KHI THIÊN CHÚA KHÔNG GIỐNG NHƯ ĐIỀU CON NGƯỜI MONG ĐỢI

Thứ hai - 02/02/2026 22:06

Dân làng Nagiarét đã không thể chấp nhận Đức Giêsu, không phải vì họ không biết Ngài là ai, nhưng chính vì họ biết quá rõ. Họ biết Ngài lớn lên ở đâu, biết gia đình Ngài nghèo nàn ra sao, biết họ hàng Ngài chẳng có ai quyền thế hay danh giá. Trong con mắt họ, Đức Giêsu chỉ là một người làng bình thường, xuất thân tầm thường, không có gì nổi trội để có thể trở thành Vị Cứu Tinh, Đấng giải thoát dân tộc. Và chính sự “biết rõ” ấy lại trở thành bức tường chắn ngang giữa họ và mầu nhiệm Thiên Chúa. Khi con người nghĩ rằng mình đã biết đủ, đã hiểu rõ, thì cũng là lúc con người không còn mở lòng ra để đón nhận điều vượt quá hiểu biết của mình nữa.
Thực ra, dân làng Nagiarét không phải là những người xấu hay vô cảm. Họ đã từng lắng nghe Đức Giêsu, từng kinh ngạc trước lời giảng đầy uy quyền của Ngài. Thế nhưng, sự kinh ngạc ấy không đủ để biến thành đức tin, bởi trong lòng họ đã có sẵn những thành kiến rất sâu về giàu nghèo, về giai cấp, về quyền lực. Họ mang trong mình một hình ảnh cố định về Đấng Cứu Thế: phải là người xuất thân cao sang, phải có sức mạnh hiển nhiên, phải làm những việc lẫy lừng khiến ai cũng phải cúi đầu thán phục. Một Đấng Cứu Thế nghèo hèn, âm thầm, lớn lên giữa một gia đình lao động bình thường thì hoàn toàn không phù hợp với mong đợi của họ.
Chính những thành kiến ấy đã làm họ mù quáng. Họ không còn nhìn thấy nơi Đức Giêsu một mầu nhiệm, mà chỉ thấy một con người bị đóng khung trong những tiêu chuẩn xã hội của họ. Họ không còn nhận ra bản tính Thiên Chúa đang ẩn mình nơi nhân tính rất đỗi bình thường ấy. Thành kiến sai lầm dẫn họ đến hoài nghi, và từ hoài nghi, họ đòi hỏi những bằng chứng theo ý mình. Họ yêu cầu Đức Giêsu làm phép lạ, không phải để tin, mà để thỏa mãn những đòi hỏi đã được định sẵn trong đầu họ. Đức tin, trong trường hợp ấy, không còn là một hành trình mở lòng, mà trở thành một cuộc mặc cả.
Trước thái độ cứng lòng và khinh thường ấy, Đức Giêsu đã thốt lên một nhận xét vừa chua cay vừa đau đớn: “Tiên tri có bị rẻ rúng, thì cũng chỉ là ở chính quê hương mình, hay giữa đám bà con thân thuộc, và trong gia đình mình mà thôi.” Đó không phải là lời trách móc nặng nề, mà là tiếng thở dài của một trái tim bị khước từ. Thiên Chúa đến rất gần, đến mức trở thành một người trong làng, một người trong gia đình, nhưng chính vì quá gần nên lại không được đón nhận.
Dân làng Nagiarét đã đóng khung Thiên Chúa trong những định kiến hẹp hòi của họ. Họ muốn một Thiên Chúa phù hợp với suy nghĩ của mình, một Đấng Cứu Thế giống như những gì họ tưởng tượng, chứ không phải một Thiên Chúa tự do hành động theo đường lối của Ngài. Khi Thiên Chúa không “hiện nguyên hình” như họ mong đợi, họ đã chọn cách khước từ. Đối với họ, một Đấng Cứu Thế khiêm hạ, đơn sơ, không phô trương quyền lực là điều không thể chấp nhận.
