HÃY LÁNH VÀO NƠI THANH VẮNG MÀ NGHỈ NGƠI ĐÔI CHÚT

Thứ tư - 11/02/2026 08:48

Giữa cái ồn ào và náo nhiệt của cuộc đời, giữa những quay cuồng của cơm áo gạo tiền, và ngay cả giữa những bộn bề của công việc tông đồ, lời mời gọi của Chúa Giêsu trong bài Tin Mừng hôm nay vang lên như một tiếng chuông ngân dài giữa thinh không, vừa nhẹ nhàng, vừa khẩn thiết, lại vừa chứa chan một tình thương bao la không bến bờ: "Chính anh em hãy lánh riêng ra đến một nơi thanh vắng mà nghỉ ngơi đôi chút". Lời ấy không phải là một mệnh lệnh khô khan của một vị chỉ huy ra lệnh cho binh sĩ ngưng chiến, mà là lời thì thầm của một người Cha, một người Thầy, và hơn hết là một người Bạn tri kỷ thấu hiểu tận căn những giới hạn mỏng manh của kiếp người. Các tông đồ vừa trở về sau chuyến đi truyền giáo đầu tiên. Các ông hăm hở, vui mừng, có lẽ cũng đầy tự hào kể lại cho Thầy nghe những gì mình đã làm và đã dạy. Nhưng Chúa Giêsu, với ánh mắt tinh tường của tình yêu, Người không chỉ nhìn thấy những thành quả rực rỡ bên ngoài, mà Người còn nhìn thấy sự mệt mỏi đang len lỏi trong từng thớ thịt, từng ánh mắt trũng sâu và trong cả tâm hồn của các môn đệ. Người thấy bụi đường đã bám đầy trên vai áo, Người thấy sự kiệt sức đang chực chờ nuốt chửng lấy sự nhiệt thành. Và vì thế, Người bảo họ dừng lại. Dừng lại không phải để bỏ cuộc, mà dừng lại để tồn tại, dừng lại để tìm lại chính mình.
Cuộc sống của con người là một nhịp điệu, giống như nhịp đập của trái tim, có thu vào và có tống máu đi, giống như hơi thở có hít vào và có thở ra. Nếu trái tim chỉ co bóp mà không giãn nở, nó sẽ vỡ tung. Nếu con người chỉ thở ra mà không hít vào, sự sống sẽ chấm dứt. Làm việc và nghỉ ngơi chính là nhịp thở ấy của sự hiện hữu. Thế nhưng, bi kịch của con người thời đại hôm nay là chúng ta đang đánh mất nhịp điệu linh thiêng ấy. Chúng ta đang sống trong một thế giới tôn sùng sự bận rộn. Người ta đo lường giá trị của một con người bằng khối lượng công việc họ làm, bằng số giờ họ thức, bằng sự quay cuồng không ngơi nghỉ. Ai đó ngồi yên một chỗ dễ bị coi là kẻ lười biếng, là kẻ vô dụng. Chúng ta sợ sự tĩnh lặng, sợ những khoảng trống, sợ phải đối diện với chính mình khi không có việc gì làm. Và thế là chúng ta lao vào công việc như những con thiêu thân, chúng ta "chạy sô" từ sáng sớm đến đêm khuya, từ việc đời đến việc đạo. Ngay cả trong đời sống phục vụ Chúa, đôi khi chúng ta cũng mắc phải cái bẫy tinh vi của ma quỷ, đó là "hoạt động chủ nghĩa". Chúng ta nhân danh Chúa để làm việc đến kiệt sức, nhưng trong sự kiệt sức ấy, bóng dáng của Chúa mờ nhạt dần, chỉ còn lại cái "tôi" to đùng đang gào thét vì mệt mỏi và cô đơn.
Chúa Giêsu thấu hiểu điều đó hơn ai hết. Người biết rằng con người không phải là cỗ máy. Cỗ máy chạy mãi cũng nóng, cũng mòn, cũng hư, huống chi là con người bằng xương bằng thịt, với những cảm xúc mong manh và một linh hồn cần được nuôi dưỡng. Khi Chúa mời các môn đệ "nghỉ ngơi đôi chút", Người đang tái khẳng định một chân lý bị lãng quên: Nghỉ ngơi là một hành vi thánh thiêng. Ngay từ thuở tạo thiên lập địa, Thiên Chúa đã nghỉ ngơi vào ngày thứ bảy sau sáu ngày sáng tạo. Thiên Chúa nghỉ ngơi không phải vì Ngài mệt mỏi, quyền năng của Ngài là vô tận, nhưng Ngài nghỉ ngơi để chiêm ngắm công trình của mình, để thánh hóa thời gian, và để làm gương cho con người. Khi chúng ta nghỉ ngơi, chúng ta đang bắt chước Thiên Chúa. Khi chúng ta dừng lại, chúng ta tuyên xưng rằng: "Tôi không phải là Thiên Chúa. Tôi là thụ tạo. Tôi có giới hạn. Và thế giới này vẫn quay, mặt trời vẫn mọc, ân sủng vẫn tuôn đổ ngay cả khi tôi đang ngủ". Đó là một hành vi của sự khiêm nhường sâu sắc và lòng tín thác tuyệt đối. Chỉ có kẻ kiêu ngạo mới nghĩ rằng nếu mình dừng lại thì vũ trụ sẽ sụp đổ. Chỉ có kẻ thiếu đức tin mới nghĩ rằng công việc của Chúa hoàn toàn phụ thuộc vào đôi tay bé nhỏ của mình.
