước khi chúng ta cầu xin.
Hãy nhìn vào cuộc đời của những vị thánh lớn, chúng ta thấy các ngài hiếm khi tìm kiếm phép lạ. Đối với các ngài, phép lạ lớn nhất chính là sự hiện diện của Thiên Chúa trong Bí tích Thánh Thể và trong những biến cố tầm thường của ngày sống. Người có đức tin thật là người nhìn thấy phép lạ trong từng hơi thở, trong sự nảy mầm của một hạt giống, trong nụ cười của một đứa trẻ, hay trong sức mạnh để tha thứ cho một kẻ thù. Phép lạ không nằm ở những điều bất thường, mà nằm ở cái nhìn siêu nhiên đối với những điều bình thường. Khi chúng ta có đức tin, cả thế giới này trở thành một dấu chỉ của tình yêu Thiên Chúa. Ngược lại, khi thiếu đức tin, ngay cả khi đứng trước ngôi mộ trống hay chứng kiến người chết sống lại, con người vẫn có thể thêu dệt nên những lời dối trá để phủ nhận sự thật.
Chúng ta cũng cần phân biệt rõ giữa "niềm tin" và "Đức tin". Niềm tin có thể là một sản phẩm của tâm lý, của sự nỗ lực cá nhân hay sự đồng thuận của đám đông. Chúng ta có thể tạo ra niềm tin bằng những lập luận logic hoặc những tác động cảm xúc. Nhưng Đức tin thì khác, Đức tin là một nhân đức đối thần, là một hồng ân nhưng không từ Thiên Chúa. Con người không thể tự tạo ra Đức tin cho mình, mà chỉ có thể rộng mở tâm hồn để đón nhận nó. Trong hành vi đức tin, Thiên Chúa luôn ban cho chúng ta cả ánh sáng lẫn bóng tối. Ánh sáng để chúng ta thấy đường mà đi, nhưng bóng tối để chúng ta phải chọn lựa dấn thân và hy sinh. Nếu mọi sự đều sáng tỏ như ban ngày, thì hành vi tin không còn giá trị đạo đức nữa, vì nó trở thành một sự bắt buộc của lý trí.
Chính vì Đức tin đòi hỏi sự khó nhọc, chọn lựa và hy sinh, nên nó mới làm cho con người trở nên cao cả. Một đức tin đòi hỏi bằng chứng rõ ràng là một đức tin muốn chiếm hữu Thiên Chúa, muốn biến Ngài thành đối tượng để phân tích. Nhưng Thiên Chúa là Tình Yêu, và trong tình yêu, sự ép buộc là kẻ thù của sự kết hiệp. Ngài muốn chúng ta đến với Ngài bằng sự tự nguyện, bằng trái tim khao khát tìm kiếm. Ngài ẩn mình trong những dấu chỉ thấp hèn – như một tấm bánh nhỏ, như một lời kinh đơn sơ – để thử luyện lòng trung thành của chúng ta. Chúa Giêsu đã từ chối dấu lạ từ trời cho nhóm Biệt phái, vì Ngài muốn họ nhận ra dấu lạ lớn nhất đang ở ngay trước mặt họ: chính là sự hiện diện của Đấng Emmanuel, Thiên Chúa ở cùng chúng ta trong thân phận con người khiêm hạ.
Nhìn lại hành trình theo Chúa của mỗi người, đôi khi chúng ta cũng giống như những người Biệt phái năm xưa. Chúng ta cầu xin những "phép lạ" để giải quyết những khó khăn tức thời, và nếu Chúa không đáp lời theo ý chúng ta, chúng ta dễ dàng rơi vào thất vọng hoặc nghi ngờ. Chúng ta quên rằng phép lạ vĩ đại nhất là việc chúng ta vẫn còn được sống, được tin và được yêu giữa một thế giới đầy biến động này. Việc một tội nhân ăn năn hối cải còn là một phép lạ lớn lao hơn việc một người mù được sáng mắt về phần xác. Việc một người có thể giữ vững đức tin trong cảnh nghèo hèn, bệnh tật còn kỳ diệu hơn bất cứ dấu lạ điềm thiêng nào. Bởi vì ở đó, vinh quang của Thiên Chúa được tỏa rạng qua sự yếu đuối của con người.