Câu chuyện ấy không chỉ thuộc về quá khứ. Nó phản chiếu rất rõ thái độ của con người hôm nay, kể cả những người mang danh là tín hữu. Chúng ta cũng dễ dàng rơi vào cám dỗ muốn Thiên Chúa phải hành động theo ý mình. Khi Thiên Chúa ban ơn theo cách ta mong, ta dễ dàng tin và ca tụng. Nhưng khi Ngài im lặng, khi Ngài hành động theo con đường khiêm hạ, qua những con người bình thường, qua những hoàn cảnh nghèo nàn, ta bắt đầu hoài nghi, thậm chí thất vọng.
Có biết bao lần trong đời sống đức tin, chúng ta cũng mang tâm trạng của dân làng Nagiarét. Ta quen với Chúa đến mức không còn để Ngài làm ta ngỡ ngàng nữa. Ta quen với Tin Mừng đến mức nghe mà không để Lời Chúa chạm vào lòng. Ta quen với những thực hành đạo đức đến mức biến chúng thành thói quen, chứ không còn là cuộc gặp gỡ sống động với Thiên Chúa. Và khi đó, Chúa Giêsu cũng trở nên “quá bình thường” đối với ta, không còn đủ sức lay động và biến đổi.
Thành kiến về giàu nghèo và quyền lực vẫn đang âm thầm chi phối cách chúng ta nhìn Thiên Chúa và nhìn nhau. Ta dễ tin rằng Thiên Chúa ở với những gì thành công, rực rỡ, có tiếng tăm. Ta dễ nghĩ rằng nơi nào nghèo khó, nhỏ bé, thất bại thì khó có sự hiện diện của Thiên Chúa. Nhưng chính nơi những gì bé nhỏ ấy, Thiên Chúa lại thường chọn để tỏ mình ra. Đức Giêsu không sinh ra trong cung điện, không lớn lên trong nhung lụa, không xây dựng sứ vụ trên nền tảng quyền lực trần thế. Ngài chọn con đường khiêm hạ để cứu độ, bởi chỉ con đường ấy mới chạm được đến tận cùng thân phận con người.
Khi nhìn lại dân làng Nagiarét, chúng ta được mời gọi xét lại chính mình. Chúng ta có đang đóng khung Thiên Chúa trong những hình ảnh quen thuộc không? Chúng ta có đang đòi Thiên Chúa phải làm theo ý mình, thay vì để mình hoán cải theo ý Ngài không? Chúng ta có đang khinh thường những gì bình thường, nhỏ bé, mà qua đó Thiên Chúa vẫn đang âm thầm hiện diện và hành động không?
Đức tin đích thực đòi hỏi một thái độ khiêm tốn sâu xa: khiêm tốn để chấp nhận rằng Thiên Chúa luôn vượt quá những suy nghĩ và mong đợi của con người. Khiêm tốn để nhận ra rằng Đấng Cứu Thế không đến để thỏa mãn những tham vọng trần thế, mà để giải phóng con người khỏi tội lỗi, ích kỷ và sự khép kín của lòng mình. Khiêm tốn để tin rằng chính trong những gì đơn sơ nhất, Thiên Chúa lại đang ở rất gần.
Ước gì bài học từ Nagiarét giúp chúng ta đừng lặp lại bi kịch của những con người đã ở rất gần Đức Giêsu mà vẫn không nhận ra Ngài. Ước gì chúng ta biết mở lòng ra trước một Thiên Chúa khiêm hạ, để không đòi hỏi Ngài phải giống như điều ta muốn, nhưng để chính Ngài dạy chúng ta cách sống, cách tin và cách yêu. Và ước gì, trong đời sống hằng ngày, chúng ta nhận ra rằng Đấng Cứu Thế vẫn đang đến, không trong quyền lực ồn ào, mà trong sự âm thầm, khiêm nhường, chờ đợi một con tim biết tin tưởng và phó thác.

Nguồn tin: Lm. Anmai, CSsR