"Hãy lánh vào nơi thanh vắng". Tại sao phải là nơi thanh vắng? Tại sao không phải là một bữa tiệc linh đình, một chuyến du lịch ồn ào hay một cuộc vui chơi giải trí náo nhiệt? Bởi vì sự nghỉ ngơi đích thực mà Chúa muốn trao ban không chỉ là sự thư giãn của cơ bắp, mà là sự phục hồi của linh hồn. Những cuộc vui ồn ào có thể làm ta quên đi mệt nhọc chốc lát, nhưng sau đó thường để lại một khoảng trống hoang hoải và sự rã rời còn tệ hại hơn. Chỉ có trong sự thanh vắng, ta mới có thể gột rửa được bụi bặm của trần gian. Nơi thanh vắng mà Chúa dẫn các môn đệ đến chính là sa mạc. Trong truyền thống Kinh Thánh, sa mạc là nơi thử thách nhưng cũng là nơi của cuộc gặp gỡ thân tình, là "phòng tân hôn" giữa Thiên Chúa và dân Người. "Ta sẽ dẫn nó vào sa mạc và sẽ nói với lòng nó". Chỉ khi tách mình ra khỏi đám đông, tách mình ra khỏi những tiếng ồn ào của dư luận, của khen chê, của thành bại, ta mới có thể nghe được tiếng nói nhỏ nhẹ của Chúa, và quan trọng hơn, nghe được tiếng kêu của chính linh hồn mình.
Chúng ta hãy hình dung cảnh tượng Chúa Giêsu và các môn đệ trên chiếc thuyền, trôi nhẹ ra xa bờ. Gió mát từ hồ Galilê thổi vào, xua tan đi cái nóng bức và mùi mồ hôi. Sự im lặng bao trùm. Lúc này, các ông không còn là những người thợ gặt, những người rao giảng, hay những người làm phép lạ nữa. Các ông trở về là những đứa con, những người bạn bên cạnh Thầy mình. Trong khoảnh khắc ấy, không có áp lực, không có đòi hỏi, chỉ có sự hiện diện. Đó là cốt lõi của sự nghỉ ngơi Kitô giáo: Nghỉ ngơi trong sự hiện diện của Chúa. Nếu chúng ta nghỉ ngơi mà không có Chúa, chúng ta chỉ đang trốn chạy thực tại. Nhưng nếu chúng ta nghỉ ngơi trong Chúa, chúng ta đang được tái tạo. Giống như chiếc điện thoại cần được cắm vào nguồn điện để sạc pin, linh hồn chúng ta cần được cắm vào nguồn mạch Giêsu để tìm lại sức sống. Sự mệt mỏi về thể xác có thể chữa lành bằng giấc ngủ, nhưng sự mệt mỏi của tâm hồn – cái cảm giác chán chường, vô vọng, cạn kiệt niềm tin – chỉ có thể được chữa lành bằng cách tựa đầu vào ngực Chúa, như Gioan đã làm trong bữa Tiệc Ly.
Nhưng câu chuyện Tin Mừng hôm nay lại có một diễn biến thật trớ trêu và cũng thật cảm động. Các ngài muốn tìm nơi thanh vắng, nhưng dân chúng đã thấy, đã chạy bộ và đến nơi trước cả thuyền của các ngài. Giấc mơ về một ngày nghỉ trọn vẹn dường như tan biến. Nếu là chúng ta, có lẽ chúng ta sẽ bực bội, sẽ cáu kỉnh. "Sao họ phiền phức thế? Tôi đã làm việc cả tuần rồi, hãy để cho tôi yên!". Đó là phản ứng tự nhiên của con người khi cái tôi bị xâm phạm. Nhưng Chúa Giêsu thì khác. Thánh sử Máccô ghi lại một câu văn làm rung động trái tim của hàng triệu người qua bao thế hệ: "Chúa Giêsu thấy một đám người rất đông thì chạnh lòng thương, vì họ như bầy chiên không người chăn dắt". Từ "chạnh lòng thương" ở đây trong nguyên ngữ diễn tả một sự rung động tận tâm can, ruột gan quặn thắt lại. Chúa quên đi cái mệt của mình, Chúa gác lại nhu cầu nghỉ ngơi chính đáng của mình vì Người thấy một nhu cầu lớn hơn, khẩn thiết hơn: nhu cầu được yêu thương, được dạy dỗ của đoàn chiên bơ vơ.