Lạy Chúa, xin tha thứ cho những lần chúng con đã thách thức Ngài bằng những đòi hỏi ích kỷ. Xin cho chúng con hiểu rằng đức tin không phải là phần thưởng của sự hiểu biết, mà là kết quả của sự vâng phục yêu mến. Xin ban cho chúng con một đôi mắt mới, đôi mắt của đức tin, để chúng con có thể nhìn thấy bàn tay Ngài đang dẫn dắt cuộc đời chúng con qua những nẻo đường khúc khuỷu. Xin cho chúng con đừng bao giờ là những kẻ ngoan cố đi tìm những dấu lạ xa xôi, mà biết trân trọng dấu lạ của sự hiện diện hằng ngày của Ngài trong Thánh lễ, trong Lời Chúa và trong những anh chị em khốn khổ chung quanh. Bởi vì sau tất cả, dấu lạ duy nhất mà Ngài để lại cho thế gian chính là Dấu lạ Giô-na – sự phục sinh từ cõi chết, một mầu nhiệm mà chỉ những ai dám chết đi cho cái tôi kiêu ngạo mới có thể thực sự chạm tới.
Đức tin là một cuộc mạo hiểm thánh đức. Nó đòi hỏi chúng ta phải bước đi trên mặt nước của sự không chắc chắn, chỉ dựa vào một lời mời gọi duy nhất: "Hãy đến mà xem". Khi chúng ta dám buông bỏ những điểm tựa hữu hình, những bằng chứng nhãn tiền, để hoàn toàn tin cậy vào tình thương của Chúa, đó là lúc phép lạ thực sự bắt đầu. Phép lạ của sự biến đổi tâm hồn, phép lạ của sự bình an vượt quá mọi hiểu biết, và phép lạ của một tình yêu hiến tế. Xin cho mỗi chúng con trở thành một phép lạ sống động cho thế giới hôm nay, bằng chính đời sống tin cậy và phó thác không ngừng vào Thiên Chúa, Đấng là nguồn mạch mọi dấu lạ và là đích điểm của mọi niềm tin yêu.
Đời sống người Kitô hữu không phải là một chuỗi những phép lạ để khoe khoang, mà là một hành trình thập giá để tôn vinh. Những người Biệt phái đã nhận được câu trả lời dứt khoát của Chúa: "Sẽ chẳng cho thế hệ này một dấu lạ nào". Đó không phải là một sự từ chối ác ý, mà là một lời mời gọi quay trở về với thực tại của đức tin. Chúa muốn họ, và muốn cả chúng ta nữa, phải học cách đọc các "dấu chỉ thời đại" qua lăng kính của lòng thương xót. Khi chúng ta biết sống đạo bằng một đức tin trưởng thành, chúng ta sẽ thấy rằng cả cuộc đời mình đã là một chuỗi những phép lạ liên lỉ mà Thiên Chúa đã dệt nên bằng tình yêu quan phòng của Ngài.
Ước gì mỗi ngày, khi quỳ trước nhan Chúa, chúng ta không xin Ngài làm những chuyện kinh thiên động địa, nhưng xin Ngài ban thêm đức tin cho chúng con. "Lạy Chúa, con tin, nhưng xin giúp đức tin yếu kém của con." Đó là lời cầu nguyện đẹp nhất, khiêm tốn nhất mà Thiên Chúa luôn sẵn lòng nhậm lời. Và khi đó, bóng tối của sự nghi ngờ sẽ tan biến, nhường chỗ cho ánh sáng của sự tin yêu và phó thác, để chúng ta vững bước trên hành trình tiến về quê trời, nơi mà đức tin sẽ biến thành sự chiêm ngưỡng, và phép lạ lớn nhất là được ở trong tình yêu Thiên Chúa mãi mãi.

Nguồn tin: Lm. Anmai, CSsR