DANH CHÚA: NGÔN TỪ CỨU RỖI HAY CHIẾC MẶT NẠ CỦA CÁI TÔI KIÊU HÃNH?

Thứ ba - 06/01/2026 19:21

Trong dòng chảy của lịch sử cứu độ, danh xưng của Thiên Chúa luôn là
thánh thiêng, là nơi trú ẩn và là nguồn mạch của mọi phúc lành. Thế nhưng, trong
thực tại của đời sống đức tin đương đại, dường như đang có một cơn bão ngầm
nhưng vô cùng khốc liệt đang càn quét qua mọi ngõ ngách của đời sống đạo, từ
những tòa giáo đường uy nghiêm đến những dòng tu kín cổng cao tường, từ hàng
giáo sĩ đến giới giáo dân bình thường nhất. Đó chính là phong trào "nhân danh
Chúa" để thực hiện những ý đồ của con người. Cơn bão này không đến từ bên
ngoài bằng những cuộc bách hại hay những học thuyết vô thần, mà nó phát khởi từ
ngay bên trong lòng Giáo hội, nảy sinh từ sự ngộ nhận giữa niềm vinh quang của
Chúa và sự kiêu hãnh của cái tôi nhân loại. Khi danh Thiên Chúa bị đem ra làm lá
chắncho những tham vọng trần thế, đó cũng là lúc đức tin không còn là con
đường dẫn đến sự sống, mà trở thành một mê cung của những hình thức trống
rỗng.
Chúng ta đang sống trong một kỷ nguyên mà sự hoành trángthường bị
đánh đồng với sự thánh thiện Phong trào xây cất nhân danh Chúa đang nở rộ ở
khắp nơi. Những ngôi thánh đường nguy nga, những trung tâm mục vụ đồ sộ mọc
lên như nấm, tốn kém hàng trăm, hàng ngàn tỷ đồng. Người ta hăng say huy động
nguồn lực, kêu gọi đóng góp, và thường xuyên khẳng định rằng tất cả vì vinh
danh Chúa Nhưng có bao giờ chúng ta dừng lại để tự hỏi: Chúa có thực sự cần
những khối bê tông vô hồn đó để hiện diện không? Khi những ngôi nhà thờ càng
cao thì dường như khoảng cách giữa người với người, giữa mục tử và con chiên lại
càng xa. Việc nhân danh Chúa để xây dựng những công trình vật chất đôi khi chỉ là
cách để thỏa mãn tâm lý muốn để lại dấu ấn cá nhân, muốn chứng tỏ quyền lực và
sự giàu mạnh của một giáo xứ hay một giáo phận. Trong khi đó, ngôi đền thờ
sống động là những tâm hồn nghèo khổ, những người bị gạt ra bên lề xã hội lại bị
lãng quên ngay dưới chân những công trình tráng lệ ấy. Một Giáo hội quá chú
trọng vào gạch đá sẽ dễ dàng đánh mất đi tinh thần nghèo khó của Tin Mừng, và
đức tin khi đó chỉ còn là sự phô diễn bên ngoài thay vì sự biến đổi bên trong.
Nỗi lo ngại về sự quan liêu hóa đức tin cũng đang trở thành một cơn bão
khác tàn phá đời sống đạo. Chúng ta tổ chức ban bệ, nhân danh Chúa để thiết lập
những cấu trúc hành chính phức tạp. Mọi thứ được quy chuẩn hóa, chuyên nghiệp
hóa bằng các chức danh, phẩm hàm và những quy tắc cứng nhắc. Nhân danh Chúa,
người ta tạo ra những rào cản hành chính làm cho sự nhân ái của Thiên Chúa bị