Điều này dạy cho chúng ta một bài học thấm thía về bản chất của sự nghỉ ngơi và phục vụ. Nghỉ ngơi là cần thiết, nhưng tình yêu thương còn cao trọng hơn. Chúa không dạy các môn đệ xua đuổi đám đông để bảo vệ sự riêng tư của mình. Người dạy các ông rằng: Nghỉ ngơi là để phục vụ tốt hơn, nhưng khi tình yêu đòi hỏi, chúng ta sẵn sàng hy sinh cả sự nghỉ ngơi ấy. Sự nghỉ ngơi của người môn đệ không phải là sự ích kỷ đóng kín cửa cài then, mà là một sự mở ra. Chúng ta lui vào thanh vắng để múc lấy nguồn lực từ Chúa, để rồi khi trở ra, chúng ta có thể yêu thương nhiều hơn, kiên nhẫn hơn. Nếu sau khi đi tĩnh tâm, sau khi đi nghỉ mát về mà ta trở nên khó tính hơn, xét nét hơn, lười biếng hơn, thì đó không phải là sự nghỉ ngơi theo tinh thần Tin Mừng. Sự nghỉ ngơi đích thực trong Chúa luôn dẫn đến lòng chạnh thương. Khi ta đã được Chúa yêu thương vỗ về, ta sẽ dễ dàng chạnh lòng thương trước nỗi đau của người khác. Còn khi ta đang kiệt sức, ta chỉ thấy người khác là gánh nặng, là sự quấy rầy.
Hãy nhìn lại cuộc sống của chúng ta. Có bao giờ bạn cảm thấy mình như một ngọn đèn sắp cạn dầu, leo lét và chực tắt? Có bao giờ bạn thấy mình đang đi trong một đường hầm không lối thoát, làm việc như một cái máy, đọc kinh như một cái máy, và sống với người thân như những người xa lạ? Đó là lúc tiếng chuông báo động của linh hồn đang reo lên. Đó là lúc bạn cần nghe lời Chúa: "Hãy lánh vào nơi thanh vắng". Đừng đợi đến khi gục ngã mới chịu nghỉ ngơi. Đừng đợi đến khi nằm trên giường bệnh mới nhận ra giá trị của sức khỏe. Đừng đợi đến khi gia đình tan vỡ mới nhận ra mình đã bỏ bê những bữa cơm chung. Hãy biết dừng lại. Dừng lại một chút giữa ngày làm việc để dâng một lời nguyện tắt. Dừng lại một chút vào buổi tối để xét mình, để tạ ơn. Dừng lại một ngày Chúa Nhật đúng nghĩa để không chỉ đi lễ cho xong lần, mà để thực sự nghỉ ngơi trong Chúa, để quây quần bên gia đình.
Có một nghịch lý là ngày nay chúng ta có nhiều phương tiện giúp tiết kiệm thời gian hơn bao giờ hết: máy giặt, máy rửa chén, xe hơi, máy tính... nhưng chúng ta lại là những người thiếu thời gian nhất trong lịch sử. Vì sao? Vì lòng tham của chúng ta không có đáy. Chúng ta muốn nhiều hơn nữa, nhanh hơn nữa. Chúng ta đánh đổi sự bình an của tâm hồn lấy những con số trong tài khoản, lấy những địa vị hư ảo. Chúa Giêsu mời gọi chúng ta tái thiết lập trật tự giá trị. Cái gì là quan trọng nhất? Sự sống đời đời hay những lợi lộc trần gian? Linh hồn hay thể xác? Tình yêu hay danh vọng? Ngày nghỉ Chúa Nhật chính là ranh giới bảo vệ nhân phẩm của con người, không để con người bị biến thành nô lệ của lao động và vật chất. Nếu chúng ta đánh mất ngày Chúa Nhật, đánh mất những khoảng lặng "thanh vắng", chúng ta sẽ dần dần đánh mất chính nhân tính của mình, trở nên cộc cằn, khô khan và vô cảm.
