ĐỨC GIÊSU BỊ KHINH MIỆT BỞI CHÍNH ĐỒNG HƯƠNG

Thứ hai - 02/02/2026 22:02

Có những đoạn Tin Mừng nghe qua tưởng chừng rất quen, quen đến mức chúng ta dễ lướt qua mà không để cho Lời ấy chạm vào những góc sâu nhất của lòng mình. Thế nhưng càng chiêm ngắm, càng ở lại lâu với trình thuật Đức Giêsu trở về quê hương, chúng ta càng thấy đây là một trong những trang Tin Mừng buồn nhất, không phải vì Chúa làm điều gì sai, mà vì con người đã đóng kín lòng mình trước sự thật đang ở ngay trước mắt.
Sau một thời gian công khai rao giảng và thi hành nhiều dấu lạ, Đức Giêsu trở về nơi chôn nhau cắt rốn của mình. Trở về không phải như một người xa lạ, mà như một người con của làng, một người mà họ đã từng thấy lớn lên từng ngày, từng chứng kiến Ngài lao động, sinh hoạt, sống giữa họ rất đỗi bình thường. Và chính sự “quá quen” ấy lại trở thành bức tường ngăn cản họ nhận ra điều Thiên Chúa đang thực hiện nơi con người Đức Giêsu.
Tin Mừng kể rằng họ sửng sốt trước lời giảng dạy của Ngài. Họ không thể phủ nhận sự khôn ngoan trong lời nói, cũng không thể chối cãi những việc quyền năng Ngài đã làm. Thế nhưng thay vì để cho sự sửng sốt ấy dẫn họ đến niềm tin, thì họ lại để cho định kiến dẫn họ đến sự khinh miệt. Họ bắt đầu đặt câu hỏi không phải để tìm hiểu, mà để bác bỏ. “Bởi đâu ông ta được như thế?” – câu hỏi ấy không phát xuất từ lòng khao khát chân lý, mà từ sự khó chịu của cái tôi bị thách đố.
Họ gọi Đức Giêsu là “con bà Maria”. Đó không phải là một cách gọi trìu mến, nhưng là một lối nói mang sắc thái coi thường. Trong xã hội Do Thái thời bấy giờ, người ta thường gọi một người đàn ông theo tên cha. Việc gọi Đức Giêsu là “con bà Maria” vừa hàm ý xem thường nguồn gốc, vừa gián tiếp phủ nhận uy tín của Ngài. Đối với họ, một người xuất thân tầm thường thì không thể mang trong mình điều gì lớn lao. Họ tự nhốt mình trong chiếc hộp của thành kiến và từ chối mở ra để đón nhận điều mới mẻ Thiên Chúa đang làm.
Bi kịch của dân làng Nadarét không phải là họ không nghe được lời khôn ngoan, mà là họ không để cho lời khôn ngoan ấy biến đổi lòng mình. Họ nghe, nhưng không tin. Họ thấy, nhưng không nhận. Và chính vì thế, Đức Giêsu đã không thể làm nhiều phép lạ tại đó, không phải vì Ngài thiếu quyền năng, mà vì con người đã đóng cửa lòng mình trước ân sủng.
Câu chuyện ấy không chỉ là chuyện của một ngôi làng nhỏ cách đây hơn hai ngàn năm, mà là tấm gương phản chiếu rất thật về đời sống chúng ta hôm nay. Bao lần chúng ta cũng hành xử y như thế. Bao lần chúng ta đánh giá người khác không phải dựa trên sự thật, mà dựa trên nhãn dán chúng ta đã gắn cho họ từ trước. Chỉ cần một quá khứ không đẹp, một xuất thân bình thường, một lỗi lầm cũ, là đủ để chúng ta khép chặt lòng mình và không còn khả năng nhìn thấy điều tốt đẹp nơi họ nữa.
Trong đời sống gia đình, có khi cha mẹ không còn tin vào khả năng thay đổi của con cái chỉ vì những lỗi lầm trong quá khứ. Trong cộng đoàn, có khi chúng ta không lắng nghe một người chỉ vì họ “không có uy tín”, “không có chức vị”, hay “trước đây đã từng sai”. Trong xã hội, có khi chúng ta sẵn sàng phủ nhận giá trị của một con người chỉ vì họ không thuộc nhóm của mình, không cùng cách nghĩ, không cùng lợi ích.