nghẹt thở. Những cuộc họp kéo dài, những văn bản hành chính dày đặc đôi khi chỉ
để phục vụ cho cái tôi của những người cầm quyền, để khẳng định vị thế của mình
trong cơ cấu Giáo hội. Khi ban bệ trở thành mục đích thay vì phương tiện, thì sự
linh động của Thánh Thần bị dập tắt bởi những bánh răng của sự quan liêu. Giáo
dân thay vì cảm nhận được tình phụ tử, đôi khi lại thấy mình như những khách
hàng" đang phải xin xỏ nơi một cơ quan công quyền tôn giáo. Sự khô cứng này
làm xói mòn lòng nhiệt thành tông đồ và biến đời sống cộng đoàn thành một sân
khấu của những vai diễn nghi lễ.
Đau lòng hơn cả là thực trạng tiệc tùng nhân danh Chúa. Những lễ hội,
những lễ kỷ niệm, những buổi tân gia hay mừng chức tước được tổ chức rình rang
với những yến tiệc xa hoa, linh đình. Người ta nói rằng đó là vui chung là tạ ơn
Chúa", nhưng sự thật đằng sau những ly rượu tràn trề và những bàn tiệc dư thừa ấy
thường là sự xa lạ với người nghèo. Chúa Giêsu khi xưa đã đồng bàn với những kẻ
tội lỗi và những người nghèo khổ nhất, còn chúng ta hôm nay nhân danh Ngài để
hưởng thụ những sự xa hoa của trần thế. Những bữa tiệc ấy đôi khi chỉ là nơi để
phô trương quan hệ, để củng cố địa vị xã hội. Khi hương rượu thịt lấn át hương
kinh nguyện, thì đời sống tâm linh sẽ dần trở nên béo phì nhưng yếu ớt. Sự tiệc
tùng thái quá này không chỉ gây phản cảm cho thế giới bên ngoài mà còn làm hư
hỏng lối sống giản dị, khiêm nhường của hàng giáo sĩ và tu sĩ, khiến cho đời sống
dâng hiến mất đi sức hút của sự siêu thoát.
Một trong những cơn bão tàn độc nhất chính là việc loại trừ nhân danh Chúa.
Đây là sự biến dạng khủng khiếp của đức ái. Nhân danh việc bảo vệ sự thanh sạch
của đạo, người ta sẵn sàng gạt ra bên lề những ai không cùng quan điểm, những ai
có lỗi lầm hay những ai yếu đuối. Người ta dùng danh Chúa như một bức tường
ngăn cách chúng ta và họ tạo ra những cộng đồng khép kín và tự mãn. Khi
một người mục tử hay một cộng đoàn dùng danh Chúa để tẩy chay hay xa lánh một
người anh em, họ đang phản bội lại chính Đấng đã đi tìm con chiên lạc. Sự loại trừ
này thường núp bóng dưới danh nghĩa kỷ luật Giáo hộ hay ;giữ gìn truyền
thống nhưng thực chất nó là biểu hiện của một trái tim thiếu vắng lòng lân tuất.
Khi Giáo hội không còn là bệnh viện dã chiến đón nhận mọi thương binh, mà trở
thành một câu lạc bộ của những người hoàn hảo thì đó là lúc sự tàn phá đã đi
vào chiều sâu của linh hồn.
Đi liền với sự loại trừ là thái độ kết án nhân danh Chúa. Đây là một sự kiêu
ngạo tâm linh cực kỳ nguy hiểm. Người ta nhân danh sự thật của Chúa để đóng vai
quan tòa xét xử lương tâm của người khác. Những lời lẽ cay độc, những sự chỉ