"Chạnh lòng thương" – đó là chìa khóa để giải quyết mâu thuẫn giữa nhu cầu nghỉ ngơi và nhu cầu phục vụ. Khi chúng ta nghỉ ngơi trong Chúa, trái tim ta mềm đi, và ta có khả năng chạnh lòng thương. Chúa Giêsu đã không dạy các tông đồ một kỹ thuật thiền định để tìm sự an lạc cá nhân, Người dạy các ông cách sống kết hiệp với Người để có thể "chạnh lòng" như Người. Ngày hôm nay, thế giới đầy rẫy những con người cô đơn, lạc lõng, như "bầy chiên không người chăn". Họ có thể là người vợ, người chồng ngay bên cạnh ta đang khao khát một lời hỏi han. Họ có thể là đứa con đang cần cha mẹ lắng nghe hơn là cho tiền. Họ có thể là người hàng xóm, người đồng nghiệp đang mang những gánh nặng vô hình. Nếu ta cứ mãi chạy theo công việc, ta sẽ lướt qua họ, ta sẽ thấy họ là kẻ quấy rầy. Nhưng nếu ta có những phút giây "lánh riêng ra" với Chúa, ta sẽ có đôi mắt của Chúa để nhìn thấy nỗi đau của họ, và có trái tim của Chúa để dừng lại, để an ủi, để sẻ chia.
Nghỉ ngơi, vì thế, còn là một hành trình thiêng liêng để buông bỏ. Buông bỏ sự kiểm soát, buông bỏ nỗi lo lắng về ngày mai. "Ngày mai cứ để ngày mai lo". Khi ta ngủ, ta buông xuôi mọi sự, ta phó thác sự an toàn của mình cho Chúa gìn giữ. Đó là bài tập dượt cho sự nghỉ ngơi cuối cùng – giấc ngủ ngàn thu. Nếu cả đời ta chưa bao giờ biết nghỉ ngơi thực sự, chưa bao giờ biết tin tưởng phó thác, thì làm sao ta có thể thanh thản bước vào sự nghỉ ngơi đời đời? Sự nghỉ ngơi trần thế là hình bóng của sự nghỉ ngơi vĩnh cửu trên Thiên Quốc, nơi không còn nước mắt, không còn than van, không còn khổ nhọc. Tập nghỉ ngơi hôm nay là tập sống cho vĩnh cửu.
Anh chị em thân mến, lời Chúa hôm nay vừa là lời an ủi, vừa là lời cảnh tỉnh. Chúa không muốn chúng ta là những kẻ lười biếng, "nhàn cư vi bất thiện", nhưng Chúa càng không muốn chúng ta trở thành những nô lệ của công việc, những con người "hữu dụng" nhưng "vô hồn". Hãy can đảm để cắt bớt những việc không cần thiết. Hãy can đảm tắt điện thoại, rời xa màn hình để nhìn vào mắt nhau, để nhìn lên trời cao. Hãy tạo cho mình một "nơi thanh vắng" ngay trong chính ngôi nhà, trong chính trái tim mình. Nơi đó, Chúa đang chờ đợi. Nơi đó, Chúa muốn lau khô những giọt mồ hôi, muốn xoa dịu những vết thương lòng, và muốn bồi dưỡng cho ta bằng chính Mình và Máu Thánh Người.
Và khi đã được nghỉ ngơi, được bồi dưỡng, xin cho chúng ta cũng biết nhìn ra thế giới xung quanh với ánh mắt "chạnh lòng thương". Đừng để sự nghỉ ngơi làm ta trở nên vô cảm, nhưng hãy để nó làm ta trở nên nhạy cảm hơn trước nỗi đau của tha nhân. Chúa Giêsu đã nghỉ ngơi ngay cả khi Người đang dạy dỗ, vì lương thực của Người là làm theo ý Chúa Cha. Ước gì chúng ta cũng tìm được sự nghỉ ngơi ngay trong khi phục vụ, tìm được sự bình an ngay giữa bão tố, vì chúng ta biết rằng: Có Chúa ở cùng, mọi gánh nặng đều trở nên nhẹ nhàng, và mọi ách đều trở nên êm ái.
Lạy Chúa Giêsu, chúng con cảm tạ Chúa vì Chúa luôn quan tâm đến chúng con từ những điều nhỏ nhặt nhất như miếng ăn, giấc ngủ. Xin cho chúng con biết trân trọng lời mời gọi "nghỉ ngơi" của Chúa, biết tìm về bên Chúa là nguồn mạch sự sống, để sau khi được phục hồi sức lực, chúng con lại hăng say lên đường, mang tình thương của Chúa đến cho những đàn chiên đang bơ vơ lạc lõng giữa dòng đời. Xin cho chúng con hiểu rằng, đỉnh cao của công việc là tình yêu, và đỉnh cao của nghỉ ngơi cũng là tình yêu – tình yêu trọn vẹn dành cho Chúa và cho anh em.

Nguồn tin: Lm. Anmai, CSsR