Gốc rễ của tất cả những lối suy nghĩ ấy là gì, nếu không phải là sự ích kỷ, đố kỵ, hẹp hòi và kiêu ngạo đang âm thầm chi phối cái nhìn của chúng ta. Khi cái tôi quá lớn, chúng ta không chịu nổi việc người khác nổi bật hơn mình. Khi lòng hẹp hòi thống trị, chúng ta không chấp nhận được sự phong phú của Thiên Chúa nơi người khác. Khi kiêu ngạo lên ngôi, chúng ta tự đặt mình làm thước đo cho mọi giá trị.
Đức Giêsu bị khinh miệt không phải vì Ngài thiếu điều gì, mà vì Ngài quá khác với những gì người ta mong đợi. Họ muốn một Đấng Mêsia theo khuôn mẫu của họ, chứ không phải một Đấng đến để hoán cải họ. Và khi Thiên Chúa không đáp ứng kỳ vọng của con người, con người liền quay sang loại trừ Thiên Chúa.
Thật ra, điều đáng sợ nhất không phải là chúng ta chống đối Thiên Chúa cách công khai, mà là chúng ta khước từ Ngài trong sự quen thuộc. Chúng ta quen với Lời Chúa đến mức không còn để Lời ấy chất vấn mình. Chúng ta quen với các bí tích đến mức coi đó như thói quen tôn giáo hơn là cuộc gặp gỡ sống động với Thiên Chúa hằng sống. Chúng ta quen với hình ảnh Đức Giêsu hiền lành đến mức không muốn Ngài đụng chạm đến những góc tối trong đời mình.
Sứ điệp Lời Chúa hôm nay mời gọi chúng ta dám nhìn lại chính mình. Tôi có đang mang trong lòng những định kiến nào không? Tôi có đang khép chặt cánh cửa tâm hồn trước một con người, một ý kiến, một lời góp ý chỉ vì nó không hợp với suy nghĩ của tôi không? Tôi có đang vô tình khinh miệt Đức Giêsu khi Ngài đến với tôi qua những con người rất đỗi bình thường trong đời sống hằng ngày không?
Thiên Chúa vẫn tiếp tục nói, vẫn tiếp tục hành động, nhưng vấn đề là chúng ta có sẵn sàng lắng nghe và đón nhận hay không. Ngài có thể đến với chúng ta qua một người nghèo, một người bị xem thường, một người từng vấp ngã. Nếu chúng ta chỉ tìm kiếm Thiên Chúa nơi những gì hào nhoáng, lớn lao, thì rất có thể chúng ta sẽ bỏ lỡ Ngài khi Ngài đứng ngay trước cửa nhà mình.
Đức Giêsu mời gọi chúng ta vượt thắng những tham sân si đang giam cầm trái tim mình. Ngài mời gọi chúng ta sống quảng đại hơn trong cách nhìn, khiêm tốn hơn trong cách đánh giá, và chân thành hơn trong cách lắng nghe. Khi chúng ta dám tháo bỏ những cặp kính màu của định kiến, chúng ta mới có thể nhận ra vẻ đẹp của ân sủng nơi người anh chị em mình.
Tin Mừng hôm nay không kết thúc trong thất vọng, nhưng mở ra một lời mời gọi âm thầm mà tha thiết. Dù bị khinh miệt, Đức Giêsu vẫn không ngừng yêu thương. Dù bị từ chối, Ngài vẫn tiếp tục lên đường. Và Ngài cũng đang lên đường đến với mỗi người chúng ta hôm nay, với cùng một câu hỏi: con có để Ta làm việc trong đời con không, hay con sẽ khép chặt lòng mình vì những định kiến đã quá quen thuộc?
Ước gì chúng ta biết học lại bài học đơn sơ nhưng khó sống ấy: học nhìn người khác bằng ánh mắt của Thiên Chúa, học lắng nghe bằng trái tim khiêm tốn, và học tin rằng Thiên Chúa có thể làm nên những điều lớn lao từ những gì rất bình thường. Chỉ khi đó, quê hương tâm hồn chúng ta mới không trở thành Nadarét của sự khước từ, nhưng là mảnh đất màu mỡ cho ân sủng trổ sinh hoa trái.

Nguồn tin: Lm. Anmai, CSsR