trích nặng nề được tung ra với vẻ mặt đạo đức giả. Người ta dùng Kinh Thánh như
một thứ vũ khí để sát thương thay vì làm thuốc chữa lành. Việc nhân danh Chúa để
kết án người khác thường là cách để che đậy những khiếm khuyết của chính mình,
để tạo ra một cảm giác giả tạo về sự công chính cá nhân. Cơn bão này tàn phá sự
hiệp nhất, gieo rắc sự sợ hãi và khiến cho đức tin trở thành một gánh nặng thay vì
niềm vui cứu độ. Một đời sống đạo chỉ biết nhìn thấy tội lỗi của người khác mà
quên đi sự hoán cải của bản thân là một đời sống đạo đã chết từ trong trứng nước.
Cuối cùng, đỉnh điểm của sự khốc liệt chính là việc chống đối nhau nhân
danh Chúa. Những cuộc tranh chấp quyền lực, những sự tị hiềm giữa các giáo xứ,
các dòng tu, hay thậm chí giữa các giáo sĩ với nhau đang làm xẻ nghé tan đàn dân
Chúa. Ai cũng cho rằng mình có Chúa ở bên cạnh, ai cũng khẳng định mình
đang bảo vệ quyền lợi của Chúa, nhưng kết quả là sự chia rẽ và hận thù. Sự chống
đối này biến Giáo hội thành một bãi chiến trường của những cái tôi không chịu
khuất phục. Khi nhân danh Chúa để hạ bệ nhau, để nói xấu hay để tiêu diệt uy tín
của nhau, người ta đang dâng cho Chúa một lễ vật đầy uế tạp. Cơn bão chia rẽ này
tàn phá vô cùng khốc liệt, nó khiến cho thế giới bên ngoài nhìn vào không thấy
tình yêu của Chúa mà chỉ thấy những gương xấu của sự bất hòa.
Hậu quả của những cơn bão này là sự suy sụp đức tin trên diện rộng. Hàng
giáo sĩ mất đi uy tín và sự thánh thiêng, trở thành những nhà quản lý hay những
doanh nhân tôn giáo hơn là những mục tử nhân lành. Giáo dân trở nên hoang
mang, thất vọng, và nhiều người đã âm thầm rời bỏ Giáo hội vì không thấy được
khuôn mặt của Thiên Chúa tình yêu sau những cấu trúc nặng nề và những hành xử
thiếu nhân bản. Các tu sĩ mất đi bản sắc của việc tìm kiếm Thiên Chúa duy nhất,
thay vào đó là sự bận rộn với những dự án trần thế và sự thoải mái của đời sống
tiện nghi. Đời sống tâm linh bị rỗng hóa, thay thế bằng những hình thức đạo đức
hào nhoáng nhưng không có nội lực của Thánh Thần.
Để vượt qua những cơn bão này, chúng ta cần một cuộc thanh tẩy tận căn
trong tinh thần khiêm hạ. Phải dũng cảm tháo bỏ chiếc mặt nạ nhân danh Chúa
để đối diện với những sự thật trần trụi của lòng mình. Thiên Chúa không cần sự
hoành tráng của kiến trúc nếu con người không có lòng nhân ái. Ngài không cần sự
chuyên nghiệp của ban bệ nếu thiếu vắng tình huynh đệ. Ngài không cần những
yến tiệc tưng bừng nếu người nghèo còn đói khổ. Và Ngài tuyệt đối không chấp
nhận việc dùng danh thánh Ngài để loại trừ, kết án hay chống đối nhau. Việc trở về
với Tin Mừng cốt lõi, nơi Chúa Giêsu là Đấng phục vụ chứ không phải được phục
vụ, là con đường duy nhất để chữa lành những vết thương mà cơn bão này đã gây
ra.
Chúng ta cần phục hồi ý thức về sự thánh thiêng của danh Chúa. Nhân danh
Chúa phải luôn đồng nghĩa với việc yêu thương, tha thứ, phục vụ và xây dựng hòa
bình. Mọi hoạt động của Giáo hội, từ xây dựng đến tổ chức, phải luôn được đối
chiếu với câu hỏi: Chúa Giêsu sẽ làm gì trong hoàn cảnh này?. Nếu việc xây một
ngôi nhà thờ làm cho giáo dân phải kiệt quệ sức lực và tâm hồn, thì ngôi nhà thờ
đó không vinh danh Chúa. Nếu việc thiết lập một ban bệ làm cho người nghèo khó
tiếp cận với lòng thương xót của Chúa hơn, thì ban bệ đó là một sự thất bại mục
vụ. Chúng ta cần những trái tim biết run sợ trước danh Chúa hơn là những cái đầu
biết tính toán nhân danh Ngài.
Cuộc chiến đấu chống lại cơn bão nhân danh Chúanày bắt đầu từ mỗi cá
nhân. Mỗi linh mục, mỗi tu sĩ, mỗi giáo dân cần tự xét mình trước khi thực hiện
bất cứ hành động nào: Tôi làm việc này vì Chúa hay vì chính tôi? Tôi nói lời này
để vinh danh Chúa hay để hạ nhục anh em? Khi chúng ta dám sống thật với bản
thân, khi chúng ta chấp nhận sự yếu đuối của mình thay vì dùng danh Chúa để che
đậy, đó là lúc chúng ta bắt đầu xây dựng lại đời sống đạo trên nền tảng vững chắc.
Sự thánh thiện thực sự không nằm ở những thành tựu bên ngoài, mà nằm ở sự hiệp
thông âm thầm và chân thành với Thiên Chúa và tha nhân.
Thế giới hôm nay đang khát khao nhìn thấy một Giáo hội đích thực, một
Giáo hội không phô trương quyền lực nhưng tỏa sáng tình thương. Một Giáo hội
biết khiêm tốn thừa nhận những sai lầm khi đã lạm dụng danh Chúa để phục vụ
cho những lợi ích trần thế. Chỉ khi nào chúng ta dám từ bỏ những cấu trúc giả tạo,
những lễ hội hình thức và những sự chống đối vô bổ, chúng ta mới có thể trở thành
muối cho đời và ánh sáng cho trần gian. Cơn bão này tuy khốc liệt nhưng cũng là
một cuộc thanh luyện cần thiết để rác rưởi bị thổi bay và những gì tinh ròng nhất
của đức tin được giữ lại.
Đã đến lúc chúng ta cần phải im lặng hơn để nghe tiếng Chúa thay vì nhân
danh Ngài để nói quá nhiều. Cần phải thu nhỏ cái tôi lại để Chúa được lớn lên.
Nhân danh Chúa phải là một lời cầu nguyện đầy run rẩy và kính tin, chứ không
phải là một khẩu hiệu để hợp thức hóa những tham vọng. Khi chúng ta thực sự để
Chúa làm chủ, Ngài sẽ dẹp yên sóng gió và đưa con thuyền đời mình, cũng như
con thuyền Giáo hội, cập bến bình an. Cơn bão sẽ đi qua, nhưng những vết thương
nó để lại cần được chữa lành bằng dầu thơm của lòng lân tuất và sự chân thành
tuyệt đối trong tình yêu.

Việc lạm dụng danh Chúa là một thảm kịch thiêng liêng. Nó biến niềm tin
thành công cụ và biến đạo giáo thành một hệ thống thế tục. Những biểu hiện của
xây cất, ban bệ, tiệc tùng, loại trừ, kết án và chống đối nhân danh Chúa chỉ là phần
nổi của một tảng băng trôi về sự kiêu ngạo. Để cứu vãn đời sống đạo, không có
cách nào khác ngoài việc trở về với tinh thần của Bát Phúc, nơi sự nghèo khó, hiền
lành, sầu khổ vì tội lỗi, khao khát công chính và lòng thương xót được tôn vinh.
Chỉ khi đó, danh Chúa mới thực sự được hiển vinh trong đời sống của mỗi chúng
ta, và cơn bão tàn phá sẽ phải nhường chỗ cho sự đổi mới của Chúa Thánh Thần.

Nguồn tin: Lm. Anmai, CSsR